Jaarstukken 2025 Westerkwartier

Jaarstukken 2025

1

Inhoudsopgave 1 Jaarverslag

3

1.1 Inleiding

3

1.2 Jaarverslag - programmaverantwoording

8

1.3 Jaarverslag - algemene dekkingsmiddelen

53

1.4 Jaarverslag - Paragrafen

58

2 Jaarrekening

113

2.1 Balans

113

2.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

116

2.3 Toelichting op de balans

120

2.4 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

140

2.5 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening

141

2.6 Rechtmatigheidsverantwoording

166

2.7 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)

168

2.8 Incidentele baten en lasten

170

2.9 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves

175

Overige gegevens

176

Bijlagen

177

3.1 Single Information Single Audit (SiSa)

178

3.2 Overzicht taakvelden

205

3.3 Beleidsindicatoren

210

3.4 Mutaties in de reserves en voorzieningen

212

3.5 Gehanteerde afschrijvingstermijnen

215

3.6 Investeringsoverzicht

216

2

1 Jaarverslag 1.1 Inleiding Met de jaarstukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over de uitvoering van het beleid en het gevoerde financiële beheer. We volgen daarbij de indeling van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Onze jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Artikel 24 BBV stelt daar nadere eisen aan: Het jaarverslag bestaat ten minste uit:  De programmaverantwoording  De paragrafen De jaarrekening bestaat uit:  Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting  De balans en de toelichting  De bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke regelingen (SiSa)  Een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld

In het jaarverslag vergelijken we de voornemens uit de begroting 2025 met de realisatie, zowel qua inhoud als op financiële hoofdlijnen. Dat doen we per programma en via de paragrafen die dwarsdoorsneden op aspecten van de programma’s tonen. In de jaarrekening gaan we dieper in op de realisatie van baten en lasten in 2025 en de effecten daarvan op onze balans. We geven daarin onder meer een verschillenanalyse tussen begroting en rekening. De inzichten die we daaruit opdoen gebruiken we om waar nodig veranderingen voor te stellen in het begrotingsjaar 2027 en eventueel ook voor de jaren daarna. Als inleiding op het jaarverslag en de jaarrekening lichten we er hieronder een aantal aspecten uit: A. Hoogtepunten uit de programmaverantwoording B. Financieel resultaat en de belangrijkste afwijkingen C. Algemene reserve, solvabiliteit en weerstandsvermogen D. Rechtmatigheid E. Tot slot: gebeurtenissen na balansdatum

A.

Hoogtepunten uit de programmaverantwoording

In 2025 is er hard gewerkt aan de ambities uit het coalitieakkoord. Er is veel werk verzet en we hebben resultaten behaald die bijdragen aan de doelen die we onszelf gesteld hebben. In deze jaarstukken geven wij een uitgebreide toelichting op de stappen die tot nu toe gezet zijn en welke resultaten er inmiddels behaald zijn. Graag lichten we enkele hoogtepunten toe.

3

Hard werken aan nieuwe woningen Dit doen we met speciale aandacht voor starters, gezinnen en senioren. Sinds 2022 zijn al zo’n 800 woningen opgeleverd. Op dit moment werken we samen met projectontwikkelaars aan tientallen grote en kleine woningbouwprojecten. We zijn gestart met de laatste ronde woonplannen. Voor elk dorp hebben we straks in beeld welke plekken geschikt zijn voor nieuwe huizen. Ontwikkelaars zijn dan aan zet om plannen te maken.

Masterplan Leek-Tolbert vastgesteld en verder uitgewerkt Het Masterplan Leek-Tolbert is door de raad vastgesteld als toekomstbeeld. Daarna zijn we gestart met de verdere uitwerking van plannen, zoals de Campus Rodenburg en de rondweg. Eind 2025 ontvingen we hiervoor € 1,76 miljoen subsidie vanuit de Regiodeal Regiocentra door de provincie Groningen.

Nieuwe werkplek voor Novatec en onze buitendienst 75 medewerkers van onze buitendienst en 200 medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijf Novatec verhuisden naar Leeksterveld. Vanuit deze nieuwe en duurzame locatie zorgt de buitendienst ervoor dat onze gemeente er netjes uit ziet. Bij Novatec werken medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt in een veilige omgeving.

Inclusieagenda vastgesteld In 2025 is de ‘Inclusieagenda Westerkwartier: Iedereen doet mee’ vastgesteld. Hierin staat hoe we werken aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen en gelijke kansen krijgt. De agenda geeft richting aan onze inzet voor de komende jaren. We werken hierbij samen met inwoners en maatschappelijke organisaties

Viering 500 jaar Nienoord In 2025 vierde Landgoed Nienoord haar 500-jarig bestaan. Op het uitgebreide jubileumprogramma kwamen veel bezoekers af. De gemeente droeg financieel bij. Samen met culturele organisaties, vrijwilligers en lokale organisaties gaven we een positieve impuls aan een cultureel en toeristisch Westerkwartier.

Goed onderdak voor onze scholen In 2025 zijn meerdere onderwijsprojecten gestart en voorbereid. Voor basisschool Christal in Grootegast is geld beschikbaar gesteld en wordt gewerkt aan een ontwerp en tijdelijke huisvesting. In Grijpskerk is de nieuwbouw van het Lauwers College gestart. Ook zijn er plannen in voorbereiding voor Campus Rodenburg in Leek, samen met rsg de Borgen en sportverenigingen.

Mooie stappen voor verduurzaming We zijn inmiddels halverwege ons doel om minder CO₂ in 2030 te bereiken. We zijn gestart met hulp voor inwoners om hun huis te isoleren met subsidie van Nij Begun en geven daar voorlichting over. Ook werken we aan een sterker stroomnet en ondersteunen we plannen voor duurzame energie, zoals de zonnewal bij Oostwold.

Ruimte voor nieuwe bedrijven In 2025 is Leeksterveld fase 2 bouwrijp gemaakt. Hier is ruimte voor enkele tientallen bedrijven die willen verplaatsen of uitbreiden. Fase 2B is al in verkoop en de eerste bedrijven starten dit jaar met de bouw. Fase 2A gaat in 2026 in de verkoop. Dit doen we om ruimte te bieden aan lokale ondernemers en bedrijven uit de regio.

4

B.

Financieel resultaat en de belangrijkste afwijkingen

Het verschil tussen baten en lasten bedraagt in jaarrekening 2025 € 3,8 miljoen. De begroting 2025 is vastgesteld met een structureel saldo van nihil. Op basis van de bestuursrapportages en een laatste separate wijziging over de voorziening voor pensioenen wethouders is het begrotingssaldo bijgesteld tot -/- € 1,3 miljoen (zie 2.5 Toelichting op de baten en lasten). Deze laatste wijziging is vastgesteld tijdens de raadsvergadering van 17 december 2025. Het verschil tussen het jaarrekening resultaat en de bijgestelde begroting bedraagt daarmee €5,1 miljoen positief. Bij de besluitvorming rondom de jaarrekening doen we een voorstel voor resultaatbestemmingen, onder meer als correctie op de in december vastgestelde budgetoverhevelingen en aanvullende mutaties voor een aantal specifieke reserves. De grootste afwijkingen ten opzichte van de bijgestelde begroting doen zich voor binnen programma 6 Sociaal Domein, programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing en in de algemene dekkingsmiddelen. De over- en onderschrijdingen hebben in belangrijke mate een incidenteel karakter. Daar waar ze hun doorwerking hebben in 2026 en verder komen ze terug in de eerste bestuursrapportage (voor 2026) en de begroting (voor 2027 en verder).

De grootste afwijkingen zijn:  Een voordeel van € 2,8 miljoen op programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing. Dit wordt met name veroorzaakt door: - Een voordeel van € 0,8 miljoen op het thema Versnellen woningbouwopgave. Met name door de ontvangst van € 0,7 miljoen aan specifieke uitkering Realisatiestimulans. Met deze uitkering steunt het Rijk alle gemeenten bij het realiseren van betaalbare woningen. - Hogere opbrengsten van € 0,5 miljoen op bouw- en woningtoezicht. Het aantal aangevraagde en verleende omgevingsvergunningen bouw ligt in 2025 hoger dan begroot. Om de aanvragen binnen de termijnen te kunnen afhandelen is extra personele inzet gepleegd die gedekt is uit de extra opbrengsten. - Een voordeel van € 0,9 miljoen op salarislasten. - Een voordeel van € 0,6 miljoen op grondexploitaties.  Een voordeel van € 2,9 miljoen op algemene dekkingsmiddelen en overhead, met name veroorzaakt door: - Een voordeel van € 1,6 miljoen Algemene Uitkering. Hiervan is € 1,2 miljoen ontvangen in het kader van Nij Begun voor gemaakte kosten, op basis van financieringsafspraken tussen Rijk en regio. Daarnaast zijn er bedragen ontvangen voor versterking regie volkshuisvesting en voor diverse integratie- en decentralisatieuitkeringen.

- Een voordeel op salarissen van € 1,9 miljoen wat deels gecompenseerd wordt door een hogere dotatie aan de voorziening verlofsparen van € 1,1 miljoen. - Daarnaast diverse voor- en nadelen per saldo resulterend in voordeel.  Een nadeel van € 0,6 miljoen op programma 6 Sociaal Domein. Op dit programma is sprake van diverse over- en onderschrijdingen zoals opgenomen in de toelichting op de baten en lasten van programma 6. De grootste overschrijding op de bijgestelde begroting van € 1,7 miljoen op Jeugdhulp wordt gedeeltelijk gecompenseerd door een onderschrijding van de kosten van onder andere WMO, beschermd wonen, re-integratie en dorpshuizenbeleid.

5

C.

Algemene reserve, solvabiliteit en weerstandsvermogen

De stand van de algemene reserve bedraagt ultimo 2025 € 38,1 miljoen. Dit is een verhoging met € 5,9 miljoen ten opzichte van de balanscijfers per ultimo 2024. De solvabiliteitsratio (verhouding eigenvermogen / totaal vermogen) bedraagt bij het opmaken van de jaarstukken 25,6% en is gedaald ten opzichte van vorig jaar (jaarstukken 2024 27,2%). Ondanks een toename van de algemene reserve is er sprake van een daling omdat het totale vermogen meer toenam als gevolg van investeringen. Op basis van de normen van de VNG kwalificeert deze ratio als matig (20%-50%). Op basis van het voorstel tot resultaatbestemming wordt er € 1,0 miljoen van het resultaat van 2025 toegevoegd aan de algemene reserve. Het weerstandsvermogen (risico’s versus de weerstandscapaciteit) van de gemeente Westerkwartier komt uit op een ratio van 2,5 (begroting 2026 2,5). Dit is te kwalificeren als uitstekend (bandbreedte boven de 2,0), vorig jaar was dit ook uitstekend. We verwachten dat dit in de toekomst zal afnemen. De opgaven voor de gemeente worden complexer, de investeringen nemen toe en door meer sturing en control identificeren we meer risico's.

D.

Rechtmatigheid

Met ingang van 2023 verantwoordt het college middels de rechtmatigheidsverantwoording over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties van de jaarrekening. Dit betekent dat via een verbijzonderde interne controle is vastgesteld of de drie rechtmatigheidscriteria zijn nageleefd:   

Begrotingscriterium: het handelen binnen de budgettaire kaders die de gemeenteraad stelt in de begroting en begrotingswijzigingen; Voorwaardencriterium: de naleving van wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader dat op 17 december 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld; Misbruik en Oneigenlijk gebruik criterium: het in voldoende mate voeren van een beleid om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen te voorkomen.

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is op 17 december 2025 door de raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 4,8 miljoen. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV van september 2025. Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 4,3 miljoen bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 4,8 miljoen. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 0,3 miljoen niet acceptabel op basis van de door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.

6

E.

Gebeurtenissen na balansdatum

Na balansdatum zijn er geen nieuwe gebeurtenissen te melden die effect hebben op deze jaarstukken. Vanaf de volgende pagina’s leest u een integraal jaarverslag waarin wij ingaan op alle speerpunten uit de begroting 2025. Aspecten die in meerdere programma’s aan bod komen vindt u daarna in de paragrafen. Het tweede deel van de jaarstukken betreft de financiële jaarrekening die wij toelichten. In de voorbereiding op de raadsbehandeling is er een bijeenkomst gepland om u nog een nadere toelichting te geven op deze jaarstukken, opdat u uw controlerende taak zo goed mogelijk kunt invullen.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Westerkwartier,

A. van der Tuuk, burgemeester

R. Kleijnen, gemeentesecretaris

7

1.2 Jaarverslag - programmaverantwoording Het afgelopen jaar hebben we aanzienlijke vooruitgang geboekt in de uitvoering van onze programma's, gericht op het realiseren van onze strategische doelstellingen en de ambities uit het coalitieakkoord. Deze paragraaf biedt een overzicht van de belangrijkste activiteiten, behaalde resultaten en de impact die onze inspanningen hebben gehad op de gemeenschap en onze belanghebbenden.

Programma 0 – Bestuur en ondersteuning Het bestuur van de gemeente bestaat uit de gemeenteraad, de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders. In dit programma staat hoe zij worden ondersteund. Zo wordt de gemeenteraad ondersteund door de griffie. Het college van burgemeester en wethouders wordt ondersteund door de gemeentesecretaris. Ook verkiezingen en burgerzaken vallen onder dit programma. Taakvelden

Portefeuillehouders Programma 0

0.1

Bestuur

0.2

Burgerzaken

 

Ard van der Tuuk Bert Nederveen

Wat is onze beleidscontext Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Dienstverlenings- en werkconcept Dichtbij en Duurzaam (2021) Wat hebben we gedaan Doel: Optimale dienstverlening aan de hand van het dienstverlenings- en werkconcept Dichtbij en Duurzaam We optimaliseren de kwaliteit van onze dienstverlening, zodat we zichtbaar en dicht bij onze inwoners zijn. Digitaal waar kan, fysiek waar nodig. Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Onze (fysieke) dienstverlening is na 30 september 2024 centraal georganiseerd vanuit het gemeentehuis van Zuidhorn. Inwoners kunnen dan niet meer terecht in het gemeentehuis van Leek. We bieden maatwerk voor inwoners die niet fysiek op locatie kunnen komen. We maken een afspraak op een voor de inwoner gewenste locatie, bijvoorbeeld via een digitale ontmoeting, thuis of in een dorpshuis.

Voor het werk aan de balie van ons KCC hebben we naast onze medewerkers KCC een beveiliger geplaatst. Deze beveiliger voert naast beveiligingstaken, baliewerkzaamheden uit. Op deze manier combineren we een veilige (werk)omgeving met efficiënte inzet. We hebben een afsprakenzuil geplaatst voor een optimale begeleiding van inwoners met een afspraak voor een reisdocument of rijbewijs bij de balie van Inwonerszaken. Andere bezoekers melden zich bij de receptie.

We hebben in de hal van het gemeentehuis Zuidhorn een fotocabine geplaatst. Is de bij de aanvraag van een reisdocument of rijbewijs

8

ingeleverde foto niet geldig dan kan de inwoner direct een goede foto maken. Voor het scannen en controleren van diverse soorten buitenlandse en binnenlandse documenten hebben we apparatuur aangeschaft. Dit doen we om fraude te voorkomen en de echtheid te controleren. We optimaliseren onze online dienstverlening. Het doel hierbij is om onze standaardproducten en diensten maximaal digitaal aan te bieden waarbij we inspelen op de behoeften van inwoners. In etappes gaan we uitvoering geven aan ons plan van aanpak voor de online dienstverlening. Digitaal- en procesgericht werken is het uitgangspunt voor het werken in onze organisatie en helpt ons om een optimale dienstverlening te bieden aan onze inwoners..

Vanaf 1 mei 2025 werken we met de nieuwe toepassing digitale BuitenBeter (app voor inwoners) voor meldingen openbare ruimte. Onze medewerkers zijn hierover geïnstrueerd en werken volgens de gemaakte afspraken.

We zijn lid van een projectgroep van de VNG om samen met andere gemeenten deel te nemen aan een pilot voor het inrichten van een track-and-trace systeem. We werken aan een Persoonlijke Informatie Pagina (PIP) waarmee inwoners makkelijker online hun gegevens van bijvoorbeeld belastingen, lopende zaken of meldingen kunnen zien en volgen. Inwoners die minder digitaal vaardig zijn krijgen ondersteuning bij het aanvragen van een product of dienst.

We zijn gestart met het inrichten en implementeren van het digitale inwonersportaal MijnWesterkwartier (Mijnzaken) en de ontwikkeling van een digitaal klantenportaal voor voorzieningen van het Sociaal domein.

Vanuit onze visie Dienstverlenings- en werkconcept Dichtbij en Duurzaam (DWDD) gaan we onze standaard dienstverlening zoveel mogelijk digitaal inrichten waarbij we een balans zoeken tussen digitaal en ‘live’ contact. Hierbij blijft maatwerk mogelijk. We monitoren en analyseren onze servicenormen met behulp van data uit de verschillende dashboards per product of dienst. Op basis daarvan voeren we continu verbeteringen door

In het kader van ons kwaliteitshandvest en servicenormen hebben we onze fysieke (afspraken), telefonische en online dienstverlening gemonitord. We zijn in gesprek gegaan met alle teams over bereikbaarheid (terugbellen) en onze dienstverlenende houding en gedrag.

Het team digitale informatie werkt aan het optimaliseren van de werkprocessen en afhandeling van zaken. Ze gaan in gesprek met alle teams om instructie te geven over de afhandeling.

Bij de aanbesteding van E-dienstverlening (eformulieren) is meegenomen om de ingezamelde afvalkilo’s in MijnWesterkwartier (Mijn afval) te laten zien.

9

Heldere communicatie met onze inwoners Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Voor de optimale inzet van de juiste communicatie-instrumenten richten we ons in 2025 op betere kanaalsturing (manier waarop de gebruikers naar het juiste communicatiekanaal worden geleid).

We hebben de inzet van onze huidige online communicatiemiddelen onderzocht. De eerste bevindingen daaruit hebben we direct toegepast. Zo zijn we begonnen met het inzetten van video om onze communicatie kracht bij te zetten. Bijvoorbeeld bij de molen Fortuna, het Lokaal Sportakkoord en de woningbouw.

In 2025 blijven we (nieuwe) medewerkers en teamleiders trainen in direct en duidelijk schrijven en communiceren. We voeren daarbij kwaliteitscontroles uit op onze brieven en teksten. Hierbij betrekken we ook inwoners door hen te vragen mee te lezen en/of teksten te beoordelen. In 2025 richten we ons ook op het doorvoeren van de vernieuwde huisstijl in al onze communicatie-uitingen. Een huisstijl waarin inwoners en medewerkers zich herkennen. Door het gebruik van (meer) beelden en foto's van inwoners, medewerkers en de gemeente zelf. Samen in beeld.

In ons introductieprogramma hebben nieuwe medewerkers kennis opgedaan over direct en duidelijk schrijven en communiceren. Ongeveer 75 medewerkers hebben hieraan deelgenomen. Daarnaast hebben we teksten en brieven kwalitatief verbeterd. We hebben onze beeldbank uitgebreid met nieuwe foto's. Van inwoners, van medewerkers en van plekken uit onze gemeente. Zodat in onze communicatie herkenbare beelden worden gebruikt.

Duurzaam en toekomstbestendig gemeentehuis Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Medio 2025 wordt de werflocatie Leek verlaten. Het gemeentehuis Grootegast wordt weer ingezet voor tijdelijke huisvesting totdat centrale huisvesting voltooid is.

De locatie Leek is na het verlaten van de werf volledig verlaten. Wij hebben geopereerd vanuit onze kantoren in Marum, Grootegast en Zuidhorn, wat zo blijft tot aan voltooiing van de centrale huisvesting.

We stellen een plan op voor de verkoop en duurzame herbestemming van de locaties gemeentehuis Grootegast en gemeentehuis Marum passend bij de dorpskernen. Tot voltooiing van de centrale huisvesting doen deze locaties dienst als tijdelijke huisvesting.

De huisvesting in de dependancevariant is nog in ontwikkeling. Tot die tijd blijven beide locaties in gebruik als tijdelijke huisvesting. De verdere uitwerking van het herbestemmingsen verkoopplan volgt in de komende periode, parallel aan de voortgang van het centrale huisvestingstraject.

10

Duurzame en toekomstbestendige locaties buitendienst en Novatec Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

De buitendienst locaties Noordhorn en Grootegast worden verduurzaamd en verbeterd in 2025.

De aanpassingen aan de buitendienstlocaties in Grootegast en Noordhorn zijn begin 2025 afgerond.

We doen onderzoek naar de toekomst van de We zijn momenteel nog bezig om het kwekerij en kringloopwinkel Novatec en komen onderzoek van de huisvesting af te ronden en na visieontwikkeling in 2024 met een voorstel. vervolgstappen te zetten. We verkopen gefaseerd de buitendienstlocaties maailoods Noordhorn (met tankstation), Oldehove, Aduard en het achterterrein van Grijpskerk vanwege de koppeling aan de werflocaties Grootegast en Noordhorn. Een deel van de locatie Marum en het hoofdgebouw van Novatec volgen later in 2025, vanwege de koppeling met voltooiing Leeksterveld.

De voorbereiding voor verkoop van de maailoods Noordhorn, de werf Aduard en de werf Oldehove is gestart, met verkoop voorzien in 2026. De planuitwerking voor het gebruik van Grijpskerk en Marum als stallingslocaties is in 2025 gestart en krijgt in 2026 een vervolg.

Op het Leeksterveld wordt een nieuw duurzaam en toekomstbestendig gebouw voor Novatec en de buitendienst gerealiseerd in 2024 en 2025

Op 15 september 2025 is het nieuwe duurzame en toekomstbestendige gebouw op het Leeksterveld officieel in gebruik genomen door de buitendienst en Novatec.

11

Meer overheidsparticipatie Actieve samenwerking met inwoners Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

We stellen beleid op participatie op dat we eind 2024 aan de raad voorleggen. Na vaststelling wordt dit beleid in 2025 geïmplementeerd

In 2025 is gewerkt aan de implementatie van het participatiebeleid. Onder andere door het ontwikkelen van een handreiking, het uitvoeren van drie pilotprojecten, en de ingebruikname van een vaste participatieparagraaf in collegeen raadsvoorstellen. Ook is er gewerkt aan het ontwikkelen van een participatieverordening.

We gaan door met uitvoering van de dorpenschouw en dorpenrondes en nemen de opgehaalde informatie op in de uitvoering van ons reguliere beleid

In 2025 hebben de leefbaarheidsadviseurs in elf dorpen een dorpenschouw uitgevoerd. Daarnaast zijn er acht dorpen die hebben aangegeven (voorlopig) geen belangstelling te hebben. De opgehaalde acties zijn uitgezet bij de betreffende vakinhoudelijke teams. De schouwen vinden plaats onder regie van de leefbaarheidsadviseurs en in samenwerking met vakinhoudelijke teams en, waar nodig en mogelijk, met ketenpartners zoals Wold & Waard en sociaal werk De Schans. Naast de dorpenschouwen hebben in 2025 ook de dorpenrondes met het college weer plaatsgevonden. De leefbaarheidsadviseurs voeren de regie op de dorpenrondes en werken daarin samen met beleidsmedewerkers Economie en Bedrijven. Het afgelopen jaar heeft het college 7 dorpenrondes gedaan.

Ook in 2025 wordt het beleid van dorpenschouw voortgezet onder regie van Team Welkom & Ontmoeting (leefbaarheid) in samenwerking met overige teams binnen de organisatie en ook externe partners zoals Wold & Waard en Sociaal werk De Schans.

Zie hierboven.

Naast de dorpenrondes vinden er periodieke bezoeken plaats aan de dorpen door de dorpswethouders en leefbaarheidsadviseurs. Die vinden minstens één keer per jaar plaats.

De leefbaarheidsadviseurs hebben ook in 2025 weer periodiek de dorpen bezocht. Daarbij is in alle dorpen ten minste eenmaal de dorpswethouder mee geweest.

Naast de dorpenschouw en dorpenronde komt de actieve samenwerking met inwoners ook naar voren in het contact dat er met inwoners is rondom inwonersinitiatieven en het realiseren daarvan.

In 2025 is er veelvuldig contact geweest met dorpen en inwonersinitiatieven. Dit heeft weer geleid tot de realisatie van mooie projecten. Op www.westerkwartier.nl/ideeen-voor-uw-dorp vindt u een overzicht van gerealiseerde initiatieven.

12

Overige activiteiten Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Dienstverlening burgerzaken: reisdocumenten, rijbewijzen, basisregistratie personen, burgerlijke stand, voltrekken huwelijk en geregistreerd partnerschap, naturalisatie, eerste inschrijving en hervestiging, adresonderzoek.

In 2025 hebben wij de dienstverlening voor alle genoemde producten geleverd volgens de wettelijke richtlijnen en afgesproken procedures.

Organisatie verkiezingen.

In 2025 was een niet geplande verkiezing, de Tweede Kamerverkiezing, de organisatie hiervan geeft extra druk op het team maar is verder goed verlopen.

Wat heeft het gekost Van programma 0 worden taakvelden 0.1 en 0.2 toegelicht bij dit programma en de overige taakvelden bij Algemene dekkingsmiddelen. 0. Bestuur en ondersteuning

Rekening

Begr.2025

Begr.2025

Rekening

Verschil

(Bedragen x € 1.000)

2024

voor wijz.

na wijz.

2025

2025

V/N

Baten programma 0 Lasten programma 0

1.334

972

1.372

1.415

44

V

7.053

6.053

7.672

7.615

58

V

Saldo van baten en lasten

5.719

5.081

6.301

6.200

101

V

Onttrekkingen reserves

-

-

-

-

-

-

Toevoegingen reserves

-

-

-

-

-

-

5.719

5.081

6.301

6.200

101

V

Resultaat na mutatie reserves

13

Programma 1 – Veiligheid De gemeente heeft een belangrijke rol als regisseur op het thema veiligheid. Iedereen moet zich veilig voelen in de eigen leefomgeving. Op het thema veiligheid wordt samengewerkt met een breed netwerk binnen onze eigen organisatie en met (overheids)organisaties. Onze eigen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) en de politie vervullen hierin een belangrijke rol. De integrale advisering en uitvoering van hulpverlening bij branden, rampen en crisisbeheersing is ondergebracht bij de Veiligheidsregio Groningen. Taakvelden

Portefeuillehouders Programma 1

1.1

Brandweer

1.2

Openbare orde en veiligheid

 

Ard van der Tuuk Harry Stomphorst

Wat is onze beleidscontext Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Integraal veiligheidsbeleid 2024-2027  Regionaal beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2024-2027  Veiligheidsplan 2020 – 2024 Veiligheidsregio Groningen Wat hebben we gedaan Een veilig Westerkwartier Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

We geven uitvoering aan de doelstellingen en ambities uit het door de raad vastgestelde veiligheidsbeleid 2024-2027. Hiervoor stelt het college een uitvoeringsplan 2025 vast, waarin gerichte activiteiten en projecten staan.

Voor het jaar 2025 is er een Uitvoeringsplan integraal veiligheidsbeleid opgesteld. In het Uitvoeringsplan van het huidige jaar wordt er teruggekeken en geëvalueerd wat we in 2025 hebben gedaan/bereikt. Hierover wordt u als raad middels raadsbrief geïnformeerd.

We bestrijden ondermijning bestuurlijk aan. We doen dit onder andere door het: 

(Door)ontwikkelen van de lokale casustafel ondermijning

De Ondermijningstafel is in 2025 vier keer bijeengekomen, om signalen van ondermijning te bespreken en daar waar nodig actie te ondernemen.



Het uitvoeren van bestuurlijke integrale controles.

Eind januari 2025 heeft er in samenwerking met de politie en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) een controle plaatsgevonden in het kader van illegale prostitutie. In maart 2025 heeft er een integrale controle van een aantal garagebedrijven plaatsgevonden door het Regionaal Interventie Team.

14

Bij deze controle zijn er geen ondermijnende activiteiten waargenomen, maar wel enkele overtredingen geconstateerd op het gebied van uitkeringen (door het UWV), voertuigen (door de RDW) en milieu (door de gemeente). In november 2025 zijn er wederom een aantal garagebedrijven door het RIT gecontroleerd waarbij er wederom overtredingen geconstateerd zijn op het gebied van milieu, uitkeringen en voertuigen.  Inzetten langs de vier sporen van de  Groningse samenwerking: vergroten bewustwording en weerbaarheid, ontwikkeling van regionaal interventieteam, intensivering toepassing Wet Bibob en het vastleggen van basisafspraken in de zgn. ‘Groningse norm’.



Cybercrime neemt toe, zowel in omvang als in verschijningsvormen. We vergroten de bewustwording van én weerbaarheid tegen cybercriminaliteit bij onze inwoners, ondernemers en instellingen:  We zetten in op een project zoals Hackshield, waarbij jeugd - en via hen de ouders - spelenderwijs (meer) bewust van en weerbaar worden gemaakt tegen de gevaren van de digitale wereld.  Met onze (publiek-private) partners zetten we actief in op andere vormen van doelgroepgerichte preventie en voorlichting rondom cybercriminaliteit.

Op 4 april 2025 is de Groningse norm ondertekend door de tien Groninger gemeenten, de provincie Groningen en de waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s. De Groningse norm beschrijft de ambitie van het openbaar bestuur in onze provincie op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. De norm is daarmee het bestuurlijke antwoord op de door Tops en Van der Torre geadviseerde regionale samenwerking om ondermijning succesvol aan te kunnen pakken. De norm bevat het basisniveau en de basisafspraken die hiervoor nodig zijn. Het gaat daarbij onder andere om het verhogen van de interne weerbaarheid van de ambtelijke en bestuurlijke organisatie, het op orde brengen en verbeteren van de informatiehuishouding en het verder ontwikkelen en toepassen van bestaand bestuurlijk instrumentarium. In 2025 is de gemeente gestart met HackShield. Het eerste jaar van HackShield stond in het teken van de lancering van HackShield en de daaropvolgende competitie. Er is een oproepvideo gemaakt voor HackShield in samenwerking met boa’s, politie, burgemeester, acteurs (kinderen) en filmmaker. De lancering van HackShield heeft plaatsgevonden op Samenwerkingsschool De Humstee in Oldehove. Alle scholen hebben een toolkit HackShield aangereikt gekregen om wekelijks HackShield onder de aandacht te kunnen brengen.

De lancering en de competitie van HackShield valt bewust samen met de week van de mediawijsheid. Aan deze week nemen de (meeste) scholen al deel.

15

In 2025 heeft de gemeente Westerkwartier actief ingezet op digitale veiligheid, zowel intern als richting inwoners en ondernemers. De aanpak sloot aan bij de vier lokale cyberwegen, waarbij in het bijzonder aandacht is besteed aan weg 3: Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Bewustwording en Preventie  Deelname aan de regionale campagne ‘Echt niet vandaag’ van het RIEC.  Organisatie van vier veiligheidsmarkten in het najaar. Tijdens deze markten gingen we in gesprek met ouderen over digitale veiligheid aan de hand van stellingen.  Samenwerking met bibliotheken: ondersteuning van bijeenkomsten waarin de toolkit Echt of Nep van het CCV werd ingezet.  Voor MKB-ondernemers is een artikel geplaatst in de periodieke ondernemersnieuwsbrief. Dit artikel stimuleerde bewustwording over samenwerking met ICT-leveranciers en wees op de subsidieregeling Mijn Cyberweerbare Zaak (MCZ) van RVO. Eigen Huis op Orde  Halfjaarlijkse overleggen tussen OOV, CISO, ISO en de digitale wijkagent om trends en ontwikkelingen rond digitale veiligheid te monitoren en interne processen op orde te houden. Samenwerking en Netwerk  Actieve deelname aan de regionale werkgroep van het RIEC en maandelijkse (online) netwerkbijeenkomsten Cyberveiligheid Noord-Nederland, waarin regionale ontwikkelingen en kennisdeling centraal stonden.

We bestendigen en versterken de samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid o.a. rond het Toekomstscenario Jeugd- en gezinsbescherming. We hanteren de methode Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) voor duidelijkheid over regie en verantwoordelijkheden bij inwoners met complexe en meervoudige problematiek. Met

In 2025 is er vanuit OOV verder gewerkt in samenwerking met de Openbare geestelijke gezondheidszorg (hierna: OGGZ) en de netwerkpartners met de ontwikkeling en implementatie van het AVE-model. In 2024 hebben we ons vooral gericht op het beschrijven van de processen, in 2025 hebben we ons gericht op het werken met het AVEmodel in de praktijk. Concreet betekent dit dat

16

deze aanpak willen we problemen voorkomen of zo snel mogelijk beheersbaar maken.

er zaken via deze systematiek zijn behandeld. De resultaten zijn positief.

We continueren buurtbemiddeling. Met een vroegtijdige aanpak wordt verdere escalatie voorkomen, waardoor minder zaken terechtkomen bij ‘officiële’ instanties als politie, justitie en woningbouwcorporaties.

De afgelopen jaren werden gemiddeld zo'n 70 aanmeldingen voor buurtbemiddeling gedaan. In 68% hiervan resulteerde dit in een verbeterde situatie. De overige 32% verbeterde de situatie niet, meestal omdat één van beide buren niet openstond voor buurtbemiddeling. De tussenrapportage t/m augustus 2025 geeft eenzelfde beeld. De jaarrapportage buurtbemiddeling 2025 ontvangen wij in 2026. De betrokken ketenpartners Werkpro (voert buurtbemiddeling uit), politie, Wold & Waard, Sociaal Werk de Schans en de gemeente (OOV en sociaal domein) zijn allen positief over de uitvoering van Buurtbemiddeling en zien het belang van deze preventieve interventie.

Een weerbare en veilige gemeentelijke organisatie Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Medio 2025 wordt de Cyberbeveiligingswet van kracht. Gemeenten worden daarmee wettelijk verplicht om voldoende beveiligingsmaatregelen te nemen waarbij het toezicht op naleving wordt aangescherpt. Om op tijd de randvoorwaarden en het plan van aanpak helder te hebben, stellen we uiterlijk begin 2025 een meerjarige security strategie vast.

De Securitystrategie 2025-2030 is begin 2025 vastgesteld. Daarmee beschikt de organisatie over een strategie die zich richt op digitale weerbaarheid en compliance. De strategie bevat een strategische roadmap voor verdere implementatie van de Cyberbeveiligingswet en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO).

We zetten daarnaast wederom in op het In 2025 heeft de dienst netwerkmonitoring zich doorontwikkelen van de netwerkmonitoring die verder ontwikkeld waarmee gemeente in 2023 is aangeschaft. Westerkwartier in staat is digitale aanvallen te detecteren. Met de samenwerkingspartner die deze dienst levert vindt op strategisch, tactisch en operationeel vlak afstemming plaats. We zetten in 2025 ook opnieuw weer in op de Ibewustwording van medewerkers en contracteren daarvoor een nieuwe scholingspartner.

In 2025 is gestart met Arda, een platform voor e-learning op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Arda biedt een gevarieerd programma aan digitale trainingen waarbij medewerkers periodiek en verspreid over het jaar worden getraind.

We blijven inzetten op interne bewustwording, alertheid en weerbaarheid t.a.v. ondermijning door middel van gerichte

In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet in de aanpak van ondermijning binnen onze gemeente. De focus lag voornamelijk op het

17

communicatieactiviteiten. Hiermee trainen we gemeentelijk personeel – met in het bijzonder ambtenaren met een signaalfunctie, zoals toezichthouders, boa’s en KCC-medewerkers, in het herkennen van signalen.

creëren van een stevige basis waarop we de komende jaren kunnen voortbouwen. Hieronder staat een aantal acties en initiatieven beschreven waaraan we in 2025 hebben gewerkt. Er hebben bewustwordingssessies ondermijning plaatsgevonden voor verschillende doelgroepen, te weten:  Gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders;  Medewerkers (algemeen)  Inwonerszaken en Klantencontactcentrum;  Vastgoed;  Sociaal domein. Daarnaast heeft er een netwerkbijeenkomst/ bewustwordingssessie ‘Jonge criminele aanwas’ plaatsgevonden voor medewerkers van de gemeente die met jeugd te maken hebben (zoals Boa’s, leerplichtambtenaren en OOV), wijkagenten, Verslavingszorg NoordNederland, HALT en de GGD. Tenslotte werd er in het kader van bewustwording over ondermijning ook een presentatie door OOV gegeven aan nieuwe medewerkers binnen Wegwijs in Westerkwartier (onboarding programma).

Overige activiteiten Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Wij geven uitvoering aan het Programma Uitvoering- en Handhaving Fysieke Leefomgeving 2023-2024. Wij zetten ons hierbij in voor een veilige leefomgeving voor inwoners en bedrijven. Boa’s richten zich hierbij op de aanpak van ergernissen en kleine overtredingen, zoals foutparkeren, jeugdoverlast en zwerfafval.

De controles met betrekking tot het onderwerp kleine overlast (zoals afvalproblematiek, parkeerproblematiek, overhangend groen, jeugdoverlast en gebruik gemeentegrond) zijn in 2025 toegenomen. Hierbij zijn wij veel in gesprek geweest met melders en (vermoedelijke) overlastgevers en hebben wij veel meldingen kunnen afhandelen. Daarnaast hebben wij in 2025 meer evenementencontroles gehouden. Wij streven ernaar om bij het merendeel van de evenementen een controle te houden dan wel in contact te treden met de organisator(en). Dit wordt als positief ervaren door zowel de vergunningverleners, organisatoren en de boa's. Deze controles zijn

18

van belang voor de veiligheid van het evenement. Samen met de organisator wordt dan bekeken of er aan de vergunningvoorwaarden wordt voldaan. Door deze interactie kan er snel geschakeld worden en vindt afstemming plaats. Gebleken is dat er in verschillende kernen van de gemeente veel jeugdoverlast meldingen komen. Bekend is dat de jeugdoverlast zich veelal 's avonds plaats vindt. Deels door deze reden zijn de avonddiensten uitgebreid. Zo hebben de boa's donderdag en vrijdag een avonddienst van 15:00 uur tot 23:00 uur en een zaterdag avonddienst van 17:00 uur tot 01:00 uur. Tijdens deze avonden zien de boa's regelmatig veel jeugd, leggen namen vast en bespreken specifieke problematiek in het Jongeren op straat (JOS)-overleg. De boa's krijgen veel meldingen van parkeeroverlast. Deze locaties worden meegenomen in de surveillancerondes. Veel van deze meldingen worden opgelost door een gesprek/waarschuwing met de eigenaar van het voertuig. In enkele gevallen wordt er een bekeuring uitgeschreven. Ook is er meer inzet geweest op het onderwerp ondermijning. Hierbij zijn de boa's bij een aantal gerichte acties betrokken geweest. Door gerichte controles gaan wij na of het verbod op alcoholverstrekking aan en gebruik door minderjarigen correct wordt nageleefd.

In maart/april 2025 hebben er bij 12 voetbalclubs controles plaatsgevonden op de naleving van de Alcoholwet. Deze controles werden gedaan door onze toezichthouders, in combinatie met een mystery-guest. Op overtredingen van de Alcoholwet is gehandhaafd met een last onder dwangsom. Ook zijn de voetbalclubs gewezen op ondersteuning bij preventie.

We werken nauw samen met de Veiligheidsregio Groningen (VRG). De VRG levert op zowel repressief als preventief gebied brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en (regionale) bevolkingszorg zoals crisiscommunicatie. We leveren een financiële, bestuurlijke en operationele (personele) bijdrage aan de veiligheidsregio. We besteden hierbij ook nadrukkelijk en structureel onze aandacht aan de paraatheid van onze lokale crisisorganisatie op het gebied van bevolkingszorg.

In 2025 zijn er twee zogenaamde tabletopoefeningen op het gebied van crisisbeheersing georganiseerd voor het college van burgemeester en wethouders. Ook vindt er per kwartaal een overleg over crisisbeheersing plaats met de burgemeester. Tenslotte hebben de medewerkers die een rol vervullen in de regionale en lokale crisisbeheerorganisatie op 18 november 2025 een basistraining crisisbeheersing gevolgd.

19

In 2025 is er een start gemaakt met het thema maatschappelijke weerbaarheid. Vanuit OOV is er een ambtelijke liaison benoemt die aansluit bij regionale overleggen over maatschappelijke weerbaarheid bij de VRG. Op 29 september 2025 is er een uitwisselingslunch georganiseerd waarin met diverse partners, waaronder politie, brandweer, Sociaal werk De Schans, Platform kerken Westerkwartier, is gesproken over de betekenis van maatschappelijke weerbaarheid voor de partners. Deze uitwisselingslunch was een eerste aanzet voor verdere samenwerking op dit onderwerp. Landelijk kennen we de crisiscommunicatiecampagne ‘Denk vooruit’. Bij deze campagne zijn wij aangehaakt. In 2025 zijn er tot slot gesprekken gevoerd met interne collega’s die in hun werk ook te maken krijgen met de uit te voeren maatregelen op het vlak van maatschappelijke weerbaarheid. Denk hierbij aan de leefbaarheidsadviseurs, beleidsmedewerker sociaal domein en de ISO/CISO. We zetten in op het borgen van de openbare orde en veiligheid bij de tal van grotere en kleinere evenementen die de gemeente rijk is. Het zorgvuldig doorlopen van het evenementenproces, waarin een adviserende rol voor de hulpverleningsdiensten is weggelegd, is hierbij cruciaal.

Eénmaal per maand vindt het groot evenementenoverleg plaats waarbij alle betrokken actoren zoals OOV, handhaving, politie, Veiligheidsregio Groningen en betreffende organisator(en) aanwezig zijn. Daarnaast vindt ook één keer per maand het klein evenementenoverleg plaats waarbij enkel politie, handhaving en de jongerenwerkers aanwezig zijn om de risico’s op het gebied van openbare orde en veiligheid bij de te verwachte evenementen optimaal te kunnen beheersen. Tijdens deze overleggen worden evenementen voor- en doorgesproken of geëvalueerd. APV/BW organiseert deze overleggen en beheert de agenda. Op ieder vergunningplichtig evenement wordt door de politie geadviseerd. Alle aandachtsevenementen (B-evenementen) en risicovolle evenementen (C-evenementen) worden ook voorgelegd aan de Veiligheidsregio Groningen. Afhankelijk van de risico’s van het evenement wordt er ook aan interne afdelingen advies gevraagd. Adviezen worden in de meeste gevallen overgenomen en verwerkt in het besluit (evenementenvergunning). Indien er wordt afgeweken van een advies, wordt dit gemotiveerd voorgelegd aan de burgemeester

20

welke hiermee in zal moeten stemmen. Vervolgens wordt het afwijken van het advies gedeeld met de adviserende partijen. We blijven onze inzet op het belangrijke veiligheidsthema van verkeersveiligheid continueren. We zetten in op het borgen van het project Klacht en Knel, waarbij een integrale inzet op verkeersknelpunten wordt nagestreefd, als structurele werkwijze van de gemeente en betrokken partners.

De gemeente Westerkwartier werkt samen met Veilig Verkeer Nederland (VVN) op het gebied van verkeersveiligheid. Inwoners van de gemeente Westerkwartier kunnen een melding over onveilige verkeerssituaties doen bij het VVN Participatiepunt. De meldingen in het VVN Participatiepunt worden vervolgens besproken in de werkgroep Knelpunt en Participatie. De werkgroep bestaat uit medewerkers van Veilig Verkeer Nederland, de politie en de gemeente.

We geven uitvoering aan het geoptimaliseerde vergunningsverleningsproces voor evenementen. Hiermee dragen wij zorg voor een tijdige vergunningverlening van evenementen.

Er wordt vanuit de APV/BW gewerkt met een evenementenkalender. Organisatoren kunnen hun evenement hiervoor aanmelden. Op die manier is er zicht op welke evenementen er dit jaar georganiseerd gaan worden. Vanuit vergunningverlening worden organisatoren actief benaderd om tijdig (14 weken voorafgaand aan het evenement) een aanvraag in te dienen. De indieningstermijn, maar ook de uiterste besluitdatum (6 weken voor het evenement) zijn in de evenementenkalender verwerkt. Indien een aanvraag te laat binnenkomt, wordt vanuit APV/BW de afweging gemaakt om de aanvraag wel of niet te behandelen. Bij deze afweging spelen meerdere factoren een rol (o.a. de omvang en de impact van het evenement, de mate van aanwezige risico’s en mogelijke andere overwegingen). Naast de termijnen is ook de interne toets zorgvuldiger geworden. Zo is er een toetsingskader voor evenementen ontwikkeld en worden evenementen tijdens werkoverleggen besproken.

Wat heeft het gekost 1. Veiligheid (Bedragen x € 1.000) Baten programma 1 Lasten programma 1 Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Resultaat na mutatie reserves

Rekening Begr.2025 Begr.2025 Rekening Verschil 2024 voor wijz. na wijz. 2025 2025 58 6.576 6.518 238 6.280

38 6.689 6.651 6.651

56 6.104 6.048 6.048

64 6.130 6.066 6.066

8 -26 -18 -18

21

V/N V N N N

Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat Dit programma omvat het onderhoud en verbetering van de openbare ruimte. Het gaat verder over het uitvoeren van maatregelen voor een betere bereikbaarheid en verkeersmobiliteit, parkeren en de realisatie van nieuwe fysieke infrastructuur. De belangrijkste taken die vallen onder dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het veiligheidsonderhoud, het dagelijks en regulier onderhoud, het groot onderhoud en de (her-) inrichtingen in de openbare ruimte. De gladheidsbestrijding in de wintermaanden hoort hier ook bij. Taakvelden

Portefeuillehouder Programma 2

2.1

Onderhoud wegen, Gladheidsbestrijding, Openbare verlichting



2.2

Parkeren

2.3

Havens

2.4

Waterwegen

2.5

Openbaar vervoer

Harry Stomphorst

Wat is onze beleidscontext Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2021-2025  Parkeernormen gemeente Westerkwartier (2023)  Verkeersvisie Westerkwartier (2021)  Paraplu bestemmingsplan parkeren (2023) Wat hebben we gedaan Goede bereikbaarheid en een infrastructuur passend bij onze visies op het gebied van wonen, werken en duurzaamheid Dit was onze doelstelling We gaan in 2025 aan de slag met:  Het verbeteren van het fietsnetwerk, verdere uitrol van fietspad Leek – Groningen en de afronding van de verkenning fietsverbinding LeekZuidhorn.  De uitvoering van het maatregelenpakket inrichting veilige schoolomgevingen.  Het verder uitwerken van de aanpak maatregelenpakket VerkeersveiligheidUitvoeringsprogramma SPV afhankelijk van ontvangen subsidies. 

Het opstellen van het uitvoeringsprogramma fiets.

Dit hebben we gedaan 





Het grootste deel van de fietsroute LeekGroningen is in 2025 afgerond. De voorbereidingen voor de uitwerking van het voorkeurstracé voor de fietsroute LeekZuidhorn zijn in 2025 opgestart. De eerste schoolomgevingen zijn ingericht. De werkzaamheden zijn zoveel mogelijk uitgevoerd i.c.m. onderhoudswerkzaamheden. Op basis van het vastgestelde ‘Uitvoeringsprogramma SPV/Fiets’ is dit jaar voor een zestal verkeers- (veiligheids-) projecten SPV subsidie aangevraagd bij het Rijk.

22

Uitwerking planvorming aansluiting N372A7 op basis van bestuurlijke afspraken met de provincie. Het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek mogelijke rondweg Leek met parallelstructuur A7.

De provincie is in samenspraak met de gemeente gestart met de uitvraag voor de Mobiliteitsverkenning Westzijde. Naar aanleiding van de ontvangen WoKT bijdrage van het Rijk is het schetsontwerp voor de aansluiting N372-A7 verder uitgebreid met de voorgestelde aanvullende maatregelen. In 2025 is de haalbaarheidsstudie naar een rondweg Leek-Tolbert met parallelstructuur A7 opgestart en zijn de eerste analyses uitgevoerd.

Overige activiteiten Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Het onderhouden van wegen, fietspaden, straatmeubilair en civieltechnische kunstwerken op het niveau zoals vastgelegd is in de kwaliteitsvisie openbare ruimte.

Afgelopen jaren zijn onderhouds- en vervangingsbudgetten onvoldoende geïndexeerd, waardoor hoofdzakelijk reactief is gewerkt binnen de beschikbare middelen. Dit heeft beperkt effect gehad op civieltechnische kunstwerken en straatmeubilair, maar zichtbaar op het wegareaal. We hebben de wegen met de hoogste prioriteit aangepakt en preventief onderhoud is gering uitgevoerd.

Het opstellen van een kwaliteitsrapportage van de wegen.

In 2025 is er geen kwaliteitsrapportage gemaakt omdat de tweejaarlijkse weginspectie niet in 2025 valt.

Straatvegen en bestrijding van onkruid op verhardingen.

Het straatvegen en bestrijding van onkruid op verhardingen is in 2025 uitgevoerd op basis van het aanbesteedde bestek. De schouwrapportage openbare ruimte is aan de raad aangeboden in een raadsbrief, hierin is ook het straatvegen en de onkruidbestrijding meegenomen.

Voortzetten van het onderzoek naar ruimte voor de parkeerplaats te Niehove.

Dit onderzoek is voortgezet maar heeft in 2025 nog geen resultaat opgeleverd.

23

Wat heeft het gekost 2. Verkeer, vervoer en waterstaat (Bedragen x € 1.000) Baten programma 2 Lasten programma 2 Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Resultaat na mutatie reserves

Rekening Begr.2025 Begr.2025 Rekening Verschil 2024 voor wijz. na wijz. 2025 2025 367 12.164 11.797 732 423 11.488

244 11.576 11.332 51 11.282

251 10.953 10.702 237 265 10.729

596 11.498 10.901 237 265 10.929

346 -545 -199 -199

24

V/N V N N N

Programma 3 – Economie Wij zetten ons binnen het programma Economie samen met bedrijfsleven, (beroeps-)onderwijs en andere partners in voor een economisch vitale samenleving. De focus is erop gericht om het economisch klimaat in brede zin te versterken. Recreatie en toerisme, cultuur en evenementen zijn hiermee nauw verbonden. Deze onderwerpen komen in programma 5 aan de orde. Taakvelden

Portefeuillehouder Programma 3

3.1

Economische ontwikkeling



3.2

Fysieke structuur

3.3

Bedrijvenloket Markten

3.4

Promotie

Richard Lamberst

Wat is onze beleidscontext Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Detailhandelsvisie gemeente Westerkwartier (2020) Wat hebben we gedaan Voldoende vestigingsmogelijkheden voor bedrijven Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

We voeren een locatieonderzoek uit naar ruimte voor bedrijven in de economische zone bij de A7 ter hoogte van Leek/Tolbert.

Afgelopen jaar hebben we een locatieonderzoek uitgevoerd. Het zoekgebied en de opgave en ambities zijn uitgewerkt en voor besluitvorming voorbereid.

Het opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak om te komen tot een nieuw grondstoffencentrum met ruimte voor een circulair bedrijvencluster

Er is een onderzoek uitgevoerd en een Plan van aanpak opgesteld. Dit is voor besluitvorming voorbereid.

Ontwikkelen van Leeksterveld fase 2: Bouwrijp maken en op de markt brengen van fase 2a en 2b.

Fase 2a en 2 b zijn bouwrijp gemaakt. Fase 2B is op de markt gebracht. Op de markt brengen van Fase 2A wacht op duidelijkheid over beschikbaarheid stroom.

Uitbreiden van De Poort Marum. Het opstellen en in procedure brengen van een omgevingsplan ten behoeve van de uitbreiding van De Poort in Marum.

In 2025 is het ontwerp omgevingsplan in procedure gebracht. Het ontwerp omgevingsplan heeft ter inzage gelegen.

25

Ondernemersvriendelijke gemeente Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

We versterken de dienstverlening aan en communicatie met ondernemers, onder meer door het verbeteren van het accountmanagement en het uitgeven van digitale ondernemers-nieuwsbrieven.

Voor het versterken van onze dienstverlening aan ondernemers zijn in 2025 onder meer de volgende activiteiten uitgevoerd:  Diverse bedrijfsbezoeken  Uitgeven ondernemersnieuwsbrief  Het organiseren van diverse bijeenkomsten.  Het aanbieden van ondernemersschool voor startende ondernemers.

We stellen een visie economie Westerkwartier en het daarbij behorende ontwikkelplan op.

In 2025 is de Economische visie en bijbehorend ontwikkelplan opgesteld.

Overige activiteiten Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren, gericht op behoud van aantrekkelijke winkelcentra.

In 2025 is op regelmatige basis overleg geweest met stakeholders zoals winkeliersverenigingen, vastgoedpartijen en de citymanager, over diverse activiteiten gericht op het aantrekkelijk houden en maken van winkelcentra.

Faciliteren van projecten die bijdragen aan een goede digitale infrastructuur voor bedrijven en inwoners, met als doel dat alle inwoners en bedrijven toegang kunnen krijgen tot snel internet per eind 2024.

In 2025 zijn projecten voor aanleg glasvezel gefaciliteerd, waaronder Westerkwartier Zuid en een aantal bedrijventerreinen.

Faciliteren van ondernemersfondsen in gebieden waar daar draagvlak voor is.

De ondernemersfondsen voor de centra van Leek en Zuidhorn zijn geëvalueerd en verlengd.

Wat heeft het gekost 3. Economie (Bedragen x € 1.000) Baten programma 3 Lasten programma 3 Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Resultaat na mutatie reserves

Rekening Begr.2025 Begr.2025 Rekening Verschil 2024 voor wijz. na wijz. 2025 2025 46 756 710 25 685

43 946 903 903

43 673 630 630

43 704 661 661

-31 -31 -31

26

V/N V N N N

Programma 4 – Onderwijs Dit programma omvat het beleid en de maatregelen gericht op gelijke kansen voor jeugdigen en jongeren om middels het volgen van onderwijs en voorschoolse voorzieningen een passende plek in de samenleving te krijgen. Onderdeel van dit beleid is het organiseren van voldoende openbaar primair onderwijs, adequate huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs en bekostiging van het noodzakelijke leerlingenvervoer. Vanuit dit beleid worden ook aan andere gemeentelijke doelen gewerkt, zoals duurzaamheid, meer bewegen, openbare speelplekken en een verkeersveilige schoolomgeving. Taakvelden

Portefeuillehouder Programma 4

4.1

Openbaar basisonderwijs



4.2

Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid, leerlingzaken

Bé Schollema

Wat is onze beleidscontext Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2027  Programma voorzieningen huisvesting onderwijs 2024 (2023) Wat hebben we gedaan Gezonde en duurzame schoolgebouwen Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

In 2024 is een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld. Samen met de schoolbesturen wordt een uitvoeringsprogramma IHP 2025 opgesteld.

Mede op grond van het IHP 2024-2027 is in 2025 het Onderwijshuisvestingsprogramma (=uitvoeringsprogramma) 2026 vastgesteld. Dat leidt tot:  Bekostiging van herstel constructiefout School met de bijbel De Springplank in Leek;  Bekostiging vernieuwbouw School met de bijbel Christal in Grootegast. Samen met schoolbesturen is gewerkt aan een meerjarenplanning onderwijshuisvesting.

Nieuwbouw van het Lauwers College op de locatie sportvelden (Bokkediek) in Grijpskerk.

De bouw van het Lauwers College is in 2025 gestart. Voor en tijdens de bouw heeft participatie plaats gevonden met informatiebijeenkomsten en nieuwsbrieven. Planning is dat het gebouw vanaf schooljaar 2026-2027 in gebruik wordt genomen.

Besluitvorming over een campus met rsg de Borgen. Op basis van een onderzoek naar een mogelijke locatie en kosten, worden in 2025 vervolgstappen gezet in de nieuwbouwplannen voor rsg de Borgen.

De nieuwbouw van rsg de Borgen is onderdeel van het plan Campus Rodenburg, en valt onder het Masterplan Leek/Tolbert. Zie verder programma 8.

27

Overige activiteiten Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Voor het Lauwers College vergoeden we in 2025 projectkosten en de kosten van de tijdelijke huisvesting.

Tijdens de nieuwbouw van het Lauwers College hebben we de projectkoten en kosten van tijdelijke huisvesting in 2025 vergoed.

Het leerlingenvervoer. Het huidige contract voor het leerlingenvervoer loopt af in 2026. Eind 2023 zijn we vanuit de GR Publiek Vervoer begonnen met de voorbereiding van de aanbesteding voor een nieuw contract. In 2025 vindt de aanbesteding plaats en vervolgens de gunning en de implementatie.

De voorbereidingen voor de aanbestedingen zijn gedaan in 2025. Het oorspronkelijke tijdspad van de aanbesteding bleek niet haalbaar en is verschoven naar 2026, waarmee een nieuw contract per augustus 2027 tot stand moet komen.

Subsidiëring peuteropvang en voorschoolse educatie om kinderen met een ontwikkelingsachterstand een goede start op de basisschool te geven.

De subsidiëring is gebeurd binnen bestaande regelgeving, afspraken en budgetten.

Uitvoering geven aan de Ommelander Werkagenda (onderwijs en zorg).

De Ommelander werkagenda was in 2024 al afgerond.

Wat heeft het gekost 4. Onderwijs (Bedragen x € 1.000) Baten programma 4 Lasten programma 4 Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Toevoegingen reserves Resultaat na mutatie reserves

Rekening Begr.2025 Begr.2025 Rekening Verschil 2024 voor wijz. na wijz. 2025 2025 1.069 7.715 6.646 52 6.594

866 7.851 6.985 52 6.933

973 7.599 6.626 52 57 6.631

994 7.571 6.576 52 57 6.581

22 28 50 50

28

V/N V V V V

Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie Dit programma omvat beleid en maatregelen gericht op de leefgebieden/thema’s Gezond en Meedoen in het sociaal domein: sport, cultuur, recreatie en bibliotheekwerk. Onder het programma vallen ook het eigendom, exploitatie en beheer van sportaccommodaties en het openbaar groen. Tot slot vallen ook beleid en maatregelen ten aanzien van monumenten, musea en cultureel erfgoed onder dit programma. Taakvelden

Portefeuillehouders Programma 5

5.1

Sportbeleid

5.2

Sportaccommodaties

5.3

Cultuur

5.4

Musea

    

5.5

Cultureel erfgoed

5.6

Bibliotheken en omroep

5.7

Openbaar groen en recreatie

Bé Schollema Bert Nederveen Hans Haze Harry Stomphorst Richard Lamberst

Wat is onze beleidscontext Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:  Lokaal Sportakkoord II (2023)  Cultuurvisie 2021-2028 ‘Ienvestieren ien geluk’ (2021)  Visie recreatie en toerisme (2021)  Kwaliteitsvisie openbare ruimte (2021)  Nota dierenwelzijn (2023)  Duisternis beschermen, lichthinder aanpakken (2023) Wat hebben we gedaan Meer sportdeelname Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

De inzet op bestaande projecten en programma’s wordt gecontinueerd. Hierbij gaat het over de projecten en programma’s De School in Beweging, Provinciaal Beweegakkoord, Sporthopper en Uniek Sporten hopper. Kickstart in jouw Buurt/JOGG (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst) en de inzet van buurtsportcoaches.

Deze projecten en programma's zijn in 2025 uitgevoerd.

We doen onderhoud en investeringen in bestaande binnen- en buitensportaccommodaties om inwoners, onderwijs en sportverenigingen zo goed mogelijk te faciliteren bij het uitoefenen van beweegprogramma's en reguliere sportactiviteiten.

Onderhoud is uitgevoerd. Daarnaast zijn in diverse binnensportaccommodaties verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd.

29

Kunst en cultuur is toegankelijk Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

Uitvoering van het uitvoeringsplan 20252026.

Er is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan 2025. Het plan is eind 2025 geëvalueerd zodat voor 2026 weer een nieuw uitvoeringsplan kon worden opgesteld. Het uitvoeringsplan 2025 kon grotendeels worden uitgevoerd conform plan.

Uitvoering geven aan pilotplan Bieb Oldehove en Bieb Aduard.

Bieb Aduard en Bieb Oldehove zijn in januari 2025 gestart. Zij hebben als doelstelling om een plek te zijn voor en door de eigen inwoners, waar ontmoeting plaatsvindt, waar je je kan ontwikkelen en waar je boeken kan lenen. De eerste resultaten zijn goed. De beide werkgroepen hebben een mooie voorziening gecreëerd, de bezoekers zijn erg positief en de (kinder-) activiteiten worden goed gevonden. Wel mist men het voorheen veel uitgebreidere aanbod van Biblionet, maar het eigen aanbod aan boeken wordt ook zeer gewaardeerd

We laten een inventarisatie uitvoeren van beeldende kunstwerken in de openbare buitenruimte.

De inventarisatie is gedaan en begin 2025 afgerond. Er is een lijst ontstaan van 174 beeldende kunstwerken en (oorlogs-) monumenten, waarvan ongeveer 150 in gemeentelijk eigendom zijn. De kunstwerkwerken zijn met een globale omschrijving te vinden op www.westerkwartier.nl/kunstwerkenen-beelden

We doen een investering in de Bibliotheek Marum vanuit de ontvangen SPUK-uitkering voor Bibliotheekwerk

Biblionet heeft de ontvangen SPUKmiddelen hiervoor ingezet.

Een Westerkwartier waarin het goed recreëren is voor zowel inwoners als toeristen Dit was onze doelstelling

Dit hebben we gedaan

In 2025 wordt verder uitvoering gegeven aan het uitvoeringsplan Recreatie en Toerisme.

We hebben diverse toeristische uitingen ontwikkeld en vernieuwd. Ook digitaal hebben we de regiomarketing verder ontwikkeld met een digitale kaart, zichtbaarheid op sociale media en het realiseren van een promotiefilm. Daarnaast hebben we ondersteund bij het oprichten van de stichting Gastvrij Westerkwartier. Er is een foldermarkt georganiseerd waarbij het nieuw ontwikkelde marketingplan is gepresenteerd en ondernemers de gelegenheid hebben gehad elkaar te ontmoeten.

30

Er is in provinciaal verband gewerkt aan de ontwikkeling van een Baanbreker vrijetetijdseconomie die input moet leveren aan de economische agenda. Verder is samen met inwoners gewerkt aan het bebordingsproject, is het evenement 500 jaar Nienoord vormgegeven en is er een nieuw uitvoeringsplan opgesteld behorende bij de visie recreatie en toerisme (welke nog niet is vastgesteld door de raad). We geven uitvoering aan de opgave ‘Versterken gebruik en beleving van water’, zoals is aangegeven in het uitvoeringsplan Recreatie en Toerisme.