CConstaterende datWesterkwartier
Koppel je AI →
Document · PDF

3.m Bijlage IX Quickscan - aanvullend onderzoek - protocol_Geanonimiseerd

Raadsvergadering 18 november 2026, gemeente WesterkwartierBij agendapunt: BOPA met bindend adviesrecht voor het bouwen van een stal buiten bouwvlak (Hamerstuk)17.606 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Als de werkzaamheden toch in de nacht worden uitgevoerd, dient rekening gehouden te worden met de in de omgeving aanwezige vleermuizen door vleermuisvriendelijke verlichting toe te passen. Jaarrond beschermde broedvogels De aanwezigheid van nesten van de huismus, spreeuw, huiszwaluw en boerenzwaluw binnen het plangebied is niet uitgesloten. Echter zijn tijdens het veldbezoek geen nesten waargenomen op locaties waar werkzaamheden worden uitgevoerd, worden geen nesten of toegangen verwijderd. Door de afstand tot de werkzaamheden kan tijdelijke verstoring tijdens de uitvoering van de werkzaamheden niet worden uitgesloten. Tijdens het openbreken van de gevel van stal C mogen er geen nesten worden verwijderd of beschadigd. Daarbij wordt met het planvoornemen een nieuwe stal gebouwd en extra geschikt leefgebied gecreëerd. Mits er geen nesten worden beschadigd, vindt er tijdelijke verstoring plaats tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden. Om negatieve effecten te voorkomen dient buiten het broedseizoen van deze soorten te worden gewerkt. Het broedseizoen van deze soorten loopt tezamen van maart t/m september. Algemene beschermde broedvogels Binnen het plangebied en de nabije omgeving zijn geschikte broedlocaties aanwezig. Buiten het broedseizoen zijn onbezette nesten niet beschermd, behalve als het nesten betreft van vogelsoorten met een jaarrond beschermd nest.

Om negatieve effecten te voorkomen dient buiten het broedseizoen (globaal de periode tussen 15 maart tot 15 augustus) te worden gewerkt. 38 Het ‘broedseizoen’ is geen wettelijke periode, maar een globale periode waarin de meeste vogels broeden; het is dus een periode waarin de kans groot is dat er broedende vogels aanwezig zijn binnen (de invloedssfeer van) een werklocatie. Deze periode loopt globaal van 15 maart t/m 15 augustus, maar kan afhankelijk van de soort en weeromstandigheden (veel) eerder beginnen en (veel) later eindigen. Alle nesten met broedactiviteit en gerelateerd (zoals nesten in aanbouw, op nest in afwachting tot leggen van eieren, met eieren, met kuikens) zijn beschermd, ongeacht de tijd van het jaar. Natura 2000-gebied Om zeker te zijn of het planvoornemen een negatief effect kan hebben op het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Lauwersmeer) dient een AERIUS-berekening uitgevoerd te worden. Geldigheid onderzoeksgegevens Onderzoeksgegevens ten behoeve van flora- en fauna-activiteiten aangaande soorten die onder artikel 11.37 lid 1 (Vogelrichtlijnsoorten), artikel 11.46 lid 1 (Habitatrichtlijnsoorten) en artikel 11.54 lid 1 (andere soorten) van de Bal vallen mogen maximaal 3 jaar oud zijn ten opzichte van de datering van de aanvraag.

Voornoemde geldigheid van onderzoeksgegevens is enkel van toepassing als het plangebied en de directe omgeving (de invloedssfeer) in de tussentijd niet wezenlijk veranderd zijn. Indien daar wel sprake van is, dienen de onderzoeksgegevens ná de verandering(en) te zijn verzameld (artikel 11.197j tweede lid, onder b van de omgevingsregeling). In het geval dat gegevens worden gebruikt die ouder zijn dan drie jaar, dient onderbouwd te worden waarom de gegevens toch voldoende actueel zijn (artikel 16.5 lid 2 omgevingswet). 39 Samenvatting. Op basis van het brononderzoek en het oriënterend veldbezoek kunnen de volgende conclusies en vervolgadviezen met betrekking tot beschermde natuurwaarden worden getrokken.

Tabel 1: Samenvatting SOORTGROEP/GEBIED EFFECTEN INRICHTINGS- WERKZAAMHEDEN ADVIES VERGUNNING NOODZAKELIJK? Vaatplanten Geen Geen Nee Reptielen Geen Geen Nee Vissen Mogelijke verstoring van grote modderkuiper Werken volgens ecologisch werkprotocol Nee Amfibieën Verstoren vrijgestelde amfibieën Mogelijke verstoring/beschadiging/doding van poelkikker Specifieke zorgplicht Werken volgens ecologisch werkprotocol Nee Nee Ongewervelden Verstoren vrijgestelde ongewervelde Specifieke zorgplicht Nee Grondgebonden zoogdieren Verstoren vrijgestelde grondgebonden zoogdieren Mogelijke verstoring/vernietiging van verblijfplaatsen van steenmarter Specifieke zorgplicht Endoscopische controle van mogelijke geschikte verblijfplaatsen Nee Vleermuizen Mogelijke verstoring wanneer werkzaamheden ’s nachts worden uitgevoerd Werken overdag-/ met vleermuisvriendelijke verlichting Nee Mogelijke verstoring/vernietiging van kraam-, zomer-, paar-en winterverblijfplaatsen door werkzaamheden Endoscopische controle van mogelijke geschikte verblijfplaatsen Mogelijk Algemene broedvogels Mogelijke verstoring van een broedplaats door de werkzaamheden Werken buiten broedseizoen-/ broedvogelcheck door ecoloog Nee, niet mogelijk Jaarrond beschermde broedvogels Geen Mogelijke verstoring/vernietiging van verblijfplaatsen van de huismus, spreeuw, boerenzwaluw en huiszwaluw Geen Werken buiten broedseizoen Nee Nee

Overige (rode lijst) soorten Geen Geen Nee Natura 2000-gebieden Verhoging stikstof op het Natura 2000- gebied AERIUS-berekening laten uitvoeren Mogelijk NNN-gebieden Geen; op geruime afstand Geen Nee Ganzenfoerageergebied Geen; op geruime afstand Geen Nee Weidevogelkansgebied Geen; op geruime afstand Geen Nee Houtopstanden Geen Geen Nee Geen vervolgonderzoek/ acties noodzakelijk voor de geplande werkzaamheden 40 De geplande werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd mits het gegeven advies wordt opgevolgd Vervolgonderzoek: er is onvoldoende inzicht verkregen om de effecten van de werkzaamheden te bepalen Vergunning is noodzakelijk. De werkzaamheden zullen leiden tot een negatief effect Verwijzingen. Provincie Groningen. (2022). Omgevingsverordening Provincie Groningen 2022 (Technische Herziening). Provincie Groningen. 2022. De Vlinderstichting. (z.d.). Geraadpleegd op 10-6-2026. Van https://www.vlinderstichting.nl/ De Zoogdiervereniging. (z.d.). De Zoogdiervereniging. Geraadpleegd op 10-6-2026. Van https://www.zoogdiervereniging.nl/ Geoportaal Provincie Gronigen. (z.d.). Geraadpleegd op 10-6-2026. https://geoportaal.provinciegroningen.nl/ Kennisdocument Grote Modderkruiper – BIJ12. (2021). BIJ12. https://www.bij12.nl/kennisdocumenten/kennisdocument-grote-modderkruiper/ Kennisdocument Kleine Marterachtigen - BIJ12. (2024). BIJ12.

https://www.bij12.nl/kennisdocumenten/kennisdocument-kleinemarterachtigen/ Kennisdocument Levenbarende Hagedis – BIJ12. (2017). BIJ12. https://www.bij12.nl/kennisdocumenten/kennisdocument-levendbarende- hagedis/ Kennisdocument Poelkikker - BIJ12. (2017). BIJ12. https://www.bij12.nl/kennisdocumenten/kennisdocument-poelkikker/ Leefomgeving Groningen. (z.d.). Geraadpleegd op 10-6-2026. Van https://leefomgevingoverheid.opendata.arcgis.com/ NDFF. (2026). Ndff uitvoerportaal. Ndff-ecogrid. Geraadpleegd op 28-05-2026. Van https://ndffecogrid.nl/uitvoerportaal/ NDFF Verspreidingsatlas. (z.d.). Geraadpleegd op 1o-6-2026. Van https://www.verspreidingsatlas.nl/ Pdok. (z.d.). pdok viewer. pdok.nl. Geraadpleegd op 21-1-2026. Van https://app.pdok.nl/viewer/ Omgevingsburo (2026). Onderbouwing ETFAL: Melkveebedrijf Selwerd 5 Oldehove. Zoogdiervereniging.nl. (2024) Vleermuisvriendelijke verlichting. Zoogdiervereniging. Geraadpleegd op 10-6-2026. Van https://www.zoogdiervereniging.nl/ 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 41 Gebruikte afkortingen Ow Omgevingswet BSBm Bestuurlijke strafbeschikking milieu NDFF Nationale Databank Flora en Fauna WGA Witteveen groenprojecten en advies B.V. 42 Bijlagen. Bijlage 1 Wet- en regelgeving Bijlage I Wet- en regelgeving. De Omgevingswet bevat algemene regels over de fysieke leefomgeving.

De bescherming van de Nederlandse natuur is nader uitgewerkt in een Algemene maatregel van Bestuur (AmvB), te weten het “Besluit activiteiten leefomgeving”(Bal). In de navolgende paragrafen wordt een uitwerking gegeven van het Bal voor soortbescherming, gebiedsbescherming en houtopstanden. Voor soortenbescherming en gebiedsbescherming is in de Omgevingswet een specifieke zorgplicht opgenomen. Deze is als sluitstuk nader uitgewerkt. Soortenbescherming | (flora | - en fauna | -activi | teit) Tot 2024 was het onderdeel ‘soortenbescherming’ geregeld in artikel 3.1 (Vogelrichtlijn), artikel 3.5 (Habitatrichtlijn) en artikel 3.10 (beschermingsregime andere soorten) van de Wnb. Vanaf 2024 vallen alle verbodsbepalingen uit deze artikelen onder artikel 5.1, tweede lid, onderdeel g ‘flora- en fauna-activiteit’ van de Omgevingswet (Ow). Verbodsbepalingen Onder de Omgevingswet (artikel 5.1 lid 2g) geldt dat het verboden is om zonder een omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten. Dit verbod geldt voor beschermde soorten die zijn aangewezen in het kader van de Vogelrichtlijn (artikel 11.37 lid 1 Bal), Habitatrichtlijn (artikel 11.46 lid 1 Bal) en andere beschermde soorten (artikel 11.54 lid 1 Bal). Tabel 3.1: Op hoofdlijn verboden per beschermingsregime.

Soorten | Artikel | Verboden Bal a) Het opzettelijk doden of vangen van in het wild levende vogels; b) Het opzettelijk vernielen of beschadigen van nesten, rustplaatsen en eieren van Vogelrichtlijn | 11.37, | vogels of het opzettelijk wegenemen van nesten; lid 1 | c) Het rapen en onder zich hebben van eieren van vogels; d) Het opzettelijk storen van vogels Habitatrichtlijn | a). Opzettelijk doden/vangen soorten uit | b) Opzettelijk verstoren bijlage I en II | 11.46, | c). Eieren te rapen of vernielen van de Bern | lid 1 | d). Beschadigen of vernielen van rust- en voortplantingsplaatsen conventie en | e). Opzettelijk plukken, verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van bijlage I van | planten de Bonn conventie a) Opzettelijk doden/vangen van in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen en ongewervelden (vernoemd in bijlage IX van de wet onderdeel Andere | 11.54, | A) beschermde | lid1 | b) Opzettelijk beschadigen of vernielen vaste voortplantingsplaatsen, soorten | rustplaatsen of eieren van in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen en ongewervelden van de soorten, genoemd in bijlage IX, onder A; c) Opzettelijk plukken, verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van vaatplanten, genoemd in bijlage IX, onder B.

Met betrekking tot de Vogelrichtlijn hebben provincies de bevoegdheid apart beleid te voeren ten aanzien van de vogelsoorten met jaarrond beschermde 43 44 nestplaatsen. In de meeste provincies is hierdoor sprake van een aparte lijst. Binnen de categorie ‘andere beschermde soorten’ hebben provincies de bevoegdheid om eigen beleid te voeren in de eigen provinciale omgevingsverordening. Zo geldt soms een vrijstelling met betrekking tot inrichting en beheer voor sommige soorten in de ene provincie, terwijl dit in andere provincies niet het geval is. Overtreding van verboden In geval van overtreding van verboden zoals het opzettelijk doden van beschermde individuen, vernielen jaarrond beschermde nesten, eieren of beschermde functionele leefgebieden, bestaat er voor het bevoegd gezag een beginselplicht tot handhaving. Dat kan leiden tot bestuursrechtelijke maatregelen in de vorm van een last onder bestuursdwang, een last onder dwangsom of een BSBm (Bestuurlijke strafbeschikking milieu). Overtreding van deze verboden is bovendien een economisch delict en kan leiden tot strafrechtelijke vervolging. Gebiedsbescherming – Natura 2000 ( Natura 2000 - activiteit) Het onderdeel gebiedsbescherming (artikel 5.1 lid 1e Ow) beschermt de Natura 2000-gebieden in Nederland.

Natura 2000 is een samenhangend netwerk van natuurgebieden in Europa en bestaat uit gebieden die hun bescherming ontlenen aan op Europees niveau gemaakte afspraken; de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn (artikel 3.59 Bkl). Deze gebieden worden beschermd om de gunstige staat van instandhouding van vogelsoorten, habitattypen en andere planten- en diersoorten te behouden en waar nodig te herstellen. Per gebied zijn zogenaamde instandhoudingsdoelstellingen vastgesteld. Activiteiten en andere handelingen mogen geen negatieve effecten hebben op de waarden waarvoor een gebied is aangewezen. Voor activiteiten die schadelijk (kunnen) zijn voor het Natura 2000-gebied geldt een vergunningplicht (artikel 5.1, lid 1e Ow). Natura 2000-activiteiten die zijn opgenomen in een programma (artikel 11.18 Bal) of in de omgevingsverordening (artikel 11.19 Bal) of Natura 2000-activiteiten van nationaal belang (artikel 4.12 OB) die bij ministeriële regeling zijn aangewezen (artikel 11.20 Bal) kunnen, onder voorwaarden (artikel 11.21 Bal), vrijgesteld zijn van de vergunningplicht. Gebiedsbescherming – Overig Naast de wettelijke bescherming van Natura 2000-gebieden heeft Nederland de bescherming van andere gebieden planologisch vastgelegd. Hieronder vallen onder ander het Natuurnetwerk Nederland, weidevogelgebieden en het ganzenbeleid.

Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) betreffen alle bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden in Nederland waardoor de natuurgebieden (beter) met elkaar en het agrarisch gebied verbonden worden. Provincies zijn hiervoor het bevoegd gezag en leggen de begrenzing en bescherming vast in hun omgevingsverordening. In het NNN geldt een “nee-tenzij principe”, wat inhoudt dat in principe geen ontwikkelingen zijn toegestaan, tenzij met zekerheid kan worden 45 vastgesteld dat de wezenlijke kenmerken en waarden niet worden aangetast. Sommige provincies hanteren bovendien een externe werking van projecten die buiten de begrenzing zijn voorzien. Ganzenfoerageergebied In provincie Groningen is het ganzenbeleid vastgesteld voor de gehele provincie. Dit houdt in dat in de aangewezen ganzenslaapplaatsen rust wordt geboden aan inheemse ganzen gedurende de winterrustperiode in de gehele provincie. In de aangewezen ganzenfoerageergebieden geldt dat (trek)ganzen niet mogen worden verjaagd of geschoten gedurende de periode van 1 november tot 1 april (in enkele specifieke gebieden tot uiterlijk 1 mei of 1 juni). Verstoren van ganzen in deze periode betreft een overtreding van artikel 11.37 Bal. Houtopstanden Het kappen of rooien van bomen is niet zomaar toegestaan in de Omgevingswet.

Voor het kappen van houtopstanden groter dan 10 are en bomen uit een rijbeplanting van 20 of meer bomen buiten de bebouwingscontour houtkap (artikel 11.111 Bal), vastgesteld in de gemeentelijke omgevingsplannen, is een meld- en herplantplicht van toepassing. Deze “bebouwingscontour houtkap” kan afwijken van de normale bebouwde komgrens. Daarnaast kunnen door de gemeente opgestelde afwijkende regels ten aanzien van het kappen van houtopstanden gelden. Deze kunnen zowel binnen als buiten de bebouwingscontour houtkap gelden. De meld- en herplantplicht houdt in dat bij de provincie Groningen een kapmelding moet worden gedaan. Na een wachttijd van tenminste 4 weken (artikel 11.126 Bal) waarin het bevoegd gezag goedkeuring verleent, kan worden aangevangen met de kap. Binnen drie jaar na de kap van de houtopstand of bomen dient herplant plaats te vinden volgens de regels van de provincie (artikel 11.119 Bal). Specifieke zorgplicht Onder de Ow gelden zowel een algemene als een specifieke zorgplicht. Binnen de algemene zorgplicht (artikel 1.6 Ow) wordt gesteld dat eenieder voldoende zorg in acht neemt voor de fysieke leefomgeving. Aanvullend is in de Ow een specifieke zorgplicht opgenomen voor soortbescherming (artikel 11.27 lid 1 Bal) en gebiedsbescherming (11.6 lid 1 Bal).

Hierin wordt gesteld dat degene die een Natura2000-activiteit, activiteit in een bijzonder nationaal natuurgebied, flora- en fauna activiteit of een activiteit verricht en weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben, verplicht is: • alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te voorkomen; • voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en • als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege te laten voor zover dat redelijkerwijs kan worden gevraagd. 46 Specifieke zorgplicht flora- en fauna activiteiten (artikel 11.27 lid 2 Bal) Voor flora- en fauna-activiteiten (soortenbescherming) houdt de hierboven genoemde plicht in ieder geval in dat: • voorafgaand aan het verrichten van de activiteit dient te worden nagegaan of er aanwijzingen zijn van de aanwezigheid van soorten horende bij de Europese Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn en andere (Nederlandse) beschermde- en rode lijst-soorten op de locatie waar de activiteit wordt verricht of in de directe nabijheid van die locatie; • nagegaan dient te worden of er nadelige gevolgen zijn voor deze soorten, hun nesten, hun foerageerplaatsen, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor (waard)planten van die soorten.

Als die gevolgen niet kunnen worden uitgesloten: • dient te worden nagegaan welke gevolgen de activiteit kan hebben voor dieren van die soorten, hun nesten, hun foerageerplaatsen, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten van die soorten; • worden alle passende preventieve maatregelen getroffen om die nadelige gevolgen te voorkomen; • wordt tijdens en na het verrichten van de activiteit nagegaan of de getroffen maatregelen de beoogde effecten hebben; en • wordt het verrichten van de activiteit gestaakt als de nadelige gevolgen toch niet worden voorkomen of, als staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is, worden passende herstelmaatregelen getroffen. Specifieke zorgplicht Natura 2000-activiteiten (artikel 11.6 lid 2 Bal) Voor Natura 2000-activiteiten houdt voornoemde plicht in ieder geval in dat: • voorafgaand aan het verrichten van activiteiten in, of in de directe nabijheid van, een Natura 2000-gebied of een bijzonder nationaal natuurgebied kennis wordt genomen van de informatie in het aanwijzingsbesluit van het gebied over de leefgebieden van vogelsoorten, natuurlijke habitats van soorten waarvoor het gebied is aangewezen en de daarvoor geldende instandhoudingsdoelstellingen; • wordt nagegaan of op voorhand op grond van objectieve gegevens verslechterende of significant verstorende gevolgen kunnen worden uitgesloten.

Als die gevolgen niet kunnen worden uitgesloten: • wordt nagegaan welke gevolgen de activiteit kan hebben voor de leefgebieden, natuurlijke habitats en habitats van soorten, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen; • worden alle passende preventieve maatregelen getroffen om verslechterende of significant verstorende gevolgen, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen, voor het betrokken gebied te voorkomen; 47 • wordt tijdens en na het verrichten van de activiteit nagegaan of de getroffen maatregelen de beoogde effecten hebben; en • wordt het verrichten van de activiteit gestaakt als zich, ondanks de getroffen maatregelen, verslechterende of significant verstorende gevolgen voordoen voor de leefgebieden, natuurlijke habitats of habitats van soorten waarvoor het gebied is aangewezen; of • als staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is, worden passende herstelmaatregelen getroffen. Nalaten van de (specifieke) zorgplicht Het nalaten van de (specifieke) zorgplicht (voor alle in het wild levende dieren, planten en beschermde gebieden) is een overtreding van de Omgevingswet en kan leiden tot overtreding van verbodsbepalingen. 1 MA AQA\ … EASA A\AŠAAA\A A3AŠAAA.A CA\ASA–A‚A\AIA ‘ Melkveehouderij Dol Groen denken. Slim doen.

2 Memo in het kader van een flora en fauna-activiteit in de Omgevingswet IAS …A\A A A‚ aAAA.A– …Aµ aAS Z … MA AIAFAµA A A.A\AžA A A‚A3AC Foto’s: Witteveen groenprojecten en advies B.V. AAžA–A AžA‚ D aA–AžAQ VA A‚AŠA3A DA\AAAžAQA ASA–ASAžAQAQA A‚ 1-9-2026 Definitief 26191.Memo.d2 GA aAAAAA\A‚A A A A‚A AA A‚A AŠ IASA–A A‚ASA A– TA AIA A&A\A\AS E sAQ aA3AI witteveenadvies.nl info@witteveenadvies.nl 8921 EZ Leeuwarden CA\A A…A‚A3A’A.A– …A AS …A A3AŠAAAI aA3AQA A‚ Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of enig andere wijze, zonder voorafgaande toestemming van de opdrachtgever. Deze uitgave is met grote zorgvuldigheid samengesteld. De samenstellers zijn niet aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van onjuistheden en/of onvolkomenheden ten gevolge van het gebruik van deze uitgave. Dit rapport is opgesteld op verzoek van de opdrachtgever en is haar eigendom. © Witteveen groenprojecten en advies is niet aansprakelijk voor (vervolg-)schade welke kan voortkomen op basis van de inhoud en resultaten van de opgestelde quickscan. Dit rapport is onafhankelijk van de belangen van de opdrachtgever opgesteld. Wijzigingen van de plannen (o.a.

ontwerp, plangebied, methode, materieel, uitvoeringsperiode en tijdstip) ten opzichte van wat in dit rapport is omschreven, kunnen van invloed zijn op de effectenbeoordeling en conclusie van het uitgevoerde onderzoek, alsmede het advies voor het vervolgtraject. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor beschermde soorten. Het incidenteel voorkomen van beschermde soorten is echter nooit met zekerheid te voorspellen. Witteveen groenprojecten en advies is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Dit betekent dat wij werken volgens de richtlijnen en protocollen van het NGB, en dat wij actief deelnemen aan het kennisnetwerk. Daarnaast zijn wij ISO 9001:2015 gecertificeerd. Hiermee borgen wij de kwaliteit en veiligheid van onze werkwijzen en diensten. 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 3 ‘ A aASAIA A3A A3ASA’ Deze memo betreft een aanvullend document op de Quickscan, uitgevoerd op 1-9-2026 door Witteveen groenprojecten en advies. Op basis van het veldbezoek ten behoeve van de quickscan kon de aanwezigheid van verblijfplaatsen van de steenmarter en gebouwbewonende vleermuizen in stal C niet worden uitgesloten (zie figuur 1 voor de locatie van stal C en het planvoornemen). 1.1.

Steenmarter Op basis van de quickscan zijn mogelijke verblijfplaatsen van de steenmarter aanwezig tussen de muren van de oostgevel van stal C (zie figuur 2) en tussen de dakbeplating aan de noordzijde van stal C (zie figuur 5 en 6). Deze tussenruimtes bieden mogelijk geschikte verblijfplaatsen. In het kader van het planvoornemen wordt een nieuwe stal gerealiseerd die wordt verbonden met de oostgevel van stal C. Hiervoor wordt een deel van deze gevel verwijderd. Op basis van de quickscan kon daarom niet worden uitgesloten dat het planvoornemen negatieve effecten heeft op een eventuele verblijfplaats van de steenmarter. 1.2. Vleermuizen Ook kon in de quickscan de aanwezigheid van verblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen tussen de dakbeplating aan de noordzijde van stal C niet worden uitgesloten (zie figuur 5 en 6). 1.3. Vervolg Om de aanwezigheid van verblijfplaatsen van de steenmarter en gebouwbewonende vleermuizen uit te sluiten, is een aanvullend endoscopisch onderzoek uitgevoerd. In deze memo worden de resultaten van dit onderzoek beschreven. Voor een omschrijving van het plangebied, het planvoornemen en de mogelijke effecten wordt verwezen naar document 26140.QS.d2 (Witteveen groenprojecten en advies, 2026). 4 ‘ VA AIA A A A˘A\A AF Het aanvullend veldbezoek is uitgevoerd op 1 juli 2026 onder geschikte weersomstandigheden (circa 18 °C en windkracht 3 Bft).

De potentiële verblijfplaatsen zijn onderzocht met behulp van een endoscoop, zaklamp en visuele inspectie op basis van deskundig ecologisch inzicht. Tevens is gecontroleerd op de aanwezigheid van sporen die kunnen wijzen op gebruik door de steenmarter of gebouwbewonende vleermuizen. ‘ SA\A\A‚A–A3ASA&A\A‚AQ aA–A3A Steenmarter Steenmarters maken doorgaans geen nest, maar gebruiken verschillende schuil- en rustplaatsen die beschikbaar zijn in de omgeving. Deze bevinden zich onder andere in boomholtes, takkenhopen, dichte struwelen, kruipruimten, zolders, spouwmuren en ruimten onder dakbedekking. De steenmarter kan door openingen van minimaal 5-6 cm kruipen om bij een schuilplaats te komen (Zoogdiervereniging, z.d.). Vleermuizen Gebouwbewonende vleermuizen zoals de gewone en ruige dwergvleermuis, tweekleurige vleermuis en laatvlieger hebben vaak hun verblijfplaatsen in spouwmuren in gebouwen, onder dakconstructies en in diverse andere spleetvormige ruimtes. FA3A’AžAžA‚ ~ ~ IASA A AIA3ASA’AŠA–A AFA ASA3ASA’ ~Aµ aAS ~A A ~A A A\A\A’A A ~AŠA3A–Až aA–A3A ~A AS ~A A ~A–A ~AµA A‚A A‚A A A AS ~AŠAIA\A–A AS ~ f OAQA’A AµA3ASA’AŠA AžA‚A\ ~ WA3A A’A A‚AŠAQ a T ~ A ÿ A g Y 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5 ‘ RA AŠAžAIA– aA–A AS 4.1. Oostgevel Stal C De onderzochte muur bevindt zich aan de oostzijde van stal C en heeft een hoogte van circa 1,5 meter (zie figuur 2).

De muur bestaat uit twee gemetselde muren met daartussen een open spleet van circa 6 cm breed (zie figuur 3). Vanwege de breedte van de spleet, de hoogte van de muur en de lichtinval vanaf de bovenzijde kon de volledige ruimte worden geïnspecteerd met behulp van een endoscoop, zaklamp en visuele controle. Daarnaast is de muur, de directe omgeving en de mogelijke toegangen gecontroleerd op sporen van de steenmarter, zoals uitwerpselen, haren, prooiresten of loopsporen. Zie figuur 4 voor een impressie van de situatie. De spleet is over een lengte van circa twee meter aanwezig en loopt door tot aan het maaiveld. Uit de inspectie blijkt dat de spleet geen toegang biedt tot een afgesloten of beschutte ruimte waarin een steenmarter een rust- of verblijfplaats kan hebben. Tijdens de controle zijn geen sporen van de steenmarter aangetroffen. Daarnaast is de locatie weinig geschikt als verblijfplaats vanwege de open constructie, de voortdurende lichtinval en tocht, en de dagelijkse verstoring door de aanwezige runderen.

FA3A’AžAžA‚ ~ A ~ IAQA A‚A AŠAŠA3A ~Aµ aAS ~A A ~AIA\AA aA–A3A ~A AS ~A\AQA’A AµA3ASA’ ~Aµ aAS ~ A A ~AQAžAžA‚ ~A3AS ~A A ~A\A\AŠA–A’A AµA AI ~ fA‚A\A\A ~A\AQAF aA A A‚A g Y FA3A’AžAžA‚ ~ ~ AA&AQA A–A3ASA’ ~Aµ aAS ~A A ~A A‚A A A A–A ~Aµ aAS ~ A A ~A A\AµA ASA˘A3ACA A ~Aµ aAS ~A A ~AŠA AIA A A– ~A3AS ~A A ~AQAžAžA‚ ~ Aµ aAS ~A A ~A\A\AŠA–A’A AµA AI Y FA3A’AžAžA‚ ~ ~ IAQA A‚A AŠAŠA3A ~Aµ aAS ~A A ~A A3ASASA ASA˘A3ACA A ~Aµ aAS ~A A ~AŠA AIA A A– ~ A–AžAŠAŠA AS ~A A ~AQAžA‚A AS ~Aµ aAS ~A A ~A\A\AŠA–A’A AµA AI Y 5.1.2e 6 4.2. Dakbeplating noordzijde stal C De dakconstructie bestaat uit metalen dakbeplating met een stalen draagconstructie. Aan de onderzijde van het dak zijn tussen de stalen balken houten platen aangebracht, waardoor een ruimte ontstaat tussen de dakbeplating en de houten betimmering (zie figuur 5 en 6). Op enkele plaatsen zijn spleten aanwezig tussen de houten platen en de stalen constructie die mogelijk toegang bieden tot deze ruimten (zie figuur 6). Deze ruimten zijn met behulp van een endoscoop volledig geïnspecteerd om vast te stellen of zij worden gebruikt door de steenmarter of gebouwbewonende vleermuizen (zie figuur 7 en 8). Tijdens de inspectie is vastgesteld dat de ruimten tussen de dakbeplating lokaal zijn afgesloten door de stalen constructie, waardoor geen aaneengesloten verblijf- of verplaatsingsruimte aanwezig is over de lengte van de stal.

Alle bereikbare ruimten en toegangswegen zijn gecontroleerd. Hierbij zijn geen sporen van de steenmarter of gebouwbewonende vleermuizen aangetroffen. Ook aan de buitenzijde van de stal zijn geen openingen aangetroffen die toegang bieden tot deze ruimten en die onder het planvoornemen verwijderd worden. Daarnaast heeft de opdrachtgever tijdens het veldbezoek aangegeven dat het gedeelte van de gevel ter hoogte van de dubbele dakbeplating niet wordt verwijderd als onderdeel van het planvoornemen (zie figuur 9). De onderzochte ruimten blijven daardoor volledig behouden. Op basis van het ontbreken van sporen en het feit dat de betreffende constructiedelen behouden blijven, kan worden uitgesloten dat het planvoornemen leidt tot het verwijderen of verstoren van verblijfplaatsen van de steenmarter of gebouwbewonende vleermuizen.

7 FA3A’AžAžA‚ ~ ~ IAQA A‚A AŠAŠA3A ~Aµ aAS ~A A ~A aAFA A A AI aA–A3ASA’ ~Aµ aAS ~A A ~ASA\A\A‚A A˘A3ACA A ~Aµ aAS ~A.A A– ~A aAF ~Aµ aAS ~AŠA– aAI ~ C Y FA3A’AžAžA‚ ~ ~ IAQA A‚A AŠAŠA3A ~Aµ aAS ~A A ~A\A A ASA3ASA’A AS ~A–AžAŠAŠA AS ~ A A ~A aAFAAA\ASAŠA–A‚AžAAA–A3A ~A AS ~A.A\AžA–A AS ~A AI aA–A AS Y FA3A’AžAžA‚ ~ ~ IAQA A‚A AŠAŠA3A ~Aµ aAS ~A A ~A A3ASASA ASA˘A3ACA A ~Aµ aAS ~A A ~A‚AžA3AQA–A AŠ ~A–AžAŠAŠA AS ~ A A ~A aAFA A A AI aA–A3ASA’ Y 5.1.2e 8 ‘ CA\ASAAAIAžAŠA3A Het aanvullend endoscopisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de quickscan, waarin de aanwezigheid van verblijfplaatsen van de steenmarter en gebouwbewonende vleermuizen niet kon worden uitgesloten. Tijdens het aanvullend onderzoek zijn de potentiële verblijfplaatsen onderzocht met behulp van een endoscoop, zaklamp en visuele inspectie. Tijdens de controle zijn geen sporen aangetroffen die wijzen op gebruik door de steenmarter of andere soorten. De spleet tussen de muren aan de oostzijde van stal C blijkt door de open constructie, lichtinval, tocht en aanwezige verstoring beperkt geschikt als verblijfplaats. In combinatie met het ontbreken van sporen van gebruik en het behoud van dit deel van de muur, kan de aanwezigheid en beschadiging van een verblijfplaats van de steenmarter redelijkerwijs worden uitgesloten.

De potentiële ruimten tussen de dakbeplating aan de noordzijde van stal C blijven behouden en worden niet aangetast door het planvoornemen. Gezien hier ook geen sporen zijn waargenomen, is geen sprake van het verwijderen of verstoren van verblijfplaatsen van steenmarter en vleermuizen. Op basis van de resultaten van het aanvullend onderzoek kan redelijkerwijs worden geconcludeerd dat de voorgenomen werkzaamheden niet leiden tot het verwijderen of verstoren van verblijfplaatsen van de steenmarter of gebouwbewonende vleermuizen. Negatieve effecten op vaste rust- en verblijfplaatsen als gevolg van het planvoornemen kunnen daarom worden uitgesloten. Aanvullend soortgericht onderzoek, het treffen van mitigerende maatregelen of het aanvragen van een omgevingsvergunning flora en fauna activiteit wordt niet noodzakelijk geacht.

FA3A’AžAžA‚ ~ ~ IAQA A‚A AŠAŠA3A ~Aµ aAS ~A A ~A A3ASASA ASA˘A3ACA A ~Aµ aAS ~A A ~A‚AžA3AQA–A AŠ ~A–AžAŠAŠA AS ~ A A ~A aAF ~A A A AI aA–A3ASA’ Y FA3A’AžAžA‚ ~ ~ IAQA A‚A AŠAŠA3A ~Aµ aAS ~A A ~A\A\AŠA–A’A AµA AI ~Aµ aAS ~AŠA– aAI ~ C Y ~ DA ~A‚A\A A ~AIA3ACASA AS ~A’A AµA AS ~ a aAS ~A¶ a aA‚ ~A A ~ AFA\A A3A ASA A\A»A AS ~A\A A.A\AžA A AS Y ~ DA ~A˘A3ACA A AS ~Aµ aAS ~A A ~ A’A AµA AI ~ a aAS ~A A ~A˘A3ACAF aASA–A AS ~Aµ aAS ~A A ~AIA3ACAS ~A AIA3ACA&A– ~A3AS ~A3A A A A‚ ~ A’A Aµ aAI ~A A A.A\AžA A AS Y 9 VA A‚A¶A3ACA˘A3ASA’A AS DA ~ ZA\A\A’A A3A A‚AµA A‚A ASA3A’A3ASA’. (z.d.). De Zoogdiervereniging. Geraadpleegd op 9-7-2026. Van https://www.zoogdiervereniging.nl/ Witteveen groenprojecten en advies. (2026). QAžA3AAAFAŠAA aAS …A AAA\AIA\A’A3A … MA AIAFAµA A A.A\AžA A A‚A3AC Projectnummer 26140. Datum: 1 september 2026. 5.1.2e Ecologisch Werkprotocol in het kader van een flora - en fauna - activiteit in de Omgevingswet Foto’s: Witteveen groenprojecten en advies B.V. In opdracht van: Gemeente Leeuwarden Dhr, P. Douma namens de Gemeente Leeuwarden Oldehoofsterkerkhof 2 8911 DH, Leeuwarden. pieter.douma2@leeuwarden.nl 06 433 656 19 Groen denken. Slim doen. Ecologisch Werkprotocol Poelki kker en Grote modderkruiper 5.1.2e E \ I \ ’ 3 Š .

… ¶ ‚ F ‚ \ – \ \ I … P \ I F 3 F F ‚ S … G ‚ \ – … Q \ ‚ F ‚ ž 3 ‚ ‘ In opdracht van: Melkveehouderij D Foto’s: Witteveen groenprojecten en advies B.V. Auteur Datum Versie Documentnummer 1 - 9 - 2026 Definitief 26191 .EWP. d 2 Geaccordeerd Adres Internet Telefoon E - mail witteveenadvies.nl info@witteveenadvies.nl 8921 EZ Leeuwarden Copyright en d isclaimer Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of enig andere wijze , zonder voorafgaande toestemming van de opdrachtgever. Deze uitgave is met grote zorgvuldigheid samengesteld. De samenstellers zijn niet aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van onjuistheden en/of onvolkomenheden ten gevolge van het gebruik van deze uitgave. Dit rapport is opgesteld op verzoek van de opdrachtgever en is haar eigendom. © Witteveen g roenprojecten en a dvies is niet aansprakelijk voor (vervolg - )schade welke kan voortkomen op basis van de inhoud en resultaten in dit document . Witteveen groenprojecten en advies is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Dit betekent dat wij werken volgens de richtlijnen en protocollen van het NGB, en dat wij actief deelnemen aan het kennisnetwerk. Daarnaast zijn wij ISO 9001:2015 gecertificeerd. Hiermee borgen wij de kwaliteit en veiligheid van onze werkwijzen en diensten.

5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e Inhoud 1 Inleiding ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................... 3 1.1 Aanleiding en doelstelling ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................. 3 1.2 Opbouw ecologisch werkprotocol ................................ ................................ ................................ ................................ ................... 3 1.3 Algemeen ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ . 3 1.4 Ecologische begeleiding ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ..................... 4 1.5 Verantwoording ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................

............ 5 2 Plangebied ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 6 2.1 Huidige situatie ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................. 6 2.2 Planontwikkeling ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ............ 7 2.3 Beschermde natuurwaarden ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .... 9 2.3.1 Toelichting kwetsbare periodes ................................ ................................ ................................ ................................ ................... 9 3 Maatregelen ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .......

11 3.1 Verbreden sloot ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .............. 11 3.2 Herkenning soorten ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ . 12 3.2.1. Poelkikker ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ..................... 12 2.3.2. Grote modderkruiper ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................. 13 4 Calamiteiten en bijzonderheden ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ........ 14 5 Logboek ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................

15 Logboek ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ......................... 16 Verwijzingen ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................. 17 Bijlage I Omgevingswet onderdeel flora en fauna activiteit ................................ ................................ ................................ ...... I Omgevingswet activiteit flora en fauna ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ . 2 Soortenbescherming ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ .................... 2 Specifieke zorgplicht ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ................................ ....................

3 3 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doelstelling In opdracht van Melkveehouderij Dol ft Witteveen groenprojecten en advies in 2026 een Quickscan uitgevoerd voor de herstructurering van het agrarisch erf en het verbreden van de sloten aan de Selwerd 5 te Oldehove (gemeente Westerkwartier, Provincie Gro ningen) ( Witteveen groenprojecten en advies , 2026) . Hieruit is gebleken dat de sloten geschikt leefgebied bieden voor de poelkikker en de grote modderkruiper en de aanwezigheid van de poelkikker en grote modderkruiper in het plangebied derhalve niet kan worden uitgesloten. Met het planvoornemen blijft de functie van de sloten behouden en gaat er geen geschikt leefgebied verloren. De soorten kunnen wel tijdelijke verstoring ondervinden tijdens het verbreden van de sloten. In voorliggend ecologisch werkprotocol wordt beschreven hoe rekening dient te worden gehouden met de poelkikker en de grote modderkruiper om negatieve effecten te voorkomen . 1.2 Opbouw ecologisch werkprotocol Het ecologisch werkprotocol is als volgt opgebouwd: inleidend deel (hoofdstuk 1 en 2) met een omschrijving van het plan gebied, de werkzaamheden en de (verwachte) natuurwaarden. In hoofdstuk 3 staat de uitwerking van het ecologische werkprotocol met daarin algemene en locatie - en soortspecifieke maatregelen en de herkenning van de soorten .

In hoofdstuk 4 is omschreven hoe er met calamiteiten en bijzonderheden moet worden omgegaan en in hoofdstuk 5 wordt een korte toelichting van het logboek gegeven. 1.3 Algemeen • Alle maatregelen voortvloeiend uit dit ecologisch werkprotocol behoren tot de verplichting van de opdrachtgever en zijn voor rekening van de opdrachtgever. • Alle betrokkenen moeten van de inhoud van dit werkprotocol op de hoogte zijn, met de inhoud akkoord zijn en zich hieraan houden . • De uitvoerder betrekt , al dan niet via de opdrachtgever , de ecologisch begeleider bij de werkzaamheden zodra het werkplan daartoe aanleiding geeft; en onderhoudt gedurende de uitvoering van het werk als daar aanleiding toe is telefonisch of via e - mail contact met de ecolo gisch begeleider over de vorderingen van de werkzaamheden . • Het ecologisch werkprotocol dient gedurende de uitvoering aanwezig te zijn op locatie , alsmede de eventueel van toepassing zijnde vergunning. • De werkzaamheden dienen uitgevoerd te worden conform dit werkprotocol. Bij afwijking van dit protocol bestaat de kans op het overtreden van de Omgevings wet . Afwijkingen aan het protocol zijn enkel mogelijk als dit vooraf besproken en in overeenstemming is met de ecologisch begeleider en eventueel het bevoegd gezag.

• Als ecologische calamiteiten (knelpunten of onverwachte omstandigheden en/of gebeurtenissen) plaatsvinden (zoals het aantreffen van verblijfplaatsen van beschermde soorten die in gebruik zijn of sporen van gebruik vertonen ), dan zullen de werkzaamheden tijdelijk gestaakt moeten worden en dient meteen contact opgenomen te worden met de ecologisch begeleider . 5.1.2e 4 1.4 Ecologische begeleiding Het doel van het ecologisch werkprotocol is om de werkzaamheden in het werkgebied uit te voeren met inachtneming van mogelijke aanwezigheid van beschermde en algemene soorten. Door te werken conform dit werkprotocol zullen de verwachte soorten geen negatie ve effecten ondervinden en blijft de functionaliteit van het leefgebied van (beschermde) soorten behouden. Gedurende de uitvoering moet een ecologisch begeleider oproepbaar zijn, om vragen over het werkprotocol te beantwoorden. De ecologisch begeleider geeft aanwijzingen voor - en tijdens de uitvoering van de in het ecologisch werkprotocol omschreven maatregelen. De oproepbare ecologisch begeleider dient te voldoen aan de door het Ministerie van Economische Zaken genoemde voorwaarden, zie box 1 . Hieronder is de ecologisch deskundige (tabel 1.1) opgenomen welke voor de begeleiding van het project kan worden opgeroepen.

Box 1: Deskundigheid conform Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO, 2024) De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland verstaat onder een ecologisch deskundige iemand die ecologisch advies geeft en onderzoek doet. En werkzaamheden begeleidt die te maken hebben met habitats (natuurlijk leef- of woongebieden) en soorten. Een ecologisch deskundige speelt een rol bij ruimtelijke ontwikkeling en inrichting. Dit geldt voor een of meer stappen, van vooronderzoek tot de aanvraag van een omgevingsvergunning. Soms is hij of zij onderzoeker of adviseur. De ecologisch deskundige heeft schriftelijk aantoonbare ervaring en specifieke ecologische kennis. De deskundige heeft voldoende kennis en jarenlange ervaring om ecologisch onderzoek te kunnen doen. Hiermee wordt bedoeld dat de ecologisch deskundige: • De functionaliteit van leefgebieden van beschermde soorten (her)kent; • Kennis heeft van algemene erkende onderzoeksmethoden; • Ecologische werkprotocollen kan uitwerken; • Specifieke maatregelen kan begeleiden. Tabel 1.1.: Betrokken ecologisch deskundige Naam Telefoonnummer Emailadres @witteveenadvies.nl Bij geen gehoor: @witteveenadvies.nl 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5 1.5 Verantwoording In dit ecologisch werkprotocol staat omschreven welke maatregelen getroffen moeten worden om negatieve effecten op beschermde soorten te voorkomen.

De basis voor dit ecologisch werkprotocol wordt gevormd door informatie over de verspreiding - en aanwezighei d van beschermde soorten en de geplande werkzaamhede n . Op basis hiervan wordt nagegaan waar en wanneer gedurende de werkzaamheden maatregelen voor beschermde plant - en/of diersoorten nodig zijn. Hiermee realiseert dit werkprotocol het volgende: • voorkomen dat overtreding plaats vindt van de verboden uit de Omgevingswet (hierna Ow); • informatievoorziening bij eventuele controle door handhavers; • een handleiding over “hoe te handelen” voor de aannemer. • de initiatiefnemer en de aannemer blijven verantwoordelijk voor het juist uitvoeren om overtredingen van de Ow te voorkomen. Witteveen groenprojecten en advies is een onafhankelijk adviesbureau en verklaart hierbij geen financiële of juridische belangen te hebben bij de uitkomst van de uit te voeren o f reeds uitgevoerde werkzaamheden . 6 2 Plangebied 2.1 Huidige situatie Het plangebied bestaat uit een agrarisch erf, delen van aangrenzende agrarische gronden en de omliggende sloten (zie figuur 2 .1 en 2 . 2 ). Op het erf bevinden zich, naast de bedrijfswoning ten westen van het plangebied, twee melkveestallen, een kleinere schuur voor materialen, vier voersilo’s, drie sleufsilo’s en een mestsilo.

Op het moment van het veldbezoek stond een tijdelijke tent op het erf voor de opslag van materialen en twee van de drie nieuwe voer(sleuf)silo ’ s waren al gerealiseerd aan de noordzijde van het plangebied . Ook de vaste mest en voeropslag aan de noordzijde waren reeds verwijderd. Ten westen van het plangebied staat een woning die behoort bij het betreffende agrarisch erf. Het plangebied is noord - , oost - en zuidzijde omgeven door agrarische gronden en sloten. Figuur 2.1: Plangebied (rood omkaderd) (QGIS).

7 Figuur 2 .2 Huidige bedrijfssituatie (groen kader) en de omliggende omgeving (bron: Omgevingsburo Wiegersma). 2.2 Planontwikkeling De planontwikkeling bestaat uit het realiseren van een nieuwe melkveestal ( zie figuur 2.3) . Ten behoeve van de realisatie van de nieuwe stal worden enkele bestaande voorzieningen op het erf verwijderd. Dit betreft drie bestaande sleufsilo’s en de mestsilo die zich op de locatie van de nieuwe stal bevinden. De nieuwe melkveestal wordt deels onde rkelderd uitgevoerd, waarmee extra opslagcapaciteit voor drijfmest wordt gerealiseerd. De nieuwe stal sluit aan op de huidige stal met een open doorgang tussen de stallen en grote staldeuren aan de oostzijde en deuren aan de noordzijde. De staldeuren zullen het gr ootste gedeelte van het jaar openstaan en de nok van de stal is open. Als onderdeel van de herinrichting van het erf wordt de bestaande opslag van vaste mest verplaatst en worden drie nieuwe voersilo’s aan de noordzijde van het plangebied geplaatst. Tijdens het veldbezoek waren twee voersilo’s reeds gerealiseerd. Langs de zi jden van het terrein worden tien essen aangeplant. Aan de noordzijde worden 4 essen aangeplant en aan de zuidzijde worden 6 essen aangeplant. De sloten nabij het erf (zoals aangegeven in figuur 2. 3 ) worden met 0,36 meter verbreedt. Daarbij worden geen waterlichamen (gedeeltelijk) gedempt.

Voor de werkzaamheden wordt enkel gras verwijderd voor het plaatsen van de voersilo’s en de opslag van vaste mest en wordt een wilgenstruik verwijderd. Het overig groen blijft behouden.

8 Figuur 2.3 Indelingstekening beoogde situatie en de te verbreden sloten (bron: Omgevingsburo Wiegersma). 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 2.3 | Beschermde natuurwaarden Uit de eerder uitgevoerde quickscan blijkt dat binnen het plangebied mogelijk de beschermde | soorten poelkikker en grote modderkruiper | voorkomen in de sloten die worden verbreed | . Met de | mogelijke | aanwezigheid van deze soort | en moet | hier rekening mee | worden gehouden | tijdens de uitvoering van de werkzaamheden. De | poelkikker en grote modderkruiper kunnen | mogelijk | negatieve effecten | ondervinden door | de slootwerkzaamhede | n. In het voorliggend werkprotocol worden de benodigde maatregelen en werkwijze van de uitvoering van de werkzaamheden toegelicht waarmee negatieve effecten op de poelkikker en | de | grote modderkruiper | worden | voorkomen. Vele soorten hebben een kwetsbare periode waar rekening mee gehouden dient te worden (in het kader van de zorgplicht). In tabel 2.1 staat de kwetsbare periode van de poelkikker en grote modderkruiper | uitgelicht. In deze tabel staat weergegeven dat de periode | van 15 september t/m 15 oktober | de meest geschikte periode is om de werkzaamheden uit te voeren | . Tabel 2.1.

Overzicht van kwetsbare periodes van de | poelkikker en de grote modderkruiper | welke mogelijk aanwezig | zijn in het plangebied ( BIJ12 Poelkikker, 20 17: BIJ12 Grote Modderkruiper, 202 | 1). Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec Poelkikker Voortplanting Winterrust Grote Modderkikker Voortplanting Winterrust Droogte Kwetsbare periode Kwetsbare periode, tijdens droogvallen van watergang kunnen de grote mod | derkruipers zich ingraven in de modder Voorkeursperiode voor uitvoeren van de werkzaamheden 2.3.1 | Toelichting kwetsbare periodes De kwetsbare periodes v | an de poelkikker zijn de voortplantingsperiode en winterrustperiode. De kwetsbare periode van de voortplanting loopt van | half maart tot half september, wanneer de larven uit het water zijn verdwenen. | De kwetsbare periode | van de winterrust loopt van | half oktober tot en met half april | . In de periode tussen de voortplantingsperiode en winterrust | vindt migratie tussen het voortplantingswater | en winterrustplekken plaats. | Bij activiteiten die effect hebben op de oevers van watergangen moet bij voorkeur gewerkt worden in de periode | 15 september tot 1 | maart | . Bij activiteiten die alleen het landdeel | beïnvloeden | moet bij voorkeur gewerkt worden in de periode | 15 april tot 15 oktober | (BIJ12, 2017).

Om negatieve effecten op | de poelkikker te voorkomen betreffende de werkzaamheden in het voorliggen | d ecologische werkprotocol | dient | buiten de kwetsbare periodes | te worden gewerkt | in de periode van 15 september tot en met 15 oktober | . De kwetsbare periodes van de grote modderkruiper zijn de voortplantingsperiode en de winterrustperiode | . Ook periodes waarin watergangen door droogte zonder water komen te staan, kunnen tot de kwetsbare periode van de grote modderkruiper worden gerekend. De kwetsbare periode van de voortplanting loopt van april tot en met augustus. De kwetsbare periode van de | winterrust loopt van november tot en met maart. | De meest 9 10 gunstige periode voor het uitvoeren van activiteiten die invloed hebben op de gehele watergang is de periode van 15 september tot en 15 oktober , mits de luchttemperatuur tussen de nul en de 25 graden Celsius ligt (BIJ12, 2021) . Uitvoeringsperiode Hoewel beide soorten verschillende kwetsbare periodes hebben , dienen de werkzaamheden , zoals in dit werkprotocol beschreven , in de periode van 15 september tot en met 15 oktober te worden uitgevoerd . Deze periode geldt als uitgangspunt voor de uitvoering en beperkt en voorkomt negatieve effecten op beide soorten, mits aan de overige instructies wordt voldaan.

11 3 Maatregelen In dit hoofdstuk wordt per werkzaamheid nagegaan of er negatieve effecten op de beschermde poelkikker en grote modderkruiper te verwachten zijn. Mocht dit het geval zijn, dan wordt beschreven hoe er gehandeld moet worden om negatieve effecten te voorkomen. 3.1 Verbreden sloot Het is mogelijk dat de poelkikker en de grote modderkruiper aanwezig zijn in het plangebied en hier ten tijde van de werkzaamheden gebruik van maakt. Tijdens het verbreden van de sloot is er een kans op verstoring of verwonding van de poelkikker en grote modderkruiper . Om dit te voorkomen dient hier op de volgende manier rekening mee gehouden te worden : • Voorafgaand aan de werkzaamheden wordt een toolboxmeeting gehouden met een ecologisch deskundige en de uitvoerders , waarin de voorgeschreven werkwijze en de ecologische randvoorwaarden worden toegelicht aan de uitvoerders. Hierbij wordt aangegeven welke maatregelen moeten worden gevolgd, hoe te handelen bij het aantreffen van beschermde soorten en in welke situaties d irect contact moet worden opgenomen met de ecologisch deskundige ; • W erk buiten de kwetsbare periode van de poelkikker en grote modderkruiper van half september t/m half oktober .

De werkzaamheden worden enkel uitgevoerd bij temperaturen boven het vriespunt en ijsvrij water; • De werkzaamheden worden overdag uitgevoerd, tussen zonsopgang en zonsondergang, om verstoring op fauna , zoals poelkikker, vleermuizen en kleine zoogdieren te voorkomen; • Gebruik een vaste rijrichting en route; • Vermijd onnodig lawaai en langdurige aanwezigheid van machines binnen het plangebied ; • Rijd op stapvoets tempo langs de sloot zodat eventueel aanwezige individuen de mogelijkheid hebben om te vluchten; • Er wordt in één richting gewerkt van het dichte uiteinde van de sloot richting de open zijde van de sloot zodat individuen de mogelijkheid hebben zich verplaatsen; • Indien het materieel rijdend wordt ingezet, loopt een persoon vóór de machine uit om de aanwezigheid van individuen van de poelkikker en overige soorten te controleren. Deze controle vindt tevens plaats in de oevers die worden afgegraven.

Aangetroffen individuen worden veilig verplaatst volgens de voorgeschreven werkwijze; • Roer alvorens het graven van de sloot met het te gebruiken materiaal (kraantje ) door het water in de sloot zodat individuen alert zijn en de mogelijkheid hebben zich te verplaatsen; • Leg het afgegraven slootmateriaal langs de kant van de sloot en laat dit minimaal één dag liggen voordat het wordt verplaatst en/of afgevoerd , zodat eventuele aanwezige poelkikker s en overige amfibieën terug kunnen naar het water ; • Direct nadat het afgegraven slootmateriaal op de kant is gelegd, wordt het materiaal zorgvuldig gecontroleerd op aanwezige fauna om negatieve effecten op fauna in het kader van de zorgplicht te voorkomen. Het slootmateriaal dient hierbij 12 direct te worden nagelopen en aanwezige dieren moeten worden veiliggesteld en volgens de voorgeschreven werkwijze worden teruggeplaatst ; • Nalopen betekent dat een persoon het afgegraven slootmateriaal direct bekijkt nadat het op het land is geplaatst ; o Dit wordt gedaan met gedesinfecteerde handschoenen.

Individuen van de grote modderkruiper en overige soorten worden met een natte doek in een emmer geplaatst gevuld met water uit dezelfde sloot en vervolgens verplaatst naar geschikte slootdelen; o Indien individuen van de poelkikker worden aangetroffen, worden deze met behulp van een natte doek teruggeplaatst in een geschikte sloot • Een geschikte sloot voor terugplaatsing betreft een sloot die zowel in open verbinding staat met de sloot binnen het plangebied waar de werkzaamheden worden uitgevoerd als met open water. Individuen worden niet uitgezet in geïsoleerde sloten of sloten met dichte einden; • I ndien , buiten het planvoornemen o m , de slootbodem wordt afgegraven, dan dient een ecologisch deskundige ter plaatse en ten tijde van het afgraven aanwezig te zij n; • Het wordt geadviseerd om voorafgaand aan de uitvoering van de werkzaamheden de vegetatie binnen het werkgebied te maaien, om het overzicht binnen het werkgebied te vergroten en de kans op het signaleren van aanwezige individuen te verbeteren ; • De slootoever wordt met een kleine tot middelgrote kraan, voorzien van een gladde slotenbak (zonder tanden), afgegraven. Met h et materieel wordt zoveel mogelijk vanaf één zijde van de sloot gewerkt. 3.2 Herkenning soorten 3.2.1. Poelkikker De poelkikker is op de rug grasgroen tot bruin van kleur, soms met zwarte of zwartbruine vlekken (zie figuur 2. 4 ) .

D e poelkikker heeft vaak een lichte lengtestreep en een witte buik. Het belangrijkste onderscheidende kenmerk met de andere groene kikkers is de symmetrische, grote harde halfmaanvormige graaf - knobbel . aan het begin van de eerste teen van de achterpoot. Daarnaast hebben ze een vrij spitse snuit en korte achterpoten. Mannetjes hebben witte kwaakblazen en krijgen in de paartijd een ongevlekte geelgroene kleur en een goudgele iris. Mannetjes zijn gewoonlij k rond de 4½ tot 5½ centimeter groot en worden tot maximaal 7 centimeter. De vrouwtjes zijn ongeveer een centimeter groter dan de mannetjes (BIJ12, 20 17 ; RAVON , 2017 ) . 13 Figuur 2. 4 Poelkikker (RAVON, z.d.) 2.3.2. Grote modderkruiper De grote modderkruiper heeft een langgerekt bijna rond lichaam dat bij de staart zijdelings afgeplat is (zie figuur 2. 5 ) . De rug is donkerbruin tot roodbruin van kleur en over de licht geel tot oranje gekleurde flanken lopen in de lengterichting donkere vlekkerige banen. Ook op de kop bevinden zich vlekjes, het patroon is per dier uniek en maakt individuele herkenning mogelij k. De buik is licht geelbruin en kleurt in de paaitijd oranjerood. Rond de bek bevinden zich tien bekdraden: vier op de bovenlip, vier op de onderlip en twee in de mondhoeken. De soorten bermpje en kleine modderkruiper, met een vergelijkbaar uiterlijk, heb ben slechts zes bekdraden.

De grote modderkruiper wordt meestal niet groter dan 20 tot 25 centimeter, exemplaren tot maximaal 30 centimeter zijn bekend (bij12, 202 1 ; RAVON, z.d.) . Figuur 2. 5 Grote modderkruiper (RAVON, z.d.).

14 4 Calamiteiten en bijzonderheden Ondanks het nemen van maatregelen kan het voorkomen dat zich onverwachts een gebeurtenis of bijzonderheid voordoet, die leidt of had kunnen leiden tot een overtreding van de Omgevingswet Flora - en Fauna - activiteit. Een calamiteit betreft een onvoorziene gebeurtenis die direct actie vereist. Een voorbeeld hiervan is het aantreffen van beschermde soorten die niet uit de natuuronderzoeken naar voren zijn gekomen. Wanneer zich zo’n onverwachte gebeurtenis voordoet moet het werk worden stilgelegd en dit worden gemeld bij de opdrachtgever en de eco logisch begeleider . Dit om de juiste maatregelen te kunnen nemen en om soortgelijke gebeurtenissen in de toekomst te voorkomen. De ecologisch begeleider heeft dan een overleg met de opdrachtgever en bevoegd gezag, waarin bepaald wordt welke maatregelen genomen moeten worden om de bestaande situatie te verhelpen en herhaling in de toekomst te voorkomen. 15 5 Logboek Om de zorgplicht tijdens de uitvoering van de werkzaamheden te waarborgen, wordt een logboek bijgehouden waarin alle relevante activiteiten, waarnemingen en genomen beschermingsmaatregelen worden geregistreerd. Alle werkzaamheden die raakvlak hebben met (beschermde) soorten moeten gedurende de verstorende werkzaamheden in een logboek bijgehouden.

In dit hoofdstuk wordt een invullijst aangeboden die door de uitvoerende medewerkers wordt ingevuld bij waarnemingen van (beschermde) dieren. De invullijst bevat velden voor datum, type werkzaamheden, waarnemingen van beschermde dieren, toegepaste beschermingsmaatregelen en eventuele aanpassingen van de werkwijze van het werkprotocol. Wanneer een ecologisch begeleider bij de werkzaamheden is betrokken, vult deze eveneens het logboek in ter bevestiging dat de werkzaamheden conform het e cologisch w erkprotocol zijn uitgevoerd. Het correct en volledig invullen van het logboek is essentieel om de naleving van ecologische richtlijnen aan te tonen en eventuele aanpassingen in de uitvoering tijdig te signaleren. 16 Logboek Algemeen Datum: Temp (gem . ): °C Weertype: Ecologisch begeleider /uitvoerder: Knelpunt: Soort werkzaamheden: Maatregelen uitgevoerd voor de soortgroepen: Waarnemingen * Beschermde soorten waarvoor het werkprotocol is opgesteld: Andere beschermde soorten*: Zijn overige soorten aangetroffen * : Overige meldingen / ecologische vrijgave : Opdrachtgever Naam: Paraaf: Datum: Ecologisch begeleider Naam: Paraaf: Datum: * Invullen met: ja/nee, welke soort, bij vermoedelijk beschermde of onbekende soort(en) contact opnemen met de ecologische begeleider 17 Verwijzingen Witteveen groenprojecten en advies. (202 6 ). Quickscan ecologie Melkveehouderij Dol Projectnummer 26140 .

Datum: 1 sept ember 202 6 . Kennisdocument Grote Modderkruiper – BIJ12. (2021). BIJ12. https://www.bij12.nl/kennisdocumenten/kennisdocument - grote - modderkruiper/ Kennisdocument Poelkikker - BIJ12 . (2017). BIJ12. https://www.bij12.nl/kennisdocumenten/kennisdocument - poelkikker/ 5.1.2e I Bijlage I Omgevingswet onderdeel flora en fauna activiteit Omgevingswet activiteit flora en fauna Tot 2024 was de bescherming van de Nederlandse natuur geregeld in de Wet natuurbescherming (Wnb). De Wet natuurbescherming regelde de bescherming van Natura 2000 - gebieden (paragraaf 2 Wnb), soorten (paragraaf 3 Wnb) en houtopstanden (paragraaf 4 Wnb). Per 1 januari 2024 is de Wet natuurbescherming opgegaan in de nieuwe Omgevingswet (Ow). De Omgevingswet voegt 26 oude wetten die gaan over de fysieke leefomgevin g samen tot één wet (Rijksoverheid 2024). De Omgevingswet bevat algemene regels over de fysieke leefomgeving. De bescherming van de Nederlandse natuur is nader uitgewerkt in een Algemene maatregel van Bestuur (AmvB), te weten het “Besluit activiteiten leefomgeving”(Bal). In de navolgende paragrafe n wordt een uitwerking gegeven van het Bal voor soortbescherming (paragraaf 2 .1), gebiedsbescherming (paragraaf 2 .2 en paragraaf 2 .3) en houtopstanden (paragraaf 2 .4) . Voor soortenbescherming en gebiedsbescherming is in de omgevingswet een specifieke zorgplicht opgenomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dd18b14e-a301-4edf-80a4-a836f0a53aed?agendaItemId=e1694578-5a50-4a66-a12d-aeb673890439