CConstaterende datWesterkwartier
Koppel je AI →
Document · PDF

3. ETFAL onderbouwing definitief versie.2026-09-24 Geanonimiseerd (1)

Raadsvergadering 18 november 2026, gemeente WesterkwartierBij agendapunt: BOPA met bindend adviesrecht voor het bouwen van een stal buiten bouwvlak (Hamerstuk)15.928 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

De W estereen Telefoon: M obiel: info@ omgevingsburo.nl w w w .omgevingsburo.nl KvK nr: 01182589 Btw nr: Als algemene voorw aarden hanteren w ij ‘De Rechtsverhoudingen opdrachtgever-architect, ingenieur en adviseur DNR 2013, gedeponeerd ter griffie van de Rechtbank te Amsterdam onder nummer 139/2004. Een exemplaar w ordt u op aanvraag toegezonden. Onderbouwing ETFAL Melkveebedrijf , Selwerd 5 Oldehove Uitgevoerd door : O mgevingsburo W iegersma Opdrachtgever(s) : Project : Bedrijfsontwikkeling Selwerd 5 te Oldehove Datum : 24 september 2026 Versie : 20260924V.I Melkveebedrijf , 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 6:230b 6:230b 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e - 2 - Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................ ................................ ................................ ..................... - 3 - 1.1. Aanleiding ................................ ................................ ................................ ......... - 3 - 1.2. Voorgeschiedenis ................................ ................................ ............................. - 4 - 1.3. Juridisch kader................................ ................................ ................................ .. - 4 - 1.4. Leeswijzer ................................ ................................ ................................ ......... - 5 - 2.

Beschrijving van het plangebied ................................ ................................ ................ - 6 - 2.1 Het projectgebied ................................ ................................ .............................. - 6 - 2.2 Huidige situatie ................................ ................................ ................................ . - 7 - 2.3 Beoogde situatie ................................ ................................ ............................... - 8 - 3. Beleidskaders ................................ ................................ ................................ .......... - 12 - 3.1. Rijksbeleid ................................ ................................ ................................ ...... - 12 - 3.1.1. Nationale Omgevinsvisie ................................ ........................... - 12 - 3.1.2. Ladder voor duurzame verstedelijking ................................ ....... - 12 - 3.2. Provinciaal beleid ................................ ................................ ............................ - 13 - 3.2.1. Omgevingsvisie ................................ ................................ ......... - 13 - 3.2.2. Omgevingsverordening ................................ ............................. - 13 - 3.3. Gemeentelijk beleid ................................ ................................ ........................

- 17 - 3.3.1. Welstandsnota ................................ ................................ .......... - 17 - 3.3.2. Omgevingsvisie ................................ ................................ ......... - 17 - 3.3.3. Omgevingsplan ................................ ................................ ......... - 18 - 4. Omgevingsaspecten ................................ ................................ ................................ - 23 - 4.1 Vormvrije m.e.r. ................................ ................................ .............................. - 23 - 4.2 Landschap en stedenbouw ................................ ................................ ............. - 24 - 4.3 Archeologie / cultuurhistorie ................................ ................................ ............ - 26 - 4.4 Water ................................ ................................ ................................ .............. - 27 - 4.5 Bodem ................................ ................................ ................................ ............ - 29 - 4.6 Bedrijven en milieuzonering ................................ ................................ ............ - 31 - 4.7 Geluid ................................ ................................ ................................ ............. - 32 - 4.8 Omgevingsveiligheid ................................

................................ ....................... - 34 - 4.9 Luchtkwaliteit ................................ ................................ ................................ .. - 36 - 4.10 Milieukundige inpassing ................................ ................................ .................. - 37 - 4.11 Ecologie ................................ ................................ ................................ .......... - 39 - 4.11.1 Natura 2000-gebieden ................................ ............................... - 39 - 4.11.2 Soortenbescherming ................................ ................................ . - 42 - 4.12 Kabels en leidingen ................................ ................................ ........................ - 43 - 5. Uitvoerbaarheid ................................ ................................ ................................ ....... - 45 - 5.1 Economische uitvoerbaarheid ................................ ................................ ......... - 45 - 5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ................................ ................................ ... - 45 - 5.3 Procedure ................................ ................................ ................................ ....... - 46 - 6. Samenvatting en conclusie ................................ ................................ ......................

- 47 - BIJLAGEN ................................ ................................ ................................ ...................... - 48 - Bijlage I Kadastrale kaarten ................................ ................................ ............................. - 48 - Bijlage II Foto’s plangebied ................................ ................................ ............................. - 48 - Bijlage III Situatietekening bestaand ................................ ................................ ................ - 48 - Bijlage IV Situatietekening gewenst ................................ ................................ ................. - 48 - Bijlage V Bouwkundige tekeningen ................................ ................................ ................. - 48 - Bijlage VI Archeologisch onderzoek ................................ ................................ ................ - 48 - Bijlage VII Aeriusberekening ................................ ................................ ........................... - 48 - Bijlage VIII Passende beoordeling Natura 2000 ................................ .............................. - 48 - Bijlage IX Onderzoeken flora en fauna ................................ ................................ ............ - 48 - - 3 - 1. Inleiding 1.1.

Aanleiding Op het agrarisch bedrijf aan de Selwerd 5 te Oldehove wordt een melkveehouderij geëxploiteerd. Initiatiefnemer is voornemens het agrarisch erf te herstructureren door de realisatie van een nieuwe melkveestal. De bestaande melkveestal verkeert in een verouderde staat en voldoet niet meer aan de eisen die tegenwoordig worden gesteld aan dierwelzijn, arbeidsomstandigheden en een efficiënte bedrijfsvoering. Door de bouw van een nieuwe stal kan het bedrijf worden gemoderniseerd en toekomstbestendig worden gemaakt. De nieuwe melkveestal wordt aansluitend aan de bestaande bedrijfsbebouwing gerealiseerd. In de nieuwe stal worden onder meer twee melkrobots geplaatst en wordt ruimte gecreëerd voor het melkvee. De bestaande melkveestal wordt na realisatie van de nieuwe stal heringericht en gebruikt voor droge koeien, kalfkoeien en zorgkoeien, alsmede voor het opgroeien van het jongvee. Door deze herindeling ontstaat een logische en efficiënte bedrijfsstructuur waarbij de verschillende diergroepen beter kunnen worden gehuisvest en de bedrijfsvoering beter kan worden georganiseerd. Daarnaast is voor het bedrijf een subsidie in het kader van de mijnbouwschadeproblematiek toegekend, waarmee modernisering van de bedrijfsgebouwen mogelijk wordt gemaakt.

De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij deze regeling en biedt de mogelijkheid om h et bedrijf toekomstbestendig en duurzaam in te richten. De nieuwe melkveestal krijgt een lengte van circa 66,4 meter. Van deze lengte komt een deel, circa 15 tot 20 meter, buiten het bestaande agrarische bouwvlak te liggen. Het grootste deel van de stal wordt binnen het bestaande bouwvlak gerealiseerd. De overige onderdelen van het plan, waaronder de verplaatsing van de vaste mestopslag en de realisatie van nieuwe voersilo’s, vinden volledig plaats binnen het bestaande bouwvlak. Omdat een deel van de nieuwe stal buiten het agrarische bouwvlak wordt gerealiseerd, past het initiatief niet binnen de geldende regels van het omgevingsplan. Om het initiatief planologisch mogelijk te maken wordt een omgevingsvergunning aangevraagd voor e en buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Daarnaast is een nieuwe natuurvergunning nodig, voor welke provincie bevoegd gezag is. De aanvraag voor deze vergunning zal afzonderlijk van deze procedure worden aangevraagd. Met voorliggende ruimtelijke onderbouwing wordt gemotiveerd dat de voorgenomen ontwikkeling ruimtelijk aanvaardbaar is en voldoet aan het vereiste van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. - 4 - 1.2. Voorgeschiedenis Voor het initiatief is op 8 september 2025 een principeverzoek ingediend bij de gemeente Westerkwartier.

Naar aanleiding hiervan heeft het college aangegeven in principe bereid te zijn medewerking te verlenen aan de realisatie van een nieuwe melkveestal gedeeltelijk buiten het bouwvlak, mits de ruimtelijke onderbouwing nader werd uitgewerkt. De belangrijkste aandachtspunten uit het principebesluit betreffen: • een nadere motivering voor voorzieningen buiten het bouwvlak; • een zorgvuldige landschappelijk inpassing; • een onderbouwing van de stikstofreferentie; • bindend adviesrecht van de raad is van toepassing op deze aanvraag. Met voorliggende ruimtelijke onderbouwing wordt mede invulling gegeven aan deze aandachtspunten en wordt het initiatief nader gemotiveerd. 1.3. Juridisch kader De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen de rechtstreeks geldende regels van het omgevingsplan. Een deel van de nieuwe bedrijfsbebouwing wordt namelijk buiten het bestaande agrarische bouwvlak gerealiseerd. Om de ontwikkeling planologisch mogelijk te maken wordt medewerking gevraagd in de vorm van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Op grond van artikel 4.2 van de Omgevingswet dient bij het verlenen van een dergelijke vergunning te worden gemotiveerd dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL).

Dit houdt in dat het bevoegd gezag moet beoordelen of de ontwikkeling ruimtelijk aanvaardbaar is in relatie tot de omgeving en of daarbij een zorgvuldige afweging heeft plaatsgevonden van de betrokken belangen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de ruim telijke inpassing, de milieugevolgen, de belangen van omwonenden en de beleidskaders van rijk, provincie en gemeente. Met voorliggende onderbouwing wordt gemotiveerd dat de voorgenomen ontwikkeling inpasbaar is binnen de fysieke leefomgeving en voldoet aan het criterium van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. - 5 - 1.4. Leeswijzer Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige situatie op het agrarisch erf aan Selwerd 5 te Oldehove en de beoogde ontwikkeling, waaronder de situering van de nieuwe melkveestal en de daarmee samenhangende erfvoorzieningen. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het beleidskader op rijks -, provinciaal en gemeentelijk niveau, inclusief de planologische regeling van het (tijdelijke deel van het) omgevingsplan en de relevante dubbelbestemmingen. Hoofdstuk 4 bevat de toetsing van het initiatief aan de relevante omgevingsaspecten. Daarbij wordt onder meer ingegaan op landschap en stedenbouw, bedrijven en milieuzonering, water, archeologie/cultuurhistorie, bodem, geluid, omgevingsveiligheid, luchtkwa liteit, milieukundige inpassing en ecologie.

In hoofdstuk 5 wordt de uitvoerbaarheid van het initiatief behandeld. Daarbij wordt ingegaan op de procedurele en economische uitvoerbaarheid en de wijze waarop eventuele voorwaarden en mitigerende maatregelen kunnen worden geborgd. Hoofdstuk 6 bevat de samenvatting en conclusie, waarin wordt gemotiveerd dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) en dat het initiatief planologisch aanvaardbaar is. - 6 - 2. Beschrijving van het plangebied 2.1 Het projectgebied Het plangebied is gelegen aan Selwerd 5 te Oldehove, kadastraal bekend gemeente Westerkwartier , Sectie F, nummers 98 (deels) en 872. De ligging van de locatie is op onderstaande afbeelding weergegeven. Figuur 1, luchtfoto met kadastrale aanduiding Een volledige kadastrale kaart van de locatie is opgenomen in bijlage I. Daarnaast zijn ter visualisatie in bijlage II een aantal foto’s van de locatie en de directe omgeving opgenomen.

- 7 - 2.2 Huidige situatie Op het terrein wordt thans een agrarische bedrijfsvoering ten uitvoer gebracht. Naast de aanwezigheid van een bedrijfswoning bevinden zich op het erf enkele stallen / ruimten voor opslag van machines en materialen , en is er onder meer sprake van de opslag van diervoerders , opslag van drijfmest in een silo en vaste mestopslag. Een uitwerking van de bestaande situatie treft u aan op onderstaande tekening. Figuur 2, huidige bouwblok (groene kader) en omliggende omgeving De volledige indelingstekening van de huidige situatie inclusief maatvoering en legenda treft u aan onder bijlage III.

- 8 - 2.3 Beoogde situatie Initiatiefnemer is voornemens het agrarisch erf te herstructureren door de realisatie van een nieuwe melkveestal. De nieuwe stal maakt een efficiëntere en toekomstbestendige bedrijfsvoering mogelijk en wordt zoveel mogelijk ingepast binnen de bestaande ruimtelijke structuur van het agrarische erf. Voor de realisatie van de nieuwe stal worden enkele bestaande voorzieningen op het erf verwijderd. Het betreft onder meer drie bestaande sleufsilo’s en de aanwezige mestsilo. Deze voorzieningen bevinden zich op de locatie waar de nieuwe stal wordt gerealiseerd en worden daarom gesloopt. De nieuwe melkveestal wordt deels onderkelderd uitgevoerd. In deze kelder wordt extra opslagcapaciteit voor drijfmest gerealiseerd. Hierdoor is het realiseren van een nieuwe bovengrondse mestsilo niet noodzakelijk. Als onderdeel van de herinrichting van het erf wordt daarnaast de bestaande opslag van vaste mest verplaatst, zodat deze beter aansluit bij de nieuwe erfopzet en de interne bedrijfslogistiek. Tevens worden drie nieuwe voersilo’s gerealiseerd. Zowel de vast e mestopslag als de voersilo’s worden gesitueerd binnen het bestaande agrarische bouwvlak. Situering van de nieuwe stal De nieuwe melkveestal krijgt een lengte van circa 66,4 meter. Het grootste gedeelte van de stal wordt binnen het bestaande agrarische bouwvlak gerealiseerd.

Aan de noordzijde komt circa 15 tot 20 meter van de stal buiten het bestaande bouwvlak te liggen. Bij de planvorming is nadrukkelijk onderzocht of de nieuwe stal volledig binnen het bestaande bouwvlak kan worden gerealiseerd. Ruimtelijk bezien is dit in theorie mogelijk. Het bestaande bouwvlak vormt bovendien in belangrijke mate de huidige begrenzing v an het agrarische erf en daarmee tevens een herkenbare landschappelijke grens. Het overschrijden daarvan vraagt daarom om een afweging tussen enerzijds het behoud van de bestaande landschappelijke structuur en anderzijds de ruimtelijke, bedrijfstechnische en functionele eisen die aan een moderne melkveestal worden gesteld. Bij deze afweging zijn verschillende mogelijkheden voor de situering en vormgeving van de stal beschouwd. Een kortere en bredere stal binnen het bestaande bouwvlak Door de stal korter en breder uit te voeren zou deze verder of mogelijk volledig binnen het bestaande bouwvlak kunnen worden gebracht. Een dergelijke opzet heeft echter belangrijke nadelen voor de inrichting en bedrijfsvoering. Bij een bredere stal is een aanvullende voergang noodzakelijk om voldoende eetplaatsen voor het vee beschikbaar te houden. Hierdoor neemt de totale oppervlakte van de stal toe.

Een bredere stal leidt daarmee niet vanzelfsprekend tot minder bebouwing, maar juist tot een groter bebouwd oppervlak en een minder doelmatig gebruik van de beschikbare ruimte. - 9 - Daarnaast wordt de interne routing complexer en ontstaat een minder logische aansluiting op de bestaande stal. Ook landschappelijk heeft een bredere bouwmassa nadelen. De stal krijgt een grotere frontbreedte en daarmee een zwaardere ruimtelijke uitstraling. De gekozen langgerekte vorm sluit beter aan bij de richting en structuur van de bestaande agrarische bebouwing. Een noord-zuid georiënteerde stal Ook een andere oriëntatie van de stal, waaronder een meer noord -zuid gerichte situering, is ruimtelijk denkbaar. Daarmee zou anders gebruik kunnen worden gemaakt van de ruimte binnen het bouwvlak. Een dergelijke situering sluit echter aanzienlijk minder goed aan op de bestaande bedrijfsbebouwing en de bestaande interne infrastructuur. De samenhang tussen de bestaande en nieuwe stal gaat hierdoor verloren en langere interne routes voor vee, voer en materieel worden noodzakelijk. Bovendien zou een dergelijke positionering leiden tot een minder samenhangend erfbeeld. In plaats van een uitbreiding die voortbouwt op de bestaande bebouwingsstructuur ontstaat een nieuwe bebouwingsrichting binnen het erf.

Dit leidt tot een minder heldere ruimtelijke opbouw en een grotere versnippering van de bedrijfsbebouwing. Een andere aansluiting op de bestaande stallen Ook is bezien of de positionering van de nieuwe stal kan worden aangepast door de bestaande verspringing tussen de noordelijke en zuidelijke gevels van de bestaande stallen anders op te lossen. Daarmee zou de nieuwe stal geometrisch anders kunnen worden aangesloten op de bestaande bebouwing. Een dergelijke oplossing levert echter onvoldoende voordeel op om de functionele en ruimtelijke nadelen daarvan te rechtvaardigen. De gekozen positie maakt het juist mogelijk de bestaande voergang rechtstreeks te laten doorlopen in de nieuwe stal en de nieuwe en bestaande bedrijfsruimten functioneel met elkaar te verbinden. Daarnaast kan de selectieruimte rechtstreeks worden aangesloten op de geplande melkrobots. Hierdoor ontstaat een compact en gesloten systeem voor het verplaatsen, selecteren en melken van het vee. Dit vermindert het aantal interne bewegingen, beperkt handm atig werk en draagt bij aan arbeidsveiligheid en dierenwelzijn. Verwijderen van aanvullende bestaande bebouwing Theoretisch zou meer ruimte binnen het bestaande bouwvlak kunnen worden gecreëerd door aanvullende bestaande bedrijfsgebouwen te verwijderen. Deze gebouwen hebben echter een functie binnen de bestaande bedrijfsvoering.

Het verwijderen daarvan uitsluitend om de nieuwe stal volledig binnen het bouwvlak te kunnen situeren zou betekenen dat elders vervangende voorzieningen noodzakelijk worden. Daarmee wordt het ruimtebeslag niet daadwerkelijk verminderd en bestaat juist het risico op een minder compacte erfopzet en aanvullende bebouwing. Vanuit zorgvuldig ruimtegebruik heeft deze variant daarom geen duidelijke meerwaarde. - 10 - Een kleinere stal of het achterwege laten van de ontwikkeling Een kleinere stal zou het eenvoudiger maken om volledig binnen het bestaande bouwvlak te blijven. De omvang van de stal vloeit echter voort uit de voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering benodigde capaciteit en de functionele eisen die worden gesteld a an onder meer dierplaatsen, loopruimte, voerplaatsen, melkrobots en dierenwelzijn. Een substantiële verkleining zou afbreuk doen aan het doel van de ontwikkeling en de gewenste modernisering van het bedrijf. Het geheel achterwege laten van de nieuwe stal biedt vanzelfsprekend geen oplossing voor de bestaande bedrijfstechnische knelpunten en de gewenste verbetering van arbeidsomstandigheden, dierenwelzijn en bedrijfsvoering. Afweging en gekozen situering Bij de uiteindelijke keuze is nadrukkelijk onderkend dat het bestaande bouwvlak tevens in belangrijke mate de huidige landschappelijke begrenzing van het erf vormt.

Het gedeeltelijk overschrijden van deze grens is daarom afgewogen tegen de mogelijkheid om de stal door een andere vorm, oriëntatie of bedrijfsopzet volledig binnen het bestaande bouwvlak te realiseren. De onderzochte alternatieven leiden echter tot een bredere en grotere bouwmassa, een minder samenhangende stedenbouwkundige opzet, een minder efficiënte bedrijfsvoering of tot het verwijderen en elders opnieuw realiseren van nog functionele bedrijfsvoorzieningen. Een kleinere stal biedt onvoldoende ruimte voor de beoogde toekomstbestendige bedrijfsvoering. De gekozen langgerekte stalopzet sluit daarentegen rechtstreeks aan op de bestaande bedrijfsbebouwing en de bestaande voergang. Hierdoor ontstaat een heldere ruimtelijke structuur, blijven de interne verkeers- en looplijnen kort en kan de bestaande infrastructuur optimaal worden benut. Tegelijkertijd blijft het grootste gedeelte van de nieuwe stal binnen het bestaande bouwvlak en is de overschrijding geconcentreerd aan één zijde van het erf. Tegenover deze beperkte uitbreiding van het bestaande erf staat een integrale herinrichting waarbij bestaande voorzieningen worden verwijderd, de bovengrondse mestsilo verdwijnt, de mestopslag grotendeels ondergronds wordt opgelost en de resterende voorzie ningen logisch worden geordend.

Daarmee wordt niet alleen naar de positie van de nieuwe stal gekeken, maar naar de ruimtelijke kwaliteit van het erf als geheel. De uitbreiding buiten het bestaande bouwvlak wordt bovendien landschappelijk ingepast. De landschappelijke structuur en de openheid van het omliggende gebied blijven daarbij uitgangspunt. De gekozen oplossing vormt daarmee een afgewogen balans tussen het r especteren van de bestaande landschappelijke erfgrens, zorgvuldig ruimtegebruik, een samenhangende stedenbouwkundige erfopzet en de eisen die vanuit een moderne en toekomstbestendige agrarische bedrijfsvoering worden gesteld. Gelet op deze integrale afweging wordt de beperkte overschrijding van het bestaande agrarische bouwvlak ruimtelijk en landschappelijk aanvaardbaar geacht. - 11 - In onderstaande figuur is de beoogde toekomstige situatie van het agrarisch erf weergegeven. Figuur 3, indelingstekening gewenste situatie De volledige indelingstekening van de gewenste situatie met maatvoering en legenda is opgenomen in bijlage IV.

- 12 - 3. Beleidskaders 3.1. Rijksbeleid 3.1.1. Nationale Omgevinsvisie Het rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving is vastgelegd in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). In deze visie zijn de langetermijnambities van het Rijk voor de inrichting en ontwikkeling van Nederland vastgelegd. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn z orgvuldig ruimtegebruik, een goede balans tussen economische ontwikkeling en een gezonde leefomgeving en het versterken van de kwaliteit van het landelijk gebied. Het initiatief betreft de modernisering van een bestaand agrarisch bedrijf door de realisatie van een nieuwe melkveestal op een bestaand agrarisch erf. De ontwikkeling vindt plaats aansluitend op de bestaande bedrijfsbebouwing en draagt bij aan een toekoms tbestendige agrarische bedrijfsvoering. Daarmee sluit het initiatief aan bij de uitgangspunten van zorgvuldig ruimtegebruik zoals opgenomen in de NOVI. 3.1.2. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking is vastgelegd in artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving. De ladder is bedoeld om zorgvuldig om te gaan met nieuwe stedelijke ontwikkelingen en te voorkomen dat onnodig nieuwe ruimte wordt aangesneden. De ladder is van toepassing op nieuwe stedelijke ontwikkelingen.

Onder stedelijke ontwikkelingen worden onder meer woningbouwlocaties, bedrijventerreinen, kantorenlocaties en andere stedelijke voorzieningen verstaan. Het voorgenomen initiatief betreft de realisatie van een nieuwe melkveestal ten behoeve van een bestaand agrarisch bedrijf. Agrarische bedrijfsbebouwing wordt in de jurisprudentie niet aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling in de zin van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het initiatief betreft bovendien een ontwikkeling op een bestaand agrarisch erf, waarbij de nieuwe stal aansluit op de bestaande bedrijfsbebouwing. Daarmee is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en is de Ladder voor duurzame verstedelijking formeel niet van toepassing op het initiatief. Hoewel de ladder formeel niet van toepassing is, wordt met de voorgenomen ontwikkeling wel invulling gegeven aan het uitgangspunt van zorgvuldig ruimtegebruik. De nieuwe stal wordt gerealiseerd in directe aansluiting op de bestaande bebouwing waardoor het agrarisch erf compact blijft en versnippering van bebouwing in het open landschap wordt voorkomen. - 13 - 3.2. Provinciaal beleid 3.2.1. Omgevingsvisie De provincie Groningen heeft haar ruimtelijke beleid vastgelegd in de Omgevingsvisie ‘Dit wordt Groningen’, vastgesteld op 27 mei 2026 door Provinciale Staten van Groningen.

In deze visie worden de langetermijnambities voor de fysieke leefomgeving van de provincie beschreven. De provincie zet in op een toekomstbestendig landelijk gebied waarin ruimte blijft voor een economisch vitale en duurzame landbouw. Tegelijkertijd wordt ingezet op het behoud en versterken van de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van het Groningse landschap. Voor agrarische bedrijven betekent dit dat ontwikkeling en modernisering mogelijk blijven, mits deze op een zorgvuldige wijze plaatsvinden en aansluiten bij de bestaande landschappelijke structuur. Het initiatief betreft de modernisering van een bestaand agrarisch bedrijf door de realisatie van een nieuwe melkveestal aansluitend op het bestaande agrarische erf. Daarmee blijft het erf compact en wordt versnippering van bebouwing in het landschap voorkomen. Het initiatief past daarmee binnen de uitgangspunten van de provinciale omgevingsvisie. 3.2.2. Omgevingsverordening De Omgevingsverordening provincie Groningen bevat instructieregels voor gemeenten die bij het opstellen van het omgevingsplan en bij ruimtelijke besluiten in acht moeten worden genomen. Deze regels zijn onder meer gericht op het beschermen van landschappelijke, cultuurhistorische en ruimtelijke kwaliteiten en op het zorgvuldig inpassen van nieuwe ontwikkelingen in het landelijk gebied.

Nationaal Landschap Middag-Humsterland Het plangebied ligt binnen het Nationaal Landschap Middag -Humsterland. Dit gebied wordt gekenmerkt door een open wierdenlandschap met een karakteristieke verkavelingsstructuur, bestaande uit onder meer onregelmatige blokverkaveling en radiale verkaveling rondom dorpen en wierden. Deze structuur vormt een belangrijk cultuurhistorisch en landschappelijk kenmerk van het gebied. Ter bescherming van deze landschappelijke structuur zijn in de Omgevingsverordening provincie Groningen instructieregels opgenomen. In artikel 3.83 is bepaald dat een omgevingsplan regels moet bevatten die het verleggen of dempen van karakteristieke sloten en het wijzigen van het profiel daarvan verbieden. Deze regeling is gericht op het behoud van de historische verkavelingsstructuur van het Middag-Humsterland. Binnen het plangebied en de directe omgeving komen watergangen voor die op de provinciale kaart zijn aangeduid als karakteristieke sloten. In het kader van de voorgenomen ontwikkeling worden deze sloten niet gewijzigd. Hierdoor blijft de karakteristieke verkavelingsstructuur van het landschap behouden. - 14 - Daarnaast worden enkele bestaande sloten rondom het plangebied verbreed ten behoeve van de benodigde watercompensatie. Daarbij wordt geen wijziging aangebracht in het tracé van de watergangen en blijft de historische verkavelingsstructuur herkenbaar.

De vo orgestelde maatregelen zijn afgestemd met de gemeente Westerkwartier en het Waterschap Noorderzijlvest. Gelet op het voorgaande kan worden geconcludeerd dat het initiatief niet leidt tot aantasting van de karakteristieke verkavelingsstructuur van het Nationaal Landschap Middag -Humsterland en daarmee in overeenstemming is met de instructieregels uit de Omgevingsverordening provincie Groningen. Zones rond wierden Daarnaast ligt het plangebied binnen een zone rond wierden zoals aangewezen in de Omgevingsverordening provincie Groningen. Binnen deze zones gelden regels ter bescherming van de landschappelijke openheid en de cultuurhistorische waarden van het wierdenlan dschap. Het beleid is onder meer gericht op het voorkomen van nieuwe houtteelt, bosaanplant of boomgaarden die de openheid van het landschap kunnen aantasten. Het initiatief betreft een uitbreiding van een bestaand agrarisch erf. Het grootste deel van de nieuwe melkveestal wordt binnen het bestaande agrarische bouwvlak gerealiseerd. Een beperkt deel van de stal komt buiten het bouwvlak te liggen op gronden die m omenteel agrarisch worden gebruikt voor onder meer maaien, beweiden en bemesten. De ontwikkeling leidt niet tot aantasting van de landschappelijke openheid van het wierdenlandschap en blijft onderdeel van het bestaande agrarische erf.

Lichtuitstraling agrarische stallen In artikel 3.74 van de Omgevingsverordening Groningen zijn instructieregels opgenomen ter beperking van lichtuitstraling vanuit agrarische stallen. Deze regels zijn bedoeld om verstoring van het landschap en hinder voor de omgeving gedurende de nachtelijke periode te voorkomen. De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een nieuwe melkveestal. Bij het ontwerp en gebruik van de stal wordt rekening gehouden met een doelmatige toepassing van verlichting, waarbij onnodige lichtuitstraling naar de omgeving wordt voorkomen. De verlichting wordt afgestemd op het dag - en nachtritme van het vee en uitsluitend toegepast voor zover dit noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering, diergezondheid en arbeidsomstandigheden. De lichtinstallatie wordt zodanig uitgevoerd en gebruikt dat wordt voldaan aan de instructieregels uit de Omgevingsverordening Groningen. Daarbij wordt de lichtsterkte in de stal beperkt tot maximaal 150 lux, dan wel wordt de lichtuitstraling tussen 20.00 uur en 06.00 uur met ten minste 90% gereduceerd. Gelet hierop kan worden geconcludeerd dat de ontwikkeling geen onevenredige lichtuitstraling naar de omgeving veroorzaakt en voldoet aan de uitgangspunten van de Omgevingsverordening Groningen.

Stilte Op grond van artikel 3.72 van de Omgevingsverordening Groningen dient bij ontwikkelingen in het landelijk gebied rekening te worden gehouden met het behoud van rust en stilte. - 15 - De voorgenomen ontwikkeling betreft de modernisering van een bestaand melkveebedrijf. Er worden geen nieuwe agrarische activiteiten toegevoegd en de aard van de bedrijfsvoering blijft ongewijzigd. De ontwikkeling voorziet hoofdzakelijk in de vervanging van bestaande bedrijfsvoorzieningen door moderne en efficiëntere technieken. In de nieuwe situatie wordt gebruik gemaakt van melkrobots in plaats van een traditionele melkstal. Moderne melkrobots en bijbehorende installaties veroorzaken in de praktijk minder geluid dan een conventionele melkstal, doordat minder mechanische installaties gelijktijdig in bedrijf zijn en piekbelastingen tijdens vaste melkmomenten grotendeels vervallen. Daarnaast neemt het aantal verkeersbewegingen niet wezenlijk toe ten opzichte van de bestaande situatie. Gelet op de aard en omvang van de ontwikkeling, de voortzetting van een bestaande agrarische bedrijfsvoering en de toepassing van moderne technieken kan worden geconcludeerd dat geen sprake is van een onevenredige aantasting van de rust en stilte in het bu itengebied. Het initiatief is daarmee in overeenstemming met de uitgangspunten van artikel 3.72 van de Omgevingsverordening Groningen.

Agrarische bouwvlakken In artikel 3.52 van de Omgevingsverordening provincie Groningen zijn regels opgenomen voor de omvang en uitbreiding van agrarische bouwpercelen. Uitbreiding van een agrarisch bouwperceel tot een oppervlakte van maximaal 2 hectare is mogelijk met toepassing van de gemeentelijke maatwerkmethode en onder de daarbij behorende voorwaarden. Het bestaande agrarische bouwvlak van het bedrijf aan Selwerd 5 heeft een oppervlakte van circa 1,6 hectare. Voor de realisatie van de nieuwe melkveestal is een uitbreiding van dit bouwvlak noodzakelijk. De nieuwe stal heeft een breedte van circa 21,65 met er en komt, vanwege het niet geheel rechte verloop van de bestaande bouwvlakgrens, over een lengte van circa 15 tot 20 meter buiten het bestaande bouwvlak te liggen. De feitelijke vergroting van het agrarische bouwvlak bedraagt daarmee circa 400 m², oftewel circa 0,04 hectare. Na uitbreiding bedraagt de oppervlakte van het agrarische bouwvlak circa 1,64 hectare. Daarmee blijft het bouwvlak ruimschoots beneden de in art ikel 3.52 van de Omgevingsverordening opgenomen maximale oppervlakte van 2 hectare. Voor de uitbreiding is de gemeentelijke maatwerkmethode toegepast.

Daarbij is overeenkomstig artikel 3.9 van de Omgevingsverordening rekening gehouden met de bestaande landschappelijke en bebouwingsstructuur, de ruimtelijke kenmerken van het bestaande erf, een evenwichtige ordening en een bij de omgeving passende maatvoering en vormgeving van de bebouwing. In het kader van deze maatwerkmethode zijn tevens verschillende mogelijkheden voor de situering en vormgeving van de nieuwe stal beschouwd. Zoals nader beschreven in paragraaf 2.3, is daarbij onder meer gekeken naar een kortere en bredere stal, een andere oriëntatie van de stal, een andere aansluiting op de bestaande bedrijfsbebouwing en het verwijderen van andere bestaande bedrijfsgebouwen. Bij de uiteindelijke keuze zijn de bedrijfslogistieke, ruimtelijke, stedenbouwkundige en landschappelijke belangen in onderlinge samenhang afgewogen. - 16 - De gekozen situering sluit rechtstreeks aan op de bestaande bedrijfsbebouwing en infrastructuur en maakt het mogelijk de bestaande voergang door te trekken naar de nieuwe stal. Hierdoor ontstaat een compacte en samenhangende erfopzet en wordt voorkomen dat de bedrijfsbebouwing onnodig wordt verbreed of over het erf wordt verspreid. De beperkte vergroting van het bouwvlak vormt daarmee een evenwichtige oplossing tussen de functionele eisen van het agrarische bedrijf en het behoud van de landschappelijke kwaliteiten van de omgeving.

Aan de ontwikkeling ligt tevens een erfinrichtingsplan ten grondslag waarin de landschappelijke inpassing van de uitbreiding is uitgewerkt. De uitvoering en instandhouding van de daarin opgenomen landschappelijke maatregelen worden publiekrechtelijk geborgd. Gelet op de beperkte vergroting tot circa 1,64 hectare, de toepassing van de gemeentelijke maatwerkmethode en de landschappelijke inpassing van het erf, wordt voldaan aan de voorwaarden van de artikelen 3.9 en 3.52 van de Omgevingsverordening provincie Groningen. Advies en instemming provincie Groningen Voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waarbij provinciale belangen zijn betrokken, kan op grond van artikel 16.15a, onder d, van de Omgevingswet advies en instemming van Gedeputeerde Staten vereist zijn. De provincie Groningen heeft hiervoor categorieën van gevallen aangewezen waarin Gedeputeerde Staten adviseur zijn en instemming is vereist. De voorgenomen ontwikkeling betreft een buitenplanse omgevingsplanactiviteit waarbij provinciale belangen aan de orde zijn, waaronder de uitbreiding van het agrarische bouwperceel en de ligging binnen het Nationaal Landschap Middag - Humsterland. De provincie Groningen is daarom in het kader van het vooroverleg bij de ontwikkeling betrokken en heeft over het initiatief geadviseerd. Het provinciale advies is bij de verdere uitwerking van het plan betrokken.

Naar aanleiding daarvan is de onderbouwing op verschillende onderdelen aangevuld en zijn aanpassingen in de inrichting en landschappelijke inpassing van het erf doorgevoerd. Voor z over voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit formeel advies en instemming van Gedeputeerde Staten is vereist, vindt dit plaats in het kader van de vergunningprocedure. Conclusie Gelet op het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat het initiatief past binnen de uitgangspunten van het provinciale beleid en de relevante instructieregels uit de Omgevingsverordening provincie Groningen. De ontwikkeling betreft de modernisering van een bestaand agrarisch bedrijf en vindt plaats in directe aansluiting op het bestaande agrarische erf. De landschappelijke structuur van het Nationaal Landschap Middag-Humsterland blijft behouden. Karakteristiek e sloten worden niet gedempt of verlegd en bij de inrichting van het erf wordt rekening gehouden met de openheid en overige landschappelijke waarden van het wierdenlandschap. - 17 - Het bestaande agrarische bouwvlak van circa 1,6 hectare wordt met circa 0,04 hectare uitgebreid tot circa 1,64 hectare. Daarmee blijft het bouwvlak ruimschoots beneden de maximale oppervlakte van 2 hectare als bedoeld in artikel 3.52 van de Omgevingsverordening.

Voor de uitbreiding is de gemeentelijke maatwerkmethode toegepast en is voorzien in een erfinrichtingsplan, waarvan de uitvoering en instandhouding publiekrechtelijk worden geborgd. Ook ten aanzien van lichtuitstraling, rust en stilte en de overige in dit hoofdstuk behandelde provinciale belangen is het initiatief beoordeeld en zijn waar nodig maatregelen in het plan opgenomen. Daarmee is sprake van een zorgvuldig ingepaste ontwikkeling waarbij de agrarische bedrijfsontwikkeling en de aanwezige landschappelijke waarden in onderlinge samenhang zijn afgewogen. Het initiatief is daarmee in overeenstemming met de relevante uitgangspunten van de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening provincie Groningen. 3.3. Gemeentelijk beleid 3.3.1. Welstandsnota De gemeente Westerkwartier beschikt over een welstandsnota voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Bij de totstandkoming van de plannen is uitdrukkelijk gekeken naar de inpassing van ontwikkelingen in relatie tot de omgeving. In het verder e van deze onderbouwing zal dat nader worden toegelicht.

Artikel 22.29 lid 1 onder b van de bruidsschat bij het Omgevingsplan bepaalt dat een omgevingsvergunning met betrekking tot een bouwactiviteit en het in stand houden en gebruiken van het te bouwen bouwwerken alleen wordt verleend als het uiterlijk of de plaatsing van het bouwwerk niet in strijd is met de redelijke eisen van welstand, beoordeeld volgens de criteria van de welstandsnota. Het bouwplan is voorgelegd aan de Adviescommissie voor Omgevingskwaliteit (Libau) en getoetst aan de geldende criteria voor omgevingskwaliteit uit de gemeentelijke welstandsnota. Het bouwplan voldoet aan deze criteria. De bouwkundige tekeningen waarop deze beoordeling betrekking heeft, zijn opgenomen als bijlage V. 3.3.2. Omgevingsvisie De gemeenteraad van Westerkwartier heeft op 16 februari 2022 de Omgevingsvisie Westerkwartier vastgesteld. In deze visie beschrijft de gemeente haar ambities op de lange termijn voor de fysieke leefomgeving tot 2040. De visie vormt het strategisch kader voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente. Een belangrijk uitgangspunt van de Omgevingsvisie is dat ruimte wordt geboden aan ontwikkelingen, mits daarbij de kwaliteiten en waarden van het landschap behouden blijven en waar mogelijk worden versterkt. Ontwikkelingen worden integraal beoordeeld, waarb ij verschillende belangen tegen elkaar worden afgewogen om te komen tot een goede fysieke leefomgeving.

Daarnaast zet de gemeente in op een vitaal platteland en een sterke regionale economie. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de toekomstbestendigheid van de landbouwsector en de mogelijkheden voor innovatie en verduurzaming binnen agrarische bedrijven. - 18 - Binnen het landelijk gebied wordt het agrarisch gebruik gezien als een belangrijke drager van het landschap en de lokale economie. Tegelijkertijd wordt het van belang geacht dat nieuwe ontwikkelingen zorgvuldig worden ingepast in het landschap en aansluiten bij de bestaande erfstructuur. Het voorliggende initiatief betreft de modernisering van een bestaand agrarisch bedrijf door de realisatie van een nieuwe melkveestal aansluitend op het bestaande agrarische erf. Hiermee blijft het erf compact en wordt de bestaande erfstructuur gerespecteerd. Het initiatief draagt bij aan een toekomstbestendige agrarische bedrijfsvoering en past daarmee binnen de uitgangspunten van de Omgevingsvisie Westerkwartier. 3.3.3. Omgevingsplan Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is voor iedere gemeente automatisch een zogenoemd omgevingsplan van rechtswege ontstaan. Ook voor de gemeente Westerkwartier is daarmee een omgevingsplan ontstaan waarin alle regels met betrekking tot de fysieke leefomgeving zijn samengebracht.

Het tijdelijke deel van dit omgevingsplan bestaat uit: • de regels uit de voormalige bestemmingsplannen; • gemeentelijke verordeningen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving; • de zogenoemde bruidsschatregels die door het Rijk aan gemeenten zijn overgedragen. De regels uit de voormalige bestemmingsplannen blijven voorlopig van kracht totdat de gemeente deze omzet naar één integraal omgevingsplan. Dit overgangsregime geldt tot uiterlijk 1 januari 2032. Het voor het plangebied geldende omgevingsplan bestaat in hoofdlijnen uit: • de bruidsschat; • de regels en verbeelding uit het TAM-omgevingsplan Facetplan Archeologie; • de regels uit de Herziening Bestemmingsplan Buitengebied Westerkwartier (2025); • de verbeelding uit de voorgaande bestemmingsplannen Buitengebied Zuidhorn en de Herziening 2019. Hierna worden de voor de voorgenomen ontwikkeling relevante onderdelen nader beschreven. Hierbij is tevens rekening gehouden met de van toepassing verklaring zoals opgenomen in artikel 1.3 van de Herziening Bestemmingsplan Buitengebied Westerkwartier 2025. a) Bestemmingsplan 2012 Op grond van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Zuidhorn’, zoals dat op 24 mei 2012 onherroepelijk is geworden, is de enkelbestemming ‘Agrarisch bedrijf’ opgenomen. Binnen deze bestemming (feitelijk het bouwvlak) mag onder voorwaarden agrarische bebouwing worden opgericht.

Het bouwen buiten het bouwperceel is volgens de bebouwingsbepalingen echter niet toegestaan. - 19 - In het plan is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen om te komen tot het vergroten van het bouwvlak tot maximaal 2 hectare. Met de komst van de Omgevingswet kan de wijzigingsbevoegdheid echter niet meer worden toegepast. Het betreft wel beleid dat door de ra ad is vastgelegd en in redelijkheid als uitgangspunt kan worden genomen. Omdat de ontwikkeling voor een deel niet past binnen de ruimte van het bouwvlak is een afwijking van het omgevingsplan nodig. Onder de Omgevingswet wordt dit een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) genoemd. b) Bestemmingsplan 2019 Het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ is in 2019 herzien vastgesteld. Het gaat om het aanvullend regelen van bepalingen voor karakteristieke panden, beeldbepalende gebouwen, archeologie, plattelandswoningen, provinciale verordening, het herstellen van omissies en 36 locaties waar eerder een afwijking met een omgevingsvergunning is toegestaan die in dit plan zijn bestendigd. Het plan is op 27 maart 2019 onherroepelijk geworden. Bij deze herziening heeft de bestaande boerderij/het hoofdgebouw op het perceel de aanduiding ‘specifieke vorm van waarde – beeldbepalend’ gekregen. Met het voorliggende plan vinden geen wijzigingen plaats aan dit gebouw of aan de beschermde status daarvan .

Het plan doet daarmee geen afbreuk aan de beschermde waarde van het beeldbepalende hoofdgebouw. Verder zijn de bouwvoorschriften enigszins gewijzigd, maar niet bepalend voor de plannen in deze. c) Bestemmingsplan 2021 Het betreft het bestemmingsplan ‘Geitenhouderijen’, zoals dat op 29 september 2021 onherroepelijk is geworden. De gemeenteraad heeft het GGD -advies opgevolgd door op 2 december 2020 een voorbereidingsbesluit te nemen. Met dit besluit wordt nieuwvestiging en uitbreiding van geitenhouderijen tegengegaan. Het plan is niet van invloed op de activiteiten van het agrarische bedrijf ter plaatse. d) Bestemmingsplan 2023 Het betreft het bestemmingsplan ‘Parapluplan parkeren Westerkwartier’, zoals dat op 14 juni 2023 onherroepelijk is geworden. Via het bestemmingsplan wordt gemeentebreed een nieuw artikel opgenomen waarin het beleid met betrekking tot parkeernormen en het l aden en lossen wordt geregeld. Het paraplubestemmingsplan heeft betrekking op het laten doorwerken van de actuele gemeentelijke parkeernormen en het laden en lossen voor zover deze nog niet zijn opgenomen in vigerende bestemmingsplannen. Het plan is niet direct van invloed op de ontwikkelingen van het agrarisch bedrijf ter plaatse.

- 20 - e) Herziening Bestemmingsplan Buitengebied Westerkwartier 2025 Op 26 november 2025 heeft de gemeenteraad van Westerkwartier de Herziening Bestemmingsplan Buitengebied Westerkwartier vastgesteld. Deze herziening heeft voornamelijk betrekking op het actualiseren en harmoniseren van diverse planregels binnen het buitengebied, alsmede het herstellen van enkele omissies in de bestaande planregeling. Daarbij zijn onder meer regels aangepast met betrekking tot landschappelijke waarden, vrijkomende agrarische bebouwing en enkele andere thematische onderwerpen. De basisregeling voor agrarische bouwvlakken en agrarische bedrijfsbebouwing is daarbij niet wezenlijk gewijzigd. Voor de voorgenomen ontwikkeling zijn enkele regels uit deze herziening specifiek van belang. Voor agrarische bedrijfsgebouwen geldt een maximale bouwhoogte van 12 meter. Daarnaast geldt voor lichtuitstraling vanuit stallen dat de lichtsterkte in de stal n iet meer dan 150 lux mag bedragen, dan wel voorzieningen moeten worden getroffen waarmee de lichtuitstraling tussen 20:00 en 06:00 uur met ten minste 90% wordt gereduceerd. Aan deze bepalingen zal worden voldaan. Het aspect lichtuitstraling wordt tevens be handeld in paragraaf 3.2.2 van deze onderbouwing.

Hiermee zijn de relevante onderdelen over nokhoogte en licht uit het eerdere ontwerpplan opgenomen bij het inmiddels geldende plan, zoals door de gemeente is gevraagd. Voor de locatie geldt tevens de aanduiding ‘Waarde – Wierde Invloedszone’. Deze aanduiding houdt verband met de landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het wierdenlandschap. De aanwezigheid van deze waarde is tevens van betekenis voor de mogelijkheid om het agrarische bouwvlak te vergroten. Onder het oude recht was de mogelijkheid om het bouwvlak te vergroten vanwege deze landschappelijke waarde aan de gemeenteraad voorbehouden. De gemeente heeft aangegeven dat de voorliggende vergroting vanwege de ‘Waarde – Wierde Invloedszone’ niet kan worden beschouwd als een ontwikkeling die in overeenstemming is met een eerder door de gemeenteraad vastgesteld beleidskader. Om die reden is voor de voorliggende buitenplanse omgevingsplanactiviteit het bindend adviesrecht van de gemeenteraad van toepassing. Bij de uitwerking van de voorgenomen ontwikkeling zijn de aanwezige landschappelijke waarden nadrukkelijk betrokken. Voor de uitbreiding van het agrarische bouwvlak is de maatwerkmethode toegepast en is een erfinrichtingsplan opgesteld.

Daarbij zijn versch illende mogelijkheden voor de situering en vormgeving van de nieuwe stal beschouwd en zijn de bedrijfslogistieke, ruimtelijke en landschappelijke belangen in onderlinge samenhang afgewogen. De bestaande slotenstructuur blijft behouden. Er worden geen bestaande sloten gedempt of verlegd. De benodigde watercompensatie wordt gerealiseerd door het verbreden van bestaande watergangen, zoals weergegeven op de bij deze onderbouwing behorende inrichtingstekening. Met de gekozen inrichting en landschappelijke inpassing wordt rekening gehouden met de aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische waarden. - 21 - f) TAM-omgevingsplan Facetplan Archeologie Op 18 februari 2026 heeft de gemeenteraad het TAM -omgevingsplan Facetplan Archeologie vastgesteld. Voor de projectlocatie geldt op grond van dit plan de ‘Waarde – Archeologie 4’, met de daarbij behorende regels. De archeologische regels uit de eerdere bestemmingsplannen zijn voor de locatie niet meer van toepassing. Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling is archeologisch onderzoek uitgevoerd. Uit dit onderzoek blijkt dat binnen het plangebied archeologische lagen aanwezig kunnen zijn die samenhangen met het nabijgelegen wierdenlandschap. Het advies van het archeologisch onderzoeksbureau is om geen bodemroerende werkzaamheden dieper dan 30 cm beneden maaiveld uit te voeren.

Indien bodemroerende werkzaamheden dieper dan 30 cm beneden maaiveld noodzakelijk zijn, dient nader archeologisch onde rzoek in de vorm van proefsleuven plaats te vinden. De voorgenomen ontwikkeling omvat bodemroerende werkzaamheden dieper dan 30 cm beneden maaiveld. Voor de uitvoering van het plan is daarom nader archeologisch onderzoek in de vorm van proefsleuven noodzakelijk. De gemeente heeft aangegeven zich hierin te k unnen vinden en dit als voorwaarde aan de omgevingsvergunning te verbinden. Het aspect archeologie en de resultaten van het uitgevoerde onderzoek worden nader behandeld in paragraaf 4.3 van deze onderbouwing. Conclusie Het plangebied maakt onderdeel uit van het tijdelijke deel van het omgevingsplan van de gemeente Westerkwartier, zoals dat op 1 januari 2024 van rechtswege is ontstaan met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Voor het plangebied zijn met name bepalend: • de verbeelding van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Zuidhorn’; • de regels uit de ‘Herziening Bestemmingsplan Buitengebied Westerkwartier’ (2025); • de regels en verbeelding uit het ‘TAM -omgevingsplan Facetplan Archeologie’ (2026). Op grond van het omgevingsplan heeft het perceel de bestemming ‘Agrarisch bedrijf’ met een bouwvlak waarbinnen agrarische bebouwing is toegestaan. Het bouwen buiten het bouwvlak is volgens de planregels niet toegestaan.

De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de realisatie van een nieuwe stal, waarvan een gedeelte buiten het bestaande bouwvlak is gelegen. Daarmee past het initiatief niet volledig binnen de regels van het geldende omgevingsplan. Om de ontwikkeling planologisch mogelijk te maken is daarom een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) vereist. - 22 - Bindend adviesrecht gemeenteraad Voor de voorliggende buitenplanse omgevingsplanactiviteit is het bindend adviesrecht van de gemeenteraad van toepassing. De ontwikkeling voorziet in een vergroting van het agrarische bouwvlak van circa 1,60 hectare naar circa 1,64 hectare. Voor de locatie geldt tevens de aanduiding ‘Waarde – Wierde Invloedszone’. Voor vergroting van agrarische bouwvlakken tot maximaal 2 hectare bestaat gemeentelijk beleid. Vanwege de voor deze locatie geldende ‘Waarde – Wierde Invloedszone’ valt de voorliggende vergroting echter niet binnen het eerder door de gemeenteraad vastgestelde beleidskader waarvoor zonder bindend advies van de raad kan worden besloten. De gemeente heeft daarom vastgesteld dat voor deze aanvraag het bindend adviesrecht van de gemeenteraad van toepassing is. De aanvraag wordt om die reden voor bindend advies aan de gemeenteraad voorgelegd.

Met voorliggende onderbouwing, de toepassing van de maatwerkmethode en het erfinrichtingsplan wordt gemotiveerd dat de vergroting van het agrarische bouwvlak, met inachtnemi ng van de aanwezige landschappelijke en cultuurhistorische waarden, ruimtelijk aanvaardbaar is. In de navolgende hoofdstukken wordt gemotiveerd dat het initiatief voldoet aan de eisen van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en vanuit ruimtelijk en milieukundig oogpunt aanvaardbaar is. - 23 - 4. Omgevingsaspecten De voorgenomen ontwikkeling kan mogelijk effecten hebben op de omgeving van het plangebied. Voor vele van dergelijke effecten zijn wettelijke regels en/of normen vastgelegd. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op die omgevingsaspecten die relevant kunnen zijn voor het onderhavige plan. 4.1 Vormvrije m.e.r. In bijlage V onder categorie A1 van het Omgevingsbesluit is bepaald dat voor bepaalde projecten voor intensieve veehouderij een milieueffectrapportage of m.e.r.-beoordeling aan de orde kan zijn. Deze categorie heeft betrekking op onder meer mesthoenders, l eghennen, mestvarkens en zeugen. Het voorliggende initiatief betreft een melkrundveehouderij en valt daarmee niet onder deze categorie. Daarnaast is geen sprake van een uitbreiding van de vergunde veebezetting ten opzichte van de milieurechtelijke situatie .

Om deze redenen is categorie A1 van het Omgevingsbesluit niet van toepassing en kan een verdere beoordeling achterwege blijven. In bijlage V onder J11 van het omgevingsbesluit is bepaald dat voor stedelijke ontwikkelingsprojecten een (vormvrije) MER (beoordeling) aan de orde kan zijn. Ten opzichte van het voormalig Besluit MER zijn er thans geen drempelwaarden meer van toepassing voor de bepaling of een vormvrije MER aan de ord e is. Feitelijk is daarom in alle gevallen sprake van een vormvrije MER als er sprake is van stedelijke ontwikkelingsprojecten. Volgens de memorie van toelichting bij de Omgevingswet is echter niet beoogd een verandering aan te brengen. De huidige lijn in de jurisprudentie wordt dan ook gevolgd. Het begrip stedelijk ontwikkelingsproject is nergens gedefinieerd. In de toelichting bij het Omgevingsbesluit zijn wel een aantal voorbeelden van bouwprojecten opgenomen die als stedelijk ontwikkelingsproject kunnen worden aangemerkt. In dat kader wordt verwezen naar woningen, parkeerterreinen, bioscopen, theaters, sportcentra, kantoorgebouwen en dergelijke of een combinatie daarvan. Al deze voorbeelden hebben met elkaar gemeen dat het een verstening of urbanisering van een gebied betreft. Naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State moet worden gekeken naar de concrete omstandigheden van het geval.

Onder meer de aard, de omvang en de milieugevolgen van de stedelijke ontwikkeling zijn relevant. Als een ontwikkel ing aanzienlijke negatieve milieugevolgen heeft - bij een uitbreiding is daar in de regel eerder sprake van dan bij sloop en herbouw - dan wijst dit op een stedelijk ontwikkelingsproject. De milieugevolgen zijn volgens de Afdeling echter niet alles bepalend. Met deze ontwikkeling is sprake van een bestaand agrarisch bedrijf . Er hoeven geen andere ontwikkelingen plaats te vinden, zoals de aanleg van nieuwe infrastructuur. Daarnaast is slechts sprake van een perceelsgebonden ontwikkeling die geen relatie heeft met andere percelen of andere functies in de omgeving, waarbij geen sprake is van een complex project, waar meerdere woningen, winkels of bedrijven worden gevestigd dan wel op stedelijke voorzieningen van betekenis. - 24 - Het project is niet als stedelijk ontwikkelingsproject aan te merken. Een (vormvrije) MER-beoordeling is dan ook niet aan de orde. Uit de beoordeling in de navolgende paragrafen blijkt overigens dat er geen belangrijke negatieve milieugevolgen zullen optreden. 4.2 Landschap en stedenbouw In het kader van de landschappelijke inpassing moet rekening worden gehouden met de karakteristieken van het landschap en de daarin voorkomende waarden.

Nieuwe bouwkundige ontwikkelingen dienen zich te voegen in het bestaande landschap en de aanwezige ruimtelijke structuur. Het plangebied ligt in het open wierdenlandschap van Noord-Groningen en maakt onderdeel uit van het Nationaal Landschap Middag -Humsterland. Dit landschap wordt gekenmerkt door een open agrarisch gebied met verspreid liggende wierden, een historische verkav elingsstructuur en relatief compacte agrarische erven. De openheid van het landschap en de herkenbare erfstructuren vormen belangrijke ruimtelijke kwaliteiten van het gebied. Selwerd ontleent zijn naam aan het klooster Selwerd, dat tot circa 1584 ten noorden van Groningen lag. Een van de bezittingen van dit klooster was de genoemde wierde. Een deel van de wierde wordt tegenwoordig gebruikt als bouwland. In het noordelijk deel v an de wierde stroomt de Selwerdertocht en ten zuiden van de wierde de Boventilstertocht, die beide aan de noordoostzijde bij de boerderij Boventil uitmonden in het in 1826 gegraven Oldehoofsch kanaal. Voor die tijd mondde de tocht uit in het Reitdiep bij Saaksum. De boerderij aan Selwerd 5 ligt buiten de wierde, maar wel binnen de in het bestemmingsplan aangewezen waarde -invloedszone. Vanuit die hoedanigheid moet bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening worden gehouden met een zorgvuldige landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing.

De boerderij is oorspronkelijk gesitueerd in het verlengde van de Selwerd met een nokrichting van noord naar zuid. Later is het bedrijf uitgebreid met een melk - en jongveestal waarbij de nokrichting west-oost is gelegd. Het perceel is deels omsloten door een groensingel bestaande uit diverse boom - en struiksoorten. Hierdoor is het zicht op de oorspronkelijke boerderij grotendeels ontnomen. Voor latere uitbreidingen van het bedrijf is geen aanvullende erfbeplanting toegepast, waardoor deze delen van het erf direct aansluiten op het open landschap. De voorgenomen ontwikkeling ziet in hoofdzaak op de realisatie van een nieuwe melkveestal. Vanwege deze nieuwe stal is het tevens wenselijk de voeropslag en de vaste mestopslag te verplaatsen. De beoogde inrichting van het erf en de situering van de nieuwe voorzieningen zijn weergegeven op de indelingstekening van de nieuwe situatie (bijlage IV). Vanwege de bestaande bedrijfsstructuur is het gewenst de nieuwe melkveestal in aansluiting op de bestaande bebouwing te realiseren. Op deze wijze kan een gesloten bedrijfsvoering worden gerealiseerd waarbij het proces van het opfokken van jongvee, het afka lven, melken en droogzetten van koeien logisch op elkaar - 25 - aansluit. Het bedrijfsproces kan daardoor efficiënt worden ingericht en arbeidsvriendelijk worden georganiseerd.

Daarnaast sluit de nieuwe stal rechtstreeks aan op de bestaande stal en de daarin aanwezige bedrijfsvoorzieningen. Hierdoor ontstaat feitelijk één aaneengesloten en logisch ingericht bedrijfsgebouw, waarin de verschillende diergroepen en opeenvolgende fasen van de bedrijfsvoering in elkaars verlengde zijn gesitueerd. Het melkvee wordt in de nieuwe stal gehuisvest, waarin tevens de twee melkrobots worden geplaatst. De bestaande stal wordt aansluitend ingericht voor onder meer droge koeien, drachtige pinken, jongvee en de opstartgroep. Hierdoor kunnen de dieren binnen het bedrijfsproces op een logische en efficiënte wijze tussen de verschillende diergroepen en stalonderdelen worden verplaatst. Ook de reeds aanwezige technische voorzieningen kunnen bij deze opzet efficiënt worden benut. De bestaande voorzieningen voor onder meer elektriciteit en water kunnen worden doorgetrokken naar de nieuwe stal en de nieuwe melkrobots kunnen rechtstreeks aansluiten op de bestaande voorzieningen voor de opslag en verdere verwerking van de melk. Hierdoor hoeft niet elders op het erf een afzonderlijk stalsysteem met eigen voorzieningen te worden gerealiseerd. De gekozen situering leidt daarmee tot een efficiënt g ebruik van de bestaande bebouwing, installaties en infrastructuur en beperkt de behoefte aan aanvullende voorzieningen en ruimtebeslag.

Voor een goede landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing wordt de nieuwe stal gebouwd in dezelfde bouwrichting als de bestaande stallen. Hierdoor voegt de nieuwe bebouwing zich in het bestaande bebouwingsbeeld en blijft het erf als samenhangend gehee l herkenbaar. Door deze clustering van bebouwing blijft de openheid van het omliggende landschap behouden. De uitbreiding van de stal steekt ten opzichte van het bestaande bouwvlak circa 15 tot 20 meter uit. Ook ter plaatse van de nieuwe sleufsilo’s zijn reeds voorzieningen aanwezig over vrijwel de gehele lengte van het erf. In de nieuwe situatie worden de sleufsilo’s dwars op de bestaande situering geplaatst, waardoor deze voorzieningen volledig binnen het bouwvlak komen te liggen. De nieuwe sleufsilo’s zullen bovendien rondom worden aangeaard, waardoor de betonelementen grotendeels aan het zicht worden onttrokken. Hierdoor ontstaat een groen talud dat aansluit op het omliggende grasland en een rustig en evenwichtig beeld in het landschap oplevert. Bij de toepassing van bouwmaterialen wordt uitgegaan van materialen met een gedekte kleurstelling in natuurlijke tinten, waardoor de bebouwing zich visueel voegt in het landschap. De openheid van het gebied is een belangrijke landschappelijke kwaliteit die behouden moet blijven. Daarom is het niet wenselijk het erf volledig te omsingelen met nieuwe beplanting.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/2b226fdd-8a20-474f-ab0d-7eb8cc097386?agendaItemId=e1694578-5a50-4a66-a12d-aeb673890439