221-02 Jaarverslag 2023
Tekst van het document
JAARVERSLAG UITVOERING EN HANDHAVING FYSIEKE LEEFOMGEVING 2023
Vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Westerkwartier d.d. [datum] Titel: Jaarverslag Uitvoering en Handhaving Fysieke Leefomgeving gemeente Westerkwartier 2023 Datum: 15 mei 2024
Dit document omschrijft op hoofdlijnen de resultaten met betrekking tot de vergunningverlening, handhaving en toezicht binnen de Fysieke Leefomgeving gemeente Westerkwartier.
Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 Inleiding ....................................................................................................................................................….3 1.1.
Aanleiding verslag ............................................................................................................................3
1.2.
Verantwoording ................................................................................................................................3
1.3.
Afbakening........................................................................................................................................3
2 Kader ............................................................................................................................................................4 2.1
Algemeen ..........................................................................................................................................4
2.2
Vergunningen ...................................................................................................................................4
2.3
Toezicht en Handhaving ...................................................................................................................5
3 Belangrijke wijzigingen 2023 .......................................................................................................................6 3.1
Wetswijzigingen ...............................................................................................................................6
3.2
Archivering gegevens .......................................................................................................................6
4 Prioriteiten ..................................................................................................................................................7 4.1
Toezicht en handhaving ...................................................................................................................7
4.2
Vergunningen ...................................................................................................................................8
4.3
Bestuurlijke prioriteiten ....................................................................................................................8
5 Uitvoering Programma uitvoering en handhaving fysieke leefomgeving (PUH) ......................................9 5.1
Omgevingsvergunning activiteit Vooroverleg en Klantvragen .....................................................11
5.2
Omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten en aanleg .............................................13
5.3
Omgevingsvergunning planologisch ..............................................................................................16
5.4
Vergunningen en meldingen APV + bijzondere wetten .................................................................18
5.5
Toezicht Omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten en
5.6
Toezicht RO ....................................................................................................................................25
5.7
Toezicht Vergunningverlening/melding op grond van de A.P.V. + bijzondere wetten ................27
5.8
Toezicht milieu belastende activiteit.............................................................................................29
5.9
Handhaving .....................................................................................................................................32
5.10
Ondermijning ..................................................................................................................................34
Sloopmeldingen ...........21
6 Personele capaciteit en financiële middelen .............................................................................................36 6.1
Beschikbare formatie......................................................................................................................36
6.2
Financiële middelen ........................................................................................................................37
7 Protocollen en werkinstructies..................................................................................................................38 8 Conclusies ..................................................................................................................................................39
2
1 Inleiding 1.1.
Aanleiding verslag
De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en het bijbehorende Besluit omgevingsrecht stellen aan de gemeentelijk toezichthoudende taak diverse eisen. Naast het formuleren van een transparant toezicht- en handhavingsbeleid, wordt verlangd dat jaarlijks een uitvoeringen handhavingsprogramma wordt vastgesteld en na afloop van het jaar een jaarverslag wordt opgesteld. Het jaarverslag moet door het college worden vastgesteld en vervolgens ter kennisgeving aan de raad worden aangeboden. Tevens ontvangt Gedeputeerde Staten van de Provincie in het kader van interbestuurlijk toezicht een afschrift van deze documenten. Op 16 mei 2023 is het Programma Uitvoering en Handhaving Fysieke Leefomgeving gemeente Westerkwartier 2023-2024 (PUH) door het College van burgemeester en wethouders vastgesteld. Het PUH is de concrete uitwerking van de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2023-2026 (U&HS) en omschrijft op hoofdlijnen de inzet van capaciteit, instrumenten en bestuurlijke maatregelen. In het PUH zijn de voorgenomen werkzaamheden opgenomen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen de fysieke leefomgeving. Deze werkzaamheden worden ook wel de ‘VTH-taken’ genoemd. Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn belangrijke instrumenten om de veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid in de samenleving te borgen.
1.2.
Verantwoording
1.3.
Afbakening
In dit jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van de werkzaamheden van het PUH in 2023. De evaluatie van het programma kan aanleiding geven tot wijzigingen (op onderdelen) in een nieuw op te stellen programma of van het beleid.
Het jaarverslag gaat over de toezicht- en handhavingstaken binnen de fysieke leefomgeving die de gemeentelijke organisatie uitvoert. Bij de uitvoering van deze taken wordt ook samengewerkt met verschillende ketenpartners die ook taken voor/namens ons uitvoeren. Wij maken afspraken over welke taken zij jaarlijks voor ons uitvoeren. Omgevingsdienst Groningen (ODG) De Omgevingsdienst Groningen voert voor de gemeente Westerkwartier de basismilieutaken uit. Wat deze basistaken zijn is wettelijk bepaald. Net als voor de gemeentelijke taken betreft dit vergunningverlening, toezicht en handhaving. De ODG stelt met betrekking tot de taken die zij hebben uitgevoerd, afzonderlijk een jaarverslag op. Deze wordt separaat ter vaststelling aan het college aangeboden. Veiligheidsregio Groningen (VRG) De VRG maakt eveneens van de taken die door hen zijn uitgevoerd, zoals brandveiligheid en crisisbeheersing, een jaarverslag. Ook deze wordt separaat ter vaststelling aan het college aangeboden.
3
2 Kader 2.1
Algemeen
Het proces vergunningverlening, toezicht en handhaving is aan wettelijke regels gebonden. In het Omgevingsbesluit zijn wettelijke onderwerpen benoemd die betrekking hebben op de invulling van VTH beleid (nieuwe term: uitvoerings- en handhavingsstrategie). Naast de verplichte onderwerpen zijn ook de taken met betrekking tot A.P.V. en Bijzondere Wetten in kaart gebracht. Zoals in het PUH is vermeld staat de cyclische benadering in het Omgevingsbesluit centraal.
Dit jaarverslag heeft betrekking op de operationele cyclus. Hierin staat met betrekking tot de prioriteiten en doelstellingen een weergave van de verrichte werkzaamheden van het afgelopen jaar. Het jaarverslag is opgesplitst in vergunningen en toezicht en handhaving: Bouw Milieu A.P.V./bijzondere wetten Juridische ondersteuning
2.2
Vergunningen
De volgende taken binnen het fysiek domein vallen in dit kader: Het in behandeling nemen van een vergunningsaanvraag, het beoordelen van deze aanvraag en het nemen van een beslissing op de aanvraag in de vorm van een beschikking. Onder vergunningverlening wordt ook het behandelen van een melding verstaan. In de sfeer van vergunningverlening is steeds meer sprake van meldingen (sloopmelding, gebruiksmelding en milieumelding). Toetsing van de compleetheid en de werkingssfeer van een melding wordt gezien als equivalent voor het proces van de vergunningverlening. Aan een melding kunnen nadere voorwaarden (maatwerkvoorschriften) worden verbonden. Het opstellen van dergelijke voorschriften maakt onderdeel uit van vergunningverlening. Bij milieu kunnen deze voorschriften van belang zijn voor het mogelijk maken van een activiteit (verruiming van normen) en ter ondersteuning van toezicht en handhaving. Bij slopen zijn deze voorschriften vooral van belang in verband met het omgaan met gevaarlijke stoffen (zoals asbest) en hinder/overlast voor de omgeving. Daarnaast worden aanvragen in behandeling genomen voor activiteiten in de openbare ruimte zoals evenementen, buurtfeestjes, paasvuren, jaarmarkten e.d. Deze activiteiten 4
vallen onder de Algemene Plaatselijke Verordening. Hiervoor kan een vergunning of ontheffing worden gevraagd en verleend.
2.3
Toezicht en Handhaving
Binnen het fysieke domein wordt toezicht gehouden op de bouwveiligheid, de bescherming van het milieu door en voorwaarden aan evenementen in de openbare ruimte. Onder toezicht wordt verstaan: • Vergunning of melding gerelateerde controles in de realisatiefase met betrekking tot bouwwerken. In enkele gevallen vindt een gecoördineerde controle plaats met milieutoezicht indien sprake is van een milieutechnische bouwwerk, die gerealiseerd wordt voorafgaand aan het in werking treden van de inrichting. • Vergunning of melding gerelateerde controles in de beheer- of gebruiksfase met betrekking tot het exploiteren van een milieu-inrichting (milieubelastende activiteit onder de Omgevingswet), met betrekking tot het brandveilig gebruik van bouwwerken en met betrekking tot verleende vergunningen en ontheffingen op grond van de Algemene Plaatselijke Ordening. • Controles op het uitvoeren van activiteiten zonder vergunning of melding naar aanleiding van eigen waarnemingen en meldingen / klachten van derden. Hier vallen ook de controles bijzondere wetgeving onder, zoals de alcoholwetgeving, de houtsingelstructuur, illegale kap, en de visserijwetgeving. Als in het kader van handhaving controles moeten worden uitgevoerd vallen deze onder het begrip toezicht. • Thematische gebiedscontrole zoals de controle van bedrijventerreinen en/of branches.
Handhaving is de (bestuurlijke) oordeelsvorming over bevindingen tijdens toezicht en het – waar nodig en bestuurlijk wenselijk geacht– plegen van interventies (maatregelen en sancties) met formeel juridische instrumenten, zoals het toepassen van bestuursdwang, het opleggen van dwangsommen, het opleggen van een bestuurlijke boete of het intrekken van een vergunning.
5
3 Belangrijke wijzigingen 2023 3.1
Wetswijzigingen
De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging gebouwen is eindelijk na vele jaren van voorbereiding op 1 januari 2024 in werking getreden. De genoemde wetswijzigingen hebben veel impact op het fysieke domein. In het PUH is 2023 al genoemd als een tussenjaar, en dat is het inderdaad geworden. De Omgevingswet gaat over de ruimte waarin mensen wonen, werken en ontspannen. Deze nieuwe wet voegt oude wetten samen en bevat regels voor wat er buiten te zien, te horen en te ruiken is. Een vergunning aanvragen voor een nieuw plan of idee kan in het nieuwe digitale Omgevingsloket (DSO). De Omgevingswet zorgt ervoor dat de overheid sneller op aanvragen beslist. De Wet Kwaliteitsborging gebouwen is gelijktijdig met de Omgevingswet in werking getreden. Kern is dat bouwpartners zelf hun kwaliteitsborging moeten regelen. Preventief toetsen van het Bouwbesluit door de gemeente is niet meer nodig. De verwachting is wel dat bij overtredingen die door de bouwpartners worden geconstateerd, sneller en vaker gehandhaafd zal en moet worden.
3.2
Archivering gegevens
Ten behoeve van het Uitvoering- en Handhavingsplan, en de daaruit voortvloeiende PUH`s is het noodzakelijk dat de juiste en gewenste gegevens eenvoudig op te vragen zijn. Het automatiseringsprogramma Squit XO was hier onvoldoende voor ingericht. Aangezien Squit XO niet meer zou worden ondersteund, is gekozen voor een nieuw archiefwaardig zaaksysteem Centric Leefomgeving (CLO). Dit zaaksysteem is met ingang van 1 juli 2023 operationeel geworden. Er is niet meer geïnvesteerd in het verbeterd inrichten van Squit XO. Vanwege het uitstellen van de Omgevingswet van 1 juli 2023 naar 1 januari 2024, zijn we genoodzaakt om het CLO eerst nog voor de oude wetgeving in te richten en hiervoor procedurebeschrijvingen en werkinstructies te maken. Toen bekend werd dat de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging gebouwen daadwerkelijk per 1 januari 2024 in werking zouden treden, zijn de procedurebeschrijvingen en de werkinstructies hierop aangepast. Ook is het nieuwe systeem zo ingericht dat in de toekomst de gewenste informatie voor het jaarverslag eenvoudiger kan worden verkregen. Samen met een aantal functioneel beheerders en deskundigen is hieraan, tot het eind van 2023, gewerkt. Binnen elk team zijn voor het informatieprogramma procesbeheerders en kerngebruikers aangewezen.
6
4 Prioriteiten 4.1
Toezicht en handhaving
In het PUH is afgesproken dat de hieronder per taakveld genoemde onderwerpen als prioriteit worden aangemerkt. Taakveld Bouwen en Ruimtelijke Ordening en Erfgoed 1. Illegaal bouwen in strijd met het omgevingsplan in combinatie met beschermde waarden. 2. Het illegaal uitvoeren van grondwerkzaamheden (bewerken van gronden o.a. ontgraven) in archeologisch waardevol gebied en bij een object met cultuurhistorische waarde. 3. Het illegaal slopen van een monument/karakteristiek gebouw. 4. Bedrijfsmatige activiteiten waar dit niet is toegestaan (winkelcentra en industrieterrein). 5. Permanente bewoning recreatieparken en ligplaatsen. Taakveld Milieu 1. Ontbreken of niet tijdig (her)keuren van een vloeistofdichte voorziening bij de activiteit; het afleveren van vloeibare brandstof aan motorvoertuigen (bij de branche op- en overslag transport). 2. Ontbreken van een (tijdige) keuring op een ondergrondse of bovengrondse tank (bij de branche Opslag gevaarlijke stoffen). 3. De opslag van gevaarlijke stoffen conform PGS 15. 4. Het niet (tijdig) keuren van de stookinstallatie. 5. Het lozen van vethoudend afvalwater zonder (doelmatig onderhouden) afscheider Taakveld Algemene Plaatselijke Verordening, Bijzondere wetten en evenementen 1. Vernietiging en/of beschadiging van houtwallen/houtsingelhoofdstructuur. 2. Afval illegale stort (meldingen afvalstort en zwerfvuil). 3.
Afval illegale stort (drugsafval). 4. Stookoverlast/illegale stook (open vuur/vreugde vuren/sloopafval verbranden). 5. Illegaal carbid schieten. 6. Parkeerexcessen (o.a. foutief parkeren grote voertuigen > 6m). 7. (Weder)verstrekken van alcohol aan minderjarigen in horeca en bij evenementen.
7
4.2
Vergunningen
Voor vergunningverlening ontbraken betrouwbare gegevens om de resultaten van de voorafgaande jaren te analyseren. Vandaar dat voor vergunningverlening 2023 als een transitiejaar is beschouwd. Volgens de kwaliteitscriteria moet een probleemanalyse vergunningverlening de volgende elementen bevatten: aantal te verwachten aanvragen/meldingen; aantal verleende vergunningen aantal beoordeelde meldingen aantal verleende ontheffingen aard aanvraag en vergunning/ ontheffing; aard en complexiteit van de aanvragen; aantal vergunningen met planologische tegenstrijdigheden benodigde capaciteit.
4.3
Bestuurlijke prioriteiten 1. Ondermijning Ondermijning is een bestuurlijke prioriteit. De aandacht en mogelijkheden voor het tegengaan van ondermijnende criminaliteit zijn aanzienlijk toegenomen. Deze toezichtstaak is grotendeels ondergebracht bij het Taakveld Algemene Plaatselijke Verordening, Bijzondere wetten en evenementen. In 2023 is samen met de politie en de medewerkers van Openbare Orde en Veiligheid intensief gewerkt aan het verbeteren van de onderlinge samenwerking, het delen van informatie en het integraal optreden tegen de ondermijnende criminaliteit. 2. Verpauperde panden Een andere bestuurlijke prioriteit is de aanpak van verpauperde panden. In het PUH is afgesproken dat een plan van aanpak zal worden opgesteld. En dat voor het vervolg een afzonderlijk collegevoorstel zal worden aangeboden. De noodzakelijke tijdsbesteding vallen buiten de uren van het uitvoeringsprogramma. Voordat een effectieve aanpak kan plaatsvinden is het noodzakelijk om het beleid hierop aan te passen. De doelstelling is het beleid zo op te stellen, dat in geval van handhaving doortastend en snel kan worden gehandhaafd. Hiervoor is al bij meerdere gemeenten informatie ingewonnen. In 2024 zal het nieuwe beleid en een plan van aanpak aan het college worden aangeboden.
8
5 Uitvoering Programma uitvoering en handhaving fysieke leefomgeving (PUH) In het PUH is per taakveld een taakblad gemaakt. Hierin staat per domein of beleidsveld de toelichting van de taak, het wettelijk kader, de probleemanalyse, de omvang van de taak, de doelstelling, de indicatoren, de benodigde capaciteit en de koppeling met het strategisch doel. De taakbladen van het PUH zijn als bijlage bij dit jaarverslag gevoegd. Voor het jaarverslag is hetzelfde format gebruikt, waarbij per domein of beleidsveld een toelichting is gegeven met betrekking tot de resultaten in 2023. In de onderstaande tabel is te zien hoe het taakblad per domein of beleidsveld is opgebouwd. Taakblad: Beschrijving van product onder bepaald domein/beleidsveld 1.
Toelichting taak uitvoering 2023
Wat is de taak/activiteit?
2.
Wettelijk kader 2023
Op welke wet- en regelgeving is dit product/project gebaseerd?
3.
Probleemanalyse Resultaten 2023
Welke problemen/overtredingen doen zich voor en hoe vaak komen ze voor? Welke aandachtsveld/knelpunten zijn gesignaleerd?
4.
Feitelijke omvang taak 2023
Wat is de werkvoorraad of aanbod gestuurde activiteit van deze reguliere taak uitgedrukt in aantallen?
5.
Doelstelling: wat is er mee gebeurd
Wat is de specifieke (operationele) doelstelling behorende bij deze taak?
6.
Indicatoren
Welke indicatoren worden geregistreerd in het systeem en welke indicatoren zijn nog wenselijk?
7.
Beschikbare capaciteit
Wat is de wijze van berekening van de uren om te komen tot een totaal benodigde capaciteit voor dit product?
8.
Koppeling met strategisch doel
Aan welk strategische doel van de U&HS levert de uitvoering van deze taak een bijdrage?
9
Voor het uitwerken van werkzaamheden gebruiken we het format (taakblad) als bedoeld in de vorige alinea. In de taakbladen wordt beschreven welke concrete activiteiten we hebben uitgevoerd, hoe we dit hebben gedaan en welke inzet hiervoor nodig was. REGULIERE TAKEN VERGUNNINGVERLENING 1. Omgevingsvergunning activiteit Vooroverleg en Klantvragen 2. Omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten en aanleg 3. Omgevingsvergunning Planologisch 4. Vergunningen en meldingen APV + bijzondere wetten REGULIERE TAKEN TOEZICHT 5. Toezicht omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten en Sloopmeldingen 6. Toezicht RO 7. Toezicht Vergunning/melding op grond van de A.P.V. + bijzondere wetten 8. Toezicht Milieubelastende activiteit 9. Handhaving 10. Ondermijning
10
5.1
Omgevingsvergunning activiteit Vooroverleg en Klantvragen
Taakblad 1: Omgevingsvergunning activiteit Vooroverleg en Klantvragen 1.
Toelichting Taak uitvoering 2023
De casemanagers en vergunningverleners van de teams Wonen, Buitengebied en Economie en Erfgoed vallend onder Fysiek domein hebben deze activiteiten uitgevoerd. We hebben de initiatiefnemer de mogelijkheid aangeboden tot een vooroverleg of tot het stellen van vragen per mail of telefoon. Vooroverleg De verantwoordelijke ambtenaar heeft inhoudelijke input voor het vooroverleg aangeleverd en heeft indien dit nodig was met adviseurs overlegd. De processtappen, checklists, termijnbewaking en standaardbrieven zijn vastgelegd in het zaaksysteem. Alhoewel er geen wettelijke vastgestelde termijn is hebben we een redelijke termijn van 4 weken voor het reageren op een verzoek tot vooroverleg gehanteerd. Klantvragen Klantvragen komen binnen per telefoon of e-mail. Terugbelverzoeken zijn grotendeels binnen de afgesproken termijn van 72 uur afgehandeld. Vragen per mail zijn binnen 5 werkdagen beantwoord, of er is aangegeven dat in verband met de complexiteit de beantwoording langer op zich laat duren.
2.
Wettelijk Kader 2023
De wet bood geen verplichting tot het aanbieden van een vooroverleg of klantvraag. Het is een service die wij hebben geboden om het aantal ontvankelijke aanvragen voor een omgevingsvergunning te vergroten. Tevens hebben we het aantal afgewezen aanvragen kunnen reduceren. De wetgeving op het gebied van vergunningvrij bouwen uit Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht is dermate complex dat wij hierover veel vragen van inwoners hebben ontvangen.
3.
Probleem analyse resultaten 2023
Een uniforme werkwijze van het afhandelen van de vooroverleggen en klantvragen ontbrak in 2023. Vooroverleggen zijn heel verschillend en kunnen soms erg lang duren, omdat allerlei gegevens moeten worden aangeleverd. Een kengetal hiervoor vaststellen is niet reëel. Voor klantvragen kan wel een kengetal worden opgenomen, echter de werkprocessen zijn nog niet zo ingericht dat standaard alles klantvragen in het zaaksysteem worden verwerkt. Vooruitlopend op de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden, hebben wij aanzienlijk meer klantvragen ontvangen.
4.
Feitelijke omvang taak 2023
In 2023 zijn 354 vooroverleggen aangevraagd en zijn er 269 toegekend dan wel verleend. De indieners krijgen allemaal binnen de redelijke termijn een ontvangstbevestiging toegestuurd. Vervolgens is contact opgenomen met de indiener. De klantvragen zijn over het algemeen telefonisch. Over het algemeen is er per klantvraag tussen 30 en 45 minuten besteed. Telefonische klantvragen zijn echter niet vastgelegd. Uitgaande van ongeveer 7 klantvragen per dag, komt het er op neer dat er in 2023 ongeveer 1850 klantvragen zijn binnengekomen.
11
Aangezien klantvragen vaak nog niet aan een dossier zijn te koppelen is registratie lastig. Wij gaan in 2024 kijken of het nieuwe zaaksysteem mogelijkheden biedt om dit toch op één of ander wijze vast te leggen. 5.
Doelstelling: wat is er mee gebeurd
In 2024 gaan we kijken of binnen het nieuwe zaaksysteem een mogelijkheid kan worden ingebouwd om klantvragen te registreren en monitoren. Er kan niet gemonitord worden of de binnengekomen vooroverleggen en klantvragen binnen de gestelde termijn zijn beantwoord/opgepakt, omdat het zaaksysteem hier (nog) niet op is ingericht.
6.
Indicatoren
Aantal vooroverleggen Aantal klantvragen
7.
Beschikbare capaciteit
In 2023 is aan: Informatieverzoeken: 1.350 uur en voor Vooroverleggen: 1.350 uur Besteed.
8.
Koppeling met strategisch doel
Door het uitvoeren van deze taken beperken we de (bouwgerelateerde) risico’s en leveren we een bijdrage aan het strategische doel Een veilig Westerkwartier en doordat we vooraan in het proces extra aandacht geven aan het vooroverleg c.q. de preventiestrategie toepassen hanteren leveren we een bijdrage aan het strategische doel Dienstverlening en uitvoeringskwaliteit .
12
5.2
Omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten en aanleg
Taakblad 2: Omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten, Aanleg en Meldingen 1.
Toelichting taak uitvoering 2023
De casemanagers/vergunningverleners van de teams Wonen, Buitengebied en Economie en Erfgoed vallend onder Fysiek domein hebben deze activiteiten uitgevoerd. Het behandelen van aanvragen omgevingsvergunning voor de activiteiten bouwen, monumenten en aanleg. De taak vangt aan met de ontvangst van de aanvraag en wordt afgerond door: • het verlenen van de vergunning; • het weigeren van de vergunning; • het buiten behandeling laten van de aanvraag; • het intrekken van de aanvraag op verzoek van de aanvrager. • Inschakelen van interne adviseurs en wanneer nodig externe partijen (overleg ketenpartners in de ketensamenwerking zoals de VRG, ODG, Libau, SEWECO en gemeente Groningen) De processtappen, checklists, termijnbewaking en standaardbrieven zijn in verband met de Omgevingswet nog niet allemaal vastgelegd in het nieuwe zaaksysteem. Bij elke Omgevingsvergunning activiteit bouw wordt het toetsingsprotocol bouwen toegepast.
2.
Wettelijk kader 2023
Bouw Op basis van de Wabo is het verboden om te bouwen zonder een omgevingsvergunning. Een omgevingsvergunning is getoetst aan het bestemmingsplan, het bouwbesluit en onze welstandsnota. De toetsing aan het bestemmingsplan is volledig. Bij het vaststellen van de U&HS hebben we ervoor gekozen om een diepgang van toetsing vast te leggen in een bouwtoetsingsprotocol. Per type bouwwerk is afhankelijk van het risico bepaald op welk niveau ieder van de aspecten getoetst wordt. De melding brandveilig gebruik en vergunning brandveilig gebruik (uitgebreid) worden ingediend op grond van de Woningwet. Monument Indien het gaat om een aanvraag tot het verlenen van een omgevingsvergunning welke betrekking heeft op een activiteit met betrekking tot een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder f, of artikel 2.2, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wabo in samenhang met de provinciale erfgoedverordening of Erfgoedverordening gemeente Westerkwartier 2020, worden deze aanvragen voorgelegd aan de welstandcommissie (Libau). Libau adviseert de gemeente over het uiterlijk aanzien van een bouwplan. Dit is vastgelegd in de wetstandsnota. Verder wordt het toetsingskader en werkwijze vergunningverlening en meldingen voor omgevingsplanactiviteit en bouwactiviteit toegepast.
De gemeente heeft de juridische verplichting om een Gemeentelijke adviescommissie kwaliteit in te stellen. Dat is inmiddels gebeurd. Daarnaast heeft de gemeente een gemeentelijke adviescommissie ingesteld die tot taak
13
heeft te adviseren over de aanvragen van een omgevingsvergunning voor een Rijksmonument. Aanleg De wettelijke verankering van aanleggen of veranderen weg zijn terug te vinden in artikel 2.2 Wabo. Milieumelding De wettelijke verankering van het oprichten of veranderen van een inrichting is terug te vinden in de Wet milieubeheer. Dit geldt eveneens voor lozingen buiten de inrichting. 3.
Probleemanalyse resultaten 2023
In 2023 is met de komst van het nieuwe zaaksysteem gewerkt aan een uniforme werkwijze voor het beoordelen en afhandelen van de omgevingsvergunningen activiteit bouwen. Het vastleggen van tijd per afgewerkt product vindt (nog) niet plaats. In 2023 hebben we gewerkt met landelijke kengetallen, met de onderverdeling van enkelvoudige en meervoudige aanvragen. Daarnaast is veel tijd besteed aan het gezamenlijk werken met gewijzigde processen en procedures, een andere systematiek en terminologie, maar ook een nieuwe manier van denken. Via een Benchmark-onderzoek door Berenschot wordt gekeken of de huidige capaciteit in lijn is met andere gemeenten van vergelijkbare omvang.
4.
Feitelijke omvang taak 2023
560 19 52 68 3 88 15 5 15 8
Omgevingsvergunning regulier Omgevingsvergunning uitgebreid Omgevingsvergunning in- en uitrit Omgevingsvergunning kappen Wijzigingsbesluit Melding Activiteitenbesluit Melding lozen buiten inrichting Melding mobiele puinbreker Melding brandveilig gebruik Vergunning brandveilig gebruik (uitgebreid)
5.
Doelstelling: wat is er mee gebeurd
We hebben bij elke omgevingsvergunning activiteit bouw het toetsingsprotocol bouwen toegepast. In verband met het in werking treden van de Omgevingswet per 1 januari 2024 worden de toetsingsgronden anders. Voor het toetsen aan welstandseisen moet er een Commissie Ruimtelijke kwaliteit (CRK) te worden ingesteld middels een verordening. De verordening is eind 2023 vastgesteld. Onze doelstelling om 95% van de binnengekomen vergunningen binnen de gestelde termijn af te handelen is niet gelukt. De redenen hiervoor zijn de complexiteit van zaken ( met complexe vooroverleggen), bijkomende problematiek zoals stikstof en/ of natuurbescherming. Ook hebben we vaak lang moeten wachten op aanvullende gegevens, waardoor de afhandeltermijn opliep. In die gevallen zou de aanvraag op “on-hold” moeten hebben gestaan.
14
Daarnaast liepen de termijnen op vanwege onderbezetting door verloop binnen de organisatie 6.
Indicatoren
Aantal omgevingsvergunning regulier Aantal omgevingsvergunningen uitgebreid Aantal omgevingsvergunning in-en uitrit Aantal omgevingsvergunning kappen Aantal wijzigingsbesluit Aantal Meldingen Activiteitenbesluit Aantal Meldingen lozen buiten inrichting Aantal Meldingen mobiele puinbreker Aantal Meldingen brandveilig gebruik Aantal Vergunningen brandveilig gebruik ( uitgebreid)
7.
Beschikbare capaciteit
We werken met landelijke kengetallen en houden rekening met de onderverdeling van enkelvoudige en meervoudige aanvragen: 683 Enkelvoudige vergunningprocedures x 13,5 uur = 7205 uren 19 Meervoudige vergunningprocedures x 21 uur = 399 uren
8.
Koppeling met strategisch doel
Door het uitvoeren van deze taken beperken we de (bouwgerelateerde) risico’s en leveren we een bijdrage aan het strategische doel Een veilig Westerkwartier en doordat we vooraan in het proces extra aandacht geven aan het vooroverleg c.q. de preventiestrategie toepassen hanteren leveren we een bijdrage aan het strategische doel Dienstverlening en uitvoeringskwaliteit .
15
5.3
Omgevingsvergunning planologisch
Taakblad 3: Omgevingsvergunning planologisch 1.
Toelichting taak uitvoering 2023
De beleidsmedewerkers Ontwikkeling en RO van de teams Wonen, Buitengebied en Economie en Erfgoed vallend onder Fysiek domein hebben de onderstaande activiteiten uitgevoerd. De planologische toets. Dat houdt in dat initiatieven (meestal via het vooroverleg) zijn beoordeeld aan de hand van het bestemmingsplan/omgevingsplan en zijn besproken op haalbaarheid. Indien is besloten tot afwijking van het bestemmingsplan/ omgevingsplan (ca 220 keer per jaar) heeft de RO-er de vergunningverlener geadviseerd bij binnenplanse afwijkingen en kruimelgevallen afwijkingen. De RO-ers adviseerden in bijna alle gevallen bij een uitgebreid procedure. Het gaat hier om het behandelen van omgevingsvergunningen waarin getoetst wordt of in strijd wordt gehandeld met de regels van ruimtelijke ordening en bekijken we de afwijkmogelijkheden die afhankelijk van het specifieke geval kunnen worden ingezet (binnenplanse afwijking, kruimellijst en motivering op basis van een goede ruimtelijke onderbouwing). RO-ers hebben advies gegeven over omgevingsvergunningen (met name de binnenplanse ontheffingen) en hebben de uitgebreide procedures (op afwijkingen bij omgevingsplan) bij Wonen, Buitengebied en Economie en Erfgoed geregisseerd.
De vergunningverleners hebben onderling voor een evenredige werkverdeling gezorgd en stemmen dit wekelijks met elkaar af Het proces van de intaketafel is beschreven en gedeeld en daarmee is in 2023 verder geoefend. Grote ontwikkelingen zijn bij RO adviseurs terecht gekomen.
2.
Wettelijk kader 2023
Artikel 2.1, eerste lid, onder c, Wabo, Bestemmingsplan, kruimelgevallenlijst. Handelen in strijd met een bestemmingsplan, binnen plan, kruimel en buitenplans (artikel 2.12 lid 1 onder a sub 1, 2 en 3 Wabo)
3.
Probleemanalyse resultaten 2023
2023 stond in het teken van de voorbereidingen op de Omgevingswet. Dit heeft veel inzet gevraagd in het vormgeven van nieuwe werkprocessen en afspraken en het inrichten van het nieuwe zaaksysteem CLO. Het oude en het nieuwe zaaksysteem was in 2023 nog niet zo ingericht dat alle gevraagde gegevens konden worden opgevraagd. Vandaar dat de resultaten niet geheel betrouwbaar zijn. Wij gaan ervan uit dat in 2024 de resultaten goed te monitoren zijn.
4.
Feitelijke omvang taak 2023
De verwachting was dat in aanloop naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet het aantal vergunningen in afwijking van het bestemmingsplan/ omgevingsplan toeneemt. Eind 2023 is er inderdaad een fors aantal aanvragen binnengekomen van initiatiefnemers die onder de oude wet een procedure willen doorlopen.
16
De reden hiervoor ligt mogelijk deels in de onzekerheid hoe de nieuwe wet zal uitpakken voor het behandelen van plannen. De wettelijke doorlooptijd van aanvragen onder de Omgevingswet zullen naar verwachting korter zijn. Het is echter op dit moment nog onvoldoende duidelijk of het behandelen van aanvragen in afwijking van een omgevingsplan ook daadwerkelijk korter of eenvoudiger zal zijn. Na inwerkingtreding van de Omgevingswet is de verwachting dat het aantal procedures eerst zal afnemen en daarna zal stabiliseren. Een toename is wel te verwachten door het Programma Wonen. 5.
Doelstelling: wat is er mee gebeurd
1.
Tijdig afhandelen van omgevingsvergunningen en ruimtelijke procedures 2. Zo mogelijk het voorkomen en beperken van het aantal bezwaarschriften door in te zetten op goede communicatie door de initiatiefnemers en door ons. 3. Een start maken met het gebiedsdekkend omgevingsplan, te beginnen bij de deelomgevingsplan Wonen. Het voorbereiden en starten van de aanbesteding voor het totale omgevingsplan.
6.
Indicatoren
Aantal Omgevingsvergunningen activiteit RO Aantal afwijkingen Aantal procedures
7.
Beschikbare capaciteit
Aantal Omgevingsvergunningen activiteit RO, afwijkingen en procedures bij elkaar opgeteld: 203 waarvoor 5000 uur is besteed. De uren zijn exclusief begeleiding van het gebiedsdekkend omgevingsplan
8.
Koppeling met strategisch doel
Door het uitvoeren van deze werkzaamheden leveren we een bijdrage aan de strategische doelstelling Een veilig Westerkwartier.
17
5.4
Vergunningen en meldingen APV + bijzondere wetten
Taakblad 4: Vergunningen en meldingen APV + bijzondere wetten 1.
Toelichting taak Uitvoering 2023
De werkzaamheden van medewerkers die zich bezighouden met de uitvoering van regelgeving genoemd in de APV van de gemeente Westerkwartier en diverse Bijzondere Wetten zijn ondergebracht in het team Economie en Erfgoed. Advisering voor het kappen van bomen/houtopstanden vindt plaats door Team groen en voor in/uitritten adviseert Team verkeer en/of Team buitendienst. Zij hebben de volgende taken uit gevoerd: Het in behandeling nemen van vergunningaanvragen voor APV & bijzondere wetten gerelateerde activiteiten, zoals inrit en kappen van bomen. De taak vangt aan met de ontvangst van de (concept)aanvraag en is afgerond door: - een schriftelijke reactie op de concept aanvraag waarin is aangegeven of de gemeente in beginsel wel of niet bereid is medewerking te verlenen aan het initiatief; - het verlenen van de vergunning; - het weigeren van de vergunning; - het buiten behandeling laten van de aanvraag; - het na afstemming met aanvrager, door aanvrager laten intrekken van de aanvraag; - het accepteren van de melding, al dan niet onder oplegging van nadere voorwaarden; - het buiten behandeling laten van de melding. De processtappen, termijnbewaking en standaardbrieven hebben plaatsgevonden of zijn vastgelegd in het zaaksysteem.
Naast het telefonisch beantwoorden van vragen, zaken die via email zijn afgedaan, zijn alle zaken (vergunningen, meldingen, kennisgevingen en ontheffingen) handmatig door de administratief medewerkster APV geregistreerd, geprint, verzonden en afgehandeld in het zaaksysteem Squit XO, en sinds 1 juli 2023 in het nieuwe zaaksysteem CLO.
2.
Wettelijk kader 2023
Algemene Plaatselijke Verordening (A.P.V.) & Bijzondere Wetten, evenementen en geluidnota, standplaatsenbeleid. Het gaat om de volgende vergunningen, meldingen/kennisgevingen en ontheffingen Vergunningen Vergunningverlening evenementen 2.25 A.P.V. Vergunningverlening voorwerpen openbare plaats (terras, 3-hoeksborden) 2.10 A.P.V. Vergunningverlening standplaatsen 5.18 A.P.V. Vergunningverlening (omgevingsvergunning) in/uitweg 2:12 A.P.V. Vergunningverlening (omgevingsvergunning) kappen houtopstanden 4.11 A.P.V. Vergunningverlening Alcoholwet Art. 3 Alcw. Vergunningverlening Wet op de kansspelen (automaten)/loterijen Art. 30 Wok Meldingen/kennisgevingen Afhandelingen meldingen klein evenement 2.25 A.P.V. Afhandelen meldingen Incidentele festiviteiten 4:3 A.P.V.
18
Afhandelen kennisgeving betogingen op openbare plaatsen 2.3 A.P.V. Ontheffingen Verlenen ontheffingen Alcoholwet Art. 35 Verlening ontheffing carbidschieten 2.73a A.P.V. Afhandeling ontheffingen Zondagswet Art. 3/4 Ontheffing open vuur (b.v. paasvuren) 5.34 A.P.V. 3.
Probleemanalyse resultaten 2023
De ervaring leert dat voor wat betreft de evenementen de meer professionele organisatoren de gevraagde zaken veelal op tijd en volledig aanleveren. Dat geldt nog niet voor de particulieren, buurtverenigingen en dergelijke organisaties. Deze vergen meer inspanningen. Ook in 2023 zijn de aanvragen niet altijd tijdig, onvolledig of te laat ingediend. Ten opzichte van vorige jaren is er wel een lichte verbetering te zien. Doordat er nu sprake is van enige herhaling van evenementen merken we dat organisaties ons meer en meer weten te vinden. Naast dat er een professionaliseringsslag loopt m.b.t. het gehele evenementenproces wordt er ook gewerkt aan een plan om evenementen en standplaatsen op te nemen in een omgevingsplan. In 2023 heeft een interne analyse plaatsgevonden naar de personele bezetting in relatie tot de diverse werkzaamheden en tijdige afronding van de aanvragen. Het gevolg is dat het taakveld uitgebreid is met 1 fte.
4.
Feitelijk omvang taak 2023
Vergunningen evenementen Meldingen kleine evenementen Alcoholwetvergunningen Overige vergunningen (Kansspelen, standplaatsen/reclame) Kennisgevingen (incidentele festiviteiten) Ontheffingen (carbid, paasvuren e.d.) Kappen/ in- uitritten Vergunningen
5.
Doelstelling: wat is er gebeurd
Het op orde brengen van kennis en capaciteit Waarborgen dat evenementen worden georganiseerd die passen binnen de kaders zoals vastgesteld in het Evenementen en geluidsnota
6.
Indicatoren
Aantal Vergunningen evenementen Aantal Meldingen kleine evenementen Aantal Alcoholwetvergunningen Aantal Overige vergunningen (Kansspelen, standplaatsen/reclame) Aantal Kennisgevingen (incidentele festiviteiten) Aantal Ontheffingen Aantal Kappen/ in- uitritten Vergunningen
7.
Beschikbare capaciteit
Benodigde capaciteit per onderdeel in kaart gebracht op basis van kengetallen 203 Vergunningen evenementen x 10 uur 164 Meldingen kleine evenementen x 3 uur 8 Alcoholwetvergunningen x 11 uur 135 Overige vergunningen x 5 uur 48 Kennisgevingen (incidentele festiviteiten) x 3 uur 76 Ontheffingen x 4 uur
203 164 8 135 48 76 176
2030 uur 492 uur 88 uur 675 uur 144 uur 304 uur
19
176 Kappen/ in- uitritten Vergunningen x 4 uur
8.
Koppeling met strategisch doel
704 uur
Door het uitvoeren van deze werkzaamheden leveren we een bijdrage aan de strategische doelstelling Dienstverlening.
20
5.5
Toezicht Omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten en Sloopmeldingen
Taakblad 5: Toezicht omgevingsvergunning activiteit Bouwen, Monumenten en Sloopmeldingen Toelichting taak uitvoering 2023
Binnen onze gemeente hebben de toezichthouders bouw zich bezig gehouden met de volgende werkzaamheden binnen het team toezicht, controle en handhaving. Het houden van toezicht op werken waarvoor een omgevingsvergunning activiteit bouwen is verleend. Het gaat hier omgevingsvergunningen activiteit bouw die variëren van de aanbouw bij een woning tot het bouwen van grote voor publiek toegankelijke gebouwen en woningbouwprojecten. In 2023 zijn alle kantoorgebouwen, waarvoor de energielabel C- verplichting geldt, geïnventariseerd. De toezichttaak krijgt een vervolg in 2024. Inlezen van de verleende omgevingsvergunning activiteit bouwen, inclusief de daarin opgenomen voorwaarden. De toezichthouder heeft op basis daarvan ter plaatse controles uitgevoerd. Bij strijdigheden met de omgevingsvergunning activiteit bouw heeft de toezichthouder overleg gevoerd met de vergunninghouder/bouwkundig aannemer. De toezichthouder heeft zich in voorkomende gevallen laten adviseren door de constructeur, de brandveiligheidsadviseur en/of jurist. Bij strijdigheden die niet zijn opgeheven of gelegaliseerd is overgegaan tot handhaving. Het uitvoeren van toezicht aan de hand van vergunningstekeningen, vergunningvoorschriften en algemene bouw en omgevingsplanregels: a. toezicht gehouden op de uitvoering van de bouw; b. toezicht gehouden bij bestaande bouw; c.
toezicht gehouden op sloopwerkzaamheden, inclusief asbest particulieren; d. toezicht gehouden op de naleving van veiligheidsvoorschriften; e. toezicht gehouden op de naleving van brandvoorschriften; f. toezicht gehouden op het gebruik van gebouwen; Het inschakelen van specialist voor complexe situaties en beoordelen toepasbaarheid advies van specialist. Bevindingen gerapporteerd, overtredingen gemeld, opgetreden en ambtelijke vooraankondiging gemaakt. Een bijdrage geleverd bij het handhaven bij geconstateerde overtredingen. De juridische adviseurs hebben de bestuurlijk handhavingsmaatregelen verzorgd. Behandelen van de gereedmelding van bouw en/of sloop. Behandelen ongewone voorvallen, klachten, meldingen en handhavingsverzoeken. We hebben toezicht gehouden volgens de toezichtstrategie zoals beschreven in de bijlage van onze U&HS.
Wettelijk kader 2023
Wabo en woningwet. Bouwbesluit (oud), Bouwverordening en Welstandsnota
Probleemanalyse resultaten 2023
De probleemanalyse is gebaseerd op de uitgevoerde risicoanalyse die is opgenomen in de U&HS. De meeste voorkomende overtredingen in de hoogste risico categorie betreffen: 1. Het handelen in strijd met een omgevingsvergunning waarbij de draagconstructie niet conform de omgevingsvergunning nieuwbouw/verbouw is gebouwd waarbij het bouwwerk valt onder gevolgklasse 2 en 3 (complexe bouwwerken) 2. Het handelen in strijd met een omgevingsvergunning waarbij de brandveiligheidsaspecten niet conform de omgevingsvergunning
21
nieuwbouw/verbouw is gebouwd waarbij het bouwwerk valt onder gevolgklasse 2 en 3 (complexe bouwwerken). 3. Het in gebruik hebben van een bestaand gebouw waarbij de eisen met de brandveiligheidsaspecten worden overtreden valt onder gevolgklasse 3 4. Bestaande verpauperde panden en bouwvallen (achterstallig onderhoud) en of verrommeling Om toezicht op monumenten goed te kunnen uitvoeren is het van belang om dit af te stemmen met vergunningverlening. In 2023 hebben we elkaar steeds beter weten te vinden. Het doel is om dit in 2024 verder uit te bouwen. Het is binnen de reguliere capaciteit nauwelijks mogelijk extra om projecten op te pakken. De wenslijst is lang. Er is één nieuw project uitgevoerd/gestart na een binnengekomen brief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit betreft een onderzoek naar de aanwezigheid van MuWi-vloeren in schoolgebouwen van een bepaalde bouwperiode. Omdat dit type vloeren onveilige situaties kan opleveren is gehoor gegeven aan het verzoek van het ministerie. Het onderzoek is in 2023 grotendeels uitgevoerd/afgerond.
Voor de uitvoering van onder andere de hier onder vermelde projecten en wensen hebben we geen tijd vrij kunnen maken: -Project constructieve veiligheid breedplaatvloeren -Project veiligheid zwembaden inventariseren -Project constructieve veiligheid balkons inventariseren -Project schuttingen In het PUH is het project bestaande verpauperde panden als bestuurlijke prioriteit opgenomen. Ook hiervoor hebben we in 2023 nog geen tijd vrij kunnen maken. Deze taak is doorgeschoven naar 2024. Feitelijke omvang taak 2023
Zoals ook omschreven in de U&HS en het PUH is op de volgende manier aandacht gegeven aan de risico’s:
Ad 1) Tijdens de (ver)bouw van bouwwerken die vallen onder gevolgklasse 2 en 3 is risicogestuurd toezicht uitgevoerd conform het integraal toezichtsprotocol (ITP). Daarbij is met name specifieke aandacht besteed voor de realisatie van de draagconstructie van het bouwwerk. Ad 2) Vanwege de beperkte personele capaciteit is er weinig aandacht besteed aan toezicht brandveiligheid in de bouwfase bij gebouwen, waarin veel mensen aanwezig kunnen zijn, en die vallen onder gevolgklasse 2 en 3. Ad 3) Gebouwen die vallen onder gevolgklasse 3 zijn door de VRG periodiek gecontroleerd op de naleving van de brandveiligheidsvoorschriften. Bij alle zaken waarbij na een hercontrole door de VRG is gebleken dat een overtreding niet is opgeheven, is door de gemeente een handhavingstraject opgestart. Met betrekking tot de overige/reguliere taken komen de uitgevoerde taken in hoofdlijn overeen met de urenraming die is opgenomen in het PUH. De grootste en belangrijkste afwijkingen zijn beschreven onder ‘Indicatoren’. De grootste en belangrijkste afwijkingen met betrekking tot de plannen zijn: - Toezicht op de laagste bouwwerkcategorie. Hier zijn meer controles uitgevoerd dan gepland. Dit heeft onder andere te maken met een opschoonactie in verband
22
-
met de overstap naar een nieuw VTH-zaaksysteem. Deze controles hebben per controle wel minder tijd gekost dan geraamd waardoor de extra tijdsbesteding relatief beperkt is. Toezicht op monumenten. Er is meer toezicht uitgevoerd op monumentale objecten dan geraamd. Behandeling van klachten/meldingen. Er zijn minder klachten/meldingen binnengekomen/geregistreerd dan geraamd. Invoering nieuw VTH-applicatie en processen. De implementatie van het nieuwe zaaksysteem en processen heeft meer tijd gekost dan geraamd.
De volgende controles zijn in 2023 uitgevoerd 1539 Toezicht vergunningen en meldingen 20 Sloop en asbest 22 Handhaving
Doelstelling na 2023
Alle controles zijn risicogericht uitgevoerd conform het ITP bij de omgevingsvergunningen activiteit bouw Het voorkomen dat onomkeerbare schade wordt toegebracht aan cultuurhistorische waarden en het beperken en/of voorkomen van aantasting van cultureel erfgoed, architectuur, stedenbouw, landschap, natuur, beleving en identiteit bij omgevingsvergunningen activiteit wijzigen aan een gemeentelijk monument blijft uiteraard bestaan.
Indicatoren
Toezicht op: Bouw RO-activiteit i.c.m. bouwactiviteit Monument Omgevingsvergunning brandveilig gebruik Klachten/ meldingen Activiteiten zonder omgevingsvergunning Sloop en asbest Handhaving Projecten en Algemene werkzaamheden
Beschikbare capaciteit
1539 Toezicht vergunningen en meldingen
3663 uur
20 Sloop en asbest
30 uur
22 Handhaving
208 uur
Projecten
1100 uur
Algemeen
607 uur
23
Totaal:
5608 uren
Een specificatie is te vinden in de bijlage: verslag jaarplan 2023 bouw
Koppeling met strategisch doel
Door het uitvoeren van deze werkzaamheden leveren we een bijdrage aan de strategische doelstelling Uitvoeringskwaliteit.
24
5.6
Toezicht RO
Taakblad 6: Toezicht RO 1.
Toelichting taak 2023
Het constateren van overtredingen van (bedrijfsmatige) activiteiten waarbij sprake is van strijdigheid met het bestemmingsplan/toezicht op omgevingsplanactiviteit op het gebruik van gronden en bouwwerken in strijd met het omgevingsplan. Deze controles zijn door de toezichthouders van het team TCH uitgevoerd. Het gaat hier om de bouw- en milieu toezichthouders.
2.
Wettelijk kader 2023
Huidig: Wabo, bestemmingsplan
3.
Probleemanalyse resultaten 2023
Binnen de gemeente doen zich diverse overtredingen voor op het gebied van ruimtelijke ordening en erfgoed. De overtredingen die onder de hoogste risico vallen worden hieronder benoemd met daarbij de activiteiten die de gemeente Westerkwartierde komende beleidsperiode aandacht gaat geven: 1. Illegaal bouwen in strijd met het omgevingsplan in combinatie met beschermde waarden 2. Het illegaal uitvoeren van grondwerkzaamheden (bewerken van gronden o.a. ontgraven) in archeologisch waardevol gebied en bij een object met cultuurhistorische waarde 3. Het illegaal slopen van een monument/karakteristiek gebouw 4. Bedrijfsmatige activiteiten waar niet is toegestaan (winkelcentra en industrieterrein) 5. Permanente bewoning recreatieparken en ligplaatsen Zoals ook omschreven in de U&HS en het PUH is op de volgende manier aandacht gegeven aan de risico’s: Ad 1 en 2) Voor toezicht en handhaving heeft dit risico tot gevolg dat wij meer moeten inzetten op toezicht en handhaven van strijdigheden in het buitengebied. In 2023 is nog geen personele ruimte gevonden om de strijdigheden in kaart te brengen. Met de huidige personele bezetting op bouw is het slechts mogelijk om hier incidenteel aandacht aan te besteden. Dat geldt ook voor het illegaal uitvoeren van grondwerkzaamheden.
Ook hier geldt dat vanwege de beperkte personele ruimte en de omvang per casus slechts sporadisch controle mogelijk is gebleken. Ad 3) Er is vanwege gebrek aan toezichtcapaciteit geen gebiedstoezicht uitgevoerd op het illegaal slopen van een monument/ karakteristiek gebouw. Alleen in geval van een melding of klacht is een controle uitgevoerd. 4) Wij hebben in 2023 nog geen start kunnen maken met het in kaart brengen van de strijdigheden op industrieterreinen en winkelcentra. Dit is doorgeschoven naar 2024. Ook hier geldt dat vanwege de beperkte personele ruimte en de omvang per casus zeer beperkt controles kunnen worden uitgevoerd. In voorkomende gevallen zal overleg plaats vinden of een controle interessant is in het kader van ondermijning. Er zijn in 2023 geen handhavingsverzoeken ingediend in verband met strijdigheid op de industrieterreinen en winkelcentra. 5) Er zijn nog geen regels in het omgevingsplan met betrekking permanente bewoning recreatieparken en ligplaatsen opgesteld.
25
4.
Omvang taak
-
-
Naar aanleiding van enkele meldingen zijn enkele controles uitgevoerd met betrekking tot grondwerkzaamheden. Er zijn klachten/meldingen binnengekomen over RO-activiteiten. Enkele klachten/meldingen zijn opgepakt. Dit betroffen hoofdzakelijk meldingen waaruit bleek dat er mogelijk sprake was van aantasting van beschermde waarden of mogelijk onveilige situaties. In het kader van het tegengaan van ondermijning is een integrale controle uitgevoerd bij garageboxen. De controles zijn ondergebracht in het taakblad “ ondermijning”.
5.
Doelstelling
Alle controles hebben risicogericht plaatsgevonden conform het ITP bij de omgevingsvergunningen RO-activiteit
6.
Indicatoren
Aantal toezichtcontroles RO/ milieu Aantal toezichtcontroles RO/ ondermijning Aantal RO- activiteiten i.c.m. bouwactiviteiten Aantal controles illegaal slopen van een monument/karakteristiek gebouw Aantal klachten/meldingen
7.
Benodigde capaciteit
Toezicht RO/ milieu Inventarisatie RO-activiteiten (geen controle) RO-activiteit bij bouwactiviteit Illegaal slopen van een monument/karakteristiek gebouw
60 uur 64 uur 0 uur 10 uur
8.
Koppeling met strategisch doel
Door het uitvoeren van deze werkzaamheden leveren we een bijdrage aan de strategische doelstelling Een veilig Westerkwartier.
26
5.7
Toezicht Vergunningverlening/melding op grond van de A.P.V. + bijzondere wetten
Taakblad 7: Toezicht Vergunning/melding op grond van de APV + bijzondere wetten 1.
Toelichting taak uitvoering 2023
Per 1 september 2023 is ons Boa-team, dat toezicht houdt op de APV en Bijzondere wetten, uitgebreid van zes naar zeven Boa’s, wat ons in staat heeft gesteld om onze handhavingsinspanningen te versterken. Tegelijkertijd heeft een van onze collega's wegens zwangerschap tijdelijk haar werkzaamheden niet kunnen voortzetten. Het toezicht op basis van de A.P.V. en Bijzondere Wetten richt zich met name op het toezicht in de fysieke leefomgeving, toezicht horeca (o.a. controles op actualiteit van de vergunning en de eisen die aan de vergunninghouder worden gesteld alsmede de eisen die aan de inrichting worden gesteld, niet naleving schenk- en sluitingstijden, geluidsoverlast, hygiëne), toezicht parkeren, toezicht op het aanbieden van huishoudelijk en bedrijfsafval. Toezichthouders gaan door middel van gerichte controles na of het verbod op alcoholverstrekking aan en gebruik door minderjarigen correct wordt nageleefd. Bij constatering van een overtreding zal een bestuurlijke boete worden opgelegd. Zie werkwijze opgenomen in de U&HS.
2.
Wettelijk kader 2023
Huidig: APV en Alcolholwet
3.
Probleemanalyse resultaten 2023
Om het werk goed te kunnen uitvoeren is het opstellen van een (wettelijk verplichte) Preventie en handhavingsplan Alcohol een vereiste. Het is ons in 2023 nog niet gelukt om dit plan op te stellen en vast te leggen. Deze taak staat als prioriteit genoteerd voor 2024. De sturing van het toezicht op de A.P.V. en bijzondere wetgeving vindt plaats op basis van meldingen en gebieds- of themagerichte controles. Alcoholwet en Evenementen: • (weder)verstrekken van alcohol aan minderjarigen in horeca en bij evenementen Conform de risicoanalyse hebben wij in 2023 vergunningscontroles uitgevoerd bij verschillende horeca- en para-commerciële instellingen. Daarnaast zijn twee NIX-18 acties gehouden
4.
Feitelijke omvang taak 2023
Dit jaar hebben wij ongeveer 800 klachten/meldingen ontvangen inclusief een bezoek eerste aanleg. Gemiddeld is aan elke zaak 3 uur besteed. Daarnaast zijn wekelijks meerdere telefonische meldingen, klachten en vragen ontvangen die telefonisch zijn afgedaan, of die in de surveillance zijn meegenomen. Wekelijks is hier 3 uur aan besteed.
27
In 2023 zijn 3066 zaken geregistreerd, onder te verdelen in de volgende aantallen en zaken: 1197 76 159 6 36 167 1233 5 15 4 4 5.
Doelstelling: wat is er gebeurd
• • •
A.P.V. Milieu Overige Verordening recreatieschap Visserijwet Wet boek van Strafrecht Wegverkeer Wet Dieren Wet Natuurbescherming Winkeltijdenwet Diversen In 2023 is ingezet op de taken om de overlast en verloedering te verminderen en/of een bijdrage te leveren aan de veiligheid. Alle meldingen of informatieverzoeken zijn binnen 10 werkdagen afgehandeld. Na ontvangst van een melding is binnen 2 werkdagen contact opgenomen met de melder.
Er is in 2023 een start gemaakt om de volgende in het uitvoeringsprogramma opgenomen doelstellingen te halen: •
Horecagelegenheden, commerciële en para commerciële instellingen houden zich aan de vergunningsafspraken en leeftijdgrens voor alcoholconsumptie. • Alcoholgebruik onder minderjarigen neemt af. • De leefbaarheid en openbare orde blijft gehandhaafd rondom het uitgaansleven. De verwachting is dat eerst na enkele jaren een goed beeld kan worden gegeven of met de inspanning de doelstelling is gehaald 6.
Indicatoren
In de bijlage: Resultaten Boa’s 2023 zijn alle controles, geconstateerde overtredingen en meldingen uiteengezet.
7.
Beschikbare capaciteit
In het uitvoeringsprogramma is op basis van de beschikbare capaciteit is het programma opgesteld. Dit betrof 8100 uur. In verband met de uitval door zwangerschap, indiensttreding nieuwe Boa per 1 september 2023 en inhuur ten behoeve van ondermijningstaken is daadwerkelijk 7919 uur aan dit taakveld besteed.
8.
Koppeling met strategisch doel
Door het uitvoeren van deze werkzaamheden leveren we een bijdrage aan de strategische doelstellingen Uitvoeringskwaliteit en Een veilig Westerkwartier.
28
5.8
Toezicht milieu belastende activiteit
Taakblad 8: Toezicht milieu belastende activiteit 1.
Toelichting taak uitvoering 2023
Milieutoezicht is uitgevoerd door milieutoezichthouders in het team toezicht, controle en handhaving van onze gemeenten en voor een groot deel door de Omgevingsdienst Groningen. De omgevingsdienst heeft in 2023 toezicht gehouden op de basismilieutaken. De Omgevingsdienst Groningen heeft eind 2022 zoals gebruikelijk een voorstel waarin is aangegeven welke taken en controles zij in 2023 wilden uitvoeren, aangeleverd. In overleg met de beleidsmedewerker ODG van de gemeente Westerkwartier is hun jaaropdracht vastgesteld. De toezichtresultaten van de Omgevingsdienst worden separaat aan het college aangeboden en maken geen deel uit van dit jaarverslag De overige milieutaken is uitgevoerd door medewerkers van het team toezicht, controle en handhaving, taakveld milieu. De toezichttaken zijn uitgevoerd volgens de toezichtstrategie en toezichtsprotocol zoals beschreven in bijlage van onze U&HS.
2.
Wettelijk kader 2023
Wet milieubeheer, activiteitenbesluit en bijbehorende maateregelen.
3.
Probleemanalyse resultaten 2023
Bij alle controles is indien aanwezig gecontroleerd op: 1. het ontbreken of niet tijdig (her)keuren van een vloeistofdichte voorziening bij activiteit het afleveren van vloeibare brandstof aan motorvoertuigen (bij de branche op- en overslag transport) 2. ontbreken van een (tijdige) keuring op een tank (bij de branche Opslag gevaarlijke stoffen) Daarnaast is bij elke controle, indien aanwezig en ongeacht de branche, gecontroleerd of de opslag van gevaarlijke stoffen conform PGS 15 is opgeslagen, of de stookinstallatie tijdig is gekeurd en of er vethoudend afvalwater zonder (doelmatig onderhouden) afscheider is geloosd. In het zaaksysteem ontbrak de mogelijkheid om deze activiteiten goed te kunnen monitoren. Vandaar dat deze gegevens in het jaarverslag ontbreken.
4.
Feitelijke omvang taak 2023
In 2023 is een nieuw zaaksysteem aangeschaft. Er is veel tijd besteed om dit systeem zodanig aan te kleden dat alle benodigde informatie met ingang van 1 juli 2023 kan worden opgeslagen en gemonitord. Toen bekend werd dat de Omgevingswet daadwerkelijk per 1 januari 2024 in werking zou treden, is het zaaksysteem hier ook weer op aangepast. Alle medewerkers van het taakveld milieu hebben een uitgebreide cursus gevolgd met betrekking tot de Omgevingswet, zodat de overgang van oude wetgeving naar nieuwe wetgeving soepel kon plaatsvinden. In 2023 zijn, in verband met het vertrek van de betrokken medewerker, de asbesttaken overgedragen naar het taakveld milieu. Deze beoordeling /
29
administratieve taak is met ingang van 1 januari 2024 structureel overgezet naar het team toezicht, controle en handhaving, taakveld milieu. Door inhuur binnen het taakveld vergunningverlening was het niet nodig om ondersteuning te verlenen ten behoeve van de beoordeling van milieumeldingen. In verband met het bovenstaande zijn er iets minder controles uitgevoerd, zijn de gevelcontroles een jaar opgeschoven en is een aantal administratieve zaken doorgeschoven naar 2024. De uitgevoerde aantallen zijn onderverdeeld per categorie. Voor details verwijzen we naar de bijlage “urenraming en evaluatie 2023 MILIEU”. 560 Toezichtzaken 8 Handhavingszaken 916 Projecten (inclusief asbesttaken en sloop) 0 Ondersteuning vergunningverlening beoordelen milieumeldingen. 68 Algemene Zaken 5.
Doelstelling: wat is er gebeurd
Nieuwe zaaksysteem is ingericht dat er goed gemonitord kan worden. In 2024 zal een verfijning van het zaaksysteem ten behoeve van een verbeterde monitoring plaats gaan vinden. Er zijn meer taken bij het taakveld milieu neergelegd. In 2024 vindt een herinrichting plaats in verband met taken die naar de ODG zijn gegaan en interne overname taken. Veel controles zijn uitgevoerd m.u.v. de gevelcontroles. In 2024 gaan we de gevelcontroles houden om inrichtingenbestand actueel te houden en onbekende bedrijven aan te kunnen schrijven.
6.
Indicatoren
Inventariserende controle Opleveringscontrole Administratieve controle Periodieke controle Hercontrole Geluid Klachten/meldingen alleen telefonisch Klachten/meldingen incl. bezoek eerste aanleg Klachten gecompliceerd Ongewoon voorval
7.
Beschikbare capaciteit
In 2023 hebben we beschikbare capaciteit zoals hieronder is weergegeven besteed. Voor details verwijzen we naar de bijlage “urenraming en evaluatie 2023 MILIEU”. Toezichtszaken Handhavingszaken Projecten Beoordelen milieumeldingen Algemene Zaken
2790 uur 74 uur 1930 uur 0 uur 606 uur
30
ODG taken
8.
Koppeling met strategisch doel
130 uur Totaal 5.530 uur
Door het uitvoeren van deze werkzaamheden leveren we een bijdrage aan de strategische doelstellingen Uitvoeringskwaliteit en Een veilig Westerkwartier.
31
5.9
Handhaving
Taakblad 9: Handhaving Toelichting taak uitvoering 2023
Deze taak betreft: - Verzoeken om toezicht en handhaving - Beroepsprocedures - (Voorlopige) Last onder dwangsom (LOD) - Handhaving (opleggen bestuursrechtelijke maatregel) - Ondersteuning handhavingsverzoeken - Ondersteuning juridische procedures - Handhavings- en gedoogbeschikking - Bezwaar, (hoger)beroep en voorlopige voorziening En zijn uitgevoerd door de juristen en de voorbereidende werkzaamheden door de toezichthouders van het team Toezicht, controle en handhaving.