213-01 Raadsbrief Evaluatie roekenbeheer 2022 - 2026 en vervolgrichting
Tekst van het document
Pagina 1 van 3 De raad van de gemeente Westerkwartier Per e-mail via griffie@westerkwartier.nl Bezoekadres Hooiweg 9 9801 AJ Zuidhorn Postadres Postbus 100 9350 AC Leek Informatie 14 0594 info@westerkwartier.nl westerkwartier.nl Onderwerp Evaluatie roekenbeheer 2022- 2026 en vervolgrichting Kenmerk 1969285090 Datum 3 november 2026 Team Fysieke Leefomgeving Beste leden van de raad, In 2022 koos uw raad voor vier jaar actief roekenbeheer op ernstige overlastlocaties in Leek, Tolbert en Grijpskerk. De uitvoering startte eind 2022 en liep tot en met 2026. Wij informeren u over de resultaten en het vervolg. Het evaluatierapport van Witteveen en een aanvullende memo zijn bijgevoegd. Bij de beantwoording van vragen van de ChristenUnie op 12 mei 2026 zegden wij toe de evaluatie uiterlijk in het derde kwartaal te delen. Aanvullende afstemming over de onderbouwing van de evaluatie vroeg meer tijd dan voorzien. Daarom informeren wij u later dan toegezegd. Wat heeft vier jaar roekenbeheer opgeleverd? Op verschillende oorspronkelijke overlastlocaties zijn minder nesten geteld, terwijl op of nabij enkele beheerlocaties meer nesten zijn aangetroffen. De resultaten verschillen per locatie. Bij de Auwemalaan is de nestconcentratie afgenomen, terwijl bij de Oldebertweg opnieuw veel nesten voorkwamen.
In Grijpskerk nam de nestconcentratie op het sportpark toe, maar ook in de omgeving daarvan wordt overlast ervaren. Of inwoners blijvend minder overlast ervaren, is onvoldoende aangetoond. Minder nesten op een oorspronkelijke overlastlocatie betekent niet automatisch minder hinder. De tellingen en evaluaties laten zien dat verjaging kan leiden tot verplaatsing en verspreiding van roeken over meerdere, soms kleinere kolonies. Hierdoor kan op andere locaties nieuwe overlast ontstaan (het waterbedeffect). Ook vrijwilligers beschrijven wisselende ervaringen. In mei meldden wij u dat tussen april 2021 en april 2026 circa 400 meldingen waren geregistreerd. De meldingen zijn via verschillende kanalen ontvangen en niet steeds op dezelfde wijze vastgelegd. Ook is de ervaren overlast niet jaarlijks op gelijke wijze gemeten. Daardoor kunnen wij niet betrouwbaar vaststellen of de overlast voor inwoners in de gehele gemeente structureel is afgenomen. Pagina 2 van 3 Ontwikkeling van de roek en wettelijke bescherming Volgens Sovon Vogelonderzoek Nederland neemt de broedvogelstand van de roek in Groningen op langere termijn toe. Onze gemeentebrede tellingen laten tussen 2022 en 2026 een stijging zien van 1.029 naar 1.166 nesten en van 34 naar 45 kolonies. Dit zijn tellingen voor de hele gemeente, niet alleen voor de overlastlocaties.
De roek is op grond van de Europese Vogelrichtlijn wettelijk beschermd; nestplaatsen zijn in beginsel ook buiten het broedseizoen beschermd. Landelijk wordt de staat van instandhouding als broedvogel als matig ongunstig beoordeeld, terwijl de provincie Groningen die provinciaal als gunstig beschouwt. Die regionale situatie kan bij de beoordeling van vergunningen een rol spelen, maar de wettelijke voorwaarden voor ingrepen blijven gelden. Welke vervolgrichting kiezen wij? Wij zetten het intensieve roekenbeheer volgens de bestaande verjaagmethodiek niet voort. Witteveen adviseert om deze aanpak nog één beheerjaar voort te zetten, maar wij nemen dit advies niet over. Gezien de wisselende en soms tijdelijke resultaten, het risico op verplaatsing van overlast en de benodigde inzet vinden wij de meerwaarde van een extra intensief beheerjaar onvoldoende zeker. Daarmee eindigt niet onze aandacht voor overlast door roeken. Samen met Ruimtelijk Beheer beoordelen wij maximaal vijf overlastsituaties in Leek, Tolbert en Grijpskerk. We richten ons op grotere kolonies dicht bij meerdere woningen, waar naar verwachting de meeste hinder wordt ervaren. In samenwerking met het reguliere groenbeheer onderzoeken we welke gerichte boombeheermaatregelen als tijdelijke nazorg mogelijk zijn. Een boomtechnische, ecologische en juridische beoordeling gaat vooraf aan eventuele uitvoering.
De nazorg is voorzien voor 2027 en zo nodig 2028, met als doel het actieve gemeentelijke roekenbeheer daarna te beëindigen. Vermindering van overlast kan daarbij niet worden gegarandeerd. We blijven daarnaast betrokken bij de verkenning van een gezamenlijke Groningse aanpak, met de provincie en andere gemeenten. Verschillende gemeenten, waaronder Westerkwartier, hebben hiervoor een intentieverklaring ondertekend. De samenwerking wordt verder verkend, onder andere op het gebied van kennisdeling, monitoring en mogelijke gezamenlijke maatregelen. Daarbij willen wij met de provincie bespreken welke rol zij kan vervullen bij een samenhangende aanpak en eventuele afstemming met Friesland en Drenthe. De intentieverklaring brengt geen verplichting met zich mee om maatregelen uit te voeren of een financiële bijdrage te leveren. Pagina 3 van 3 Kosten en vervolg Voor de vier beheerjaren was circa € 50.000 per jaar geraamd. De totale uitgaven voor het roekenbeheer over de periode 2022–2026 bedragen € 206.894,06 exclusief btw. De tijdelijke nazorg op maximaal vijf overlastlocaties vindt plaats in samenwerking met het reguliere groenbeheer, maar kan aanvullende middelen vragen. Voor de begrotingsafweging 2027 wordt voorlopig rekening gehouden met circa € 40.000, waaronder mogelijk circa € 8.500 voor de gezamenlijke Groningse aanpak.
Deze indicatieve budgetbehoefte is als aanvulling opgenomen bij de ontwikkelingen uit het Groenboek. Het betreft nog geen vastgesteld uitvoeringsbudget. Voor eventuele nazorg in 2028 wordt te zijner tijd beoordeeld of aanvullende middelen nodig zijn. Eventuele werkzaamheden worden uitgevoerd binnen de beschikbare budgetten en vastgestelde kaders. Wanneer aanvullende middelen of nieuwe bestuurlijke keuzes nodig zijn, volgt zo nodig afzonderlijke besluitvorming. Eind 2026 of begin 2027 beoordelen wij samen met Ruimtelijk Beheer de geselecteerde overlastsituaties. In 2027 onderzoeken we welke nazorgmaatregelen passend en uitvoerbaar zijn en voeren we deze waar mogelijk en binnen de beschikbare middelen uit. Eind 2027 beoordelen we of in 2028 nog aanvullende nazorg nodig is. Het uitgangspunt is om het actieve gemeentelijke roekenbeheer daarna te beëindigen. Meldingen en nestontwikkelingen blijven we volgen. Bijlagen 1. Witteveen Groenprojecten en Advies, Evaluatie roekenbeheer Westerkwartier, 26 juli 2026. 2. Witteveen Groenprojecten en Advies, Memo evaluatie en vervolgadvies roekenbeheer, 17 september 2026. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente Westerkwartier, Ard van der Tuuk Burgemeester Ruud Kleijnen Secretaris