208-02 Verslag regioberaad 1 september 2026
Tekst van het document
Regioberaad NIJ BEGUN Verslag regioberaad 1-9-26 Datum: 1 september 2026 Tijd: 17.30 – 19.30 uur Locatie: Provinciehuis Groningen Aanwezig: Justine Jones (voorzitter vanaf agendapunt 2) Aa en Hunze: Ina Oortwijn, Otto Mulder, Rick Jager (raadsadviseur) Eemsdelta: Erwin Swaagman, Dennis Vijver, Tineke Kramer (griffier) Groningen: Cassandra Hensen, Josine Spier (griffier) Het Hogeland: Anne Marie Smits, Lisa Labrie (plv. griffier) Midden-Groningen: Esmeralda Smith, Thea van der Veen, Jesper Stap (raadsadviseur) Noordenveld: Roelof Blomsma, Tineke Nieboer, Henriëtte Johannes (plv. griffier) Oldambt: Willie de Boer-Barten, Harma Nobbe, Jeroen Bottema (plv. griffier) Pekela: Nineke Kupers, Grietje Smit-Norder, Michel Meerman (griffier) Stadskanaal: Heloïse Jonkers, Harma Zwiers-Manning, Wendy Onrust (griffier en notulist) Tynaarlo: Marjolein Koning, Hilja Feitsma, Minke Oenema (griffier) Veendam: Petra Stokker, Bart Kruizinga, Ariën Swart (griffier) Westerkwartier: René de Vink, Wybe Niemeijer, Jan Anco Jonkers (raadsadviseur) Westerwolde: Astrid Warntjes, Marjan Heidekamp, Femke Koekoek (griffier) Provincie Groningen: Floor Buigel, Willemijn Brilstra, Dennis Schuldink (griffier), Ilse van der Werf (commissiegriffier) Hunze en Aa’s: Joke Leenders, Janet Hidding (bestuurskundige) Noorderzijlvest: René Staijen, Harry Bauman (griffier) 1.
Opening Griffier Tineke Kramer opent de vergadering en neemt, bij afwezigheid van een voorzitter, de honneurs waar. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Voorzitterschap regioberaad De vorige voorzitter van het Regioberaad, Niels Joostens, is benoemd tot wethouder en is daarmee niet langer beschikbaar als voorzitter van het regioberaad. Voor het vacante voorzitterschap zijn twee reacties ontvangen: Justine Jones (gemeente Groningen) en Willemijn Brilstra (Provinciale Staten). Bij acclamatie worden Justine Jones en Willemijn Brilstra benoemd tot respectievelijk voorzitter en plaatsvervangend voorzitter. Beiden worden betrokken bij de voorbereiding van de vergaderingen van het regioberaad. Mw. Jones neemt het voorzitterschap vanaf dit punt over van mw. Kramer. 3. Vaststelling verslag 23 juni 2026 Voorafgaand aan de vergadering zijn geen wijzigingsverzoeken ontvangen. Tijdens de vergadering worden twee wijzigingen voorgesteld. Mw. Zwiers merkt op dat de delegatie uit Stadskanaal wel aanwezig was bij de vergadering van 23 juni. Dit wordt in het verslag aangepast. 2 Mw. Koning geeft aan dat de delegatie uit Tynaarlo afwezig was met afmelding. Ook dit wordt aangepast. Met inachtneming van deze wijzigingen wordt het verslag van 23 juni 2026 vastgesteld. 4.
Ingekomen stukken Het ingekomen stuk ‘conceptaanzet Wensen en Bedenkingen van Provinciale Staten’ wordt betrokken bij de beraadslagingen na de presentatie van de heer Winter. 5. Akte van oprichting Stichting voor de Economische Agenda De voorzitter licht toe dat de gemeenschappelijke regeling (GR) in de lead is bij de oprichting van de Stichting voor de Economische Agenda. Gemeenteraden, Provinciale Staten en besturen van Waterschappen hebben de mogelijkheid om wensen en bedenkingen ten aanzien van de oprichting en de statuten kenbaar te maken. De termijn voor het indienen hiervan loopt tot 28 september 2026. De heer Winter wordt welkom geheten en geeft een toelichting op de governancestructuur van de Economische Agenda Nij Begun en op de voorgestelde statuten van de stichting. Governancestructuur De heer Winter start met een uiteenzetting van de governance rond de Economische Agenda Nij Begun. De stichting is bedoeld als samenwerkingsverband tussen overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen, volgens het zogenoemde triple-helixmodel. De GR Perspectief Groningen en Noord Drenthe is voor de zomer vastgesteld, na indiening en (deels) verwerking van de zienswijzen door de raden, staten en besturen. De huidige bespreking richt zich op de statuten van de stichting en de wijze waarop de verhouding tussen de GR en de stichting daarin is vormgegeven.
Een belangrijk uitgangspunt is dat de GR de belangrijkste besluiten blijft nemen. De uitvoering kan vervolgens worden gemandateerd aan de werkorganisatie Perspectief, aan de stichting of eventueel aan een derde partij. De heer Winter benadrukt dat raden en staten via hun bestuurders of vertegenwoordigers een formele relatie hebben met de GR. Een dergelijke directe relatie bestaat niet met de stichting. Naarmate meer bevoegdheden bij de stichting komen te liggen, bestaat daardoor het risico dat de vertegenwoordigende organen meer op afstand komen te staan. De heer Winter benoemt een aantal punten waarop de statuten volgens hem onvoldoende aansluiten bij de gewenste verhouding tussen de GR en de stichting. Uitbesteden aan derden De stichting krijgt volgens de voorgestelde statuten de mogelijkheid om taken bij een derde partij neer te leggen. Dit kan op gespannen voet staan met de voorgestelde governance en de verhouding tussen de GR en de stichting. Financiële middelen en eigen vermogen In de statuten is opgenomen dat de stichting financiële middelen kan verwerven en eigen vermogen kan opbouwen. De vraag is waarom deze middelen niet via de GR lopen. Dit punt brengt volgens de heer Winter bovendien juridische risico's met zich mee.
Wanneer de stichting zelfstandig financiële middelen aantrekt, bijvoorbeeld in de vorm van Europese 3 subsidies of andere externe middelen, kan dit gevolgen hebben voor de toepassing van het aanbestedingsrecht. De voorkeur is daarom om alle middelen via de GR te laten lopen. Het financiële punt wordt als het belangrijkste risico gezien. Wanneer de stichting zelfstandig geld gaat verwerven, kan de verhouding tussen de stichting en de GR wezenlijk veranderen. Bestuur van de stichting De voorgestelde stichting kent een relatief minimale bestuursinrichting. De vraag of een parttime bestuur voldoende is, hangt volgens Winter mede af van de omvang van de stichting en de hoeveelheid middelen en taken die bij de stichting worden ondergebracht. Een zwaardere governance, bijvoorbeeld met een raad van toezicht en een raad van bestuur, zou ook mogelijk zijn. Daarvoor bestaat echter geen noodzaak als de stichting beperkt van omvang blijft. Ook de diversiteit in de samenstelling van het bestuur verdient aandacht. In de huidige statuten wordt met name de leeftijd als aandachtspunt genoemd. Vanuit het regioberaad is eerder aangedrongen op een bredere diversiteit. Daarnaast is in de statuten niet vastgelegd dat de verschillende bestuursrollen, zoals voorzitter, penningmeester en secretaris, afkomstig moeten zijn uit verschillende geledingen (overheid, onderwijs etc.).
Het zou een logische keuze kunnen zijn om de voorzitter vanuit de overheid te laten komen. De regeling rond vacatievergoedingen kan volgens Winter duidelijker worden geformuleerd. Ook kan worden overwogen om de verplichting om nevenfuncties van bestuursleden openbaar te maken op te nemen in de statuten. Relatie tussen stichting en GR In de statuten is nog weinig geregeld over de formele relatie tussen het bestuur van de stichting en de GR. De vraag is onder meer in hoeverre de GR invloed moet kunnen uitoefenen op benoeming en ontslag van bestuursleden. Daarbij moet volgens Winter worden voorkomen dat de statuten onnodig worden dichtgeregeld. Ook artikel 8, waarin onder meer de benoeming en het ontslag worden geregeld, roept vragen op. Zo wordt Perspectief genoemd als benoemende partij, maar is niet direct duidelijk wie vervolgens bevoegd is tot ontslag. Volgens Winter volgt dit uit de verdere bepalingen van het artikel. Ook bij de formulering over het verlenen van ontslag is de vraag gesteld of deze voldoende actief is geformuleerd. Dhr. Winter verwacht dat de huidige formulering juridisch volstaat, maar zoekt dit verder uit. Participatie In de statuten wordt participatie genoemd, maar er wordt weinig concrete invulling aan gegeven. Het is daardoor onduidelijk welke taken, positie en verantwoordelijkheden participatie binnen de stichting krijgt.
Als participatie als belangrijk uitgangspunt wordt gezien, adviseert dhr. Winter om dit in de statuten verder uit te werken. Transparantie en openbaarheid Ook de transparantie van de stichting komt aan de orde. De notulen van het bestuur hoeven op grond van de huidige bepalingen niet actief openbaar te worden gemaakt. Dit kan veranderen door toekomstige aanpassingen van de Wet open overheid (Woo). Het is wellicht aan te raden 4 om de notulen, vooruitlopend op de toekomstige verplichting vanuit de Woo, vanaf de start alvast actief openbaar te maken en dit eventueel in de statuten vast te leggen. Mandaat en politieke verantwoordelijkheid Vanuit het regioberaad wordt gevraagd hoe de raden zicht houden op wat de stichting doet en op welke momenten zij invloed kunnen uitoefenen. Winter geeft aan dat de stichting in hoofdzaak adviseert en uitvoert, terwijl de GR de belangrijke besluiten neemt. In de statuten wordt echter gesproken over uitvoering op basis van een mandaat of opdracht, zonder dat dit nader wordt gespecificeerd. Het zou daarom wenselijk zijn om duidelijker vast te leggen hoe de mandaatregeling eruitziet en op welke wijze de verantwoordelijkheid bij de GR blijft. Ook wordt benadrukt dat mandatering politiek gevoelig kan zijn. Dit verdient daarom expliciete aandacht in de verdere uitwerking.
Afsluiting presentatie De heer Winter concludeert dat de hoofdlijn van de governance sterker in de statuten naar voren moet komen. Daarmee kan de verhouding tussen de GR en de stichting duidelijker worden vastgelegd. De belangrijkste risico's bij het ongewijzigd laten van de statuten zijn volgens hem: • het zelfstandig verwerven en beheren van financiële middelen door de stichting; • het door de stichting geven van opdrachten aan derden; Bespreking wensen en bedenkingen Na de presentatie wordt een ronde gemaakt langs de vertegenwoordigers van het regioberaad om de wensen en bedenkingen te inventariseren. Vanuit de waterschappen is al een concept voor de wensen en bedenkingen opgesteld. Vanuit verschillende gemeenten wordt aangegeven dat zowel het advies van de heer Winter als het concept van Provinciale Staten een goede basis vormen. De stukken worden de komende periode verder besproken in de verschillende klankbordgroepen. Vanuit Tynaarlo wordt benadrukt dat het terugwinnen van het vertrouwen van inwoners belangrijk is. Bevoegdheden zouden daarom zo dicht mogelijk bij inwoners moeten worden georganiseerd. Het Hogeland en Westerkwartier geven aan dat er tijdsdruk is, omdat de raadsvergaderingen al op korte termijn plaatsvinden. Er is daarom behoefte aan een concept dat snel beschikbaar is.
Verder wordt voorgesteld om de politieke gevoeligheid van mandatering expliciet mee te nemen in de wensen en bedenkingen. Vanuit gemeente Groningen wordt benadrukt dat het doel niet moet zijn om bevoegdheden uitsluitend bij de GR te houden. Uiteindelijk gaat het erom dat de economische ontwikkeling van de regio wordt versterkt. Tegelijkertijd blijft het van belang dat de governance en verantwoordelijkheidsverdeling goed zijn geregeld. Aa en Hunze pleit ervoor om vooral aandacht te besteden aan de politieke hoofdlijnen en niet te veel te focussen op technische details of formuleringen op de komma. Provinciale Staten hebben inmiddels een concept met wensen en bedenkingen gedeeld (ingekomen stuk). Daarbij wordt het belangrijk gevonden om ook de gedeputeerde in positie te brengen en wordt de andere vertegenwoordigers als aandachtspunten meegegeven om ook hun bestuurder in positie te brengen. 5 Ook het onderwerp brede welvaart wordt besproken. Vanuit Provinciale Staten wordt toegelicht dat het begrip brede welvaart in de concept wensen en bedenkingen is opgenomen omdat op termijn ook de sociale agenda aan de GR van de economische agenda wordt gekoppeld. Conclusie Het regioberaad kan zich in grote lijnen vinden in het advies van dhr. Winter. Dit advies vormt de basis voor het op te stellen concept voor de wensen en bedenkingen.
Daarbij worden in ieder geval de volgende aanvullingen meegenomen: 1. de mandaatregeling en de politieke gevoeligheid van mandatering; 2. de verhouding tussen de GR en de stichting; 3. transparantie en openbaarheid; 4. nadere duidelijkheid over artikel 8 (ontslagregeling) Voor raden die op korte termijn hun wensen en bedenkingen moeten vaststellen, wordt geadviseerd om de uitgangspunten uit het advies van Winter als basis te gebruiken. Een gezamenlijk concept voor de wensen en bedenkingen wordt later deze week verspreid. De voorzitter bedankt dhr. Winter voor zijn inbreng en meldt dat zijn presentatie zal worden gedeeld met het regioberaad. 6. Input najaarsgesprek De vertegenwoordigers worden gevraagd om input aan te leveren voor het najaarsgesprek. Hiervoor kan tot 2 oktober input worden aangeleverd. Ter voorbereiding kan gebruik worden gemaakt van de verslagen van de twee voorgaande bijeenkomsten. Voorgesteld wordt om de input uiterlijk 15 september schriftelijk via de griffier bij het regioberaad aan te leveren. Vanuit Aa en Hunze wordt verwezen naar een passage in het verslag van BOG 10 november 2025, waarin staat dat de staatssecretaris schriftelijk zou reageren op de 31-punten brief. Gevraagd wordt om deze brief met alle vertegenwoordigers te delen.
Afgesproken wordt dat de vertegenwoordigers hun onderwerpen en aandachtspunten uiterlijk 15 september bij de griffier aanleveren. 7. Inventarisatie regioberaad 27 oktober Voor de vergadering van 27 oktober worden alvast onderwerpen geïnventariseerd. Als mogelijk onderwerp wordt het kernteam voor de sociale agenda genoemd, mede in relatie tot de verdere ontwikkeling van de governance rondom de sociale agenda. De betrokken bestuurder kan ook worden uitgenodigd. Vanuit Groningen wordt gevraagd of bij de vergadering ook het advies van Berenschot beschikbaar zal zijn en of er inmiddels een advies ligt over de toekomstige vormgeving van de GR. De voorzitter geeft aan dat is afgesproken dat het advies, zodra het door het bestuur is besproken, ook aan het regioberaad beschikbaar wordt gesteld. Er wordt ingestemd met agendering van dit onderwerp. Ook wordt voorgesteld om de regeringscommissaris uit te nodigen. Daarbij wordt besproken dat het wenselijk is om vooraf duidelijk te formuleren met welk doel de regeringscommissaris wordt 6 uitgenodigd. Het toelichten van diens rol zou bijvoorbeeld een gespreksonderwerp kunnen zijn. Vanuit Groningen wordt aangegeven dat de regeringscommissaris eerder in Provinciale Staten is geweest en dat het mogelijk interessant is om hierover ook vanuit de raden met hem of haar in gesprek te gaan. 8.
Rondvraag Westerkwartier vraagt of een reservevertegenwoordiger een keer kan deelnemen aan het regioberaad om ervaring op te doen. De voorzitter geeft aan dat een reservevertegenwoordiger kan aansluiten wanneer de vaste vertegenwoordiger niet aanwezig is, dit kan onderling worden afgestemd. 9. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering.