205-02 Jaarrapportage toezicht kwaliteit Wmo in 2020.pdf

Jaarrapportage 2020 Toezicht Kwaliteit Wmo in de gemeente Westerkwartier

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 1 | 12

Inleiding De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op de kwaliteit van de uitvoering van de Wmo. Deze jaarrapportage beschrijft de uitgevoerde werkzaamheden in het kader van het toezicht kwaliteit Wmo over de periode van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020. De GGD Groningen heeft van 1 januari tot 1 mei 2020 nog het toezicht op de kwaliteit gedaan. Het toezicht over de periode 1 juli 2020 tot en met 31 december 2020 is gedaan door de toezichthouder kwaliteit Wmo die per 1 juli 2020 in dienst is gekomen bij de gemeente Westerkwartier. In hoofdstuk 1 wordt ingegaan op de kaders van het toezicht op de kwaliteit van de Wmo. In hoofdstuk 2 staat beschreven welke aanbieders in 2020 bezocht zijn en wat de bevindingen waren. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op ontwikkelingen en wordt een vooruitblik gegeven. Sinds maart 2020 hadden we te maken met corona in Nederland en zijn er verschillende maatregelen getroffen. Dit had ook invloed op de werkzaamheden vanuit het toezicht op de kwaliteit Wmo. In periodes van lock down konden bezoeken niet fysiek plaatsvinden. De werkzaamheden zijn steeds uitgevoerd met aanpassingen die vanuit de corona maatregelen nodig en mogelijk waren.

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 2 | 12

1. Kaders van het toezicht op de kwaliteit Wmo De gemeente is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (hierna: Wmo 2015) en het toezicht op de naleving van de wet, voor zowel kwaliteit als rechtmatigheid van de Wmo ondersteuning. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de wettelijke kaders vanuit de Wmo, de typen toezicht die bij gemeenten belegd zijn en hoe dit in het Westerkwartier geborgd is.

Wmo ondersteuning Bij Wmo-zorg kan onder meer worden gedacht aan huishoudelijke hulp, begeleiding, beschermd wonen, begeleid (zelfstandig) wonen, dagbesteding of aanpassingen aan of voorzieningen in de woning. Wmo zorg wordt geleverd via algemene voorzieningen, zogenoemde zorg in natura (ZiN) of een persoonsgebonden budget (PGB). Bij ZiN wordt de ondersteuning geleverd door een zorgaanbieder waarmee de gemeente een contract/subsidieregeling heeft afgesloten. Als een PGB wordt verstrekt aan een inwoner, kan hij of zij daarmee zelf zorg, hulpmiddelen of woningaanpassing inkopen. Met een PGB kan een inwoner zorg inkopen die wordt verleend door een professionele zorgaanbieder of door personen uit zijn of haar sociale netwerk. Wie een budget krijgt, is budgethouder. De budgethouder kiest de zorgverlener en maakt met de zorgverlener afspraken over de inhoud en betaling van de zorg. De uitbetaling verloopt via de sociale verzekeringsbank (SVB).

Definitie toezicht De algemene definitie van toezicht zegt dat toezicht een combinatie is van drie activiteiten:

‘Toezicht is het verzamelen van de informatie over de vraag of een handeling of zaak voldoet aan de daaraan gestelde eisen, het zich daarna vormen van een oordeel daarover en het eventueel naar aanleiding daarvan interveniëren´. .

Wettelijk kader toezicht Wmo 2015 De wettelijke grondslag voor toezichthoudende taak van de gemeente op de Wmo 2015 is neergelegd in artikel 6.1, eerste lid van de Wmo 2015: “Het college wijst personen aan die belast zijn met het houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze wet.” Het toezicht op de naleving van de Wmo 2015 omvat de bij en krachtens de Wmo 2015 gestelde regels. Ten eerste zijn dit de regels uit de Wmo 2015 zelf. Ten tweede zijn dit de regels die in de gemeentelijke verordening Wmo 2015 en nadere beleidsregels zijn opgenomen. En ten derde vallen de voorwaarden die de gemeente in overeenkomsten met aanbieders heeft opgenomen onder de toezichthoudende taak. In artikel 3.1 van de Wmo 2015 staat dat de aanbieder zorg draagt voor een voorziening van goede kwaliteit.

Dat wordt als volgt omschreven: “Een voorziening wordt in elk geval: • veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht verstrekt; • afgestemd op de reële behoefte van de cliënt en op andere vormen van zorg of hulp die de cliënt ontvangt; • verstrekt in overeenstemming met de op de beroepskracht rustende verantwoordelijkheid, voortvloeiende uit de professionele standaard; • verstrekt met respect voor en inachtneming van de rechten van de cliënt.” Daarnaast moet een aanbieder op grond van de wet: • gebruik maken van een klachtenregeling voor cliënten; • de medezeggenschap voor cliënten regelen; • gebruik maken van een meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling; Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 3 | 12

•

calamiteiten en geweld melden bij de toezichthoudend ambtenaar.

Omdat binnen de Wmo de gemeente meer ruimte heeft om kaders toe te voegen, kan de gemeente ook meer eisen stellen. Deze zijn in de gemeente Westerkwartier vastgelegd in het toetsingskader Wmo ZiN.

Typen van toezicht Binnen het toezicht op maatschappelijke ondersteuning (Wmo-toezicht) zijn er twee typen toezicht te onderscheiden. Allereerst is er het toezicht op naleving en kwaliteit. Het gaat dan om het toezicht op de naleving van de (kwaliteits-)eisen zoals gesteld in de wet- en regelgeving van de geleverde zorg in natura en PGB’s. Ten tweede is er het toezicht op rechtmatigheid en fraude. Gemeenten moeten op grond van artikel 2.1.3 lid 4 van de Wmo 2015 in de verordening regels opstellen over de bestrijding van het ten onrechte ontvangen van een maatwerkvoorziening of een PGB. De wet verplicht gemeenten daarnaast tot het uitvoeren van periodieke heronderzoeken naar toegekende maatwerkvoorzieningen en PGB’s.

Toezichttaak Gemeenten zijn vrij om hoe invulling te geven aan kwaliteits-en rechtmatigheidsonderzoeken. Men kan er voor kiezen om het toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid bij één persoon te beleggen. Aan de andere kant vraagt het toezicht op kwaliteit andere expertise dan het toezicht op rechtmatigheid. De gemeente Westerkwartier heeft er voor gekozen toezicht op kwaliteit en rechtmatigheid gescheiden te houden en bij verschillende ambtenaren te beleggen. Vanaf mei 2018 tot mei 2020 was voor de periode van twee jaar het toezicht op kwaliteit extern belegd bij GGD Groningen. Per 1 juli 2020 heeft de gemeente een eigen toezichthouder kwaliteit Wmo in dienst genomen. De toezichthouder kwaliteit Wmo valt onder team Advies&Relatie. Het toezicht op rechtmatigheid is sinds 1 januari 2019 belegd bij twee medewerkers rechtmatigheid en handhaving die vallen onder team ondersteuning Mens&Gezin. Het toezicht op de Wmo heeft veel raakvlakken met overig toezicht in het sociaal domein. Veel aanbieders hebben naast Wmo-cliënten ook cliënten vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), Zorgverzekeringswet (Zvw) en Jeugdwet. Vanuit elke wetgeving is het toezicht op de kwaliteit en rechtmatigheid van de zorg belegd bij verschillende toezichthouders. Zo ligt het kwaliteitstoezicht bij jeugd bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugdzorg (IGJ) en het toezicht Zvw bij de Nederlandse Zorgautoriteit (Nza).

Focus op kwaliteit Het toezicht op kwaliteit richt zich op de kwaliteit van de aangeboden ondersteuning. Het professioneel handelen van de ondersteuner is gericht op behoud, het herstel en versterken van de eigen regie van de client, het versterken van het sociale netwerk en de veerkracht. Er wordt uitgegaan van wat een client wil en belangrijk vindt. Ondersteuning sluit aan bij de leefwereld van de client, in taalgebruik, denkniveau, cultuur en tempo en houdt rekening met de levensfase en de eigen kracht van een client. Ondersteuning bevordert de zelfredzaamheid en participatie van de client. Welke ondersteuning er nodig is, wordt in samenspraak met de client en/of zijn vertegenwoordiger en/of zijn mantelzorger opgesteld, uitgevoerd en geëvalueerd.

Vormen van toezicht Toezicht kent twee aanvliegroutes: reactief en proactief toezicht. Reactief toezicht vindt doorgaans achteraf plaats, naar aanleiding van (calamiteiten)meldingen. Proactief toezicht vindt plaats op basis van vooraf vastgestelde prioriteiten, thema’s of risico’s. Deze kunnen worden opgesteld in overleg met contractmanagement, consulenten en beleidsmedewerkers. Ook signalen van inwoners of zorgaanbieders kunnen onderwerp van proactief toezicht zijn. Het uitgangspunt dat gehanteerd wordt in het toezicht kwaliteit Wmo in de gemeente Westerkwartier is om vooral pro-actief toezicht te voeren. Een transparante insteek voor alle betrokkenen, teneinde de kwaliteit van de voorzieningen voor de kwetsbare burger te waarborgen.

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 4 | 12

Samenwerking Zorgen over rechtmatigheid, het (on)bewust in rekening brengen van zorg, omdat de declaratie niet overeenkomt met de geleverde zorg of omdat de zorg onterecht wordt gedeclareerd, zullen gedeeld en besproken worden met de contractmanager en toezichthouders rechtmatigheid en handhaving van de gemeente.

Werkwijze toezichthouder kwaliteit De toezichthouder kwaliteit Wmo bezoekt de aanbieders die ondersteuning bieden vanuit de Wmo en bezoekt indien door de gemeente gewenst aanbieders die willen toetreden tot het Inkoopnetwerk Westerkwartier. Een prioritering van de te bezoeken aanbieders wordt in samenspraak met de contractmanager van de gemeente Westerkwartier gemaakt. Tevens kunnen aan de hand van signalen en informatie van contractbeheer risicogroepen bepaald worden. Het onderzoek bestaat uit een gesprek met de aanbieder (of iemand die de aanbieder vertegenwoordigt), een gesprek met medewerkers en eventueel gesprekken met cliënten. Daarnaast wordt dossieronderzoek (bijvoorbeeld ondersteuningsplannen, evaluaties, rapportages) gedaan. Dit dossieronderzoek kan ter plaatse plaatsvinden of documenten (bijvoorbeeld de klachtenregeling, de medezeggenschap van cliënten, meldcode huiselijke geweld en kindermishandeling) kunnen van te voren of achteraf worden opgevraagd. Het toetsingskader Wmo ZiN vormt de leidraad voor de gesprekken.

Onderwerpen gesprek Onderwerpen van gesprek door de toezichthouder kwaliteit Wmo zijn onder te verdelen in drie domeinen: a. Clientgerichtheid: ondersteuningsplan, evaluatie, bejegening, afstemming in de keten, medezeggenschap en klachtenregeling; b. Personeel: vakbekwaam (opleiding en ervaring), VOG, deskundigheidsbevordering, kwaliteitsbeleid; c. Veiligheid: veilige verstrekking en risico-inventarisatie, registratie incidenten, vervoer, gezondheidsrisico’s (hygiëne en medicatiebeleid), meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en calamiteiten en meldingsplicht.

Rapportage De toezichthouder kwaliteit Wmo schrijft een heldere en objectieve rapportage met advies. In het advies worden aanbevelingen gedaan voor verbetering van de kwaliteit, hiervoor worden hersteltermijnen geboden die in een vervolgonderzoek opnieuw gecontroleerd worden. De concept-rapportage wordt in eerste instantie gedeeld met de aanbieder die de mogelijkheid tot een reactie en een zienswijze op de rapportage heeft. Het definitieve rapport wordt gedeeld met de aanbieder en de contractmanager.

Verbetertrajecten Mocht de cliëntgerichtheid, de veiligheid, of de doeltreffendheid in het geding komen dan zal de toezichthouder kwaliteit Wmo vervolgstappen, zoals verbetertrajecten of benodigde maatregelen, in nauwe samenwerking afstemmen met de contractmanager.

Onafhankelijk De Wmo-toezichthouder moet haar feitelijke werkzaamheden onafhankelijk en zelfstandig kunnen uitvoeren, zonder beïnvloeding door anderen die zich bijvoorbeeld bezig houden met het beleid, de inkoop of de verstrekking van voorzieningen. Dit laat onverlet dat de Wmo-toezichthouder formeel onder de (politieke) verantwoordelijkheid valt van het college van B en W (zie plaatje hieronder).

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 5 | 12

2. Bezochte aanbieders Kwaliteitsbezoeken aan aanbieders worden zo gezegd veelal pro-actief gedaan. Dit kan geprogrammeerd en cyclisch, thematisch, signaal gestuurd en bij nieuw te contracteren aanbieders. Sinds 2018 zijn door GGD Groningen alle gecontracteerde aanbieders die ook daadwerkelijk cliënten ondersteunen vanuit zorg in natura (ZiN) bezocht. Een prioritering in de te bezoeken aanbieders is gemaakt in overleg met contractmanagement van de gemeente Westerkwartier.

Periode januari tot en met april 2020 De GGD Groningen heeft van 1 januari tot 1 mei 2020 het toezicht op de kwaliteit gedaan. Hierover heeft de GGD een rapportage gemaakt van de verrichte werkzaamheden in het kader van het uitgevoerde toezicht. De door de GGD opgestelde rapportage is als bijlage bij deze rapportage gevoegd. Nadat sinds 2018 alle ZiN gecontracteerde aanbieders bezocht waren, is er voor gekozen om in 2020 een pilot PGB uit te laten voeren door GGD Groningen. Het doen van een pilot geeft de mogelijkheid om te ervaren wat er speelt bij PGB en wat dit betekent voor de invulling van een nog te maken toetsingskader PGB. De GGD heeft de pilot uitgevoerd in de periode 1 januari 2020 tot 1 mei 2020. Door de gemeente Westerkwartier waren 9 PGB aanbieders geselecteerd waarvan de GGD 5 aanbieders bezocht heeft. De vraag die centraal stond in het onderzoek was of je het toetsingskader voor ZiN aanbieders kunt gebruiken voor PGB aanbieders. De bevindingen die zij hebben gedaan zijn dat de norm uit het toetsingskader ZiN op sommige punten aangepast kan worden om het voor PGB aanbieders ook haalbaar te maken. Je kunt stellen dat alle aanbieders binnen de Wmo aan dezelfde norm dienen te voldoen om de kwaliteit van zorg te waarborgen. Wat mist in het ZiN kader is de regievoering die bij de client ligt en daarbij ook de verantwoordelijkheid voor de financiën.

Periode juli tot en met december 2020 Per 1 juli 2020 is de huidige toezichthouder kwaliteit Wmo gestart, in dienst bij de gemeente zelf. In overleg met contractmanagement besloten tot het bezoeken van een aantal ZiN gecontracteerde aanbieders die niet door de GGD waren bezocht. Redenen dat deze aanbieders eerder niet bezocht zijn liggen in het feit dat een aanbieder zou stoppen met Wmo dienstverlening, maar uiteindelijk is gefuseerd met aan andere zorgaanbieder waardoor de Wmo begeleiding wel doorgang blijft vinden. En een andere zorgaanbieder wilde de zorg uitbreiden. Daarbij werd geconstateerd dat ze nog niet eerder regulier bezocht waren en dus is er voor gekozen dit alsnog te doen. In totaal is er met 7 aanbieders contact geweest en zijn er 6 onderzoeken gedaan: 1 nieuw te contracteren aanbieder; 2 reguliere onderzoeken bij aanbieders die nog niet onderzocht waren door GGD Groningen; 1 aanbieders is bezocht door de toezichthouder samen met de contractmanager. 1 aanbieder wordt in 2021 bezocht; 2 administratieve vervolgonderzoeken in opvolging na reguliere onderzoeken gedaan door GGD Groningen.

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 6 | 12

Bezoeken aanbieders

nieuw te contracteren

reguliere bezoeken

vervolgonderzoeken

bezoek samen met cm

Bevindingen Sinds juli 2020 zijn door de toezichthouder kwaliteit Wmo 6 aanbieders bezocht. Bij 4 aanbieders zijn in totaal 8 aanbevelingen gedaan ter verbetering van de kwaliteit. De aanbevelingen waren op de domeinen cliënten en veiligheid. Onderstaande schema’s geven een beeld van de aanbevelingen die gedaan zijn:

Domein clienten

medezeggenschap

klachtenregeling

afstemming in de keten

Bij 2 aanbieders was er wel medezeggenschap van cliënten, maar deze was niet vastgelegd; 1 aanbieder werd geadviseerd om de klachtenregeling te kort en bondig te herschrijven en 1 aanbieder moest de hulpverlening rondom een client vastleggen in verband met regievoering.

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 7 | 12

Domein veiligheid

meldingsplicht calamiteiten en geweld

registratie incidenten

Bij veiligheid is het niet hebben van een calamiteiten protocol en waar dit te melden de grootste groep van tekortkomingen. Dit was aan de hand bij 2 aanbieders. Ook het registreren van incidenten en deze passend maken voor medewerkers was bij 2 aanbieders sprake van. Alle aanbevelingen zijn na 3 maanden opnieuw beoordeeld. Alle 4 de aanbieders zijn met de gedane aanbevelingen aan de slag gegaan en voldoen daarna aan alle gestelde kwaliteitseisen. De aanbevelingen geven geen aanleiding tot verdergaande maatregelen of aanpassingen.

Signalen Een ‘signaal’ is een teken waarmee een persoon wijst op een in zijn ogen ontoelaatbare situatie. Signalen worden meestal meegenomen in een risicoanalyse voor het geprogrammeerde toezicht. Als een signaal zodanig ernstig is, dan kan dat rechtvaardigen om er onderzoek naar te doen. Ernstige signalen worden dan vaak wel eerst getoetst op juistheid en ernst. Bij de start van het invullen van de functie als toezichthouder kwaliteit Wmo kwam in beeld dat signalen over zorgaanbieders bij verschillende mensen in de organisatie binnenkomen. Zowel bij contractmanagement (CM), openbare orde en veiligheid (OOV), de consulentenbegeleider Wmo of de toezichthouders rechtmatigheid en handhaving komen signalen terecht. Om de binnenkomende signalen te bundelen en te verbinden, heeft de toezichthouder kwaliteit Wmo overleg gevoerd met alle partijen. Daaruit is het 4-wekelijks overleg ‘Bespreken van signalen’ voortgekomen. Dit is gecommuniceerd met de consulenten Wmo zodat ze weten waar zij hun signalen kunnen doorgeven en er volgt terugkoppeling aan hen na een ingebracht signaal. De toezichthouder kwaliteit Wmo is voorzitter en houdt sinds augustus 2020 in een excel bestand alle signalen en afgesproken acties bij. Het is echter niet per definitie dat een te volgen actie zal moeten worden uitgevoerd door de toezichthouder kwaliteit.

Afhankelijk van het signaal kan een actie ook liggen bij de contractmanager, de collega toezichthouder rechtmatigheid en handhaving, de consulentbegeleider of de Wmo consulent.

Soorten signalen In het 4-wekelijks overleg in 2020 zijn 10 aanbieders besproken. Zij kwamen naar voren om verschillende redenen. Bij 4 aanbieders waren er vragen over de uitvoering van de begeleiding. Te denken daarbij valt aan verschillende begeleiders krijgen in een korte periode, de begeleiding is niet gericht op ontwikkeling van de client of gedane beloftes worden niet nagekomen. Bij 5 aanbieders vonden consulenten dat aanbieders meer uren aan begeleiding vragen dan zij noodzakelijk achten en waarbij een hoge indicatie ook niet perse gedeclareerd wordt. Bij 2 aanbieders hebben consulenten negatieve onderbuikgevoelens. Dit laatste is een lastig onderwerp omdat het veelal niet concreet en feitelijk is wat maakt dat een toezichthouder niets in handen heeft om mee aan de slag te kunnen. Anderzijds is het wel belangrijk dat consulenten alert blijven en luisteren naar hun gevoel. Aan consulenten wordt meegegeven om signalen zo feitelijk en concreet mogelijk te maken en bijvoorbeeld korte indicaties af te geven waarbij ze de casus goed blijven monitoren. 1 Aanbieder is in het nieuws gekomen door het maken van hoge winsten. Deze aanbieder is voornamelijk actief in de Jeugdwet en Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 8 | 12

derhalve is de actie aan de RIGG die dit heeft opgepakt. Bij 2 aanbieders waren er vragen omtrent het declaratiegedrag. Dit kan enerzijds zijn dat een hoge indicatie niet wordt gedeclareerd, maar anderzijds ook dat er wordt gedeclareerd en niet de volledige zorg wordt geleverd. Dit kan te maken hebben met het niet komen opdagen van cliënten bijvoorbeeld waarbij dan wel de zorg wordt gedeclareerd (no-show) of dat er vragen zijn over de corona periode en de regeling omzetcompensatie en meerkostenfactuur.

10 aanbieders besproken. Signalen m.b.t.: 6 5 4 3 2 1 0

Gedane acties 1 aanbieder is bezocht door de toezichthouder samen met de contractmanager. 1 aanbieder wordt in 2021 bezocht; 1 signaal wordt verder opgepakt door contractmanagement; 1 signaal is nog in onderzoek door collega’s rechtmatigheid en handhaving; 1 signaal betrof beschermd wonen en is neergelegd bij centrumgemeente Groningen, verantwoordelijk voor toezicht op beschermd wonen; 1 signaal betreft met name jeugd en is neergelegd bij de RIGG, weinig Wmo indicaties; 1 signaal is teruggelegd bij de Wmo consulent door de gegeven indicatie goed te monitoren; 1 signaal ligt bij de consulentenbegeleider Wmo die evaluaties zal doen; 1 signaal gaf verder geen aanleiding tot directe actie; 1 signaal was te verouderd om nog iets mee te kunnen doen. Toezichthouders in Friesland hebben deze aanbieder regelmatig bezocht.

3. Ontwikkelingen en vooruitblik Een professionele toezichtfunctie kan een gemeente veel inzicht geven in het functioneren van het lokale sociaal domein. Inzicht dat helpt om beleid verder aan te scherpen, aanbieders te stimuleren continu te werken aan kwaliteit en uiteindelijk de ondersteuning en zorg voor inwoners te verbeteren. Daarnaast helpt een professionele (integrale) toezichtfunctie bij de grip op rechtmatigheid, de kwaliteit, maar ook de kosten binnen de uitvoering van de Wmo 20151. Hoewel sommige ontwikkelingen niet direct onderdeel zijn van het toezicht kwaliteit Wmo, is het wel van betekenis te noemen in verband met de brede ontwikkeling van het integraal toezicht.

1

Informatie uit ‘Handreiking Wmo-toezicht’ van de VNG d.d. december 2020 Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 9 | 12

Nieuwe inkoop Wmo De huidige contracten Wmo, door de gemeente zelf ingekocht, lopen af op 1 januari 2022 met een eventuele verlenging tot 1 juli 2022 of langer indien nodig. Hierdoor zijn er met het schrijven van deze jaarrapportage nog geen cyclisch geprogrammeerde bezoeken gepland voor 2021 omdat nog niet te voorzien is hoeveel aanbieders opnieuw gecontracteerd zullen worden.

Calamiteiten en geweldincidenten Naast het algemene toezicht op kwaliteit van de Wmo, zijn gemeenten ook verantwoordelijk voor het toezicht op calamiteiten en geweld binnen de Wmo. Vanaf 1 januari 2015 tot 1 januari 2021 heeft de gemeente Westerkwartier deze toezichthoudende taak opgedragen aan de centrumgemeente Groningen. Inmiddels is er voldoende kennis in de eigen gemeente om dit toezicht zelf uit te voeren. De gemeente is voor het calamiteitentoezicht verplicht om een Wmo toezichthouder aan te wijzen. Met het in dienst nemen van de toezichthouder kwaliteit Wmo wordt aan deze eis voldaan. Vanaf 1 januari 2021 gaat de gemeente Westerkwartier het toezicht op de meldingen calamiteiten en geweldincidenten Wmo zelf uitvoeren. Hiervoor heeft de toezichthouder kwaliteit Wmo in samenwerking met de beleidsmedewerker met toezicht in de portefeuille een protocol en een werkproces opgesteld. Deze zijn door het college vastgesteld. Tevens heeft de toezichthouder een meldingsformulier ontwikkeld voor de zorgaanbieders. Het protocol en het meldingsformulier zijn gecommuniceerd met de aanbieders en zijn geplaatst op de gemeentelijke website. Van de meldingen calamiteiten en geweld zal een apart jaarrapportage opgesteld worden. IKZ Per 01-01-2021 is de gemeente Westerkwartier aangesloten bij het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ).

Het IKZ faciliteert informatie-uitwisseling in het kader van zorgfraude binnen een breed samenwerkingsverband van Nza, IGJ, Inspectie SZW, Belastingdienst, FIOD, CIZ, OM, Zorgverzekeraars Nederland en VNG. Een collega toezichthouder rechtmatigheid en handhaving is contactpersoon voor het IKZ. Vanuit een professionele toezichtfunctie kan er verdere invulling en inrichting worden gegeven aan het kwaliteitstoezicht Wmo door onder andere:

Openbaar maken rapporten Ook het openbaar maken van rapporten is een onderwerp wat in 2021 vorm gaat krijgen. De toezichtrapporten kwaliteit Wmo zijn op dit moment passief openbaar (namelijk op te vragen via een Wobverzoek). Het actief openbaar maken van toezichtrapporten is nog niet wettelijk verplicht. De voorbereiding voor deze wettelijke verankering zijn inmiddels in gang gezet. De gemeente Westerkwartier vindt deze actieve openbaarmaking bovendien van belang. Het actief openbaar maken van toezichtrapporten is een belangrijk ontwikkelpunt hierin. Dit is echter een proces dat zorgvuldigheid vereist. Het algemeen belang bij openbaarmaking moet worden afgewogen tegen het belang van betrokkenen: betrokkenen mogen niet onevenredig worden benadeeld door de openbaarmaking. Ook moeten de voorwaarden waaronder actieve openbaarmaking van toezichtrapporten kan plaatsvinden geborgd zijn (denk aan de mogelijkheid tot bezwaar en beroep). Het jaar 2021 wordt daarom gebruikt om het proces te doorlopen en de voorbereidingen te treffen voor actieve openbaarmaking van de toezichtrapporten.

Beschermd wonen Input leveren m.b.t. Toezicht op Beschermd Wonen (BW); De decentralisatie van BW is uitgesteld tot 01-012023. Echter met betrekking tot toezicht op BW is het goed dat men zich realiseert dat in 2019 de meeste calamiteitenmeldingen werden gedaan door instellingen van Beschermd Wonen. Van de 42 meldingen in de gehele provincie waren er slechts 2 over de ambulante voorzieningen. Dit is verklaarbaar door het feit dat binnen beschermd wonen de meest kwetsbare doelgroep woont, de veiligheid daar gedurende 24 uur bewaakt moet worden en de geboden ondersteuning aan veel kwaliteitseisen moet voldoen (informatie uit het jaarverslag 2019 Toezicht Calamiteiten en Geweld Wmo geschreven door centrumgemeente Groningen).

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 10 | 12

Input leveren algemeen De toezichthouder heeft verder onder meer input geleverd aan de pilot Gezinsverzorgende; inkoop sociaal domein en preventie programma; de Wmo anders,beter,slimmer; zorginitiatieven en overleg met ruimtelijke ordening (RO) en antwoord gegeven op raadsvragen die gesteld zijn.

Inkoop sociaal domein Input leveren op de nieuwe inkoop sociaal domein en dan met name met betrekking tot kwaliteitseisen die opgenomen kunnen worden in het contract. De toezichthouder levert haar bijdrage door aandacht te vragen voor het opnemen van kwaliteitseisen, maar ook voor hoofd-en onderaannemerschap en welke eisen hieraan kunnen worden gesteld, het PGB (bij minder gecontracteerde aanbieders is de kans groter dat meer PGB’s aangevraagd gaan worden).

PGB GGD Groningen heeft in opdracht van de gemeente Westerkwartier een pilot PGB uitgevoerd. De conclusie die zij hebben gesteld is: ‘Op sommige punten kun je de norm uit het toetsingskader ZiN aanpassen om het voor PGB aanbieders ook haalbaar te maken. Je kan kiezen voor aanpassing van het kader of de beoordeling in alle redelijkheid bij de toezichthouder neerleggen. Voor aanbieders die op basis van informeel tarief zorg leveren is het kader niet geschikt. Wellicht zou je hier aan de voorkant minimale eisen kunnen omschrijven. Wat mist in het ZiN kader is de regievoering die bij de client ligt en daarbij ook de verantwoordelijkheid voor de financiën. De regievoering wordt vaak bepaald bij de toegang, hiervoor zou je het document van de VNG “10 punten vaardigheden” kunnen gebruiken. Vragen met betrekking tot het financiële deel zou je kunnen opnemen in het kader’. De toezichthouder kwaliteit zal verder meehelpen in samenbrengen wat er al is ontwikkeld op gebied van PGB eisen (onder andere handreiking voor consulenten maken) en een bijdrage leveren aan het nog te maken toetsingskader voor PGB aanbieders. Daarnaast zal de toezichthouder een stappenplan en tips op papier zetten voor de Wmo consulenten.

Provinciaal Toezichthouders overleg In het kader van afstemming en deskundigheidsbevordering neemt de toezichthouder kwaliteit Wmo deel aan het Provinciaal Toezichthouders Overleg. Dit overleg vindt 6 keer per jaar plaats. Met het vertrekken van de voorzitter heeft de toezichthouder kwaliteit Wmo van de gemeente Westerkwartier deze functie overgenomen per augustus 2020.

Integraal beleid toezicht Afstemmen over verder te ontwikkelen integraal beleid rondom toezicht Wmo. Onder andere met betrekking tot toezicht op rechtmatigheid omdat kwaliteit en rechtmatigheid hand in hand gaan en in samenwerking mogelijke fraude met zorggeld voorkomen kan worden. Het uitwerken van een integraal beleid ligt bij de beleidsmedewerker.

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 11 | 12

Bijlage: zie bijgevoegd document: Rapportage GGD Groningen toezicht Wmo Westerkwartier september 2020.pdf

Jaarrapportage 2020 Toezich t Kwaliteit Wmo

P a g i n a 12 | 12