CConstaterende datWesterkwartier
Koppel je AI →
Document · PDF

201-01 Raadsbrief Reactie op 'burgermotie' Plaatselijk Belang Visvliet

Raadsvergadering 18 november 2026, gemeente WesterkwartierBij agendapunt: Lijst Ingekomen Stukken790 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Pagina 1 van 3 De raad van de gemeente Westerkwartier Per e-mail via griffie@westerkwartier.nl Bezoekadres Hooiweg 9 9801 AJ Zuidhorn Postadres Postbus 100 9350 AC Leek Informatie 14 0594 info@westerkwartier.nl westerkwartier.nl Onderwerp reactie op 'burgermotie' Plaatselijk Belang Visvliet Kenmerk 1969248350 Datum 20 oktober 2026 Team Vastgoed en Grondzaken Beste leden van de raad, Per brief d.d. 17 maart 2026 is de raad geïnformeerd over de op 22 juli 2025 door Plaatselijk Belang Visvliet ingediende ‘burgermotie’. Met deze motie is aandacht gevraagd voor de kosten die gemoeid zijn met de vestiging van een opstalrecht bij kleinschalige dorpsinitiatieven op gemeentegrond. Alhoewel wij in onze gemeente het instrument ‘burgermotie’ niet kennen, is het onderliggende signaal wel serieus genomen. Portefeuillehouder R. Lamberst heeft naar aanleiding van de motie toegezegd onderzoek te doen naar de mogelijkheden om deze kosten niet bij de initiatiefnemers neer te leggen, maar bij de gemeente. Op basis van dat onderzoek hebben wij thans een besluit genomen, waarover wij u middels deze brief informeren. Ons besluit Wij hebben besloten om bij kleinschalige dorpsinitiatieven op gemeentegrond, als uitgangspunt te nemen dat daarvoor een zakelijk recht van opstalrecht (hierna te noemen: opstalrecht) gevestigd dient te worden.

De kosten die daarmee samenhangen, waaronder de notaris- en kadasterkosten en de overdrachtsbelasting voor het opstalrecht, kunnen door de initiatief- nemers meegenomen worden bij subsidie- en fondsaanvragen. Indien de initiatiefnemers de begroting niet rondkrijgen kunnen zij een beroep doen op het leefbaarheidsbudget van de gemeente. Waarom een opstalrecht? Met de vestiging van een opstalrecht verleent de gemeente aan de initiatiefnemers het recht om op gemeentegrond opstallen of voorzieningen in eigendom te hebben. De ondergrond blijft eigendom van de gemeente, terwijl de gerealiseerde opstallen of voorzieningen eigendom zijn van de initiatiefnemers. Deze constructie biedt zowel de gemeente als de initiatiefnemers duidelijkheid en zekerheid. De gemeente behoudt haar eigendomspositie en regie over de grond, terwijl de initiatiefnemers voldoende rechtszekerheid krijgen om te investeren in opstallen/voorzieningen die bijdragen aan de leefbaarheid van een dorp. Daarnaast zorgt het opstalrecht ervoor dat niet alleen het eigendom, maar ook het beheer en onderhoud van de opstallen/voorzieningen bij de initiatiefnemers komen te liggen. Dat geldt ook voor de daaraan verbonden risico's, schaden en Pagina 2 van 3 aansprakelijkheid, voor zover deze niet aan de gemeente kunnen worden toegerekend.

Op deze wijze is de verdeling van rechten, verplichtingen en verantwoordelijkheden tussen partijen helder afgebakend, waardoor toekomstige onduidelijkheden en discussies zoveel mogelijk worden voorkomen. Kosten Een opstalrecht wordt gevestigd middels een notariële akte, die wordt ingeschreven in het kadaster. De notaris- en kadasterkosten die daarmee samenhangen zijn onder andere afhankelijk van de oppervlakte van het perceel waarop het opstalrecht wordt gevestigd. In het algemeen liggen de kosten tussen € 1.000 en € 1.700 (prijspeil 2026). Naast de notaris- en kadasterkosten zijn de initiatiefnemers voor de verkrijging van het opstalrecht overdrachtsbelasting verschuldigd. Deze belasting bedraagt thans 10,4% en wordt berekend over de tegenprestatie (vergoeding) of over de waarde van het opstalrecht. Doordat de initiatiefnemers voor de verkrijging van het opstalrecht geen vergoeding aan de gemeente verschuldigd zijn, wordt de overdrachtsbelasting berekend over de waarde van het opstalrecht. Deze waarde verschilt per situatie. Daardoor kan de verschuldigde overdrachtsbelasting variëren van nihil tot enkele honderden euro's of meer. Zowel de notaris- en kadasterkosten als de overdrachtsbelasting, kunnen door de initiatiefnemers worden meegenomen bij subsidie- en fondsaanvragen als onderdeel van de totale projectkosten.

Ondersteuning van dorpsinitiatieven Dorpsinitiatieven leveren een belangrijke bijdrage aan de sociale samenhang en de leefbaarheid binnen de dorpskernen. Om deze initiatieven op gemeentegrond mogelijk te maken, is het onwenselijk dat de kosten die voortvloeien uit de vestiging van een opstalrecht een financiële drempel vormen. Indien het initiatief niet gefinancierd kan worden uit subsidies of fondsen, dan kan een beroep worden gedaan op het leefbaarheidsbudget. Het leefbaarheidsbudget heeft daarmee een aanvullend karakter. Dekking Op voorhand is niet bekend hoeveel dorpsinitiatieven er worden ingediend en in hoeveel gevallen er een beroep wordt gedaan op het leefbaarheidsbudget. Uitgaande van gemiddeld 5 à 6 dorpsinitiatieven per jaar, is een budget benodigd van maximaal € 10.000 per jaar. Voor de begroting heeft ons besluit geen financiële consequenties. Naar verwachting kunnen de kosten volledig worden gedekt uit het beschikbare leefbaarheidsbudget van team Communicatie. Communicatie Ons besluit wordt via de leefbaarheidsadviseurs aan de initiatiefnemers meegedeeld en in het bijzonder aan de indieners van onderhavige motie.

Tot slot Met ons besluit worden dorpsinitiatieven op gemeentegrond juridisch goed geborgd, terwijl tegelijkertijd een bijdrage wordt geleverd aan het stimuleren van deze initiatieven, waarmee de sociale samenhang en de leefbaarheid in de dorpen wordt versterkt. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van de gemeente Westerkwartier, Ard van der Tuuk Burgemeester Pagina 3 van 3 Ruud Kleijnen Secretaris

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/67b79c3e-1428-475d-b69d-112a11d313f9?agendaItemId=ac356a54-6f19-4ef8-9428-3cdb7b029126