200-02 Bijlage 1 Provinciaal woonbehoefteonderzoek 2026-2036
Tekst van het document
PROVINCIE | 5.175 | 17.850 | 23.475 | 23.000 - 28.500 | ± 7.115 | 29.930 -35.545 6 | DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 61 6.2 VERWACHTE WONINGBEHOEFTE | LANGE TERMIJN Langetermijnverwachting vanaf 2036 | GRONINGEN | MIDDEN-GRONINGEN Hieronder lees je per gemeente de verwachte ontwikkeling | Blijvende groei door aantrekkingskracht vanuit provincie en | Lichte groei, met zwaartepunt in Hoogezand, Sappemeer van huishoudens vanaf 2036, vooruitkijkend richting 2046. | daarbuiten. Vooral gericht op Stad en kernen daar direct | en in mindere mate Harkstede in de luwte van Meerstad. In We gaan uit van een marktsituatie waarin de opgave die | omheen (Haren, Hoogkerk, Meerstad). Dorpen rond Haren | sommige kernen is extra instroom nodig om het inwonertal we voor 2026 tot 2036 verwachten is afgerond en tekorten | profiteren mee van uitwaaiereffect Regio Groningen-Assen | op peil te houden als gevolg van vergrijzing. In kernen met dus zijn ingelopen. Deze doorkijk naar 2046 is kwalitatief | (zwaartepunt zuidwest-georiënteerd). In dorpen rond Ten | minder goede bereikbaarheid en een lager en richtinggevend, maar een stuk onzekerder dan de | Boer is extra instroom nodig om het inwonertal op peil te | voorzieningenniveau, met name in het noordoosten, is dat opgave voor de periode 2026 tot 2036.
| houden als gevolg van vergrijzing. De Nedersaksen- | en | een onzekerheid. De Nedersaksenlijn kan groei in vooral Lelylijn kunnen de groei op termijn flink versterken, met | Hoogezand en Sappemeer een boost geven – | zie paragraaf EEMSDELTA | zwaartepunt rondom stations – | zie paragraaf 6.3 – | Plus- | 6.3 – Plus-varianten. Stabiel tot lichte groei, waarbij instroom zich vooral richt op | varianten. Appingedam, Delfzijl-Farmsum en in kleinere aantallen op | OLDAMBT Loppersum, Middelstum en dorpen aan de westkant. In | HET HOGELAND | Stabiel tot lichte groei, met vooral nog instroom in veel dorpen, met name langs de Dollard, is stabilisatie of | Tweedeling: groei in Bedum en Winsum en omgeving, en | Winschoten, Scheemda en Blauwestad. Daarbuiten is extra groei van het aantal huishoudens alleen mogelijk met extra | lichte groei tot stabilisatie in het noorden van de gemeente, | instroom nodig om het inwonertal op peil te houden als instroom houden als gevolg van vergrijzing. In kernen met | waarbij zeker in kleine dorpen langs de Waddenkust extra | gevolg van vergrijzing. In kleine kernen met minder goede minder goede bereikbaarheid en een lager voorzieningen- | instroom nodig is om het inwonertal op peil te houden als | bereikbaarheid en een lager voorzieningenniveau, in het niveau is dat een onzekerheid. Ontwikkelingen in de | gevolg van vergrijzing.
In kernen met minder goede | noorden en oosten van de gemeente, is dat een Eemshaven en verdubbeling van de N33 bieden daarvoor | bereikbaarheid en een lager voorzieningenniveau is dat een | onzekerheid. kansen – | zie paragraaf 6.3 – | Plus-varianten. | risico. Uithuizen blijft lokaal inwoners aantrekken. Bij ontwikkelingen in de Eemshaven zijn er kansen voor blijvende groei, ook in het noorden en oosten van de gemeente – | zie paragraaf 6.3 – | Plus-varianten. 6 | DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 62 6.2 VERWACHTE WONINGBEHOEFTE LANGE TERMIJN PEKELA Stabiel tot lichte groei met meer focus op Oude Pekela dan op Nieuwe Pekela. Bij een meer ontspannen markt is hier wel extra instroom van buitenaf nodig om te blijven groeien, door vergrijzing. Dat is een onzekerheid, ook doordat Pekela minder goed bereikbaar is en geen grote stedelijke kern heeft. STADSKANAAL Groei hangt sterk samen met ontwikkelingen rondom de Nedersaksenlijn. Stadskanaal vergrijst, dus in de huidige situatie is extra instroom nodig om het inwonertal op peil te houden. De komst van een station in Stadskanaal zorgt voor groeipotentie, vooral in Stadskanaal en Musselkanaal – zie paragraaf 6.3 – Plus-varianten.
In andere, kleinere dorpen met beperkte voorzieningen en mindere bereikbaarheid kan dit bijdragen aan stabilisatie van het aantal huishoudens, ondanks vergrijzing. VEENDAM Lichte groei, met de focus op Veendam en Wildervank. De komst van de Nedersaksenlijn zorgt waarschijnlijk voor een beperkte extra groei, maar het effect is minder groot dan in bijvoorbeeld Stadskanaal, omdat Veendam al een goede treinverbinding richting de stad Groningen heeft – zie paragraaf 6.3 – Plus-varianten. In buurtschappen eromheen is extra instroom nodig om het inwonertal op peil te houden als gevolg van vergrijzing. Door de minder goede bereikbaarheid en een lager voorzieningenniveau is dat een onzekerheid. WESTERKWARTIER Blijvende groei als gevolg van overdruk vanuit de stad Groningen, met het zwaartepunt op het oosten van de gemeente en dorpen dicht bij de A7. De komst van de Lelylijn kan groei in Leek en nabijgelegen kernen een boost geven – zie paragraaf 6.3 – Plus-varianten. In het westen gaat het eerder om lichte groei vanaf 2036. Kernen als Zuidhorn, Leek-Tolbert en Aduard groeien vanaf 2036 naar verwachting nog het snelst. In sommige delen, zoals Middag-Humsterland, is extra instroom nodig om het inwonertal op peil te houden als gevolg van vergrijzing. Door de minder goede bereikbaarheid en een lager voorzieningenniveau is dat een onzekerheid.
WESTERWOLDE Groei aan de zuidkant van de gemeente hangt sterk samen met ontwikkelingen rondom de Nedersaksenlijn – zie paragraaf 6.3 – Plus-varianten. De komst van een station in Ter Apel zorgt voor groei in de directe omgeving ervan. Het noorden en midden van de gemeente profiteren veel minder van de Nedersaksenlijn-effecten. Daar is extra instroom nodig om het inwonertal op peil te houden, als gevolg van de sterke vergrijzing die daar nu al is en omdat kernen daar minder goed bereikbaar zijn. WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | 636 DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN 6.3 PLUS-VARIANTEN Trendbreuken: ze ontstaan en zijn beïnvloedbaar | Fragment: Philips’ eisenlijstje voor Stadskanaal De bandbreedtes voor de basisprognose die we net lieten | gemeenten concrete aanleidingen om voor te sorteren | Onderstaand fragment illustreert dat ook in de jaren 50 de zien, zijn een waardevolle inschatting als je uitgaat van | op een trendbreuk. Een integrale aanpak | is dan nodig | komst van meer werk, woningen en inwoners en gelijkblijvende omstandigheden in provincie en gemeenten. | om kansen te creëren voor blijverschap en | voorzieningen en bereikbaarheid integraal werden De afgelopen decennia werd duidelijk zichtbaar dat | aantrekkingskracht en een duurzaam grotere behoefte | benaderd.
Het laat enerzijds de mogelijke trendbreuk zien, trendbreuken kunnen ontstaan, door externe factoren én | aan woningen. Het gaat dan om investeringen in | maar ook de onzekerheid bij één grote werkgever. door eigen toedoen. | infrastructuur, opleiding, werk, omgevingskwaliteit, | … de vestiging van het bedrijf had wel wat voeten in de - | Door een externe factor: de economische crisis leidde | voorzieningen, bestaand en nieuw wonen en meer. Dit | aarde. De gevraagde voorzieningen, door Philips tussen circa 2008 en 2013 bij veel mensen tot | is ook nodig om niet te sterk afhankelijk te zijn van | ‘desiderata’ genoemd, logen er niet om; de directie eiste beperkte mogelijkheden of voorzichtigheid om stappen | bedrijfsmatige of politieke keuzes zoals in de jaren | een meer gedifferentieerde woningbouw in een op de woningmarkt te zetten én tot migratie naar | 60/70 (de komst en het vertrek van onder meer Philips | aantrekkelijke omgeving, met buurthuizen en wijkcentra. Er economisch sterke gebieden. Dit leidde lokaal tot | in Stadskanaal, KPN in Groningen). | moesten betere wegverbindingen komen met het zuiden en stagnatie en vraaguitval. Trendprognoses voorspelden | westen van Nederland. Hotel Dopper moest grondig een voortzetting van die situatie, maar de realiteit was | Plus-varianten: van concreet naar onzeker | worden gerestaureerd.
Er moest een vliegstrip komen, omgekeerd: een benodigde inhaalslag die bovendien | In de paragrafen hierna gaan we in op plus-varianten, meer | alsook aansluiting op het spoorwegnet met Assen en moeilijk te maken was door de procyclische reactie | concreet of meer onzeker. Hoe onzekerder, hoe meer de | Groningen. Verder werd een sporthal geëist en meer (deprogrammeren, afschalen relevante capaciteit bij | gebruikte aantallen ook gelden als een ‘ambitiecijfer’ en | sportvelden. Tevens wilde men een middelbare technische gemeenten). | niet als prognose. We onderscheiden naast Nij Begun: | school en er moest een ziekenhuis en een theater worden - | Door eigen toedoen: recente ontwikkelingen als Nij | - | Nedersaksenlijn | gebouwd… Begun, Nedersaksenlijn, Lelylijn, Eemshaven en | - | Lelylijn verdubbeling van de N33 zijn voor betrokken | - | Eemshaven en N33 | https://www.deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen/philips- eisenlijstje-voor-stadskanaal 6 | DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 64 6.3 PLUS-VARIANTEN Nedersaksenlijn | Lelylijn In oktober 2025 heeft het Rijk de Nedersaksenlijn, de | Het MIRT-onderzoek rekent met het scenario WLO*-hoog | De komst van een Lelylijn is minder zeker dan die van de verbinding tussen Groningen, Emmen en Enschede, | met bijna 10.000 extra woningen langs de hele verbinding |
Nedersaksenlijn. Companen | bracht in 2024 de mogelijke toegezegd. Het MIRT-Onderzoek | Nedersaksenlijn is op dit | rondom de stations. Ruim de helft van die woningen zal in | impact van de Lelylijn op de woningmarkt in beeld. De moment de beste basis voor een inschatting van de | de provincie Groningen komen. Dit aantal is geschat op | extra groei vanuit de Lelylijn varieert in de scenario’s van woningbehoefte. Er volgt nog nader onderzoek. Het MIRT- | basis van onder meer casestudies na de aanleg van de | geen extra groei tot ruim 34.000 extra woningen langs de onderzoek wijst erop dat er naast een betere | Duitse A31 en de invloed op woningen in aangrenzende | hele lijn. De meeste invloed wordt verwacht rondom bereikbaarheid ook kansen liggen om sociaaleconomische | gebieden daar. Het is niet bekend hoe integraal daar | (nieuwe) stations. Gelet op de onzekerheid op dit moment structuren te versterken en de algehele brede welvaart te | gewerkt is aan het algehele bindings- | en vestigingsklimaat. | en de lange voorbereidingstijd rekenen we de potentie van verbeteren. Alleen bij integrale investeringen in het gebied | Zie pagina 65 en 66 voor de toedeling per gemeente en de | grotere woningbehoefte niet toe aan de prognose tot 2036. kan de behoefte ook daadwerkelijk leiden tot netto- | aannames daarbij.
| Het zal vooral mogelijke impact hebben op de behoefte behoeftegroei in het gebied (en dus niet slechts een lokale | vanaf 2036. herverdeling van de behoefte). Daar zijn de ambities van | De besluitvorming van het Rijk over de aanleg loopt tot in de gemeenten en Nij Begun | op gericht. | elk geval tot eind 2028. Daadwerkelijke ingebruikname is eerder ná dan vóór 2036. Het is gelet op lange procedures In Stadskanaal en Westerwolde is de verwachte impact | en risico’s op speculatie van belang dat gemeenten al naar relatief het grootst, doordat hier nieuwe stations worden | potentiële locaties zoeken voor nieuwe ontwikkelingen. Na toegevoegd. Groningen, Midden-Groningen en Veendam | besluitvorming over tracé- | en stationslocaties (planning: profiteren door de uitbreiding van hun netwerk. | 2028) zullen gemeenten daarin concreter worden. Er zullen tussentijds aanvullende onderzoeken nodig zijn naar | * Toekomstverkenning vanuit het Planbureau voor de Leefomgeving met woningbehoefte, passende woonmilieus en programmering. | vier scenario’s.
6 | DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 65 6.3 PLUS-VARIANTEN Eemshaven en N33 | Nij Begun | en het Masterplan Regiocentra De Eemshaven is in de afgelopen jaren ontwikkeld tot een | Het onderzoek van Eemsdelta hanteert een bandbreedte | Nij Begun | en het Masterplan Regiocentra richten zich op industriële, logistieke en digitale hub, met | voor de woningbehoefte met als aanname dat het | investeringen voor volgende generaties en spreiden zich uit miljardeninvesteringen door Google-QTS-Microsoft, een | basisscenario van 600 woningen in 10 jaar kan oplopen tot | over de hele provincie. Een succesvolle aanpak leidt naar LNG-haven en offshore windenergie. Er is meer | mogelijk 900 – | een factor 1,5. Daarmee beweegt het | verwachting in de provincie als geheel tot meer bindings- (hogeropgeleide) werkgelegenheid, zij het dat de | groeitempo richting de 0,8% per jaar, nog binnen de | en aantrekkingskracht. We nemen deze nu niet mee in werkgelegenheidsgroei bescheiden is vergeleken met de | bandbreedte van de basisprognoses. Voor dit onderzoek | getalsmatige benaderingen in dit onderzoek. Onderzoeken omvang van de kapitaalinjecties.
Ondertussen wordt | hanteren we dezelfde factor als basis voor een ambitiegetal | en prognoses in de komende jaren zullen moeten gewerkt aan een positief besluit over verdubbeling van de | in Eemsdelta. | herkennen in hoeverre en wanneer hiervan effecten te zien N33. Ook deze ontwikkeling kan bijdragen aan het | zijn. vasthouden van huidige inwoners en het aantrekken van | Voor Het Hogeland werken we niet met aantallen omdat nieuwe inwoners in Eemsdelta en Het Hogeland. | daar geen eerdere uitspraken over zijn gedaan. Er zijn op dit moment geen degelijk onderbouwde | Deze ontwikkelingen zijn voor de gemeenten Het Hogeland onderzoeksuitkomsten beschikbaar om de impact op de | en Eemsdelta reden voor nader onderzoek naar de potentie woningbehoefte in precieze aantallen te schatten. Het | om meer huishoudens zich te laten vestigen, in het Masterplan Regiocentra voor de kern Uithuizen en het | bijzonder op de lijn stad Groningen-Eemshaven, in de woningmarktonderzoek Eemsdelta (KAW, 2022) | gemeenten Het Hogeland en Eemsdelta. besteedden er al wel aandacht aan. 6 | DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 66 6.3 PLUS-VARIANTEN Per gemeente een inschatting | - | In de tijd: eerst nadruk op vervangende nieuwbouw, later meer | uitvallen.
Hieronder lees je per gemeente de relevante | groei Eemshaven en verdubbeling N33. | - | In de tijd: impact vooral na aanleg, vanaf 2036. trendbreukfactor(en), de bron waarmee de plusvariant GRONINGEN | OLDAMBT gevoed is, het totaaleffect in aantal woningen en de | - | Trendbreukfactor: Nij Begun, Lelylijn, Nedersaksenlijn. | - | Trendbreukfactor: Nij Begun. Mogelijk een indirect NSL-effect. ontwikkeling daarvan in de tijd. In de meesten gemeenten | - | Bron: Impactonderzoek Lelylijn (2024), MIRT-onderzoek | - | Bron: niet nader onderzocht. - Eemsdelta uitgezonderd - | zijn effecten pas concreet te | Nedersaksenlijn (2024). | - | Effect in aantallen totaal: niet nader onderzocht. verwachten in de periode vanaf 2036. Onderzoeken | - | Effect in aantallen totaal: 0 tot 12.900 door de Lelylijn, 0 tot | - | In de tijd: niet nader onderzocht. hanteren een jaartal van 2040 in hun berekeningen, maar | 1.350 door de NSL tot 2040. Het effect kan zich over langere het is aannemelijk dat de aantallen zich uitspreiden over | periode manifesteren en ook hoger uitvallen. | PEKELA - | In de tijd: impact vooral na aanleg, vanaf 2036. | - | Trendbreukfactor: Nij Begun. Mogelijk een indirect NSL-effect. een langere termijn, bijvoorbeeld 2050. Gelet op de lange | - | Bron: niet nader onderzocht.
voorbereidingstijd bij gebiedsontwikkelingen is het nu al | HET HOGELAND | - | Effect in aantallen totaal: niet nader onderzocht. relevant om daar rekening mee te houden en vroegtijdig te | - | Trendbreukfactor: Nij Begun, groei Eemshaven, verdubbeling | - | In de tijd: niet nader onderzocht. starten met (het voorbereiden van) woningbouw in of nabij | N33. het potentiële stationsgebied. | - | Bron: aannames, nader onderzoek nodig voor meer zekerheden. | STADSKANAAL - | Effect in aantallen totaal: niet nader onderzocht. | - | Trendbreukfactor: Nij Begun, Nedersaksenlijn. EEMSDELTA | - | In de tijd: niet nader onderzocht. | - | Bron: MIRT-onderzoek Nedersaksenlijn (2024). - | Trendbreukfactor: Nij Begun, vervanging woningen, groei | - | Effect in aantallen totaal: tot 2.050 woningen tot 2040. Het Eemshaven, verdubbeling N33. | MIDDEN-GRONINGEN | effect kan zich over langere periode manifesteren en ook hoger - | Bron:Woningmarktonderzoek (2022) metaannames, nader | - | Trendbreukfactor: Nij Begun, Nedersaksenlijn. | uitvallen. onderzoek nodig voor meer zekerheden. | - | Bron: aangeleverde eigen aannames aan ProRail voor de MIRT | - | - | In de tijd: impact vooral na aanleg, vanaf 2036. - | Effect in aantallen totaal: herhaling van de aanname van een | onderzoeken. factor 1,5 op de woonvraag. | - | Effect in aantallen totaal: 1.000 tot 1.400 woningen.
Het effect kan zich over langere periode manifesteren en ook hoger 6 | DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 67 6.3 PLUS-VARIANTEN VEENDAM | GEMEENTE | TRENDBREUKFACTOR | MAXIMAAL TOTAALEFFECT - | Trendbreukfactor: Nij Begun, Nedersaksenlijn. - | Bron: MIRT-onderzoek Nedersaksenlijn (2024). | EEMSDELTA | VERVANGING WONINGEN, EEMSHAVEN, N33 | Factor 1,5 (900 - 1.075), ook voor 2036 - | Effect in aantallen totaal: tot 200 woningen tot 2040. Het effect kan zich over langere periode manifesteren en ook hoger | GRONINGEN | NSL, LELYLIJN | 1.350 + 12.900 = 14.250, vooral vanaf 2036 uitvallen. | HET HOGELAND | EEMSHAVEN | Onbekend - | In de tijd: impact vooral na aanleg, vanaf 2036. MIDDEN-GRONINGEN | NSL | 1.000 -1.400, vooral vanaf 2036 WESTERKWARTIER - | Trendbreukfactor: Nij Begun, Lelylijn. | OLDAMBT | BEPERKT / INDIRECT | Onbekend - | Bron: Impactonderzoek Lelylijn (2024). | PEKELA | BEPERKT / INDIRECT | Onbekend - | Effect in aantallen totaal: tot 1.550 woningen tot 2040. Het effect kan zich over langere periode manifesteren en ook hoger | STADSKANAAL | NSL | 2.050, vooral vanaf 2036 uitvallen. - | In de tijd: impact vooral na aanleg, vanaf 2036. | VEENDAM | NSL | 200, vooral vanaf 2036 WESTERKWARTIER | LELYLIJN | 1.550, vooral vanaf 2036 WESTERWOLDE - | Trendbreukfactor: Nij Begun, Nedersaksenlijn.
| WESTERWOLDE | NSL | 1.300, vooral vanaf 2036 - | Bron: MIRT-onderzoek Nedersaksenlijn (2024). - | Effect in aantallen totaal: tot 1.300 woningen tot 2040. Het | | Een overzicht van de impact van de verschillende plus-varianten per gemeente. effect kan zich over langere periode manifesteren en ook hoger uitvallen. - | In de tijd: impact vooral na aanleg, vanaf 2036. 6 | DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 68 KADER OMGAAN MET PLUS -VARIANTEN WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | 696 DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN Een hoge woningbouwambitie kan aantrekkelijk lijken: het laat daadkracht zien en creëert ruimte om kansen te benutten. Maar er kleven ook risico's aan. Het is de vraag of de organisatie het aankan, maar er is ook een verleiding om (te) grote financiële risico’s aan te gaan. We raden aan op een gepaste manier met de plus-varianten en bijbehorende ambities om te gaan. Adaptief programmeren Het is belangrijk om voortijdig voor te sorteren op de plus- varianten door passende plekken te zoeken en te starten met planvoorbereiding. Plannen zijn onderdeel van een adaptief programma. Adaptief programmeren betekent dat de gemeente niet vasthoudt aan een vast woningbouwprogramma, maar periodiek beoordeelt of de plannen nog aansluiten bij de actuele behoefte.
Zo kunnen projecten worden versneld, vertraagd of aangepast wanneer omstandigheden veranderen. Deze werkwijze maakt het mogelijk om ambitieus te zijn, zonder het risico te lopen dat de woningbouwopgave op termijn niet meer aansluit bij de werkelijke vraag. Dit is mede reden om niet nu sluitende afspraken te maken over de samenstelling van deze plannen, naar type, prijs en eigendom. Wanneer plannen concreet worden, is goede afstemming hierover nodig tussen gemeenten, corporaties, provincie en Rijk. Monitoring Monitoring is essentieel om tijdig te kunnen inspelen op veranderingen in de woningmarkt. Door jaarlijks gegevens te verzamelen over bevolkingsontwikkeling, woningbehoefte, planvoorraad en gerealiseerde woningen ontstaat inzicht in de voortgang en effectiviteit van het beleid. Monitoring laat niet alleen zien of er voldoende woningen worden gebouwd, maar ook of de juiste woningen worden gerealiseerd voor doelgroepen die daar behoefte aan hebben. Op basis van deze inzichten kan de gemeente haar woningbouwstrategie onderbouwd bijstellen. AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG 7 7.1 IN HET KORT Dit hoofdstuk We zoomen in op de verschillende aandachtsgroepen uit de Wet regie en hun huisvestingsvraag. Een specifieke groep hierbinnen zijn de urgent woningzoekenden. Deze groep heeft meer directe impact op woningen van corporaties dan andere groepen.
Daarom beginnen we het hoofdstuk met deze groep. De groep ouderen en hun huisvestingsvraag wordt uitgebreider beschreven. In deze provinciale rapportage beschrijven we deze aandachtsgroepen en hun woonvraag op hoofdlijnen. Voor ouderen kijken we specifiek naar de toevoegopgave en het huidige aanbod. Uitkomsten in het kort - Voor aandachtsgroepen zijn verschillende woonoplossingen passend. Een aantal groepen heeft een overlappende vraag, bijvoorbeeld naar kleine en goedkope woningen, tijdelijke woonruimte of een woonruimte met gedeelde voorzieningen. Andere groepen hebben een heel diverse woonvraag die niet met één bepaald type woning is op te lossen. - De groep urgent woningzoekenden blijft de komende jaren met zo’n 900 personen ongeveer even groot als eerdere jaren. Het toevoegen van sociale huur volgens het programma in hoofdstuk 8 is gericht op verlichten van de druk op de sociale huurmarkt conform de Wet regie. - Bij aandachtsgroepen met een kleinere omvang is het huisvestingsvraagstuk tegelijk een verdeelvraagstuk. Niet elke gemeente hoeft een oplossing te hebben voor niche-groepen zolang andere gemeenten voldoende capaciteit hebben en hier goede afspraken over zijn gemaakt. - Ouderen zijn een uitgelichte aandachtsgroep binnen de Wet regie. Voor hen zijn meer geschikte woningen nodig. Er zijn op dit moment zo’n 29.000 nultredenwoningen bekend in de hele provincie.
Dat aantal ligt in werkelijkheid hoger, doordat registraties niet compleet zijn. Daar moeten nog eens 4.375 nultredenwoningen bij tot 2036: een deel via nieuwbouw zoals verwerkt in ons programma in hoofdstuk 8 én voor het grootste deel via aanpassingen van bestaande woningen. De helft van de woningen komt voor rekening van corporaties, de andere helft voor particulieren. - Er zijn ook meer geclusterde en zorggeschikte woningen nodig. In de hele provincie gaat het afgerond om respectievelijk 4.190 en 1.355 extra woningen tot 2026. Twee derde komt voor rekening van corporaties. Hoeveel woningen er precies in de bestaande voorraad aanwezig zijn, is niet duidelijk. Dit komt mede doordat dat niet goed bijgehouden wordt. WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | 717 AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG 7.2 WOONOPGAVE AANDACHTSGROEPEN Verschillende woonopgaven voor aandachtsgroepen Vanuit de Wet regie zijn er aandachtgroepen aangewezen. Hun woonbehoefte of huisvesting vraagt om bijzondere ondersteuning, omdat ze meer dan gemiddeld moeite hebben met het vinden van een passende woning. Naast een dak boven hun hoofd hebben deze groepen in een aantal gevallen ook behoefte aan zorg en ondersteuning. Dit moet in samenhang georganiseerd worden.
Denk dan ook aan nabijheid en bereikbaarheid van voorzieningen en de mogelijkheid tot ontmoeting en eventuele begeleiding. De Huisvestingswet heeft aanvullend urgent woningzoekenden aangewezen die opgenomen moeten worden in de huisvestingsverordening met urgentieregeling. Niet iedere aandachtsgroep is aangewezen als urgent woningzoekend. Een aandachtsgroep krijgt dus niet per definitie voorrang op een woning. Aandachtsgroepen vragen om verschillende woonoplossingen. Maar er zit wel overlap in het soort woning dat zij wensen, zoals de vraag naar kleine en goedkope huurwoningen. In het schema rechts zie je de aandachtsgroepen en hun meest voorkomende woonvraag.
WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | 727 AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG MEDISCH WONINGZOEKENDEN AANDACHTSGROEP KLEIN EN GOEDKOOP DREIGEND DAKLOZEN X PLEEGZORGVERLATERS X ARBEIDSMIGRANTEN X STUDENTEN X WOONWAGENBEWONERS X STATUSHOUDERS STARTERS X OUDEREN TIJDELIJK / FLEX X GEDEELD X X X X X X X X X X X X MEDISCH WONINGZOEKENDEN AANDACHTSGROEP KLEIN EN GOEDKOOP X DREIGEND DAKLOZEN X PLEEGZORGVERLATERS X ARBEIDSMIGRANTEN STUDENTEN WOONWAGENBEWONERS STATUSHOUDERS STARTERS OUDEREN MANTELZORGVERLENERS OF - ONTVANGERS TIJDELIJK / FLEX GEDEELD X X X ERNSTIGENCHRONISCHE MEDISCHE REDENEN X UITSTROOM DAKLOOSHEID MET WMO- OPVANG X UITSTROOM HUISELIJK GEWELD OF MENSENHANDEL MET WMO-OPVANG X UITSTROOM BESCHERMD WONEN X UITSTROOM GGZ / INTRAMURALE ZORG X UITSTROOM JEUGDHULP MET VERBLIJF X X UITSTROOM (JEUGD)DETENTIE OF FORENSISCHE ZORG X X DUURZAAM UITSTAPPENDE SEKSWERKERS X X DREIGEND DAKLOZE GEZINNEN MET MINDERJARIGE KINDEREN URGENTE WONINGZOEKENDEN GEDEELD X X X X X X X DIVERS X X X X X Aandachtsgroepen met daarbinnen urgent woningzoekenden en hun meest voorkomende woonvraag.
Uitleg: klein en goedkoop = sociale huurwoningen tot de aftoppingsgrens, tot maximaal 60 m², tijdelijk / flex= woningen die voor korte tijd bewoond zijn en daarna verdwijnen of door iemand anders bewoond kunnen worden, gedeeld = woningen met gedeelde voorzieningen zoals keuken, badkamer en/of woonkamer. 7.2 WOONOPGAVE AANDACHTSGROEPEN Aantallen en soort vraag per aandachtsgroep | Hoe groot is de vraag in totaal? Hierna kijken we preciezer naar benodigde aantallen | In 2023 waren er in de hele provincie Groningen 880 | De vraag naar woningen voor urgent woningzoekenden woningen per aandachtsgroep. We gaan eerst in op urgent | toewijzingen aan urgent woningzoekenden. In 2024 steeg | komt overeen met toewijzingen die de afgelopen jaren woningzoekenden. Bij elke groep kijken we naar de | dat naar 1.000 toewijzingen. In 2025 daalde het weer iets | hebben plaatsgevonden. Daaruit blijkt geen directe verwachte vraag van de komende jaren, mits hier cijfers | naar 855 toewijzingen. Zo’n 88% van deze toewijzingen | noodzaak om extra sociale huurwoningen toe te voegen, over bekend zijn. We kijken ook naar het type woning dat | gebeurt in de gemeente Groningen. Statushouders, | bovenop de berekende netto-toevoeging. Het is wel door groepen gevraagd wordt, dus de kwalitatieve vraag.
| herhuisvesters | (bijvoorbeeld bij sloop-nieuwbouw, | belangrijk om woningen die worden toegevoegd of renovatie of functiewijziging) en uitstromers | uit | vrijgespeeld aan te laten sluiten bij de vraag vanuit urgent Bij de aandachtgroepen houden we de indeling en definities | maatschappelijke instellingen werden de afgelopen drie jaar | woningzoekenden. Als dat lukt, dan moet het lukken om vanuit de Wet regie aan. Bij urgent woningzoekenden gaan | het vaakst toegewezen. Mantelzorgverleners en | met de netto-toevoeging die je realiseert de druk op de we uit van de indeling en definities uit de Huisvestingswet. | -ontvangers, dreigend daklozen en mensen die werden | sociale huur te verminderen en voldoende mogelijkheden te toegewezen als gevolg van inkomensverlies of schulden | bieden voor urgent én regulier woningzoekenden. werden het minst vaak toegewezen. De komende jaren verwachten we dat de vraag vanuit urgent woningzoekenden uitkomt op ongeveer 900 woningen per jaar, met het zwaartepunt in de sociale huur. Voor sommige groepen verwachten we een (lichte) daling in omvang, terwijl andere groepen stabiel blijven. We gaan daar in dit hoofdstuk verder op in.
7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 73 7.3 URGENT WONINGZOEKENDEN Extra ondersteuning voor urgent woningzoekenden | kunnen ook mantelzorgverleners en -ontvangers binnen | UITSTROMERS MET EEN WLZ-INDICATIE (GGZ / De urgent woningzoekenden die in de Wet regie worden | deze familieband gebruik van maken. | INTRAMURALE ZORG) aangewezen, bestaan uit verschillende groepen. Zij krijgen | Woningzoekenden die een Wlz-instelling verlaten waar zij een plek in de Volkshuisvestingsprogramma’s. Specifiek | UITSTROOM DAKLOOSHEID MET WMO-OPVANG | geestelijke gezondheidszorg ontvingen of uit een instelling voor hen geldt een urgentieregeling als onderdeel van de | Woningzoekenden aan wie in ieder geval wegens | komen waar zij bepaalde geneeskundige/psychiatrische huisvestingsverordening. Hierbij horen ook de ‘fair share’- | dakloosheid een Wmo-opvangvoorziening is verleend. | zorg ontvingen. afspraken. Cijfers die we hierna noemen, zijn afkomstig uit | Deze groep is vaak op zoek naar goedkope huurwoningen | Deze groep heeft voornamelijk behoefte aan goedkope de Woonzorganalyse die Stec | in 2024 voor de provincie | tot de aftoppingsgrens, met een oppervlakte tot 60 m² of | huur tot de aftoppingsgrens. Denk aan woningen tot 60 m² Groningen maakte.
Soms vulden we die aan met andere | woonoplossingen zoals Skaeve | Huse. Jaarlijks is er vraag | groot en soms met zware zorg. De opgave ligt naar gegevens, o.a. uit de Monitor Huisvesting | naar ongeveer 320 reguliere woningen. Richting 2041 | schatting rond de 85 personen per jaar (bij groei: iets Aandachtsgroepen. | wordt een lichte afname verwacht. | meer) in de hele provincie, met nadruk op de gemeente Groningen. Deze opgave blijft stabiel richting de toekomst. MANTELZORGVERLENERS OF -ONTVANGERS | ERNSTIGE EN CHRONISCHE MEDISCHE REDENEN Mensen die mantelzorg verlenen of ontvangen. | Woningzoekenden die vanwege ernstige en chronische | UITSTROMERS UIT BESCHERMD WONEN Er zijn geen goede cijfers bekend over deze groep. Er zijn | medische redenen dringend woonruimte nodig hebben. | Woningzoekenden die beschermd wonen op basis van de signalen dat er veel vraag is, maar dit is niet scherp in | De afgelopen jaren zijn er in de provincie zo’n 50 | Wmo verlaten. beeld. De verwachting is dat de groep toeneemt vanwege | toewijzingen per jaar geweest voor deze groep. | De woonbehoefte voor deze groep is vaak goedkope huur, vergrijzing en ontwikkelingen in de zorg. Of deze groep ook | tot 60 m², eventueel geclusterd ambulant. Naar schatting vaker aanspraak zal maken op de sociale huur is | is de opgave ca. 280 tot 310 personen per jaar in de hele onduidelijk.
Wel is er vanuit de Wet regie een versoepeling | provincie, met nadruk op de gemeente Groningen. voor eerstegraadsfamilie als het gaat om erfwonen. Hier 7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 74 7.3 URGENT WONINGZOEKENDEN UITSTROMERS JEUGDZORG MET VERBLIJF | UITSTROMERS UIT DETENTIE, JEUGDINRICHTING OF | DUURZAME UITSTAPPERS SEKSWERK Woningzoekenden van 18 tot 23 jaar die een | FORENSISCHE ZORG | Woningzoekenden die deelnemen aan een accommodatie of gesloten accommodatie op grond van de | Woningzoekenden die een justitiële jeugdinrichting, | overheidsprogramma voor duurzaam uitstappen uit Jeugdwet verlaten. | penitentiaire inrichting of instelling voor forensische zorg | sekswerk. Deze groep heeft vaak behoefte aan kleine en goedkope | verlaten. | Deze groep heeft in eerste instantie behoefte aan een woningen in de huursector, vaker een sociale huurwoning | Deze personen zijn urgent woningzoekend op het moment | tijdelijke tussenvorm als opstap naar een reguliere woning. dan een particuliere huurwoning. Eventueel gedeeld met | dat ze langer dan drie maanden vast hebben gezeten. Bij | Deze tussenvorm kan ook gedeeld zijn met anderen. Er zijn iemand anders. Naar schatting gaat het om ca. 35 | minder dan drie maanden vallen ze onder de overige | niet veel cijfers bekend over de omvang van deze groep.
In personen per jaar in de hele provincie. Momenteel stroomt | aandachtsgroepen. Deze groep heeft vaak behoefte aan | 2023 ging het in de hele provincie om 27 personen. 60% uit naar de gemeente Groningen. | kleine en goedkope woningen, eventueel gedeeld met anderen. Er is vraag naar zowel sociale als particuliere | DREIGEND DAKLOZE GEZINNEN MET MINDERJARIGE UITSTROOM HUISELIJK GEWELD OF MENSENHANDEL MET | huurwoningen. Tot 2031 is er een woonvraag van ongeveer | KINDEREN WMO-OPVANG | 145 personen per jaar. Richting 2041 neemt dit naar | Woningzoekenden zonder vaste verblijfsplaats die deel Woningzoekenden die Wmo-opvang wegens huiselijk | verwachting af tot 135 personen per jaar. | uitmaken van een gezin met één of meer minderjarige geweld of mensenhandel verlaten. | kinderen. Over deze groep zijn geen cijfers of wensen bekend. | Uitstromers | uit forensische zorg vormen met gemiddeld één | Over deze groep zijn geen cijfers of wensen bekend. persoon per jaar een heel klein aandeel van deze groep. Zij zijn wel vaker op zoek naar beschermd wonen. 7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 75 7.4 OVERIGE AANDACHTSGROEPEN Overige aandachtsgroepen in beeld | Over deze groep zijn geen cijfers of wensen bekend.
| OEKRAÏENSE VLUCHTELINGEN Hierna werken we de kwalitatieve woonwensen van andere | Deze groep is niet direct opgenomen in de Wet regie, maar aandachtsgroepen op hoofdlijnen uit en kijken we naar de | PLEEGZORGVERLATERS | behoeft de komende jaren zeker nog aandacht. De omvang van deze groepen en eventuele veranderingen in | Personen van 18 tot 23 jaar die een voorziening voor | huisvesting van deze groep is divers en zal zowel op de vergelijking met eerdere periodes. Als onderlegger | pleegzorg verlaten. | huur- als koopmarkt terechtkomen. Naar verwachting zullen gebruikten we de Woonzorganalyse van Stec. Soms | Over deze groep zijn geen cijfers of wensen bekend. Het is | in totaal zo’n 1.600 Oekraïense vluchtelingen permanent in gebruikten we een andere bron. Dat is dan aangegeven. | aannemelijk dat zij een betaalbare woning nabij onderwijs | de provincie Groningen blijven wonen. en voorzieningen zoeken. DREIGEND DAKLOZEN | ARBEIDSMIGRANTEN Deze groep omvat mensen die dakloos dreigen te worden. | STATUSHOUDERS | Inwoners van een ander land dan Nederland die rechtmatig Het gaat hierbij ook om buitenslapers, mensen met niet- | Houders van een verblijfsvergunning, gekoppeld aan de | in Nederland verblijven en werken, met nadere begrenzing conventionele woonplekken en mensen die uit nood bij | gemeentelijke taakstelling. | in duur en inkomen. familie of vrienden verblijven.
| Zij doen vooral een beroep op sociale huur. De vraag naar | Deze groep is in een aantal gevallen op zoek naar normale Over deze groep zijn weinig cijfers bekend. De ETHOS- | woningtypen is divers, maar deze groep komt vaak terecht | woningen. Soms moeten dat speciale woonconcepten zijn. telling die onlangs is uitgevoerd geeft daar straks meer | in corporatiewoningen. Zo’n 35% woont in de gemeente | De vraag naar woningen vanuit deze groep is lastig te inzicht in. Uitkomsten worden in december 2026 | Groningen. Aantallen zijn erg afhankelijk van de geopolitieke | bepalen. Tussen 2010 en 2020 was er een toename. De bekendgemaakt. Uitstromers | uit maatschappelijke opvang | situatie. In de periode 2021-2024 ging het om 785 tot | verwachting is dat het aantal arbeidsmigranten blijft groeien vallen onder urgent woningzoekenden (zie eerder). | 1.300 personen per jaar. Voor de behoefte wordt rekening | door toenemende vergrijzing. De toename kan deels het gehouden met de taakstelling, die afgelopen jaar was | resultaat zijn van meer inschrijvingen, maar vaak gebeurt MEDISCH WONINGZOEKENDEN | vastgesteld op het huisvesten van zo’n 830 statushouders. | dit niet en zijn arbeidsmigranten ‘onzichtbaar’ in Personen met een lichamelijke, verstandelijke of | Tussen 2024 en 2041 wordt een afname van 30% | administraties zoals de BRP. zintuigelijke beperking of psychische kwetsbaarheid.
| verwacht. 7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 76 7.4 OVERIGE AANDACHTSGROEPEN WOONWAGENBEWONERS | STUDENTEN | Deze groep bestaat uit jongeren die uit huis gaan en uit Personen die in een woonwagen willen wonen en voor wie | Voltijds mbo-studenten en voltijds of duaal ingeschreven | mensen die voor werk of studie naar Nederland komen en dat onderdeel is van hun culturele identiteit. | studenten in het hoger onderwijs. | een huis zoeken. Met name de groep thuiswonenden is De woonwagencultuur kenmerkt zich door een hechte | Momenteel wonen er volgens de Basismonitor Groningen | lastig te achterhalen, omdat zij niet altijd ingeschreven gezinsstructuur waarbij familieleden vaak dicht bij elkaar op | zo’n 38.000 studenten in de gemeente Groningen. De vraag | staan als woningzoekend. De kwalitatieve vraag naar dezelfde woonwagenlocatie wonen. Vanuit onderzoeken | van studenten verschuift steeds vaker naar zelfstandige | woningen loopt ver uiteen. Het is bekend dat starters in het naar de behoefte aan woonwagens en standplaatsen in de | huurwoningen. Dit komt mede door het uitponden van | algemeen een moeilijke positie hebben op de woningmarkt. provincie Groningen zien we een beperkte vraag naar | particuliere huurwoningen.
Hierdoor neemt de vraag naar | Het vraagt om nader onderzoek om precieze accenten in nieuwe plekken voor woonwagens. Dit speelt vooral in | het aantal woningen toe, terwijl verwacht wordt dat het | hun behoefte te herkennen. De aandacht voor betaalbaar gemeenten waar nu al locaties zijn. Op basis van | aantal hbo- | en wo-studenten tot 2033 met 9,3% zal | wonen in het programma is er mede op gericht om de oplopende wachttijden heeft de gemeente Groningen | afnemen (Landelijke monitor studentenhuisvesting, | groep starters te bedienen. besloten een nieuwe locatie te realiseren met ruimte voor | Kences). De precieze invloed op de vraag naar ca. 30 standplaatsen. Het behoefteonderzoek van de Oost- | studentenhuisvesting is nog onduidelijk. De grootste | URGENT WONINGZOEKENDEN Groninger gemeenten komt tot een behoefte van ongeveer | opgave zit in het behoud en vervangen van aanbod. | Deze groepen zijn in de vorige paragraaf uitgewerkt. vijf extra standplaatsen per gemeente, met uitzondering van Veendam. Hier is de behoefte berekend op 10 tot 15 | STARTERS | OUDEREN standplaatsen. | Woningzoekenden van 18 tot 30 jaar die voor het eerst | Personen van 65 jaar en ouder. zelfstandig willen wonen of na bepaalde tijdelijke | Deze groep wordt verderop in dit hoofdstuk uitgewerkt. huurovereenkomsten opnieuw zelfstandige woonruimte zoeken.
7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 77 7.5 OUDEREN WONINGAANBOD Hoeveel nultredenwoningen zijn er al? Weinig | Veel Rechts zie je hoeveel nultredenwoningen (corporatie en particulier) er eind 2025 | nultredenwoningen | nultredenwoningen in de hele provincie en per gemeente bekend waren. Twee kanttekeningen: 1. | Het aanbod is niet volledig in beeld. Sommige corporaties zijn nog bezig met inventariseren van welke woningen nultreden zijn. Daar komt bij dat (nog) niet elke corporatie dezelfde definitie gebruikt. In de particuliere sector bestaat helemaal geen registratie. Hierdoor is nauwelijks inzicht of woningen nultreden zijn. Bij particulier bezit zijn we uitgegaan van aanwijzingen uit WOZ-registraties die erop wijzen dat een woning nultreden is. De kans is groot dat het aantal nultredenwoningen in werkelijkheid hoger ligt en dat de aantallen in de tabellen rechts een onderschatting zijn. 2. | De wet vraagt om onderscheid te maken tussen nultreden, geclusterd en zorggeschikt. Ook dat is bij veel corporaties nog niet gebeurd. Informatie is te versnipperd om helder te presenteren.
| GEMEENTE | AANTAL | GEMEENTE | AANTAL EEMSDELTA | 2.195 | PEKELA | 120 Opgeteld is nu van zo’n 29.000 woningen bekend dat ze nultreden zijn, waarvan | GRONINGEN | 20.535 | STADSKANAAL | 2.385 een deel in de praktijk geclusterd of zorggeschikt is. Dit is een onderschatting. | HET HOGELAND | 4.225 | VEENDAM | 335 Betere registraties en eenduidig definitiegebruik helpen om de komende tijd | MIDDEN-GRONINGEN | 3.655 | WESTERKWARTIER | 2.295 OLDAMBT | 850 | WESTERWOLDE | 620 beter zicht te krijgen op de werkelijke omvang van het aantal geschikte | PROVINCIE | 37.205 woningen. ▲ | Aantal nultredenwoningen dat per gemeente bekend is. Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Bron: VHE-bestanden corporaties (2025), WOZ- registraties gemeenten (2025). 7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF |78 7.5 OUDEREN BRUTO -OPGAVE Bijna 10.000 extra geschikte woningen nodig Er zijn meer woningen nodig die geschikt zijn voor ouderen, omdat zij vaker en langer zelfstandig thuis moeten wonen. Bureau Stec deed in 2024 onderzoek naar de vraag naar wonen voor ouderen in alle Groninger gemeenten. Die uitkomsten zijn in 2025 vertaald naar de Woonzorgmonitor. Uitkomsten uit die monitor nemen we hier als uitgangspunt. Het gaat om bruto-aantallen.
Eerder zagen we al dat niet alles via nieuwbouw toegevoegd kan én hoeft te worden. Je moet de cijfers op de volgende pagina’s dus zien als houvast voor het toevoegen van geschikte woningen, en niet om het nieuw bouwen ervan. Los van de precieze omvang van de bruto-opgave weten we dat alle gemeenten voor een grote opgave staan om geschikte woningen voor ouderen te creëren. Er staan namelijk nog relatief weinig woningen die het stempel nultreden hebben. Geclusterde of zorggeschikte woningen zijn er nog minder. We zien tegelijk dat de provincie sterk vergrijst, waardoor er in absolute zin dus meer woningen nodig zijn. Maar we weten ook dat ouderen lastig te bewegen zijn om door te stromen naar woningen die beter passen bij hun levensfase en behoeften. We benaderen de toevoegopgave voor ouderen daarom langs twee sporen, waarbij we de uitkomsten uit de Woonzorgmonitor (bruto- opgave) en dit huidige woonbehoefteonderzoek (netto- opgave - zie hoofdstuk 8) combineren met elkaar. SPOOR 1: VIA NIEUWBOUW TOEVOEGEN In onze schema’s met de kwalitatieve behoefte in hoofdstuk 8 laten we zien hoeveel geschikte woningen voor ouderen er via nieuwbouw bij moeten komen. Belangrijk is om te kijken naar plekken die zich lenen voor wonen en zorg, bijvoorbeeld plekken dicht bij voorzieningen die ouderen vaak gebruiken, zoals huisartsen, fysiotherapeuten en supermarkten.
In de gemeentelijke rapportages geven we in accenten aan welke wijken of dorpen zich lenen voor welk soort woonvorm (nultreden, geclusterd, zorggeschikt). Daarnaast kunnen ook andere panden door transformatie of splitsing zorgen voor de toevoeging van ouderenwoning. SPOOR 2: VIA INGREPEN IN BESTAANDE VOORRAAD De rest van de opgave (zie pagina’s hierna) moet een plek krijgen in de bestaande voorraad. Ter illustratie: als je alle woningen voor ouderen nieuw zou bouwen, dan bestaat bijna de helft van alle nieuwbouwplannen uit dit soort woningen, en in sommige gemeenten zelfs de hele opgave. Dit is niet wenselijk. Er zijn voldoende bestaande woningen die potentie hebben om aan te passen tot een vorm van nultredenwoningen. De kaart in paragraaf 5.5 helpt plekken te vinden die zich goed lenen voor woningaanpassing. Extra urgentie bij geclusterd en zorggeschikt Nu wonen en zorg verder gescheiden is, wonen ouderen amper nog in verzorgingshuizen. Zodoende is de urgentie om meer geclusterde en zorggeschikte woonvormen te realiseren des te groter. Die vormen zijn er nog nauwelijks en er zijn ook nog maar weinig plannen voor, maar de vraag groeit wel. Extra sturing is hier dus belangrijk. Begin daar snel mee, want het kost tijd om ontwikkelende partijen te vinden, de juiste plek te vinden en een sluitende businesscase te maken.
WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | 797 AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG 7.5 OUDEREN BRUTO-OPGAVE Meer geschikt wonen via nieuwbouw én bestaand | GEMEENTE | OPGAVE VOOR OUDEREN TOT 2036 | DOORKIJK NAAR 2041 De provincie Groningen kent een hoge mate van vergrijzing, vooral in het noorden en oosten. Dit zorgt | NULTREDEN | GECLUSTERD | ZORGGESCHIKT | TOTAAL ervoor dat de opgave in huisvesting voor ouderen groot is. | EEMSDELTA | 420 | 265 | 175 | 855 | 370 Rechts zie je hoe groot de bruto-opgave is voor wonen | GRONINGEN | -375 | 1.550 | 420 | 1.590 | 835 voor ouderen, gebaseerd op de Woonzorgmonitor. De monitor meet over de periode 2024 tot 2041. Wij hebben | HET HOGELAND | 765 | 405 | 90 | 1.260 | 605 de cijfers omgerekend naar de periode 2026 tot 2036, met | MIDDEN-GRONINGEN | 790 | 435 | 115 | 1.335 | 700 een doorkijk naar 2041. OLDAMBT | 540 | 320 | 60 | 920 | 435 In totaal moeten bijna 10.000 woningen voor ouderen | PEKELA | 170 | 95 | 25 | 290 | 135 toegevoegd worden: nultreden, geclusterd of zorggeschikt. STADSKANAAL | 420 | 245 | 150 | 815 | 355 Dit is onderdeel van de totale vraag naar woningen. Toevoegen gebeurt via nieuwbouw of via aanpassingen in | VEENDAM | 355 | 190 | 65 | 610 | 265 de bestaande voorraad.
Op provincieniveau is de helft van | 745 WESTERKWARTIER | 870 | 450 | 150 | 1.465 de opgave voor nultredenwoningen | voor de corporaties. Bij geclusterde woonvormen is dat twee derde. De rest is een | WESTERWOLDE | 420 | 235 | 105 | 765 | 365 opgave voor de particuliere markt. Het is niet duidelijk | 4.375 | 4.190 | 1.355 | 9.905 | 4.810 hoeveel plannen er al tegenover staan. De planmonitor houdt dat nog onvoldoende bij. Daardoor is ook niet | | Bruto-toevoegopgave voor wonen voor ouderen per gemeente, onderverdeeld naar | nultreden, geclusterd en zorggeschikt wonen. Periode 2026 tot 2036, met duidelijk hoeveel woningen je met ingrepen in de | doorkijk naar 2041. Let op: het gaat dus naast nieuwbouw óók om toevoegingen via ingrepen in de bestaande voorraad. Hoeveel n ieuwbouw er nodig is, vind je in bestaande voorraad geschikt moet maken. | hoofdstuk 8. Bron: Woonzorgmonitor (2026, gebaseerd op | Stec (2024), naar rato omgerekend naar de perioden 2026 tot 2036 en 2036 tot 2041). 7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 80 7.5 OUDEREN BRUTO-OPGAVE Verdeling naar prijssegmenten De aantallen op de vorige pagina splitsen we hier verder op | geclusterd wonen: (1) de raming uit de Woonzorgmonitor, | Bij zorggeschikt wonen gebruiken we alleen de aantallen in prijssegmenten.
We gebruikten twee ramingen, die we | opnieuw omgerekend naar de periode 2026 tot 2036, en | van Stec. Het gaat opnieuw om de bruto-opgave, dus via samenbrachten tot één bandbreedte voor nultreden | en | (2) onze eigen raming uit hoofdstuk 8. | nieuwbouw én aanpassing. NULTREDEN | GECLUSTERD | ZORGGESCHIKT SH = sociale huur, MH/DH = middenhuur/dure huur, KO = koop. | SH | MH/DH | KO | KO | KO | SH | MH/DH | KO | KO | KO | SH / MH < € 250K | <€ 420K | < € 620K | < € 250K | < € 420K | < € 620K EEMSDELTA | 135 -145 | 30 -60 | 70 -80 | 85 - 100 | 65 -85 | 140 -165 | 15 - 25 | 25 -40 | 30 - 50 | 20 - 25 | 175 GRONINGEN | -120 - 40 | -765 - -25 | -50 --30 | -95 -170 | -85 - 205 | 610 -955 | 230 - 270 | 115 - 255 | 110 - 255 | 100 - 205 | 420 HET HOGELAND | 255 -435 | 35 -60 | 105 -135 | 90 - 185 | 80 - 160 | 185 -305 | 25 - 30 | 30 -90 | 20 - 70 | 15 - 30 | 90 MIDDEN-GRONINGEN | 255 -355 | 35 - 100 | 115 -180 | 115 -190 | 100 -130 | 190 -295 | 20 - 50 | 30 - 100 | 40 - 80 | 20 - 45 | 115 OLDAMBT | 175 -260 | 15 -55 | 85 - 100 | 65 - 145 | 65 - 125 | 150 -225 | 15 - 30 | 25 -60 | 25 - 60 | 15 - 30 | 65 PEKELA | 75 -90 | 5 - 20 | 25 -45 | 20 -30 | ca. 15 | 45 -70 | 5 - 10 | 5 - 20 | 5 - 20 | 5 -10 | 25 STADSKANAAL | 160 -225 | 20 -60 | 45 - 105 | 45 -85 | 45 -55 | 125 -185 | 10 - 30 | 10 -50 | 10 - 50 | ca.
10 | 150 VEENDAM | 105 -150 | 20 -60 | 50 - 90 | 45 -80 | 45 -50 | 90 -120 | 5 - 30 | 20 -40 | 15 - 40 | 10 - 20 | 65 WESTERKWARTIER | 260 -435 | 25 -75 | 135 -195 | 120 -250 | 105 -140 | 195 -305 | 20 - 35 | 40 -85 | 40 - 90 | 30 - 60 | 150 WESTERWOLDE | 175 -230 | 0 - 40 | 55 - 125 | 50 - 100 | 20 -40 | 125 -180 | 0 - 20 | 15 -50 | 15 - 50 | ca. 10 | 105 | Bruto-toevoegopgave voor wonen voor ouderen per gemeente, onderverdeeld naar nultreden, geclusterd en zorggeschikt wonen en naar prijssegmenten (prijspeil 2026). Periode 2026 tot 2036. Let op: het gaat dus naast | nieuwbouw óók om toevoegingen via ingrepen in de bestaande voorraad. Hoeveel nieuwbouw er nodig is, vind je in hoofdstuk 8. Bron: Woonzorgmonitor(2026, gebaseerd op Stec(2024), naar rato omgerekend naar de periode 2026 tot 2036) en dit woonbehoefteonderzoek. 7 | AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 81 KADER DOORSTROMING STIMULEREN Passende woningen, liefst in eigen omgeving Veel ouderen wonen in een gezinswoning die eigenlijk te groot voor hen is. Er is weinig doorstroming, om allerlei redenen, zoals lage woonlasten, emotionele redenen (“de kinderen zijn hier opgegroeid”), maar vaak ook omdat er geen passende alternatieven in eigen buurt zijn om naar door te stromen.
Verhuisbewegingen komen niet voldoende op gang, waardoor ook doorstroming bij andere groepen stagneert. Lang niet alle ouderen staan ervoor open om te verhuizen naar een woning die ‘beter’ past bij hun levensfase. De meesten doen dat pas als het écht niet anders meer kan. Toch zijn er ook ouderen die wel bereid zijn om uit voorzorg kleiner te gaan wonen. Hier wil je je op richten. Met een aantal stappen proberen we te achterhalen wat je moet bouwen zodat ouderen een stap zetten. We keken naar gebieden waar het aantal ouderen de afgelopen jaren toenam én waar in diezelfde periode nieuwbouw was. Deze woningen trokken ouderen blijkbaar over de streep om wél te verhuizen. We zagen met name appartementencomplexen naar voren komen, in koop en in huur. Een deel van deze complexen is speciaal gericht op senioren of biedt een combinatie van wonen en zorg aan. Alle appartementen zijn gelegen nabij (zorg)voorzieningen. Uit verschillende signalen komt naar boven dat er te weinig aanbod is aan grondgebonden woningen waar ouderen zelfstandig kunnen wonen, terwijl daar wel de behoefte ligt. Dat tekort wordt groter doordat de provincie sterk is vergrijsd. Bouw je extra van zulke woningen en lukt het je om die groep aan te spreken die uit voorzorg een stap wil zetten, dan geef je doorstroming een eerste zet.
Het is wel belangrijk om je product goed af te stemmen op wat ouderen willen, want ze verhuizen pas als het hele plaatje klopt. Denk aan compacte nultredenwoningen in de koop of huur met kleine tuin en bij voorkeur wel nog (een) extra slaap- of hobbykamer(s) op de eerste verdieping. Op de vorige pagina zie je de verdeling over prijssegmenten. Er moet ook ruimte zijn voor kleine kavels waar ouderen zelf een woning op kunnen bouwen die aan hun wensen voldoet. WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | 827 AANDACHTSGROEPEN EN WONEN EN ZORG ▲ EmmaheerdtWinschoten. Bron: Hureninemmaheerdt ▲ DilgtwegHaren. Bron: Harendekrant ▲ Molenstreek Veendam. Bron: Funda WOONBEHOEFTE 8
8.1 IN HET KORT Dit hoofdstuk In hoofdstuk 6 lieten we zien hoe groot de verwachte woonbehoefte is per gemeente. In dit hoofdstuk laten we zien hoe de kwalitatieve behoefte eruitziet voor de sociale huur, midden- en dure huur en koop. Hierbij houden we rekening met de eerder benoemde demografische ontwikkelingen, drukcijfers en de veranderende vraag naar wonen die hieruit naar voren komt. Uitkomsten in het kort - De Wet regie schrijft voor dat woningbouwregio’s 30% sociale huur programmeren en dat gemeenten met minder voorraad dan de landelijke 25,6% verplicht zijn om minimaal 30% sociale huur op te nemen in hun bouwprogramma. Dit onderzoek brengt de behoefte in beeld. Provinciaal is dit 32% sociale huur en 74% betaalbaar (huur en koop). De uitkomsten onderbouwen dat in vier Oost-Groninger gemeenten minder sociale huur in het programma nodig is. Voor andere gemeenten is minstens 30% een passende richtlijn, conform de Wet regie. Afwijken kan alleen als dit goed te onderbouwen is en er consensus is tussen gemeenten, provincie en/of Rijk. - We zien overal in de provincie vraag naar compacte, multi-inzetbare woningen, door toenemende vergrijzing en kleinere huishoudens. In steden en middelgrote kernen is de vraag naar appartementen groter. Het grootste deel van de vraag compacte woningen komt terecht bij corporaties. Zij bouwen deze woningen al veel.
- De vraag naar huur in het midden- en dure segment komt vooral terecht in de stad Groningen. Bijvoorbeeld studenten en expats zoeken dat soort woningen. In andere gemeenten is de vraag kleiner en vaak afkomstig van ouderen die geen woning meer willen kopen, maar ook niet in aanmerking komen voor sociale huur. - Binnen de koop zien we vooral veel vraag naar goedkope en betaalbare woningen. In de praktijk is het lastig om woningen voor deze prijs te ontwikkelen. Bouwen in een iets duurder segment, zodat doorstroming vanuit bestaande betaalbare woningen op gang komt, helpt om toch in die vraag te voorzien. Dit duurdere segment zal met name bestaan uit gezins- of seniorenwoningen. Maar ook woningsplitsing, transformatie of optoppen kunnen oplossingen zijn om aan de vraag tegemoet te komen. Als voldoende betaalbare koop toevoegen of vrijspelen onvoldoende uitvoerbaar blijkt, zal er uitwisseling plaatsvinden met andere segmenten zoals de sociale of particuliere huur.
WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | 848 WOONBEHOEFTE 8.2 KWALITATIEVE BEHOEFTE IN ÉÉN OVERZICHT Uitleg van de methodiek rond betaalbaar wonen | Nadere toelichting op de Socrates-bewerking | We pasten twee specifieke koopprijsgrenzen toe: Hoe groot de vraag naar betaalbaar wonen precies is, | De bewerking op Socrates (stap 2 links) bestond uit: | - | Sociale / goedkope koop: wat een huishouden kan berekenden we op basis van: | - | correctie voor inkomensverschillen tussen Nederland en | ‘verhypotheken’ met een inkomen rond de sociale 1. | Een modelmatige berekening van de behoefte | aan | de provincie Groningen. | huurgrens. Afhankelijk van het soort huishouden sociale huur, particuliere huur en koop in prijsklassen | - | daarna een correctie voor inkomensverschillen tussen | varieert dat van afgerond € 240.000 tot € 260.000. We met het landelijke, actuele Socrates-model uit 2025 | gemeenten in Groningen en de bereikbaarheid van de | nemen het midden als grens: € 250.000. als basis. | koopmarkt. Waar koopprijzen relatief laag liggen, | - | Groningse betaalbaarheidsgrens: we corrigeerden de 2.
| Een bewerking daarop met lokale cijfers over | hebben lagere-inkomensgroepen betere toegang tot de | landelijke grens van € 420.000 op basis van inkomens, verschillen in de sociale huurvoorraad en | koopmarkt en kan de sociale huurvoorraad kleiner zijn. | inkomensniveau. In de provincie Groningen ligt het bereikbaarheid van de betaalbare koopmarkt voor de | - | tot slot een correctie op de verwachte behoefte aan | gemiddeld besteedbaar inkomen 16% lager dan het Groningse situatie. | midden- | en dure huur op basis van de RGA- | en WoON- | landelijk gemiddelde. Voor de Groningse Deze uitkomsten hanteren we als basis voor de | enquête uit 2024. De vraag naar deze segmenten is | betaalbaarheidsgrens kiezen we daarom € 355.000. kwantitatieve en kwalitatieve behoeftebepaling. | vooral in het ommeland beperkt en werd door Socrates overschat. | Een punt van aandacht is de haalbaarheid van goedkope In dit hoofdstuk volgt verdere nuancering en duiding van | nieuwbouw-koopwoningen door toenemende kosten en uitkomsten over sociale huur met behulp van regionale en | Parallel hieraan indexeerden we de prijsgrenzen naar | grondwaardes. In dit rapport werken we met de behoefte. lokale monitoringsuitkomsten over vraagdruk én een blik op | niveaus in 2026. Preciezer: | Bij de vorming van bouwprogramma’s is het een uitdaging de lokale context.
Dit vormt input voor het gesprek in de | - | bij huur pasten we de landelijk vastgestelde | om sociale / goedkope koop toe te voegen. Dit lukt soms woningbouwregio over ieders bijdrage aan het bieden van | huurprijsgrenzen toe met prijspeil 2026; | via specifieke woningtypes, gerichte grondprijsaanpassing betaalbaar wonen en de toepassing van instructieregels | - | bij koop indexeerden we op basis van ontwikkelingen | of andere instrumenten. Belangrijke constatering: de voor gemeentelijke Volkshuisvestingsprogramma’s conform | in financieringsruimte over de periode 2024-2026. | bestaande koopvoorraad biedt de meeste mogelijkheden in de Wet regie. | deze segmenten. 8 | WOONBEHOEFTE | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF |85 8.2 KWALITATIEVE BEHOEFTE IN ÉÉN OVERZICHT Modeluitkomst: behoefte aan betaalbaar wonen De Wet regie kent instructieregels voor de toevoeging van | SOCIALE | MIDDEN- | DURE | KOOP HUURPRIJS | HUURPRIJS | HUURPRIJS betaalbaar wonen in Volkshuisvestingsprogramma’s en | TOT € 933 | TOT | VANAF | GOEDKOOP | BETAALBAAR | BETAALBAAR | MIDDELDUUR | DUUR sociale huurwoningen in het bijzonder.
Cijfers in de tabel | PER MAAND | € 1.228 PER | € 1.228 PER | TOT € 250K | LAAG TOT | HOOG TOT | TOT € 620K | BOVEN € 620K NETTO | MAAND | MAAND | € 355K | € 420K rechts wijken af van wat de wet voorschrijft: het zijn modelmatig berekende cijfers over de netto-behoefte | per | EEMSDELTA | 32% | 4% | 0% | 17% | 15% | 6% | 19% | 8% gemeente (zie voor uitleg de pagina hiervoor). | GRONINGEN | 35% | 8% | 2% | 15% | 13% | 5% | 16% | 7% HET HOGELAND | 27% | 5% | 0% | 18% | 15% | 6% | 20% | 8% Het provinciale gemiddelde voor de vraag naar sociale huur ligt met 32% iets boven de voorschriften van de Wet regie. | MIDDEN-GRONINGEN | 35% | 5% | 0% | 16% | 14% | 5% | 18% | 7% De totale behoefte aan betaalbaar wonen ligt met 74% | OLDAMBT | 28% | 4% | 0% | 18% | 16% | 6% | 20% | 8% boven de landelijke richtlijn van ‘twee derde’. Het gaat om | PEKELA | 21% | 4% | 0% | 20% | 17% | 7% | 22% | 9% netto-aantallen. Voor het bepalen van de bruto-opgave is het nodig om hier de sloopplannen bij op te tellen. Hoeveel | STADSKANAAL | 34% | 3% | 0% | 17% | 14% | 6% | 19% | 8% dat er zijn is niet goed uit de planmonitor te halen (zie ook | VEENDAM | 23% | 4% | 0% | 19% | 17% | 6% | 22% | 9% de aanbevelingen in dit onderzoek). In paragraaf 8.6 staat | WESTERKWARTIER | 26% | 5% | 0% | 18% | 16% | 6% | 21% | 9% een indicatie van de sloopaantallen.
WESTERWOLDE | 26% | 4% | 0% | 19% | 16% | 6% | 21% | 9% Hierna brengen we meer duiding en nuance aan bij deze | PROVINCIE | 32% | 7% | 1% | 16% | 14% | 5% | 18% | 7% cijfers. Dit is van belang om binnen de woningbouwregio | Kwalitatieve behoefte voor sociale huurprijs, midden-en dure huurprijs en koop, in diverse prijssegmenten (geïndexeerd naar prijspeil 2026). Prijsgrenzen kunnen de tot goede keuzes en afspraken te komen voor | komende jaren veranderen. De Groningse koopgrenzen voor ‘goedkoop’ en ‘betaalbaar laag’ zijn benaderd op basis van besteedbaar inkomen. Bron: ABF Socrates(2025), gemeentelijke Volkshuisvestingsprogramma’s. | gecorrigeerd voor inkomensverschillen en bereikbaarheid van de koopmarkt. Zie kader op de vorige pagina voor uitleg over de berekening. 8 | WOONBEHOEFTE | WOONBEHOEFTEONDERZOEK PROVINCIE GRONINGEN | 25 AUGUSTUS 2026 | DEFINITIEF | | 86 8.2 KWALITATIEVE BEHOEFTE IN ÉÉN OVERZICHT KADER | Verplichtingen vanuit de Wet regie | Per gemeente meten we verschillen De Wet versterking regie volkshuisvesting heeft als doel | Behoefteramingen verschillen per gemeente, zoals te lezen | van lagere inkomens en minder betaalbare koopvoorraad een goede verdeling binnen de woningbouwregio van | is in de tabel. Ze geven aanleiding om het gesprek te | tot afwijking op het Oost-Groningse beeld. betaalbare woningen.