06-01 Sociaal Werk de Schans toelichting op de behandeling van de herijking van het beleidsplan schuldhulp
Tekst van het document
1 Gemeenteraad gemeente Westerkwartier Postbus 100 9350 AC Leek Betreft: toelichting op onze rol & samenwerking binnen de schuldhulpverlening Leek, 20 oktober 2026. Geachte leden van de gemeenteraad, Tijdens uw vergadering van 9 september heeft u gesproken over de herijking van het beleidsplan Schuldhulpverlening. Mede naar aanleiding van de brief van het bestuur van Humanitas Westerkwartier en SchuldHulpMaatje Westerkwartier is daarbij aandacht gevraagd voor de inrichting van de schuldhulpverlening, de rol van Sociaal Werk De Schans en de samenwerking met vrijwilligersorganisaties. Tijdens de vergadering ontstonden vragen over de wijze waarop inwoners met geldzorgen of schulden naar passende ondersteuning worden geleid, de rol en financiering van Sociaal Werk De Schans en de samenwerking met vrijwilligersorganisaties. Daarom lichten wij graag onze opdracht en werkwijze toe en voorzien wij enkele beelden die tijdens de bespreking naar voren kwamen van feitelijke context. De situatie van de inwoner als vertrekpunt Voor inwoners met geldzorgen is het belangrijk te weten waar zij terechtkunnen en erop te kunnen vertrouwen dat ondersteuning aansluit bij hun situatie. De brede opdracht die de gemeente Westerkwartier aan Sociaal Werk De Schans heeft gegeven past hierbij. Een inwoner kan het leven immers niet opdelen in afzonderlijke vraagstukken.
Daarom kijken wij samen met inwoners naar wat zij zelf kunnen, waar ondersteuning wenselijk is en welke vorm van ondersteuning het beste past. De keuze om de toegang tot schuldhulpverlening bij Sociaal Werk De Schans te beleggen is destijds bewust door de gemeente gemaakt. De brede toegang maakt het mogelijk om met inwoners in beeld te brengen wat er speelt, welke ondersteuning nodig is en welke organisaties daarbij het beste aansluiten. Soms zijn informatie en advies voldoende. Soms past ondersteuning door het eigen netwerk of een vrijwilliger goed. In andere situaties is formele begeleiding of specialistische schuldhulpverlening nodig. Regelmatig is een combinatie het meest passend. De situatie van de inwoner is daarbij het vertrekpunt.
2 Onze opdracht Sociaal Werk De Schans voert voor de gemeente Westerkwartier een brede opdracht uit. Binnen de schuldhulpverlening hebben wij een rol in de toegang, vroegsignalering en eerstelijnsondersteuning. We starten bij wat een inwoner zelf kan, waar mogelijk ondersteund door het eigen netwerk. Wanneer dat netwerk niet toereikend is, kijken we of informele ondersteuning passend is, bijvoorbeeld via Humanitas of SchuldHulpMaatje. Waar nodig bieden wij zelf eerstelijnsondersteuning en als specialistische tweedelijnsbegeleiding nodig is zorgen wij voor doorverwijzing, bijvoorbeeld naar de Gemeentelijke Kredietbank. Ook kunnen verschillende vormen van ondersteuning gelijktijdig worden ingezet. Tijdens de raadsvergadering ontstond het beeld dat Sociaal Werk De Schans mogelijk financieel belang zou kunnen hebben bij het zelf uitvoeren van schuldhulpverleningstrajecten. Dat beeld willen wij graag ophelderen. De gemeente heeft voor de uitvoering van onze opdracht een vaste vergoeding vastgesteld. Deze is niet gekoppeld aan het aantal inwoners dat ondersteuning ontvangt, het aantal doorverwijzingen of het aantal trajecten dat door Sociaal Werk De Schans wordt uitgevoerd. In die zin maakt het voor onze organisatie geen verschil of we 10 of 100 inwoners ondersteunen; het bedrag dat wij hiervoor van de gemeente ontvangen blijft hetzelfde.
Daardoor speelt financiering geen rol in de keuze voor een bepaalde vorm van ondersteuning. Wij kunnen iedere situatie onafhankelijk beoordelen en steeds vanuit de hulpvraag bepalen wat voor de inwoner het meest passend is. Hulpvragen worden complexer Dat een brede blik nodig is, zien wij terug in de ontwikkeling van de hulpvragen. Steeds vaker blijkt een vraag over geld onderdeel van een complexe situatie waarin voor de inwoner meerdere problemen tegelijkertijd spelen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de mentale gezondheid van een inwoner, de emotionele belasting van de situatie of een gebrek aan mentale veerkracht. Daarnaast hangen financiële problemen regelmatig samen met vraagstukken rondom werk, opvoeding, wonen of sociaal functioneren. De groei in complexiteit onderstreept het belang van een zorgvuldige intake en een integrale afweging bij het eerste contact. Zo kunnen inwoners direct worden verbonden aan de ondersteuning die het beste aansluit bij hun situatie. Samen kijken wat passend is Dat doen wij nadrukkelijk niet alleen. Rondom schuldhulpverlening werkt Sociaal Werk De Schans samen met vrijwilligersorganisaties Humanitas en SchuldHulpMaatje, die een belangrijke rol vervullen binnen het netwerk van ondersteuning in Westerkwartier.
Vrijwilligers kunnen inwoners laagdrempelig ondersteunen bij financiële en administratieve vragen, het versterken van financiële zelfredzaamheid en het op orde houden van de financiën. In 2025 voerden wij vanuit Sociaal Werk De Schans 2.881 informatie- en adviesgesprekken. Ook in deze gesprekken worden inwoners met Humanitas en SchuldHulpMaatje in contact gebracht, waar dat past bij hun vraagstuk. Wij zien de inzet van vrijwilligersorganisaties als een waardevolle en onmisbare aanvulling op formele ondersteuning. Dat geldt niet alleen binnen de schuldhulpverlening: ook bij tal van andere vraagstukken werken wij samen met vrijwilligers, onder meer via het Vrijwilligers Informatie Punt (VIP!). Daarom investeren wij actief in samenwerking en afstemming. 3 Tegen de achtergrond van een toenemende vraag en complexere hulpvragen namen wij destijds het initiatief voor triagetafels met Humanitas en SchuldHulpMaatje. Daar brengen we kennis, ervaring en mogelijkheden bij elkaar en bespreken we gezamenlijk welke ondersteuning het beste aansluit bij de situatie van een inwoner. Deze samenwerking sluit aan bij onze overtuiging dat vrijwillige inzet van grote waarde is voor inwoners en onlosmakelijk deel uitmaakt van een sterk sociaal netwerk.
De triagetafel helpt ons om formele en vrijwillige ondersteuning goed op elkaar af te stemmen, tijdig te signaleren wanneer extra expertise nodig is en optimaal gebruik te maken van elkaars kennis en ervaring. Samenwerking verder versterken De bestuurders van Humanitas en SchuldHulpMaatje geven in de ingezonden brief aan mogelijkheden te zien om de doorgeleiding naar hun vrijwilligersorganisaties verder te verbeteren. Dit aanbod nemen wij graag aan. Tegelijkertijd zien wij dat er in de dagelijkse praktijk al veel waardevolle stappen zijn gezet en dat de betrokken organisaties gezamenlijk werken aan het verder verbeteren van de schuldhulpverlening in Westerkwartier. Wij delen de overtuiging dat goede samenwerking essentieel is voor effectieve ondersteuning van inwoners. Naarmate hulpvragen complexer worden neemt ook het belang toe van duidelijke afstemming, heldere rolverdeling en wederzijds vertrouwen tussen organisaties. Daarom willen wij samen met Humanitas, SchuldHulpMaatje en andere ketenpartners blijven kijken hoe de triagetafels, de onderlinge afstemming en de doorgeleiding verder kunnen worden versterkt. Niet vanuit de vraag welke organisatie een hulpvraag uitvoert, maar vanuit onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het welzijn van inwoners.
Onze verantwoordelijkheid en verantwoording Onze rol in de toegang en eerstelijnsondersteuning vloeit rechtstreeks voort uit de opdracht die wij van de gemeente hebben gekregen. Die positie brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Bij iedere hulpvraag staat voor ons centraal welke ondersteuning een inwoner nodig heeft. De afweging om ondersteuning zelf te bieden, samen met andere organisaties op te pakken of door te verwijzen moet zorgvuldig, professioneel en uitlegbaar zijn. Over de uitvoering van onze opdracht leggen wij structureel verantwoording af aan de gemeente. Daarbij geven wij inzicht in onze werkzaamheden, de ontwikkelingen die wij signaleren en de resultaten die worden bereikt. Die transparantie vinden wij ook vanzelfsprekend in de samenwerking met onze partners. Graag in gesprek De bespreking in uw raad zien wij als een goede aanleiding om het gesprek voort te zetten. Als vervolg hebben wij het initiatief genomen om afspraken in te plannen met de bestuurders van SchuldHulpMaatje en Humanitas Westerkwartier. Wij nodigen de raadsleden ook van harte uit om kennis te maken met onze financiële dienstverlening en de keten daaromheen.
Wij laten graag zien hoe inwoners bij ons binnenkomen, hoe de afweging naar passende ondersteuning wordt gemaakt, hoe de samenwerking met Humanitas, SchuldHulpMaatje en andere partners vorm krijgt en welke ontwikkelingen wij in de praktijk zien. 4 Uiteraard horen wij daarbij ook graag welke vragen en aandachtspunten er binnen uw raad leven. Sociaal Werk De Schans, Humanitas, SchuldHulpMaatje, de gemeente en andere betrokken organisaties delen uiteindelijk hetzelfde doel: dat inwoners met geldzorgen tijdig ondersteuning ontvangen die past bij hun situatie en hen helpt weer grip te krijgen op hun leven. Vanuit die gezamenlijke verantwoordelijkheid blijven wij investeren in samenwerking, vertrouwen en toegankelijke en effectieve schuldhulpverlening voor de inwoners van Westerkwartier. Met vriendelijke groet, 5.1.2e Legenda toegepaste uitzonderingsgrondslagen In dit document zijn gegevens definitief geanonimiseerd op grond van: Wet Artikel Omschrijving Pagina's Wet open overheid Art. 5.1 lid 2 sub e De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer 4