RV Zienswijze op nieuwe kostenverdeelsleutel VRGZ

Raadsvoorstel

Onderwerp

Zienswijze op nieuwe kostenverdeelsleutel VRGZ

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

V.M. van Neerbos

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

Team Control Z.123190/D.335955 2 september 2025 Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

1. De zienswijze op de nieuwe kostenverdeelsleutel van de Veiligheidsregio Gelderland- Zuid vast te stellen.

Aanleiding

Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid heeft, naar aanleiding van een verzoek van de gemeente West Betuwe en een extern onderzoek, vastgesteld dat de huidige kostenverdeelsleutel niet langer voldoet aan de criteria van rechtvaardigheid, solidariteit en duurzaamheid.

Een kostenverdeelsleutel is de systematiek waarmee de gezamenlijke kosten van de veiligheidsregio objectief over de deelnemende gemeenten worden verdeeld, bijvoorbeeld op basis van inwonertal, historische kosten of andere relevante parameters. Momenteel gelden de volgende verdeelregels: • 12 % op basis van inwonertal • 88 % op basis van historische kosten Dit hybride model is sinds 1 januari 2017 van kracht en in 2021 volledig ingevoerd. In het voorjaar van 2024 bent u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het onderzoek naar mogelijke actualisatie van deze systematiek. Op 3 juli 2025 heeft het Algemeen Bestuur een voorgenomen besluit genomen om per 2027 over te gaan op een volledige verdeling via het gemeentefonds (cluster Crisisbeheersing en Brandweer), met een niet-lineaire ingroeiperiode van vijf jaar. Met niet-lineair wordt bedoeld dat de grootste voordeelgemeenten het eerste jaar sterk dalen en daarna meer geleidelijk. De twee grootste nadeelgemeenten stijgen ieder jaar geleidelijk. De andere (nadeel)gemeenten groeien het eerste jaar in. De gemeente West Maas en Waal is nadeelgemeente, maar behoort niet tot de twee grootste nadeelgemeenten. Hierdoor krijgt de gemeente West Maas en Waal geen ingroeiperiode van vijf jaar, maar wordt de bijdrage in 2027 direct verhoogd (bijlage 2 en 3).

Beoogd effect

Met de herziene kostenverdeelsleutel wordt weer voldaan aan de criteria transparantie, eenvoud, regionale solidariteit, bevordering van doorontwikkeling, rechtvaardigheid en duurzaamheid, en via onze zienswijze kunnen wij als gemeente West Maas en Waal input leveren voor de definitieve besluitvorming.

Argumenten

1.1 In de zienswijze geeft u aan dat de nieuwe verdeelsleutel een transparante en controleerbare basis is voor de kostenverdeling. De nieuwe kostenverdeelsleutel sluit volledig aan bij het gemeentefonds (cluster Crisisbeheersing en Brandweer), dat is gebaseerd op objectieve en transparante maatstaven zoals inwoneraantal en sociale kenmerken. Hiermee ontstaat een uitlegbare en verantwoorde verdeelsleutel die recht doet aan de (financiële) draagkracht van gemeenten. 1.2 U spreekt uw voorkeur uit voor een niet- lineaire ingroei wat de solidariteit versterkt. Door voordeelgemeenten sneller te laten afbouwen en nadeelgemeenten geleidelijk te laten ingroeien, ontstaat een evenwichtig en solidair overgangstraject. Dit doet recht aan het feit dat sommige gemeenten in het verleden structureel méér hebben bijgedragen dan op basis van draagkracht gerechtvaardigd was.

1.3 U vraagt om mitigerende maatregelen die nadelige effecten verzachten en onze maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht mogelijk versterken. Hoewel onze gemeente de nieuwe kostenverdeelsleutel ondersteunt, brengt deze financiële nadelen met zich mee. Tenslotte stijgt onze gemeentelijke bijdrage vanaf 2027 direct en kan er geen gebruik worden gemaakt van een ingroeiperiode. Daarom doet de raad twee concrete voorstellen om deze effecten te verzachten binnen het kader van de bestuurlijke opdracht maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht (zie raadsinformatiebrief d.d. 1 juli 2025): • o Het starten met het inrichten van noodsteunpunten binnen onze gemeente (al dan niet op pilotbasis); o Het ondersteunen van onze gemeente bij het initiëren en uitvoeren van lokale initiatieven. Deze maatregelen kunnen ervoor zorgen dat onze gemeente actief aan de slag kan met dit thema en bieden extra steun om de weerbaarheid en veerkracht in onze gemeenschap te vergroten. 1.4 U bent bevoegd om een zienswijze in te dienen. In de gemeenschappelijke regeling VRGZ, artikel 11a lid 5, staat dat besluiten die een financieel belang hebben, worden voorgelegd aan de gemeenteraden voor een zienswijze.

Kanttekeningen

1.1 Het algemeen bestuur is niet verplicht de ingediende zienswijze over te nemen en kan een ander besluit nemen. U geeft in de zienswijze aan het nieuwe verdeelsleutel te steunen. Het is echter mogelijk dat andere gemeenten een andere zienswijze indienen. Uiteindelijk beslist het AB, na een zorgvuldige afweging, waarbij ook een ander besluit mogelijk is. De kans hierop wordt klein geacht, aangezien er diverse bestuurlijke sessies zijn geweest en het overgrote deel van de gemeenten achter het nieuwe verdeelsleutel lijkt te staan.

Financiën

Per 2027 gaat de herziene kostenverdeelsleutel in, waarmee onze jaarlijkse bijdrage aan de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid verandert. In paragraaf 6.2 van het Eindrapport wordt het herverdeeleffect van een niet-lineaire ingroei weergegeven, gebaseerd op cijfers uit 2024. De bijdrage van de gemeente voor het boekjaar 2024 bedroeg € 1.751.505. De berekening in onderstaande tabel is gebaseerd op de gegevens uit het Eindrapport en gaat uit van een gelijkblijvend niveau van gemeentelijke bijdragen.

De gemeente West Maas en Waal is nadeelgemeente, maar kan geen gebruik maken van de ingroeiperiode van vijf jaar. De verhoging vanaf 2027 van € 31.432,- is verwerkt in de begroting van 2026- 2029.

Communicatie

Aanpak en planning

Participatie

Bijlagen

We versturen een zienswijze aan het Dagelijks Bestuur.

Een concept zienswijzebrief wordt na behandeling in de commissie Samenleving & Bestuur toegezonden, onder voorbehoud van gemeenteraadsbesluit. Na de behandeling in de raad wordt de definitieve zienswijzebrief in bijlage 1 verstuurd.

n.v.t.

1. Zienswijze op de kostenverdeelsleutel VRGZ 2. Raadsbrief kostenverdeelsleutel VRGZ 3. Eindrapport kostenverdeelsleutel VRGZ