RV Zienswijze jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Raadsvoorstel

Onderwerp

Zienswijze jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

V.M. van Neerbos

Team

Team Bedrijfsvoering

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.131675/D.356298

Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

12 mei 2026 Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

1. De zienswijze op de jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 van de GR Veiligheidsregio Gelderland-Zuid vast te stellen.

Aanleiding

Op 31 maart 2026 heeft het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid de Jaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 aangeboden aan de gemeenten binnen de regio. Conform de Wet op de gemeenschappelijke regelingen wordt de gemeenteraad in staat gesteld voorafgaand aan besluitvorming

door het Algemeen Bestuur een zienswijze bij het Dagelijks Bestuur in te dienen. Vervolgens zullen de jaarstukken 2025 en begroting 2027 in de vergadering van 2 juli 2026 aan het Algemeen Bestuur ter vaststelling worden voorgelegd.

Beoogd effect

De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) werkt aan een veilige en gezonde samenleving. In dit samenwerkingsverband van 14 gemeenten komen brandweerzorg, ambulancezorg en risico- en crisisbeheersing samen en wordt samengewerkt aan de veiligheid van de mensen die in de regio wonen en verblijven. In de financiële stukken wordt ingegaan op de financiële situatie, in relatie tot de huidige werkzaamheden en de toekomstige uitdagingen van de VRGZ. Vanaf 2026 wordt fors bezuinigd op de kerntaken van de veiligheidsregio’s, waardoor de VRGZ meer moet doen met minder middelen. Met het meegeven van aandachtspunten in een zienswijze maken wij ons standpunt ten aanzien van de financiële stukken kenbaar aan het bestuur van de VRGZ.

Argumenten

1.1 Met het meegeven van aandachtspunten in een zienswijze maken wij ons standpunt ten aanzien van de Jaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 kenbaar aan het bestuur van de VRGZ. Algemeen beeld: basistaken onder druk De veiligheidsregio kreeg in 2026 te maken met een korting van 10% op Rijksbijdragen en heeft benadrukt aanvullende bezuinigingen op de gemeentelijke bijdrage onwenselijk en onverantwoord te vinden. Vanaf 2027 komen er wel extra middelen van het Rijk voor weerbaarheidstaken en voor het kunnen blijven uitvoeren van de kerntaken, maar dit is onvoldoende om de begroting volledig op peil te houden. Tegelijkertijd nemen risico’s en maatschappelijke opgaven toe. De druk op de uitvoering van basistaken groeit, mede door geopolitieke spanningen en de voorbereiding en paraatheid op crisisgebeurtenissen zoals grootschalige, langdurige en impactvolle verstoringen, waarin de veiligheidsregio een cruciale rol speelt. Daar staat tegenover dat het Rijk onvoldoende extra financiering beschikbaar stelt, waardoor een kloof ontstaat tussen verwachtingen en middelen. Zonder extra financiering komen zowel de basiszorg als de crisisparaatheid in gevaar. Verdere bezuinigingen zouden direct merkbare gevolgen hebben voor de veiligheid, zoals het niet kunnen garanderen van tijdige inzetbaarheid van de regionale crisisorganisatie en het beperken van oefeningen.

Daarom wordt, ondanks dat gemeenten onder grote financiële druk staan, dringend gevraagd om te blijven investeren in veiligheid en weerbaarheid, omdat dit essentieel is om de groeiende risico’s het hoofd te bieden. Eerdere zienswijze op de Kaderbrief VRGZ 2027

De Kaderbrief 2027 is op 12 november 2025 ter zienswijze aan de raden aangeboden. De raad van West Maas en Waal heeft dan ook haar zienswijze kenbaar gemaakt. Het DB VRGZ heeft de reacties op de ontvangen zienswijzen uiteengezet in het bijgevoegde document (Overzicht reacties gemeenten op kaderbrief 2027). Samengevat kwamen de zienswijzepunten vanuit West Maas en Waal en de daarop ontvangen reacties hierop neer: De gemeente West Maas en Waal benadrukt in haar zienswijze dat beleid strikt moet aansluiten bij wettelijke taken, met een duidelijke scheiding tussen verplichte taken en ambities en vooraf transparantie over de financiële dekking. Daarnaast steunt de gemeente investeringen, mits onderbouwd in een meerjarig financieel kader, en waarschuwt zij voor financiële risico’s door dalende rijksbijdragen (BDuR), waarbij gemeenten niet met onverwachte lasten mogen worden geconfronteerd. Ook uit de raad zorgen over de mogelijke ontvlechting van VRGZ en GGD: besluitvorming kan pas plaatsvinden na een volledig uitgewerkt en financieel onderbouwd plan, met waarborging van kostenneutraliteit en continuïteit.

In reactie hierop geeft het dagelijks bestuur aan deze zorgen grotendeels te erkennen: het neemt de gevraagde scheiding tussen wettelijke taken en ambities over, zegt toe dat besluitvorming over de ontvlechting pas volgt na een uitgewerkt plan en zegt toe gemeenten te informeren zodra er duidelijkheid is over rijksmiddelen, die mede bedoeld zijn om financiële risico’s op te vangen. Jaarstukken 2025 In de Jaarstukken 2025 wordt teruggeblikt op de activiteiten die in de begroting 2025 werden aangekondigd en wordt inzicht gegeven in de financiële consequenties hiervan voor de VRGZ. Daarnaast worden de operationele prestaties van de VRGZ en de ontwikkelingen die zich dit jaar hebben voorgedaan en die voor onze regio van belang zijn nu en in de toekomst beschreven, zoals de toegenomen geopolitieke spanningen, technologische kwetsbaarheden en toenemende veiligheidsrisico’s. De jaarrekening laat zien dat de VRGZ haar middelen in het afgelopen jaar grotendeels conform planning heeft ingezet, maar dat het jaar afgesloten wordt met een negatief resultaat ten opzichte van de begroting. Er is sprake van toenemende druk op financiën en uitvoering door externe ontwikkelingen zoals reeds genoemd. Het resultaat van de VRGZ bedraagt €182.000.

Het programma Crisis- en Rampenbestrijding sloot met een negatief resultaat van €158.000, het programma Regionale Ambulance Voorziening met een voordeel van €340.000. Het nadeel wordt gedekt uit de algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding, het voordeel wordt toegevoegd aan de reserve aanvaardbare kosten RAV. Per saldo is het resultaat na bestemming € 0. De totale gemeentelijke bijdrage over 2025 bedroeg €51.543.587. Op basis van inwoneraantallen bedraagt het aandeel van onze gemeente (20.250/583.435=3,47%) dit komt neer op €1.851.463.

Dit is overeenkomstig hetgeen wij in onze jaarrekening verantwoord hebben. Ontwerpbegroting 2027 Nadat de nieuwe verdeelsystematiek in 2026 is ingevoerd bedraagt de beginpositie voor ons aandeel in de GR €1.976.715. Na het toepassen van indexering, investeringen in Nazorg en PTSS, vervanging vastgoed, extreme prijsstijgingen, investeringen in IV en licenties kantoorautomatisering en vakbekwaamheid, komt ons aandeel uit op €2.170.205. Hiervan zijn de investeringskosten in de IV strategie het hoogst met bijna 94k. Voor 2028 komen de extra lasten uit op €140.204 waardoor de bijdrage €2.310.409 wordt. De bijdrage stijgt door naar €2.362.332 resp. €2.405.571 voor 2029 en 2030. Zienswijze gemeente West Maas en Waal In bijgaande brief maken wij onze zienswijze op de jaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 VRGZ kenbaar aan het bestuur van de VRGZ.

Kanttekeningen

De VRGZ heeft verzocht een eventuele zienswijze voor 15 juni 2026 kenbaar te maken. De eerstvolgende raadsvergadering vond echter pas plaats ná deze datum, namelijk op 24 juni 2026. Daarom is, onder voorbehoud van definitieve besluitvorming in raad van 24 juni, alvast een concept zienswijze gestuurd na bespreking in de RTG Samenleving & Bestuur van 10 juni 2026. De raad wordt voorgesteld de definitieve zienswijze ten aanzien van de jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 kenbaar te maken aan het bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid middels bijgevoegde brief.

Financiën

Ons aandeel voor de VRGZ komt vanuit de Ontwerpbegroting 2027 uit op €2.170.205. Voor 2028 komen de extra lasten uit op €140.204 waardoor de bijdrage €2.310.409 wordt. De bijdrage stijgt door naar €2.362.332 resp. €2.405.571 voor 2029 en 2030.

Communicatie

Aanpak en planning

Communicatie richting de raad verloopt via voorliggend raadsvoorstel. Het bestuur van VRGZ is geïnformeerd over onze voorlopige zienswijze via een brief na bespreking in de RTG Samenleving & Bestuur van 10 juni 2026. Na definitieve besluitvorming in de raad van 24 juni 2026 wordt de definitieve zienswijze kenbaar gemaakt aan het bestuur van de VRGZ, middels bijgevoegde brief.

Omdat de zienswijzen uiterlijk 15 juni 2026 kenbaar gemaakt moesten worden aan het bestuur van de VRGZ, is vooruitlopend op definitieve besluitvorming van de raad op 24 juni 2026 na

bespreking in de RTG Samenleving & Bestuur op 10 juni 2026, alvast een concept zienswijze kenbaar gemaakt aan het bestuur van de VRGZ. Met het voorbehoud van definitieve besluitvorming in de raad, kan de VRGZ nog tijdig onze voorlopige zienswijze meenemen bij het opstellen van de definitieve stukken, die vervolgens in de vergadering van 2 juli 2026 aan het Algemeen Bestuur ter vaststelling worden voorgelegd. Na besluitvorming in de gemeenteraadsvergadering van 24 juni, wordt alsnog de definitieve zienswijze van West Maas en Waal per brief kenbaar gemaakt aan het bestuur van de VRGZ.

Participatie

Bijlagen

Niet van toepassing.

1. Definitieve zienswijzebrief jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. 2. Voorlopige zienswijzebrief jaarstukken 2025 en ontwerpbegroting 2027 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. 3. Raadsbrief jaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027. 4. Programmabegroting 2027 VRGZ. 5. Jaarstukken 2025 VRGZ. 6. Overzicht reacties gemeenten op kaderbrief 2027. 7. Infographic jaarrekening.