RV Startnotitie regionale opgave Ruimte vanaf 2026

Raadsvoorstel

Onderwerp

Startnotitie regionale opgave Ruimte vanaf 2026

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

M.A.A. van den Boom-Witzel

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

Team Ruimte Z.114350/D.315036 25 maart 2025 Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

De regionale opgave Ruimte vanaf 2026 bij de GR-Regio Rivierenland te beleggen.

In het najaar van 2021 is het portefeuillehouderoverleg (PFO) Ruimte opgestart, eerst als pilot en vervolgens structureel. In financiële zin is de ondersteuning van de regionale samenwerking op ruimtelijk gebied telkens incidenteel geregeld binnen de begroting van de GR-Regio Rivierenland (hierna: RR), laatstelijk voor 2025. De uitkomst van de recente takendiscussie bevestigt dat regionale samenwerking op ruimtelijk gebied essentieel is.

U heeft op 13 maart jl. ingestemd met het afwegingskader dat naar aanleiding van de takendiscussie opgesteld is door de RR. In het betreffende raadsvoorstel is onder andere voorgesteld: "Kennis te nemen van het besluit van het Algemeen Bestuur (AB) om in te stemmen met het opstellen van een startnotitie voor gemeenteraden m.b.t. Ruimte met de intentie deze taak structureel toe te voegen aan de RR.". Met dit raadsvoorstel wordt bedoelde startnotitie aan uw raad voorgelegd en 'de toezegging' gestand gedaan.

Beoogd effect

De complexiteit van de ruimtelijke opgaven vraagt om een integrale, regionale en gebiedsoverstijgende gecoördineerde aanpak. Het beleggen van de regionale opgave Ruimte bij RR bevordert de integraliteit en faciliteert het leggen van de 'ruimtelijke puzzel'. Het doel is om hiermee invulling te geven aan effectieve samenwerking als Rivierenlandse gemeenten. Daarnaast zorgt regionale samenwerking in de vorm van coördinatie, kennisuitwisseling en samen optrekken voor efficiënte verrichting van taken, gezien de beperkte personele capaciteit bij gemeenten (zie hierna).

Argumenten

1.1 Een stevige regionale samenwerking is noodzakelijk voor de totstandkoming en uitwerking van gebiedsprogramma's De beschikbare ambtelijke ondersteuning bij RR en onze gemeente is beperkt in relatie tot de benodigde capaciteit om de agenderende opgaven uit te werken en gebiedsprogramma's op te tuigen. Om zelf als regiogemeenten proactief regie te voeren over wat we als Rivierenlandse gemeenten willen bereiken op het gebied van ruimte, stikstof en ruimtelijke kwaliteit, is structurele borging van de opgave bij RR noodzakelijk. Zonder structurele regionale samenwerking dreigt versnippering, inefficiëntie en het missen van kansen.

1.2 Regionale samenwerking vergroot de efficiëntie en slagkracht De realiteit is dat veel regiogemeenten -én in ieder geval onze gemeente- momenteel onvoldoende expertise en capaciteit heeft om alle ruimtelijke vraagstukken zelfstandig op te pakken. Het gemeentegrensoverschrijdende karakter van de vraagstukken maakt regionale samenwerking essentieel. Door krachten te bundelen, kunnen we kennis en expertise delen en zorgen voor efficiëntere inzet van beperkte ambtelijke capaciteit. Ook versterkt dit onze positie in het gesprek met provincie en Rijk over investeringen en ambities.

1.3 Structurele borging is nodig voor continuïteit en doorontwikkeling Het proces van noodzakelijke regionale gebiedsprogrammering is

een langjarig en cyclisch proces. Naast dat verschillende opgaven in samenhang moeten worden bezien en tot strategische keuzes voor de lange termijn moeten leiden, zal ook de intensiteit van de afstemming toenemen. Het uitwerken van de agenderende opgaven vraagt veel inzet, waar het opstarten, uitvoeren en monitoren van gebiedsprogramma's bij komt. Structurele borging is noodzakelijk om deze taken effectief uit te kunnen voeren.

1.4 Gemeenten blijven aan het stuur, RR faciliteert Vanuit RR wordt geen andere rol vervuld dan het geval is bij bijvoorbeeld de beleidsvelden wonen, mobiliteit, RES en economie. Beslissingsbevoegdheid blijft bij afzonderlijke gemeenten. De regio neemt een faciliterende en coördinerende rol op inhoud en verbinding, en vormt het aanspreekpunt vanuit de provincie Gelderland bij gebiedsprogrammering.

Kanttekeningen

1.1 De ontwikkeling van een interbestuurlijk programma is nog gaande De vormgeving van een regionaal programma vindt plaats in nauwe samenwerking c.q. verkenning met provincie en waterschap. Hoewel de precieze invulling nog onderwerp is van gesprek, heeft de pilotfase van de afgelopen jaren overtuigend aangetoond dat structurele regionale samenwerking op het gebied van Ruimte onmisbaar is. De urgentie van ruimtelijke vraagstukken en de behoefte aan regionale afstemming zullen alleen maar toenemen. Om hierop te kunnen anticiperen en de continuïteit te waarborgen, is het noodzakelijk dat RR nu structurele formatie kan aantrekken. Dit geeft de regio een stevige basis, ook tijdens de verdere ontwikkeling van een interbestuurlijk programma.

1.2 Naast regionale ondersteuning vraagt het proces ook capaciteit van individuele gemeenten Onze organisatie zal moeten worden ingericht om in staat te zijn regionaal goed mee te kunnen doen in het proces richting bijvoorbeeld gebiedsprogrammering en uitvoering. Idealiter is er binnen onze gemeente ook een interdisciplinair projectteam, wat integraal en strategisch denkt en werkt en de regionale samenwerking op Ruimte voedt. In onze gemeente zijn we helaas nog niet zo ver. De afgelopen periode was het team ruimte substantieel onderbezet. Binnenkort kunnen hopelijk twee vacatures binnen het team eindelijk worden ingevuld. De werving en selectie bleek geen sinecure. De krapte op de arbeidsmarkt speelt ook in onze organisatie parten. Of met de invulling van deze vacatures ook adequaat invulling kan worden gegeven aan de gewenste inzet op regionaal niveau, is nog niet zeker. Onze eerste prioriteit is 'het openhouden van de winkel', ofwel de afhandeling van verzoeken en initiatieven van inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers.

Financiën

Communicatie

Aanpak en planning

Om de regionale opgave Ruimte structureel bij RR te beleggen vanaf 2026, is uiteraard ook een extra financiële bijdrage nodig van de deelnemende gemeenten. De extra financiële bijdrage voor onze gemeente bedraagt structureel € 16.086,- vanaf 2026. De afgelopen jaren was steeds sprake van een incidentele extra bijdrage voor de ondersteuning van het PFO-Ruimte die in onze meerjarenbegroting reeds structureel verwerkt was voor een bedrag van € 15.000,-. Het structurele tekort van € 1.086,- zal worden verwerkt in de conceptbegroting 2026 (planning vaststelling door de raad in november 2025).

De bijgevoegde startnotitie Ruimte is afgestemd in het regionale ambtelijke en bestuurlijke overleg (PFO-)Ruimte en daarna vastgesteld in het AB van de RR van 12 maart jl.

Behandeling college: 15 april 2025 Bespreking RTG: 6 mei 2025 Besluitvorming raad: 22 mei 2025 Ingangsdatum structurele formatie-uitbreiding bij de RR: 1-1-2026

Participatie

Bijlagen

Niet van toepassing.

• startnotitie Ruimte