RV Starterslening SVn

Raadsvoorstel

Onderwerp

Starterslening SVn

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

M.A.A. van den Boom-Witzel

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk

Team Ruimte Z.105719/D.295521

Datum document

11 juli 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Nee

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. In te stemmen met het aanvullen van het ontbrekende saldo van €527.000,- ten behoeve van de SVn starterslening. 2. In te stemmen met een aanvulling van het budget met €5.000.000,- ten behoeve van het doorzetten van de SVn starterslening.

In 2012 is de gemeente West Maas en Waal gestart met het uitgeven van startersleningen ten behoeve van inwoners die voor het eerst de koopmarkt betreden. Er was destijds een budget beschikbaar gesteld van €4.200.000,- ten behoeve van 140

startersleningen. Het totaal aantal toegekende aanvragen sinds de start van de lening komt uit op 202. Met de vele woningbouwontwikkelingen waar woningen beschikbaar kwamen die voor woningzoekenden betaalbaar genoeg waren in combinatie met een starterslening is er de afgelopen 3 jaar veel gebruik gemaakt van deze regeling. Het budgetplafond als vastgesteld in 2012 is nu bereikt en overschreden. Op basis van deze informatie is de mogelijkheid om in de gemeente een starterslening aan te vragen al dan niet tijdelijk komen te vervallen. Omdat de grote vraag naar woningen de komende jaren niet zal afnemen, en eerder zal toenemen, wordt er tevens verzocht om de starterslening regeling verder door te zetten.

Beoogd effect

1.1 De gemeente zorgt dat het bedrag aan openstaande reserveringen minus het bedrag wat op de rekening staat wordt teruggebracht naar 0. 1.2 De gemeente voorkomt dat het bedrag bij het SVn negatief komt te staan om boetes te voorkomen (2.5% rente). 1.3 De gemeente komt haar verplichtingen na aan de (nieuwe) inwoners die een reservering bij het SVn hebben openstaan.

2.1 De gemeente voorziet in de nodige steun om starters de koopmarkt te laten betreden. 2.2 De starterslening voorziet in een mate van doorstroming op de woningmarkt. Huurders worden kopers. 2.3 Starters kunnen een stabiele woonplek vinden, wat bijdraagt aan de leefbaarheid en sociale cohesie binnen West Maas en Waal. 2.4 Starters met een relatief laag inkomen en vermogen kunnen ook op de koopmarkt terecht.

Argumenten

1.1 De starterslening is een populaire en vaak noodzakelijke lening voor starters om de koopmarkt te betreden. De starterslening heeft nut. • Starters kunnen na, bijvoorbeeld studie, terugkeren naar een van de gemeentelijke kernen. 1.2 Het betalen van rente over een lening komt aan niets ten goede. Het is in het belang van de gemeente om niet in een fase terecht te komen waar rente betaald dient te worden.

1.3 De reserveringen die bij het SVn openstaan dienen gehonoreerd te worden. West Maas en Waal wil betrouwbaar richting haar inwoners zijn. • De gemeente zorgt ervoor dat de openstaande reserveringen betaald worden, zodat de aanvragers hun woningplannen kunnen voortzetten. 2.1 De koopmarkt is dermate verhit dat het voor alleenstaanden/stellen vrijwel onmogelijk is geworden om de koopmarkt te betreden in West Maas en Waal zonder de starterslening. • De koopmarkt is enorm krap. Het voorzetten van de starterslening zorgt ervoor dat starters de koopmarkt kunnen betreden, en speelt inkomen en vermogen een kleinere rol. 2.2 De doorstroming op de woningmarkt wordt bevorderd, wat indirect ook de beschikbaarheid van huurwoningen kan vergroten. • Wanneer huurders kunnen doorstromen naar een koopwoning biedt dit weer kansen voor anderen om de huurmarkt te betreden. 2.3 Starters kunnen sneller een stabiele woonplek vinden, wat bijdraagt aan de leefbaarheid en sociale cohesie in West Maas en Waal • Als starters een fijne plek kunnen bemachtigen in een nieuwe of bestaande wijk dragen zij bij aan de kracht van de gemeente en kijkt men naar elkaar om. 2.4 Bevorderen van gelijkheid op de woningmarkt. • Alleenstaanden of stellen met een lager inkomen en/of eigen vermogen krijgen met de starterslening een grotere kans om ook een woning te kunnen kopen.

Kanttekeningen

1.1 Als gemeente hebben we de maatschappelijke plicht om onze afspraken na te komen. De reserveringen dienen we te honoreren. 1.2 Nvt. 1.3 Bij het niet nakomen van deze reservering zullen er inwoners zijn die niet meer in staat zijn om hun woning aan te kopen. Dit zal waarschijnlijk leiden tot juridische conflicten met de gemeente.

We zijn ons er van bewust dat er in de periode tot 2035 veel gebouwd gaat worden. We verwachten dat we in deze periode nogmaals met een verzoek voor extra budget terugkomen.

2.1 Hoewel de starterslening meer starters aan een aankoop van een woning kan helpen, kan het ook bijdragen aan een verdere stijging van de huizenprijzen. 2.2 De veronderstelling dat de doorstroming positief wordt bevorderd is niet gegarandeerd. Huurwoningen kunnen immers omgezet worden naar koopwoningen of de huurprijs kan aanzienlijk stijgen. 2.3 Het verband tussen een eigen woning en sociale cohesie is niet altijd even sterk. Stijgende prijzen kunnen leiden tot gentrificatie, waardoor de oorspronkelijke bewoners van de wijk verdrongen worden en de sociale cohesie juist onder druk kan komen staan. 2.4 Hoewel de starterslening de gelijkheid op de woningmarkt bevorderd, is deze groep financieel kwetsbaar op de langere termijn. Indien er een economische neergang of dalende huizenprijzen zijn, heeft deze groep minder vermogen om deze terugval op te vangen.

Financiën

Het gemeentelijk fonds bij de SVn is een revolverend fonds. De afgelopen jaren is het fonds steeds aangevuld met aflossingen. Maar de aflossingen van de startersleningen komen niet zo snel terug, er geldt een terugbetalingstermijn van 30 jaar. Er komen nu onvoldoende gelden terug om ook continu startersleningen te kunnen blijven verstrekken. De starterslening kost de gemeente aan de voorkant geld, maar is aan de andere kant een investering in onze inwoners en daarmee de maatschappij. Wat niet vergeten mag worden is dat de starterslening een lening is. Deze lening wordt, met rente, terugbetaald aan de gemeente. We verliezen op deze investering geen geld.

Op het moment is de openstaande bestedingsruimte €-526.034,98 bij het SVn indien alle reserveringen uitbetaald worden. Volgens de overeenkomst tussen de gemeente en het SVn mag dit bedrag niet onder de €-500.000,- uitkomen. Met de verhitte markt en het succes wat de starterslening heeft gebracht om de groep eerste kopers aan een woning te helpen, is een vervolg aan deze regeling zeer gewenst. De bouwgolf die de komende jaren op gang komt tot 2030 en verder voorziet in een duidelijke noodzaak voor de starterslening. Daarnaast neemt de druk op de woningmarkt en de stijging van prijzen van woningen toe. Op basis van bovenstaande gegevens is het lastig om tot een bedrag te komen dat gebudgetteerd kan worden als voldoende. Door de aankomende plannen, er wordt meer gebouwd dan ooit, verzoeken we de raad om een budget van €5.000.000,-

Dit bedrag zal gefaseerd bijgeschreven worden op de rekening van de SVn starterslening. Dit zal tot een maximum van €5.000.000,gaan.

Communicatie

Aanpak en planning

We communiceren dit via de website.

Er is geen aanpak of planning verbonden aan dit voorstel. Mocht de raad akkoord gaan met dit voorstel kan de starterslening per direct weer aangevraagd worden via de gemeentelijke website.

Participatie

Bijlagen

Bijlage 1: Verordening starterslening 2012