RV Preventief jeugdbeleid 2026

Raadsvoorstel

Onderwerp

Preventief Jeugdbeleid 2026

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Team

Team Samenleving

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.126109/D.342597

Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

14 april 2026 Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. Het beleidsstuk preventie jeugd 2026 "Samen vooruit: preventie die werkt voor een gezonde toekomst van onze jeugd" West Maas en Waal 2026 vast te stellen. En dit binnen de hiervoor in de programmabegroting opgenomen middelen uit te voeren.

Onze gemeente heeft behoefte aan een samenhangend preventief jeugdbeleid. Een structurele aanpak om problemen bij kinderen en jongeren vroegtijdig te signaleren, te verminderen en te voorkomen.

Daarmee verkleinen we de kans op escalatie van kleine problemen naar complexe situaties. En kunnen we de noodzaak tot zwaardere en duurdere vormen van jeugdhulp verminderen. Gemeenten zijn op grond van de Jeugdwet verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdhulp, inclusief preventie. De Jeugdwet benoemt preventie expliciet als transformatiedoel: meer preventie, meer eigen kracht en meer inzet van het sociale netwerk. Daarnaast spelen ook de Wet publieke gezondheidszorg (Wpg) en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (WMO) een rol. Deze wetten verplichten gemeenten om actief in te zetten op vroegsignalering en het voorkomen van zwaardere vormen van ondersteuning.

Beoogd effect

Argumenten

De gemeente West Maas en Waal is een gemeente waarin kinderen en jongeren (0-23 jaar) zich gezond, veilig en kansrijk kunnen ontwikkelen, met een sterke sociale basis en minder afhankelijk van zware jeugdhulp.

1.1 We hebben nu geen preventief jeugdbeleid in onze gemeente Op dit moment ontbreekt een structurele aanpak voor preventie. Dit betekent dat signalen van problemen bij jeugdigen niet systematisch worden opgepakt, waardoor kansen op tijdige ondersteuning worden gemist. Met dit beleid vullen we een cruciale ontbrekende schakel en creëren we een visie op de jeugd in de gemeente West Maas en Waal. De visie houdt in kinderen, jongeren en hun ouders in elke leeftijdscategorie de mogelijk krijgen om een stevige basis te leggen en gedrag te normaliseren. 1.2 Voorkomen is beter dan genezen Door vroegtijdig in te grijpen, voorkomen we dat kleine problemen bij kinderen en jeugdigen uitgroeien tot complexe situaties die veel zwaardere en duurdere zorg vereisen. 1.3 Met preventief jeugdbeleid investeren we in de toekomst van onze kinderen en jongeren in West Maas en Waal Ons doel is een gemeente waarin alle jongeren (0-23 jaar) zich gezond, veilig en kansrijk kunnen ontwikkelen, met een sterke sociale basis en minder afhankelijkheid van zware jeugdhulp. Met dit beleid wordt een duurzame koers uitgezet die de gemeente richting geeft voor de komende jaren. 1.4 We voldoen aan onze wettelijke taak De Jeugdwet verplicht gemeenten om preventie te bevorderen. Met dit beleid geven we invulling aan die verantwoordelijkheid en versterken we onze positie.

1.5 Investeren in preventie bespaart kosten op lange termijn.

Preventieve maatregelen zijn bewezen effectief in het terugdringen van dure jeugdzorg op termijn. Dit draagt bij aan een duurzame financiële huishouding van de gemeente.

Kanttekeningen

1.1 We hebben beperkte middelen en capaciteit De uitvoering van preventief jeugdbeleid vraagt inzet van financiële middelen. Binnen de huidige begroting van 2026-2029 zijn de huidige activiteiten gedekt. Indien we meer willen inzetten met betrekking tot het jeugdbeleid zijn voor de uitvoering financiële middelen beperkt. Hierdoor keuzes in prioritering noodzakelijk zijn. 1.2 De resultaten zijn niet direct zichtbaar Preventie is een langetermijninvestering. Het effect op vermindering van zware jeugdhulp zal pas na enkele jaren merkbaar zijn, wat vraagt om geduld en blijvende inzet. 1.3 Het is afhankelijk van de samenwerking Het succes van het beleid hangt sterk af van actieve deelname van partners zoals scholen, zorg en welzijn. Zonder hun commitment en inzet blijft de impact beperkt. Het uitvoeringsplan is met hun medewerking en input tot stand gekomen. 1.4. De monitoring en evaluatie zijn cruciaal Zonder goede meetinstrumenten is het lastig om de effectiviteit van preventieve maatregelen aan te tonen. Dit vraagt om een duidelijke monitoringsstructuur. In het uitvoeringsplan bij het onderdeel "evaluatie" beschrijven we hoe we dit monitoren.

Financiën

Voor de uitvoering van het preventieve jeugdbeleid is een structurele investering nodig. De kosten bestaan voornamelijk uit preventieve interventies op de bestaande programma's en activiteiten, zoals inzet jongerenwerk en de Moed-er groepen. In de begroting van 2026 is €134.818 opgenomen op kostenplaats 66040-4438 voor jongerenwerk, toekomstcoach, Halt subsidie en jeugdsubsidies zoals scouting, kindervakantiedagen. In het uitvoeringsplan staat het totaalbeeld qua financiën opgenomen. Hiervoor is dekking tot en met 2029. Op kostenplaats 66040-4335 is € 82.279 begroot voor 2026. Om jongeren te betrekken bij de politiek, een jongeren ontmoetingsplek in Dreumel te realiseren en activiteiten voor jongeren te realiseren. In het uitvoeringsplan staat het totaalbeeld qua financiën opgenomen. Hiervoor is dekking tot en met 2029.

Communicatie

Na vaststelling van het preventieve jeugdbeleid informeren we u met een informatienota over de vervolgstappen en planning. Daarnaast organiseren we jaarlijks een thema-avond jeugd, waarin

de voortgang, resultaten en eventuele bijstellingen van het beleid worden besproken.

Aanpak en planning

Wij sturen het vastgestelde preventieve jeugdbeleid aan onze samenwerkingspartners zoals scholen, zorg- en welzijnsorganisaties. Voor inwoners wordt een bericht geplaatst op de gemeentelijke website. Het eerste evaluatiemoment zal plaatsvinden bij de thema-avond jeugd op 26 augustus 2026.

Participatie

Tijdens het opstellen van het preventieve jeugdbeleid zijn alle samenwerkingspartners actief betrokken, waaronder scholen, zorgen welzijnsorganisaties, ouders en jongeren. Hun input is verwerkt in het beleid, zodat het aansluit bij de praktijk en de behoeften van de doelgroep. Na vaststelling blijft de input van uitvoerende partijen, ouders en jongeren belangrijk om het beleid actueel en effectief te houden. Dit gebeurt via ontmoetingen met ouders, contact met jongeren of periodieke evaluaties van een project. Daardoor kunnen wij het beleid, waar nodig, aanpassen en aanscherpen.

Bijlagen

1. Beleidsplan Preventie jeugd 2. Preventief uitvoeringsplan 3. Jaaroverzicht jeugd 2025