RV ODR - Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026

Raadsvoorstel

Onderwerp

ODR -Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

E.J. Slootweg

Team

Team Ruimte

Zaakkenmerk/Document kenmerk Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

Z.115460/D.317667 20 mei 2025 Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

De concept zienswijzebrief over de Jaarstukken 2024 en de ontwerp Begroting 2026 van de GR-ODR vast te stellen.

Op 1 april jl. hebben we de Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026 van de GR-ODR ontvangen. Deze zijn opgenomen op de lijst van ingekomen stukken voor uw raad van 10 april jl. met de nummers 2025-077 respectievelijk 2025-078. U wordt geadviseerd de bijgevoegde concept zienswijzebrief vast te stellen.

Beoogd effect

Argumenten

U in de gelegenheid stellen uw kaderstellende en controlerende taak uit te voeren.

1.1 Toezending van de Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026 is conform de gemeenschappelijke regeling (GR) van de ODR In de GR is vastgelegd dat het DB voor 15 april de Jaarstukken en ontwerp Begroting aan de raden verstrekt om hun eventuele zienswijzen kenbaar te maken. Zoals hiervoor vermeld heeft de ODR aan deze verplichting voldaan. JAARSTUKKEN 2024 1.2 De Jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat Het jaar 2024 is voor de ODR in financiële zin afgesloten met een positief rekeningresultaat van € 24.702 1.3 Er is sprake van een positieve weerstandsratio De weerstandsratio geeft aan in welke mate de ODR weerbaar is voor financiële risico’s. Ultimo 2024 bedraagt deze ratio 1,00 (2023: 1,04). Dit geeft aan dat de ODR op dit moment zelfstandig in staat is de financiële risico’s op te vangen wanneer deze zich voor zouden doen. 1.4 Het accountantsverslag is bijgevoegd De accountant is voornemens een goedkeurende controleverklaring op het aspect getrouwheid te verstrekken én een goedkeurend oordeel over de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen (SiSa-bijlage) te verstrekken. Dit alles onder voorbehoud dat de jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door het AB. 1.5 Het Milieujaarverslag 2024 is bijgevoegd In het milieujaarverslag is vermeld hoe de ODR in het afgelopen jaar invulling heeft gegeven aan het Regionaal Uitvoeringsprogramma 2024 (RUP2024).

Met het opstellen en beschikbaar stellen van het jaarverslag wordt invulling gegeven aan artikel 13.11 van het Omgevingsbesluit. ONTWERP BEGROTING 2026 1.6 De Kaderbrief, inclusief zienswijzen, is uitgangspunt voor de ontwerp Begroting 2026 De uitgangspunten voor de ontwerp Begroting 2026 zijn in de Kaderbrief 2026 van de ODR opgenomen. In uw raad van 30 januari jl. is de zienswijzebrief op de Kaderbrief vastgesteld (hamerstuk). In deze zienswijzebrief wordt de ODR verzocht bezuinigingsscenario’s voor te leggen aan haar AB met als uitgangspunt een lagere gemeentelijke bijdrage van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere gemeentelijke bijdrage vanaf 2028. Vrijwel alle raden in de regio hebben dezelfde zienswijze ingediend.

Voor de ODR geldt dat zij grotendeels wettelijke taken uitvoeren en de verantwoordelijkheid hebben om vergunningen te verlenen, toezicht te houden en te handhaven (VTH-taken). Daarom zullen de aan ODR gevraagde kostenbesparingen (1,5% in 2026 oplopend naar 3% in 2028) niet zonder gevolgen kunnen blijven. Er is meer tijd nodig om gefundeerde keuzes te kunnen maken over wat de ODR in de toekomst niet, minder of op een lager kwaliteitsniveau moet gaan doen om de gewenste besparingen mogelijk te maken. Deze keuzes zullen gemaakt worden bij de herijking van het regionaal VTH-beleid in het najaar van 2025. De vaststelling van dit beleid is een collegebevoegdheid. De raad zal hierover worden geïnformeerd via een raadsinformatienota. N.b.: de 1,5% oplopend naar 3% bezuiniging is overigens wel in de ontwerp Begroting 2026 van de ODR opgenomen als taakstelling. Zoals hiervoor vermeld zal deze taakstelling in het najaar van 2025 worden geconcretiseerd aan de hand van het geactualiseerde regionale uitvoeringsbeleid VTH en uiteindelijk ook het werkprogramma voor 2026. In de bijgevoegde concept zienswijzebrief vragen we aan de ODR om dit proces inhoudelijk voor 1 september a.s. af te ronden en daarbij: • onderscheid te maken in wettelijke en niet-wettelijke taken; • eventuele besparingsmogelijkheden met de inzet van Artifical Intelligence (AI) mee te nemen.

1.7 De meerjarenbegroting 2027-2029 van de ODR is toegevoegd Bij de ontwerp Begroting 2026 is een meerjarenbegroting 20272029 gevoegd conform de voorschriften uit het BBV. De meerjarenbegroting geeft een (structurele) doorkijk naar de ontwikkelingen van de begroting tegen constante prijzen.

Kanttekeningen

1.1 In 2024 bleek de klanttevredenheid op het onderdeel 'Bouw' helaas minder goed De klanttevredenheid Bouw (toezicht en vergunningverlening) is 73%. Dit resultaat ligt lager dan de gemeenschappelijke doelstelling van 80% tevredenheid. Mogelijke oorzaken van deze lagere score zijn de krapte op de arbeidsmarkt (vacatures en personele wisselingen), een hoog ziekteverzuim (9,4% in 2024; raming voor 2026 is een daling naar 7%) en de uitvoering van de nieuwe Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking getreden is. Ondanks getroffen voorbereidingen bij de invoering van de Omgevingswet, hebben diverse zaken geleid tot onduidelijkheid in werkprocessen en vertraging. Tegelijkertijd functioneerde het DSO (landelijk Omgevingsloket) niet goed en liet de gebruiksvriendelijkheid te wensen over. De ODR heeft inmiddels maatregelen genomen op gebied van profilering (aantrekkelijk werkgever), aanpak vermindering ziekteverzuim en verbetering van werkprocessen om de dienstverlening in de toekomst te verbeteren. Uiteraard voor zover mogelijk omdat sommige zaken niet/nauwelijks/heel lastig te beïnvloeden zijn. Denk bijvoorbeeld aan negatieve scores van klanttevredenheid over de hoogte van de

legestarieven en/of het functioneren van het DSO/ landelijk Omgevingsloket. In de concept zienswijze brief vragen we aan de ODR welke concrete(re) stappen worden gezet om de klanttevredenheid over de bouwtaken te verbeteren. 1.2 Onzekerheid over ontwikkelingen Interbestuurlijk programma (IBP) Ondanks dat de ODR een plan van aanpak heeft opgesteld om te kunnen voldoen aan de Robuustheidseisen van het IBP, bestaat het risico dat er wordt ingegrepen in het VTH stelsel door de landelijke overheid, wat (financiële) consequenties kan hebben voor de ODR. De landelijke en provinciale ideeën (provincie streeft naar 1 omgevingsdienst voor alle taken die ODR uitvoert, bouw en milieu) staan dan ook op gespannen voet met de door het AB gewenste toekomst van ODR als zelfstandige dienst. Het Rijk zal in 2026 vastleggen dat alle omgevingsdiensten in Nederland moeten voldoen aan robuustheidseisen. Vanuit het AB wordt erop ingezet dat ODR hieraan zal gaan voldoen, zodat ODR zelfstandig, deskundig, kostenefficiënt en nabij kan blijven functioneren. Wat hierbij in ieder geval nodig is, is dat ODR meer taken voor gemeenten en provincie gaat uitvoeren zodat voldaan kan worden aan de robuustheidseis om de omzet te vergroten. De komende periode zal de ODR hierover het gesprek aangaan met de deelnemende gemeenten en provincie. Zo was er reeds op 7 april jl.

een regionale raadsinformatiebijeenkomst op het kantoor van de ODR waarbij dit onderwerp zeer uitgebreid aan de orde is gekomen. De ODR zal de komende periode ook nog een rondje maken langs alle raden zodat zij tijdig worden geïnformeerd en betrokken. In de concept zienswijzebrief vragen we aan de ODR om voor 1 september a.s. voorbeelden aan te dragen van mogelijke oplossingen om in de toekomst wel te kunnen voldoen aan de eis van een hogere omzet.

Financiën

Jaarrekening 2024 Het positieve jaarrekeningresultaat van de ODR bedraagt € 24.702. Het dagelijks bestuur (DB) stelt aan het AB van de ODR voor om dit positieve saldo toe te voegen aan de algemene reserve. Dit betekent dat er in dit geval geen voor- of nadelige financiële effecten zijn voor onze gemeentebegroting. N.b.: specifiek voor onze gemeente geldt overigens dat de totale bijdrage aan de ODR in 2024 circa € 28.000 hoger is vanwege de hogere urenproductie op basis van het vastgestelde Werkprogramma 2024. Overigens staat hier ook een hogere legesopbrengst voor onze gemeente tegenover. Deze financiële mee- en tegenvallers voor onze gemeente worden verwerkt in onze jaarrekening (planning vaststelling in de raad van juli 2025).

Ontwerp Begroting 2026 De bijdrage aan de ODR van onze gemeente voor 2026 is geraamd op € 2.756.918 (ter vergelijk: in 2025 is dit € 2.702.064). Deze bijdrage zal worden verwerkt in onze gemeentebegroting voor 2026 (planning vaststelling in de raad van november 2025).

Communicatie

Aanpak en planning

Na de raadsbehandeling zal de definitieve zienswijzebrief naar het DB van de ODR worden gezonden.

College: 20 mei 2025 RTG: 10 of 12 juni 2025 Raad: 26 juni 2025 Het AB van de ODR zal de ingekomen zienswijzen van de deelnemende gemeenten betrekken bij de vaststelling van de Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026 in haar vergadering van 7 juli 2025.

Participatie

Bijlagen

Niet van toepassing.

• Aanbiedingsbrief Jaarstukken 2024 • Concept AB-voorstel voor de resultaatbestemming 2024 • Accountantsverslag 2024 • Milieujaarverslag 2024 • Aanbiedingsbrief ontwerp Begroting 2026 • Reactienota zienswijzen Kaderbrief 2026 • Ontwerp Begroting 2026 • Concept zienswijzebrief • Concept raadsbesluit