RV Centrummiddelen Nijmegen BW-MO tm 2028 Uitvoeringsbudget

Raadsvoorstel

Onderwerp

Centrummiddelen gemeente Nijmegen BW-MO t/m 2028 Uitvoeringsbudget

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Team

Team Samenleving

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.112117/D.312545

Datum document

30 december 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

1. De periode van het uitvoeringsbudget voor Beschermd Wonen-Maatschappelijke Opvang voor de uitvoering van het beleidskader Samen Dichtbij, te verlengen met drie jaar van 1-1-2026 naar 1-1-2029. Zie eerder raadsvoorstel en raadsbesluit uit 2022 (Z.063952). 2. Een bestemmings-projectreserve in te stellen voor de periode 2025 tot 2029 met kostenplaatsnummer 66130 en het te koppelen aan het programma van het Maatschappelijke Opvang/ Sociaal Domein. De reserve te labelen voor het uitvoeren in 2025 tot 2029 van de afspraken uit het beleidskader Samen Dichtbij, ter dekking van (toekomstige) lokale- en regionale uitgaven

en investeringen voor de ambulantisering van de GGZ en de uitgaven voor BW en MO. De reserve kent een bovengrens van € 1.411.400 3. De begrote overschotten door de centrum gemeente Nijmegen voor de ambulantisering GGZ, BW en MO vanaf 2024 tot 2029 toe te voegen aan de bestemmingsprojectreserve BW-MO (kostenplaats 66130). Het betreft incidentele middelen. Bij het wegvallen van de incidentele middelen in 2029 vervallen ook de taken als er geen nieuwe middelen voor worden gevonden.

Aanleiding

U besloot op 24 februari 2022 dat bij de verlenging van het beleidsplan Samen Dichtbij 2021-2025 ook de looptijd van het bijbehorende uitvoeringsbudget verlengd moest worden tot 1-12026 (Z.063952). Vanaf 1 januari 2025 deelt de centrumgemeente Nijmegen de baten en kosten van de centrummiddelen voor Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO) met de regiogemeenten van Gelderland-Zuid. Dit doet ze ongeacht de ingangsdatum van de doordecentralisatie. De doordecentralisatie van BW-MO is begin 2025 nog steeds controversieel verklaard. De verwachting was dat de decentralisatie per 1-1-2026 zou plaatsvinden. Dit is nu zeer twijfelachtig volgens de VNG. De verdeling voor onze gemeente is volgens het objectief verdeelmodel vastgesteld en bedraagt 3,21% van het overschot/ tekort op regionale BW-MO financiën in Gelderland-Zuid.

Beoogd effect

De financiële middelen die we ontvangen van centrumgemeente Nijmegen gebruiken waarvoor ze zijn bedoeld en zoals is overeen gekomen met de centrumgemeente Nijmegen.

Argumenten

1.1. Het is conform een eerder raadsbesluit. Uw besloot in 2022 dat bij de verlenging van het beleidsplan Samen Dichtbij 2021-2025, ook de looptijd van het bijbehorende uitvoeringsbudget verlengd moest worden tot 2026. Het is logisch om deze looptijd nu te verlengen tot 2029, nu de centrumgemeente Nijmegen een prognose heeft gemaakt voor de overschotten BWMO 2025 t/m 2028 en dit uitvoeringsbudget voor Samen Dichtbij uitkeert aan onze gemeente.

1.2. Het beleidsplan Samen Dichtbij is nog steeds relevant. Naast het beleidsplan zijn ook de uitvoeringskaders van Samen Dichtbij nog steeds relevant, actueel en leidend. De begrote overschotten BW-MO die we ontvangen van de centrumgemeente Nijmegen zijn nodig om lokaal en regionaal uitvoering te geven aan de ingezette ontwikkelingen en de versterkte samenwerking lokaal tussen de domeinen zorg, welzijn, wonen en veiligheid. Zo hebben

wij als gemeente ook een taak voor de huisvesting van deze doelgroepen.

2.1. Het gaat om een heren akkoord. De bestuurders van regio Rivierenland zijn na onderhandelingen met de centrumgemeente Nijmegen in 2023 -2024 een herenakkoord overeengekomen met de gemeente Nijmegen dat de begrote overschotten van de centrummiddelen op BW-MO vanaf 2024 beschikbaar gesteld worden aan de regio gemeenten in Gelderland-Zuid voor activiteiten die bijdragen aan de beleidsdoelstellingen van Samen Dichtbij. De centrumgemeente Nijmegen is niet wettelijk verplicht om die middelen naar de regiogemeenten over te maken. Het is belangrijk om de relatie en het gestelde vertrouwen van de gemeente Nijmegen in onze gemeente te behouden en de middelen die we ontvangen van de gemeente Nijmegen uitgeven zoals is afgesproken.

2.2. De centrumgemeente Nijmegen kent onze gemeente de bedragen toe met een bepaald doel. De centrumgemeente Nijmegen deelt het toekomstige overschot aan centrummiddelen voor Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO) met de regiogemeenten van Gelderland-Zuid met het doel om ze in de toekomst in te zetten voor de uitvoering van de afspraken gemaakt in Samen Dichtbij. Door het instellen van een bestemmingsreserve in 2025 tot en met 1-1-2029 kunnen we de financiële middelen die we ontvangen van centrumgemeente Nijmegen gebruiken waarvoor ze zijn bedoeld en zoals is overeen gekomen met de centrumgemeente Nijmegen (zie de bijlagen voor de correspondentie). Op deze manier is het mogelijk om de komende jaren de doelen uit de afspraken in het beleidskader Samen Dichtbij te realiseren. In Samen Dichtbij is afgesproken dat er een overgang komt van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis en dat we dit mogelijk maken door het organiseren en creëren van lokale en sub-regionale voorzieningen en regelingen. Deze vraagstukken pakken we integraal op samen met wonen en veiligheid. Doelstellingen en beoogde effecten zijn opgenomen in de voorstellen van Samen Dichtbij.

2.3. Het is doelmatig en conform de bedoeling van de te ontvangen gelden. Het overschot aan centrummiddelen vanuit BW-MO zijn bedoeld voor de uitvoering van Samen Dichtbij. De voorbereiding van het realiseren van de toekomstige doelen genoemd in Samen Dichtbij vergen de nodige tijd. Zeker gezien de integrale en regionale afstemming die het veelal vereist zoals met onze collega's in het sociaal domein, onze collega's van wonen en veiligheid, de GGZ ketenpartners, de woningbouwcoöperatie, de partners in het sociaal domein, etc. Daarbij opgeteld dat sommige voorbereidingen pas

later starten in het jaar, zullen diverse projecten niet binnen het begrotingsjaar afgerond kunnen zijn.

2.4. Een bestemmingsreserve is een logische vorm. U besloot al tot een uitvoeringsbudget voor BW-MO in 2022 tot 2026. Nu de centrumgemeente Nijmegen vanaf 1-1-2025 de baten en kosten deelt van van de centrummiddelen voor Beschermd Wonen (BW) en Maatschappelijke Opvang (MO) met een prognose voor 2025 t/m 2028 is het instellen van een bestemmingsreserve nodig voor een goede langere termijn planning en borgen van de gelden voor de uitvoering.

2.5. Het regionaal delen van de kosten en baten voor BW en MO zorgt ervoor dat gemeenten zich goed kunnen voorbereiden op de doordecentralisatie. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ambulantisering van de GGZ en het spreiden van de opvang. In het beleidskader Samen Dichtbij is afgesproken om de overgang te maken van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. En dit lokaal te organiseren binnen een ingroeipad van 7 tot 10 jaar. De centrumgemeente Nijmegen deelt vanaf 1-1-2025 de kosten en baten voor BW en MO met de regiogemeenten van Gelderland-Zuid waardoor onze gemeente beschikt over de benodigde middelen om aan de lokale en subregionale opgave van de doordecentralisatie te voldoen.

2.6. Beschermd Wonen, en hulp en ondersteuning thuis is een wettelijke verplichting voor de gemeente. Per 1 januari 2022 is de doordecentralisatie van beschermd wonen qua verantwoordelijkheden door de overheid gestart. En is onze gemeente verplicht zich volledig in te zetten voor inwoners die in aanmerking komen voor beschermd wonen. Deze afspraken zijn ook opgenomen in onze regionale samenwerkingsafspraken Gelderland-Zuid met als centrumgemeente Nijmegen. De gemeente moet vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) uit 2015 al maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat meer mensen thuis hulp en ondersteuning krijgen.

2.7.Voor 2025 en verder zijn er verschillende verwachte uitgaven die moeten worden gedekt vanuit deze centrummiddelen . In de bijlage is de begroting 2025 t/m 2028 opgenomen voor de uitvoering van Samen Dichtbij, inclusief de dekking die we hiervoor ontvangen van de centrumgemeente Nijmegen.

3.1. Een bestemmingsreserve heeft een kostenplaatsnummer nodig. Dit nummer 66130 is al in gebruik voor het uitvoeringsbudget van centrumgemeente Nijmegen.

Kanttekeningen

2.1 Zijn de centrummiddelen BW-MO 2025 tot 2029 toereikend? De verwachting is dat de centrummiddelen BW en MO voor 2025 tot eind 2028 ruim voldoende zijn. Echter als de uitgaven voor BW en MO in de periode tot 31-12-2028 hoger uitvallen dan begroot, zullen de geprognotiseerde overschotten BW-MO 2025-2028 minder hoog zijn. Het financiële kader waarmee we werken in de periode 1-1-2025 tot 1-1-2029 is de regionale begroting BW-MO.

2.2. Minder rooskleurig vooruitzicht in de toekomst. Het tekort voor MO zal de komende jaren waarschijnlijk toenemen door een stijgend aantal dak- en thuislozen en toenemende overlast. De kosten, zoals bij de winteropvang, stijgen. Elke gemeente in de regio moet hieraan bijdragen. De MO-tekorten worden nu nog afgedekt door het overschot BW, maar dat zal niet oneindig zo blijven.

Financiën

Volgens de concept regiobegroting BW-MO van 18 juni 2024 ontvangt onze gemeente voor de periode 2025 tot en met 2028 van het begroot overschot BW/MO de volgende bedragen. Bedragen kunnen nog wijzigen.

Jaar

Effect saldo gemeente West Maas en Waal (lokale uitkering +/- afdracht BW en MO) begroting BW-MO Gelderland Zuid van 18 juni 2024 Percentageverdeling gemeente West Maas en Waal = 3,21% van totale begroting.

2025 € 283.625 2026 € 298.398 2027 € 254.324 2028 € 212.356 • In september 2024 ontving onze gemeente een voorschot van € 362.697,- van de centrummiddelen uit het begroot overschot BW/MO. Deze gelden zijn op basis van het raadsvoorstel en raadsbesluit uit 2022 de uitvoeringsgelden voor BW-MO Samen Dichtbij. Hiervan zijn al verplichtingen aangegaan in 2025.Ook de geprognotiseerde gelden die we ontvangen van de gemeente Nijmegen in 2025 van € 283.625 zijn op basis van het raadsvoorstel en raadsbesluit

uit 2022, uitvoeringsgelden voor BW-MO Samen Dichtbij. De verplichtingen die nu zijn aangegaan zijn niet langer dan 2 jaar afhankelijk van de ontwikkelingen van het Mentaal Gezondheids Netwerk (MGN) dat een onderdeel is van de besprekingen rondom IZA. Indien u akkoord gaat dan: • Een bestemmings-projectreserve in te stellen voor de periode 2025 tot 2029 met kostenplaatsnummer 66130 en het te koppelen aan het programma Maatschappelijke Opvang/ Sociaal Domein. • De reserve te labelen voor het uitvoeren in 2025 tot 2029 van de afspraken uit het beleidskader Samen Dichtbij, ter dekking van (toekomstige) lokale- en regionale uitgaven en investeringen voor de ambulantisering van de GGZ en de uitgaven voor BW en MO. De reserve kent een bovengrens van € 1.411.400. • De begrote overschotten door de centrum gemeente Nijmegen voor de ambulantisering GGZ, BW en MO vanaf 2024 tot 2029 toe te voegen aan de bestemmingsprojectreserve BW-MO (kostenplaats 66130). • En dit verwerken in de financiële rapportage.

Communicatie

Vanuit de opgaven wordt communicatie meegenomen.

Aanpak en planning

• Zie onder financiën. • De begroting van (toekomstige) opgaven en uitgaven actueel houden en delen.

Participatie

Vanuit de opgaven wordt participatie meegenomen indien van toepassing.

Bijlagen

• Raadsvoorstel en raadsbesluit 24 februari 2022 Verlenging Beleidsplan Samen Dichtbij tot 2026. • Bijlage uitgaven en dekking centrumgemeentemiddelen Nijmegen tot 2029 voor Samen Dichtbij. • Memo centrummiddelen 2024 en verder van 30 oktober 2023. • Brief regio Rivierenland verdeling resterende centrummiddelen over gemeenten van 14 november 2023. • Brief centrumgemeente Nijmegen ivm resterende centrumgemeentemiddelen van 27 februari 2024.