RV AVRI - Jaarstukken 2024 en ontwerp begroting 2026

Raadsvoorstel

Onderwerp

Avri -Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

E.J. Slootweg

Team

Team Ruimte

Zaakkenmerk/Document kenmerk Datum collegebesluit Vertrouwelijkheid Bijlagen

Z.115462/D.317665 20 mei 2025 Openbaar Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

De concept zienswijzebrief over de Jaarstukken 2024 en de ontwerp Begroting 2026 van de GR-Avri vast te stellen.

Op 16 april jl. hebben we de Jaarstukken 2024 van de GR-Avri ontvangen en op 28 april jl. ontvingen we de ontwerp Begroting 2026. Deze zijn opgenomen op de lijst van ingekomen stukken voor uw raad van 22 mei jl. met de nummers 2025-097 respectievelijk 2025-118. U wordt geadviseerd de bijgevoegde concept zienswijzebrief vast te stellen.

N.b.: op 12 mei jl. was de jaarlijkse (hybride) raadsinformatiebijeenkomst van Avri waarbij de jaarstukken en de begroting zijn toegelicht. Voor de aanwezige raadsleden was er uiteraard ook weer gelegenheid eventueel vragen te stellen. Op 2 juni 2025 organiseert de Gelderland Academie een regionale zienswijzemarkt voor raadsleden. Op dezelfde datum is ook een platformbijeenkomst van Avri gepland.

Beoogd effect

Argumenten

U in de gelegenheid stellen om uw kaderstellende en controlerende taak uit te voeren.

1.1 Toezending van de Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026 is niet conform de daarvoor geldende termijn in de gemeenschappelijke regeling (GR) van de Avri In de GR is vastgelegd dat het DB voor 15 april de Jaarstukken en ontwerp Begroting aan de raden verstrekt om hun eventuele zienswijzen kenbaar te maken. Zoals hiervoor vermeld is niet aan deze verplichting voldaan. De ontwerp Begroting 2026 ontvingen we pas op 28 april jl. Dit is uiteraard ongewenst en maakt de inhoudelijke beoordeling van stukken en tijdige advisering aan college en raad soms heel lastig. Reden waarom we hier een opmerking over hebben gemaakt in de bijgevoegde concept zienswijzebrief. N.b.: in de aanbiedingsbrief van Avri van 28 april jl. is vermeld dat de begroting volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) voor 30 april naar de raden moet worden gezonden. Echter hebben de raden medio vorig jaar bij de wijziging van de diverse GRteksten, waaronder die van Avri, expliciet laten vastleggen dat de begroting voor 15 april moet worden verzonden. Dat dit kennelijk niet helder op het netvlies staat bij Avri, is bijzonder. JAARSTUKKEN 2024 1.2. Bijlage 1 (pagina 65) van de Jaarstukken 2024 is geactualiseerd In bijlage 1 (=pagina 65) van de jaarstukken stond in de tabel met de specificatie kosten en opbrengsten PMD en matrassen een foutje die later is gecorrigeerd door Avri.

De geactualiseerde bijlage is separaat bijgevoegd. 1.3 De Jaarrekening 2024 sluit met een positief resultaat De Jaarrekening 2024 van Avri sluit in financiële zin met een positief resultaat ten opzichte van de bestuursrapportage (burap). In de burap werd uitgegaan van een negatief resultaat van € 830.000. Het jaarrekeningresultaat van het Basispakket bedraagt uiteindelijk € 160.000 negatief. Ten opzichte van de burap is dit een voordeel van € 670.000.

1.4 De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven over de Jaarstukken 2024 Volgens wettelijke eisen wordt de rechtmatigheidsverklaring in de jaarrekening tegenwoordig afgegeven door het Dagelijks Bestuur (DB) van de GR. De accountant toetst slechts nog de getrouwheid van de rechtmatigheidsverklaring. De accountant stelt vast dat er een getrouw beeld is vastgesteld en geeft een positief oordeel. 1.5 Er is voldoende weerstandsvermogen Binnen Avri is voldoende weerstandsvermogen aanwezig ter dekking van potentiële verliezen en negatieve onzekerheden. De geïdentificeerde en gekwantificeerde risico’s bedragen € 4,864 mln (2023: € 4,564 mln) waarvan de stortplaats ca 30% in beslag neemt (zie hierna). 1.6 De financiële risico's overdracht stortplaats nemen verder af Er wordt circa € 1,0 mln bijgestort in de voorziening stortplaats. Dit is extra naast de € 12,- risico opslag per huishouden binnen de afvalstoffenheffing (ook ca € 1 mln). Net als voorgaand jaar is de onzekerheid m.b.t. de stortplaats afgenomen doordat het berekende bedrag in de jaarrekening van Avri gebaseerd is op de meeste standpunten die ook door de Provincie worden gedeeld. Echter is de invloed op de uiteindelijk te hanteren standpunten zeer beperkt. Zo lang de stortplaats niet is overgedragen, blijft onzeker hoe hoog het te betalen bedrag exact zal worden.

In 2025 wil het bestuur van Avri tot definitieve overeenstemming komen met de Provincie voor overdracht eind 2025 / begin 2026. 1.7 In 2024 is het Koersplan 2024-20230 van Avri vastgesteld In het Koersplan beschrijft Avri de ambitie en opgaven, ofwel het langetermijnperspectief, tot 2030. Voor de totstandkoming van het Koersplan is onder andere gebruik gemaakt van een houtskoolschets waaraan is meegewerkt door een raadswerkgroep waarin ook raadsleden waren vertegenwoordigd uit onze gemeente. Jaarlijks zal via de Kadernota van Avri inzicht worden gegeven in de activiteiten en beleidsonderwerpen uit het Koersplan die het komende jaar worden opgepakt. Deze Kadernota zal jaarlijks voor zienswijzen worden voorgelegd aan de raden. ONTWERP BEGROTING 2026 1.8 Er is een erratum ontvangen voor de ontwerp Begroting 2026 Op 7 mei jl. ontvingen we van Avri een erratum met enkele aanpassingen op de ontwerp Begroting 2026. Dit erratum is separaat bijgevoegd. In dit voorstel en de concept zienswijzebrief hebben we rekening gehouden met het erratum. 1.9 De Kaderbrief, inclusief zienswijzen, is uitgangspunt voor de ontwerp Begroting 2026 De uitgangspunten voor de ontwerp Begroting 2026 zijn in de Kaderbrief 2024 van de Avri opgenomen. In onze raad van 30 januari jl. is de zienswijzebrief op de Kaderbrief vastgesteld (hamerstuk). In deze zienswijzebrief wordt Avri verzocht

bezuinigingsscenario’s voor te leggen aan haar AB met als uitgangspunt een kostenbesparing van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar 3,0% vanaf 2028. Vrijwel alle raden in de regio hebben dezelfde zienswijze ingediend. In bijlage 1 bij de ontwerp Begroting 2026, die overigens via het eerdergenoemde erratum is aangepast (!), is een overzicht opgenomen met de voorgestelde en geaccordeerde ombuigingsvoorstellen van Avri. Een besparing van € 4,50 per huishouden, per jaar, is reeds verwerkt in de ontwerp Begroting 2026. Maar er zijn meer bezuinigingsopties vermeld in bijlage 1. Deze opties kunnen nader worden onderzocht als het bestuur van Avri hiervoor opdracht krijgt. In de bijgevoegde concept zienswijzebrief wordt hier nader op ingegaan. 1.10 De meerjarenbegroting 2027-2029 van de Avri is toegevoegd Bij de ontwerp Begroting 2026 is een meerjarenbegroting 20272029 gevoegd conform de voorschriften uit het BBV. De meerjarenbegroting geeft een (structurele) doorkijk naar de ontwikkelingen van de begroting tegen constante prijzen. 1.11 Het tarief afvalstoffenheffing stijgt met 4,9% Op pagina 5 van de ontwerp Begroting 2026, die overigens ook via het eerdergenoemde erratum is aangepast (!), wordt de stijging van het tarief in 2026 verklaard.

Rekening houdend met financiële ombuigingen die Avri kan besparen (€ 4,50/huishouden/jaar), resteert een tariefstijging van 4,9% ten opzichte van het tarief in 2025. Door de stijging is het tarief van Avri vanaf 2026 nagenoeg gelijk aan de verwachte gemiddelde afvalstoffenheffing van Nederland. 1.12 Avri kan mogelijk ook afvalinzameling gaan doen voor andere gemeenten De gemeente 's-Hertogenbosch stopt vanaf 2026 met de inzameling in omliggende gemeenten. Een private inzamelaar stopt met de inzameling van huishoudelijk afval in gemeenten die grenzen aan onze regio. Hierdoor hebben drie gemeenten in 2024 Avri benaderd om te verkennen of Avri de afvalinzameling wil verzorgen vanaf 2026. De uitkomsten van deze verkenning zijn bij het opstellen van de ontwerp Begroting 2026 nog niet bekend. 1.13 Avri voert benchmark uit Op pagina 4 van de ontwerp Begroting 2026 is o.a. vermeld: "Door deelname aan benchmark-onderzoeken blijven we de vergelijking zoeken met andere inzamelorganisaties en gemeenten om ook te leren waar eventuele alternatieve werkwijzen en besparingsmogelijkheden liggen." In de bijgevoegde concept zienswijzebrief wordt Avri verzocht een benchmark uit te voeren met de DAR-regio in het Rijk van Nijmegen zodat hopelijk op deze manier meer inzicht kan worden verkregen in de (veel) lagere tarieven voor afvalstoffenheffing in onze buurgemeente Druten.

Kanttekeningen

1.1 Lichte stijging restafval en daling scheidingspercentage De, sinds 2019 dalende trend in het restafval, is in 2024 helaas niet doorgezet. De hoeveelheid restafval is met 3 kg per inwoner per jaar gestegen naar 73 kg per inwoner. Waardoor deze stijging van het restafval veroorzaakt wordt, is moeilijk te verklaren. Er is in 2024 in ieder geval meer afval op de milieustraten aangeboden. De doelstelling was dat we in 2025 maximaal 75 kg restafval per inwoner per jaar zouden halen, daar blijven we dus nog steeds onder. Het scheidingspercentage is met 1% afgenomen en bedraagt 83% in 2024. 1.2 Kwaliteit van de grondstoffen nog steeds zorgelijk De vervuiling van de grondstofstromen papier, pdb en textiel bleef ook in 2024 zorgelijk. Omdat deze vervuiling landelijk stijgt, komt de vergoeding vanuit Verpact onder druk te staan. Deze vergoeding wordt bepaald door de landelijke vervuilingsgraad en is daarom slechts beperkt te beïnvloeden door de resultaten in onze regio. Sinds 2023 haalt Avri zelf een deel van de vervuiling uit de grondstoffen. Hiermee wordt afkeur van vrachten en boetes voor de vervuiling voorkomen. Dit zijn extra handelingen aan de achterzijde van het inzamelproces die helaas nog steeds nodig zijn.

Verder wordt met het Project Schone Grondstoffen dat in 2023 gestart is én de structurele inzet van afvalcoaches, geprobeerd om aan de voorkant meer schonere grondstoffen te krijgen. 1.3 Ontwikkelingen afval- en grondstoffenmarkt zijn grillig en verbranding van restafval wordt steeds duurder Soms dalen de prijzen door veel aanbod, aanscherping van importbeleid in andere landen en mindere kwaliteit van de aangeboden grondstoffen. Ook de gebeurtenissen in de wereld hebben direct effect op de vergoedingen. Schaarste drijft de prijzen soms juist op. Op dit moment worden er geen langjarige contracten meer afgesloten. Avri zal blijven focussen op schone grondstofstromen, om de financiële gevolgen van deze marktontwikkelingen zoveel mogelijk te beperken. De tarieven op de markt voor verbranding stijgen als gevolg van een groeiende hoeveelheid brandbaar restafval en de CO2-heffing. Dat heeft uiteraard ook gevolgen voor Avri. 1.4 Wij constateren dat Avri onze zienswijzen van vorig jaar onvoldoende serieus heeft genomen Precies een jaar geleden heeft u bij de concept begroting voor 2025 deze zienswijzen ingediend: "Wij constateren dat een aantal belangrijke onderwerpen ontbreekt in de begroting; zie hierna.

Dit betreuren wij en we roepen u dan ook op om in de concept begroting 2025 en in de toekomst meer/volledig inzicht te geven over de onderwerpen waar u mee bezig bent of aan de slag gaat." Als voorbeelden werden in uw zienswijze genoemd:

• Inzameling incontinentie- en luierafval in pluspakket of basispakket; • Toekomst milieustraat/ ambachtscentrum op bedrijventerrein Medel; • Samenwerking met de HVC-groep. In de reactienota van Avri (ingekomen stuk voor uw raad van 10 oktober 2024), lezen wij terug: • Wij gaan met de gemeenten in gesprek om het inzamelen van incontinentie- en luierafval in de toekomst weer als basistaak uit te voeren in plaats van een plustaak; • We informeren u via de raadsinformatie- en platformbijeenkomsten of dmv een individuele bijeenkomst in uw raad; • We informeren u via de raadsinformatie- en platformbijeenkomsten of dmv een individuele bijeenkomst in uw raad.

Wij constateren dat: • inzake incontinentie- en luierafval in pluspakket of basispakket in de ontwerp Begroting 2026 gewoon weer wordt uitgegaan van het pluspakket terwijl de accountant destijds echt anders heeft geadviseerd; • ook in de ontwerp Begroting 2026 -net als het jaar daarvoorop geen enkele wijze informatie of antwoord wordt gegeven op de vragen die wij vorig jaar in onze zienswijze hadden opgenomen over het circulair ambachtscentrum, zoals: wat is de planning, wat zijn de financiële consequenties/verwerking en beheersing, wat zijn de risico's en hoe worden deze beheerst, wat zijn eventuele consequenties voor de andere milieustraten, etc.; • het voorstel over HVC uiteindelijk, in december 2024, is ingetrokken door het bestuur van Avri. Daarom is in de bijgevoegde concept zienswijzebrief een kritische kanttekening geplaatst.

Financiën

Jaarstukken 2024 Het financiële rekeningresultaat wordt onttrokken/toegevoegd aan de voorziening Basispakket van Avri. Ontwerp Begroting 2026 De begroting van Avri zal na vaststelling in het AB worden verwerkt in de gemeentelijke begroting voor 2026. Uitgangspunt is volledige kostendekkendheid. Ofwel, hogere kosten bij Avri komen niet ten laste van de gemeentelijke begroting maar worden verwerkt in het tarief afvalstoffenheffing 2026 en leiden dus ook tot hogere opbrengsten.

Communicatie

Aanpak en planning

Na de raadsbehandeling zal de definitieve zienswijzebrief naar het dagelijks bestuur van de Avri worden gezonden.

College: 20 mei 2025 RTG: 10 of 12 juni 2025 Raad: 26 juni 2025 Het AB van de Avri zal de ingekomen zienswijzen van de deelnemende gemeenten betrekken bij de vaststelling van de Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026 in haar vergadering van 30 juni 2025, respectievelijk 11 september 2025.

Participatie

Bijlagen

Niet van toepassing.

• Aanbiedingsbrief Jaarstukken 2024 • Jaarstukken 2024 • Aangepaste bijlage 1 van de Jaarstukken 2024 • Accountantsverslag Jaarstukken 2024 • Aanbiedingsbrief ontwerp Begroting 2026 • Ontwerp Begroting 2026 • Erratum op ontwerp Begroting 2026 • Concept zienswijzebrief • Concept raadsbesluit