Raadsvoorstel Zienswijze Kaderbrief 2026 VRGZ

Raadsvoorstel

Onderwerp

Zienswijze Kaderbrief 2026 VRGZ

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

V.M. van Neerbos

Team

Team Control

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.111581/D.309413

Datum document

26 november 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. De zienswijzebrief op de Kaderbrief 2026 van de VRGZ vast te stellen. 2. De zienswijzebrief op de Kaderbrief 2026 van de VRGZ te verzenden naar het DB.

De gemeente West Maas en Waal is deelnemer van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Het is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding

en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband heeft 14 deelnemende gemeenten.

Op 15 november 2024 heeft het Algemeen Bestuur (AB) van de VRGZ de kaderbrief 2026 verstuurd (zie bijlage 2). In deze kaderbrief worden de gemeenteraden geïnformeerd over de ontwikkelingen, het beleid en de verwachte financiële consequenties voor de begroting 2026. De gemeenteraden krijgen de mogelijkheid om voor 1 februari 2025 hun zienswijze kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur (DB) van de VRGZ.

Beoogd effect

De zienswijze is één van de gemeentelijke sturingsinstrumenten richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR). Met het sturen van de zienswijze geven we het AB de West Maas en Waalse input over de kaderbrief mee, zodat het AB die samen met de input van andere gemeenten kan verwerken. Het lange termijn doel van de kaderbrief en onze zienswijze is dat onze gemeente een goed werkende GR heeft die bijdraagt aan een veilige regio waarbij rampen en crises zo goed mogelijk worden voorkomen en bestreden.

Argumenten

1.1 In de zienswijzebrief benadrukken wij de financiële onzekerheid van gemeenten en veiligheidsregio’s. De Nederlandse gemeenten staan de komende jaren voor een grote financiële uitdaging. Het Rijk heeft eenzijdig besloten om de manier waarop gemeenten worden gefinancierd met ingang van 2024 te herzien. Ook worden veiligheidsregio’s mogelijk gekort op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR). Dit brengt financiële onzekerheid met zich mee. De VRGZ heeft aangegeven bij het opstellen van de kaderbrief rekening te houden met deze financiële druk. In de zienswijzebrief geven wij aan dit op prijs te stellen.

1.2 Zo weet het AB waarmee zij rekening moeten houden bij het opstellen van de bezuinigingsvoorstellen. In de kaderbrief beschrijft de VRGZ dat zij genoodzaakt zijn om te gaan snijden in dienstverlening. Dit heeft gevolgen voor crisisbeheersing en de brandweer en daarmee voor de veiligheid van de samenleving. In de zienswijzebrief roepen wij daarom op om een scheiding aan te brengen tussen wettelijk verplichte taken en optionele taken. We vragen daarbij om de bijkomende consequenties en risico’s van de bezuinigingsvoorstellen in kaart te brengen.

1.3 Met de brief maken we inzichtelijk dat de VRGZ onder druk staat. Er wordt een steeds groter beroep gedaan op de veiligheidsregio’s vanwege onder andere de Landelijke Agenda Crisisbeheersing 2024-2029. De Landelijke Agenda is opgesteld door het Rijk en door veiligheidsregio’s waar de koers voor crisisbeheersing tot 2029 is uitgezet. Tegelijkertijd worden veiligheidsregio’s mogelijk gekort op de beschikbare middelen hiervoor. Dit is niet in balans. We vragen daarom in de zienswijzebrief aan de VRGZ om dit regionaal en landelijk te monitoren en onder de aandacht te blijven brengen.

1.4 Hierin benadrukken we ook het belang van (preventieve) ondersteuning aan personeel en het proces daaromheen. De assertiviteit en agressiviteit richting hulpverleners neemt toe. Het is daarom belangrijk om preventief goede ondersteuning te bieden aan het personeel. Het is goed dat de VRGZ daarom betrokken is bij diverse ontwikkelingen over PTSS. In de zienswijzebrief vragen wij daarbij aandacht voor het efficiënter en effectiever inzetten en benutten van alle middelen rondom dit proces.

1.5 De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om een zienswijze vast te stellen. De gemeenteraad kan in haar zienswijze aangeven wat zij van de kaderbrief vindt en deze reactie kan de VRGZ verwerken in haar plannen. De VRGZ benoemt in haar kaderbrief dat de gemeenteraden de mogelijkheid krijgen om een zienswijze in te dienen en in de Gemeenschappelijke Regeling staat beschreven dat de gemeenteraad deze bevoegdheid heeft.

2.1 Door het versturen van de zienswijzebrief kan het DB door met de procedure. De zienswijzebrief moet gericht zijn aan het DB van de VRGZ. Het DB geeft een reactie op de zienswijze. Dit wordt voorgelegd aan het AB die uiteindelijk de kaderbrief vaststelt, waarmee de procedure wordt afgerond.

Kanttekeningen

1.1 Een zienswijzebrief biedt geen garantie dat het bestuur onze input opvolgt in de ontwerpbegroting 2026. Met een zienswijzebrief geven wij een reactie op de kaderbrief 2026. Het DB en het AB neemt deze input mee om te verwerken in de ontwerpbegroting 2026. Het is mogelijk dat de VRGZ door de huidige ontwikkelingen en activiteiten haar taken niet binnen de reguliere begroting kan opvangen. Een voorbeeld is het huidige onderzoek naar het vastgoed. Mogelijk leidt dit een hogere bijdrage

in de ontwerpbegroting 2026. Deze bijdrage moet wel voldoen aan de kaders die het AB op 19 april 2018 heeft vastgesteld. Op dit moment is daar nog onvoldoende zicht op. De gemeenteraad heeft bij de ontwerpbegroting 2026 ook de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen.

1.2 Het is nog niet duidelijk of de bezuinigingsvoorstellen in de ontwerpbegroting 2026 nodig zijn en wat zij gaan inhouden. De bezuinigingsvoorstellen worden zo concreet mogelijk in de ontwerpbegroting 2026 opgenomen en financieel vertaald. Tegelijkertijd heeft het Rijk nog geen uitsluitsel gegeven of de korting op de BDuR definitief is. Verder wordt er beoogd om structurele keuzes te maken. Het is niet duidelijk wat deze keuzes dan gaan zijn. Wel geven wij in onze zienswijze richting aan deze keuzes waar het bestuur van de VRGZ mee aan de slag kan gaan.

1.3 Voortgang en proces bezuinigingsscenario's Begroting 2026 In september 2024 is in de miljoenennota aangekondigd dat er en korting van 10% zal worden toegepast op de BDuR- gelden, de bijdrage die de Veiligheidsregio's van het Rijk ontvangen. Daarnaast heeft het Algemeen Bestuur in haar vergadering van juli 2024 besloten de VRGZ een structurele taakstelling op te leggen van €150.000,- vanaf 2025. verder heeft het DB in haar vergadering van 10 oktober 2024 de VRGZ gevraagd om alvast te kijken naar bezuinigingsscenario's en wat dit betekent voor de dienstverlening op essentiële veiligheidsvraagstukken.

Financiën

Communicatie

De kaderbrief bevat geen financiële vertaalslag. Deze vertaalslag wordt gemaakt in de conceptbegroting 2026. De gemeenteraad krijgt de mogelijkheid om ook hierop een zienswijze in te dienen.

We versturen een (concept) zienswijzebrief aan het DB.

Aanpak en planning

Nadat de concept zienswijzebrief (bijlage 1) is vastgesteld door de gemeenteraad op 30 januari 2025 , wordt de definitieve zienswijzebrief naar het DB van de VRGZ verzonden. De zienswijzetermijn van de VRGZ is gesteld op 01 februari 2025.

Participatie

De zienswijzebrief is opgesteld door een werkgroep van de 14 deelnemende gemeenten. Deze werkgroep bestaat uit adviseurs openbare veiligheid (AOV) en financieel adviseurs van een aantal gemeenten.

Bijlagen

• Bijlage 1: Zienswijzebrief kaderbrief 2026 VRGZ • Bijlage 2: Kaderbrief 2026 VRGZ