Raadsvoorstel Woonwagen- en standplaatsenbeleid 2025

Raadsvoorstel

Onderwerp

Woonwagen- en standplaatsenbeleid 2025

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

M.A.A. van den Boom-Witzel

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk

Team Ruimte Z.108249/D.307069

Datum document

5 november 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Nee

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. Het beleidsplan Woonwagen- en standplaatsen vast te stellen. 2. De ingangsdatum beleidsplan Woonwagen- en standplaatsen 2025 vast te stellen wanneer het uitvoeringsplan is vastgesteld.

De gemeente heeft jarenlang gewerkt met een beleidskader woonwagenzaken van een externe partij. Dit kader is circa 15 jaar

oud en niet gepubliceerd. In de praktijk betekent dit dat wij geen actief woonwagen- en standplaatsenbeleid hebben. In de afgelopen jaren zijn er veel nationale en regionale onderzoeken gedaan naar de staat van de huisvesting van woonwagenbewoners. Uit deze onderzoeken kwam naar voren dat het gevoerde beleid bij een merendeel van de onderzochte gemeenten discriminerend van aard was. In 2016 heeft de het College voor de Rechten van de Mens een advies geschreven voor de rijksoverheid waarin zij stelt dat gemeenten en woningcorporaties verplicht zijn de culturele identiteit van woonwagenbewoners niet enkel te beschermen, maar ook te faciliteren. In 2018 heeft het Europese hof voor de Rechten van de Mens bepaald dat het opheffen van standplaatsen, in de volksmond ''uitsterfbeleid'' genoemd, discriminerend was. Het is nu verboden voor gemeenten om standplaatsen op te heffen. Deze uitspraak viel in lijn met het eerdere advies van het CRM. Als laatste heeft de nationaal coördinator tegen discriminatie en racisme in april 2024 een rapport gepubliceerd waaruit blijkt dat de culturele identiteit van woonwagenbewoners onvoldoende wordt gewaarborgd. De inspanningsverplichting om meer standplaatsen in Nederland te realiseren bleek weinig effectief.

Het Ministerie van BZK heeft gemeenten op basis van dit rapport opgedragen om in 2026 met concrete voorstellen te komen voor de realisatie van extra standplaatsen en deze weten te verantwoorden. Op basis van deze punten is een beleidsplan op woonwagens- en standplaatsen gewenst.

Beoogd effect

De gemeente West Maas en Waal voldoet aan de huidige wet- en regelgeving omtrent Woonwagenzaken. De gemeente neemt het beleidskader gemeentelijke woonwagen en standplaatsenbeleid van het Ministerie van BZK in acht. De gemeente heeft een toekomstschets voor de woonwagen- en standplaatsen ontwikkeling.

Argumenten

1.1 Voldoen aan wet- en regelgeving. Omdat het gehanteerde beleidskader zeker 15 jaar oud is, en in de praktijk niet gebruikt wordt, is het voor zowel gemeente als standplaatsbewoners/standplaatszoekende lastig vast te stellen wat ieders rechten en plichten naar elkaar zijn. Met dit beleid wordt dit weer transparant en bespaart dit discussies. 1.2 Woonwagen- en standplaatsenbeleid zorgt voor gelijkheid. Het ministeriële beleidskader voorziet in het bestendigen van de culturele identiteit van standplaatsbewoners en tegelijkertijd wordt

benoemd dat standplaatsbewoners en bewoners van een woonhuis of appartement gelijkwaardig behandeld worden. Standplaatsbewoners worden niet langer als een aandachtsgroep opgenomen in het woonwagenbeleid. 1.3 Woonwagen- en standplaatsenbeleid krijgt een plek binnen het volkshuisvestingsprogramma. Als opgenomen in het beleidskader gemeentelijke woonwagen- en standplaatsenbeleid moet dit beleid een plek krijgen in het volkshuisvestingsbeleid. Dit wordt een onderdeel in het toekomstige volkshuisvestingsprogramma. 1.4 Uitvoering aan ministeriële opdracht geven. Het woonwagenbeleid voorziet in een visie op de toekomstige ontwikkeling en realisatie van de standplaatsen binnen West Maas en Waal. Deze visie is opgesteld in samenwerking met de woonwagencoordinator. Er is voldoende tijd om uitbreidingsplannen uit te werken en te concretiseren. De eerste verkennende acties voor het vinden van geschikte locaties zijn al genomen.

Kanttekeningen

1.1 Toekomstige kosten. Dit beleidsvoorstel geeft invulling aan huidige en toekomstige ontwikkelingen. Hoewel verplicht van aard, nemen deze kosten met zich mee. Het is onduidelijk of er een bijdrage van Rijk of Provincie beschikbaar komt voor de (gedeeltelijke) bekostiging van deze standplaatsen.

Financiën

Het beleidsplan heeft op zichzelf geen directe financiële gevolgen. Er volgt later een uitvoeringsplan op basis van dit beleidsplan. Op dit moment is het nog niet mogelijk om hier een raming bij te maken. Bij de daadwerkelijke uitvoering van de ontwikkeling van nieuwe standplaatsen en verkoop van de bestaande en nieuwe standplaatsen komt dit aan de orde.

Communicatie

1. De woonwagencoordinator bespreekt de inhoud van het woonwagenbeleid met de standplaatsbewoners. Uitleg wordt ter plekke verzorgd. Eventuele vragen waar de woonwagencoordinator geen antwoord op heeft, worden gedeeld met de Adviseur Wonen van de gemeente. 2. Adviseur Wonen informeert woningcorporatie De Kernen over de inhoud van het woonwagenbeleid en de daaruit volgende consequenties. 3. Er wordt een zorgvuldig communicatieplan opgesteld met de communicatieadviseurs om de standplaatsbewoners tijdig te informeren over de gevolgen die dit beleid voor hen heeft.

4. Na vaststelling beleid wordt de informatie op de gemeentelijke website aangepast en aangevuld met de wijzigingen die dit beleid met zich meebrengt.

Aanpak en planning

Participatie

Bijlagen

1. De uitvoering van taken gericht op de verkoop van bestaande standplaatsen en het realiseren van nieuwe standplaatsen vindt plaats conform de nog op te stellen uitvoeringsplannen.

1. Gedurende de totstandkoming van dit woonwagen- en standplaatsenbeleid is woningcorporatie De Kernen uitgebreid geïnformeerd over de uitgangspunten van het beleid en de eventuele consequenties hier van. Zij hebben tijdig een conceptversie ontvangen. Hier zijn geen verdere opmerkingen uit gekomen. 2. De woonwagencoordinator heeft meermaals contact gehad met de standplaatsbewoners. Hier zijn opmerkingen en aandachtspunten uitgekomen. Deze zijn verwerkt in het beleidsvoorstel.

Bijlage 1: Beleidsplan Woonwagen- en standplaatsen 2025 (en bijbehorende bijlagen A t/m F)