Raadsvoorstel Verordening Nadeelcompensatie gemeente West Maas en Waal

Raadsvoorstel

Onderwerp

Verordening nadeelcompensatie gemeente West Maas en Waal (geldend na inwerkingtreding Ow en titel 4.5 Awb)

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

M.A.A. van den Boom-Witzel

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk

Team Ruimte Z.093820/D.268603

Datum document

1 november 2023

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Bijlagen

Voorgesteld besluit

1. De Verordening nadeelcompensatie gemeente West Maas en Waal per 1 januari 2024 vast te stellen; 2. De Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade per 1 januari 2024 in te trekken.

Aanleiding

Bij rechtmatig gemeentelijk handelen of gemeentelijke besluitvorming kan schade worden veroorzaakt. In bepaalde gevallen dient deze schade te worden vergoed, dit vloeit voort uit het beginsel van de gelijkheid voor de openbare lasten, oftewel: het égalitébeginsel. Aan dit beginsel of het evenredigheidsbeginsel wordt onder het huidig recht getoetst of aanspraak kan worden gemaakt op nadeelcompensatie. Daarnaast volgen uit

bijzondere wetten een regeling over nadeelcompensatie, zoals de vergoeding voor planschade uit de Wet ruimtelijke ordening (hierna: Wro). Ook hebben gemeenten verordeningen voor nadeelcompensatieregelingen, zoals binnen onze gemeente de Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade. Naar verwachting zal per 1 januari 2024 de Omgevingswet als ook Titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht in werking treden. Zowel Titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) als de Omgevingswet (hierna: Ow) voorzien in een nadeelcompensatieregeling van de vergoeding of tegemoetkoming van schade door rechtmatig overheidshandelen. Titel 4.5 van de Awb voorziet in een generieke regeling van de vergoeding van schade, waarbij gedacht kan worden aan verzoeken wegens winst- of inkomensderving, gederfde huurinkomsten of lagere opbrengsten bij de verkoop van een bedrijf of onroerende zaak. Afdeling 15.1 van de Ow voorziet in een specifieke nadeelcompensatieregeling, die aansluit op de generieke regeling uit Titel 4.5 van de Awb. Deze verbijzonderde nadeelcompensatieregeling geldt enkel voor schadeoorzaken door omgevingsrechtelijke besluiten zoals zijn afgebakend (limitatief en exclusief) in artikel 15.1 van de Ow.

Met de inwerkingtreding van de Ow komt het huidige planschaderecht (Wro) te vervallen en daarmee ook de grondslag voor de Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade. Teneinde te beschikken over een actuele verordening met betrekking tot nadeelcompensatie is een nieuwe verordening opgesteld die voldoet aan de nieuwe wettelijke regeling voor nadeelcompensatie zoals geregeld in Titel 4.5 van de Awb en Hoofdstuk 15 van de Ow. De verordening heeft eveneens een aanvullende werking op de nieuwe wettelijke regeling.

Beoogd effect

Het (laten) vaststellen van een verordening die in lijn is met de nieuwe wettelijke regeling voor nadeelcompensatie zoals geregeld in Titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht en Hoofdstuk 15 van de Omgevingswet.

Argumenten

1.1 De nieuwe verordening voldoet aan de nieuwe wettelijke compensatieregeling zoals vastgelegd in Titel 4.5 van de Awb en Hoofdstuk 15 van de Ow en is passend binnen onze gemeente Er is gebruik gemaakt van de Model Verordening nadeelcompensatie van de VNG voor het opstellen van de verordening, waarbij rekening is gehouden met de huidige werkwijze voor het afhandelen van planschadeverzoeken (inschakelen van een adviseur). 1.2 De verordening heeft een aanvullende werking op de nieuwe wettelijke compensatieregeling Zonder de verordening is het niet mogelijk om een recht te heffen voor het in behandeling nemen van aanvragen om schadevergoedingen. Onder het huidig recht wordt dit in de Wro geregeld, maar deze wet komt met de inwerkingtreding van de Ow te vervallen. Daarnaast heeft de verordening een aanvullende werking ten aanzien van het bieden van een grondslag voor welke gevallen een adviescommissie wordt ingesteld of het bieden van een grondslag voor het inschakelen van

een adviseur, niet zijnde een adviescommissie. Met de mogelijkheid tot het inschakelen van een adviseur wordt aangesloten op de huidige afhandelwijze van planschadeverzoeken. Het bestuursorgaan kan per aanvraag de concrete omstandigheden beoordelen en voorts een adviseur inschakelen of naar gelang van de aard van het verzoek een adviescommissie instellen. 1.3 Door de heffing van een recht worden lichtvaardige aanvragen om schadevergoeding tegengegaan Een recht is een bedrag dat betaald moet worden om, in dit geval, een verzoek tot vergoeding van schade in behandeling te nemen. De heffing van het recht is geen belastingheffing, maar dient als financiële drempel om lichtvaardige aanvragen om schadevergoeding tegen te gaan. Als een verzoek om schade wordt toegekend, wordt het betaalde recht terugbetaald. Een te heffen recht voor het in behandeling nemen van een aanvraag om schade mag wettelijk maximaal € 500,- bedragen. Momenteel geldt er op basis van de Wro voor het in behandeling nemen van een verzoek om planschade een recht van € 300,-. Bij dit bedrag (€ 300,-) is aangesloten in de nieuwe verordening. Deze heffing geldt voor zowel de verzoeken om nadeelcompensatie voor schadeoorzaken door omgevingsrechtelijke besluiten als voor schadeoorzaken door ander gemeentelijke besluitvorming en gemeentelijk handelen dat rechtmatig is teneinde eenheid aan te brengen.

1.4 Bagatelzaken Sommige schade zal altijd (deels) voor eigen rekening van de aanvrager blijven. Enkel de schade die door rechtmatig overheidsoptreden is ontstaan en uitgaat boven het normaal maatschappelijk risico komt desgevraagd voor vergoeding in aanmerking. In de verordening is conform de Model Verordening nadeelcompensatie van de VNG een bagateldrempel opgenomen waarbij in ieder geval sprake is van een schadebedrag dat onder het normaal maatschappelijk risico valt en niet voor vergoeding in aanmerking komen. De aanvragen beneden deze bagateldrempel hoeven niet in behandeling genomen te worden en betreffende claims kunnen direct worden afgewezen. De bedragen in de verordening sluiten aan op de genoemde bedragen in de Model Verordening nadeelcompensatie van de VNG.

Kanttekeningen

1.1 Inwerkingtreding De inwerkingtreding van de verordening is afhankelijk van de inwerkingtreding van de Ow en Titel 4.5 van de Awb. Wanneer deze inwerkingtreding wordt uitgesteld, dient de inwerkingtreding van deze verordening ook te worden uitgesteld.

Financiën

Het besluit heeft geen financiële gevolgen, behalve de kosten van het opstellen en publiceren. De kosten voor nadeelcompensatie worden, waar en zo veel als mogelijk, ten laste gebracht van de projecten c.q. initiatiefnemer waar de gevraagde schadevergoeding betrekking op heeft.

Communicatie

Na vaststelling door uw raad wordt de Verordening nadeelcompensatie gemeente West Maas en Waal gepubliceerd in het gemeenteblad en op officielebekendmakingen.nl. Daarnaast wordt de verordening op onze gemeentelijke website geplaatst. Het is gelet de indieningsvereisten uit de Awb niet verplicht om van een vastgesteld (elektronisch) formulier gebruik te maken, waarvan een aanvrager van schadevergoeding gebruik dient te maken bij een aanvraag voor nadeelcompensatie. Om de mogelijkheid tot het vaststellen van een (elektronisch) formulier open te houden (en deze bijvoorbeeld op de website te plaatsen) en de aanvragers voorts te verplichten dit formulier te gebruiken, is de bepaling daarover in artikel 3 opgenomen.

Aanpak en planning

Na vaststelling door uw raad dient de verordening bekend te worden gemaakt en te worden gepubliceerd. Indien de publicatie na 1 januari 2024 zal plaatsvinden, dient de tekst “Dit is een toekomstige tekst! Geldend vanaf 1-1-2024” te worden verwijderd. Vanwege het overgangsrecht in de Omgevingswet blijft de Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade nog relevant voor de aanvragen zoals uiteengezet in de Toelichting op de verordening onder artikel 8. Om die reden dient de Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade raadpleegbaar te blijven voor een ieder voor de schadeoorzaken waarvoor, vanwege het overgangsrecht, het oude recht (Wro) nog geldt.

Bijlagen

- bijlage 1: Verordening nadeelcompensatie gemeente West Maas en Waal - bijlage 2: Toelichting op Verordening nadeelcompensatie gemeente West Maas en Waal