Raadsvoorstel GGD concept begroting 2025 en begrotingswijzigingen 2024

Raadsvoorstel

Onderwerp

GGD Gelderland-Zuid; Concept begroting 2025 en begrotingswijziging 2024

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Team

Team Samenleving

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.101047/D.287899

Datum document

1 mei 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

1. Kennis te nemen van de voorgestelde begrotingswijziging 2024 van GGD Gelderland-Zuid (GZ) ter hoogte van in totaal € 177.462,- voor de wettelijk verplichtte aanpassingen in het Rijks Vaccinatie Programma. 2. Kennis te nemen van de concept begroting 2025 van GGD GZ. 3. Bijgevoegde zienswijze over de begrotingswijziging 2024 en begroting 2025 GGD GZ kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur (AB).

Aanleiding

-28 maart 2024: De GGD GZ verzond de begrotingswijziging 2024 en de concept begroting 2025 aan de raden van de deelnemende gemeenten. De GGD GZ vraagt de raden om vóór 24 juni 2024 (en anders z.s.m. daarna) een zienswijze in te dienen. Zo kan het Dagelijks Bestuur de zienswijzen

betrekken bij hun voorbereiding van 4 juli 2024 op de vergadering van 5 september 2024 van het Algemeen Bestuur. -25 april 2024: De GGD GZ verzond een brief met een aantal wijzigingen in de jaarrekening 2023 en een toelichting op de begroting 2025 aan de raden van de deelnemende gemeenten (GGD/DIR/2024/2664/MP). -26 april 2024: De Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen stuurde aan de financieel controllers van de deelnemende gemeenten het adviesrapport “Jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en begroting 2025 GGD Gelderland-Zuid”.

Beoogd effect

-Kennis nemen van de begrotingswijziging 2024 en de concept begroting 2025 van de GGD GZ. -Een zienswijze kenbaar maken aan het Algemeen Bestuur van de GGD GZ op bovengenoemde stukken.

Argumenten

De deelnemende gemeenten geven jaarlijks de opdracht aan de "De adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen (GR) regio Nijmegen" om te adviseren over de jaarstukken en begroting van de GGD GZ. De Adviesfunctie toetst de stukken aan het realiteitsgehalte van de raming en de toepassing van de vastgestelde Begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen (BRN-normen). De beoordeling van de adviesfunctie is niet beleidsinhoudelijk, daarom stelt de adviesfunctie zich in het advies neutraal op ten opzichte van beleidsvraagstukken. 1.1 De voorgestelde begrotingswijziging 2024 is bestemd voor de uitvoering van een wettelijk verplichtte aanpassing in het Rijks Vaccinatie Programma Er zijn vaccinatieschema’s toegevoegd voor maternale kinkhoest en voor het Rota virus. De uitvoering van de vaccinaties door de JGZ krijgen de gemeenten gecompenseerd door het Rijk via het gemeentefonds. Het tekort op de primaire begroting 2024 is volgens afspraak en blijft gehandhaafd. De adviesfunctie adviseert om in te stemmen met dit voorstel. 2.1 Het is noodzakelijk om de volgende posten die incidenteel zijn opgenomen in de begroting 2024 structureel voort te zetten in 2025. 2.1.1 Versterken organisatie / organisatieontwikkeling is structureel nodig voor een realistische verhouding tussen het management en het overige personeel.

In de periode tussen 2008 en nu is het aantal medewerkers van de GGD sterk gegroeid (o.a. door het toevoegen van de afdeling Veilig Thuis en de uitbreiding van bijzondere zorg). Het aantal managers is in deze periode juist afgenomen. Een span of control van rond de 25-30 medewerkers is nodig om op een goede manier invulling te geven aan de integrale verantwoordelijkheid op inhoud, financiën, interne en externe samenwerking. In deze krappe arbeidsmarkt is het belangrijk om werknemers te kunnen binden en boeien en aandacht te hebben voor verzuim en vitaliteit. Daarom heeft de GGD bij de begroting 2024 om extra middelen gevraagd voor het versterken van de organisatie en organisatieontwikkeling. De onderbouwing van deze kostenuitzetting was in de eerste instantie minimaal. Pas in mei 2023 leverde de GGD een betere onderbouwing aan. Een aantal raden konden de onderbouwing niet meer

meenemen. Het AB besloot daarom op 7 september 2023 om de voorgestelde begrotingswijziging in de eerste instantie alleen voor 2024 aan te nemen. Met deze uitbreiding blijft de GGD onder de norm van 25% overhead. In 2024 is voor dit onderdeel € 330.000,- opgenomen. Dit bedrag wijzigt niet in 2025 (behoudens indexatie). De adviesfunctie adviseert neutraal. 2.1.2 De kostenstijging voor bijzondere zorg is structureel (€ 327.908,WMW: € 12.609,-) De GGD signaleert, net als vorig jaar, een stijgende instroom van bijzondere zorg. De totale stijging in 2023 is slechts beperkt. Daarbij valt op dat er een afname is van de trajecten (60, à 30 uur inzet), deze waren in 2023 ongeveer op hetzelfde niveau als in 2018. De consulten en adviezen zijn verviervoudigd ten opzichte van 2018. Dat komt door de toename van de wachtlijsten in de GGZ en een intensievere samenwerking tussen de betrokken partijen in een eerder stadium. De jaarrekening 2023 sluit af met een klein voordelig saldo. De afgelopen 3 jaar zijn de tekorten opgevangen met incidentele toekenningen. De adviesfunctie adviseert om in te stemmen met de structurele uitzetting en daarbij de aantallen jaarlijks te monitoren. In de begroting 2024 is een bedrag van € 310.000,- opgenomen. Dit bedrag wijzigt in 2025 niet (behoudens indexering). 2.1.3 Nu niet zwanger is een taak die door alle gemeenten wordt afgenomen.

‘Nu niet Zwanger’ is opgenomen als uniforme bijdrage (zie tekst brief aan raden pag. 3). In het AB van 7 september 2023 is besloten om dit product op te nemen als facultatieve dienst en dit voor 2025 te heroverwegen. De GGD neemt dit product nu op binnen het uniforme deel van de begroting, omdat alle gemeenten deelnemen. In de Kaderbrief hebben wij ons positief uitgesproken over het opnemen van "nu niet zwanger" in het uniforme deel. Het onderdeel "nu niet zwanger" wordt wel apart in het uniforme deel genoemd. Zo kunnen gemeenten de kosten eventueel verantwoorden met de SPUK middelen die zij binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ontvangen voor het programma “kansrijke start”. De kosten bedragen in 2025 in totaal € 244.700.- (WMW € 8.493,-). De adviesfunctie adviseert op dit onderdeel neutraal. 2.2 Het is realistisch dat de GGD GZ onderstaande uitzettingen ten gevolg van autonome / onvermijdelijke ontwikkelingen opneemt in de begroting 2025. De adviesfunctie adviseert om in stemmen met onderstaande uitzettingen: 2.2.1 De indexering is correct berekend / toegepast volgend de BRNnormen (indexering (4,83%, € 1.432.900,-, WMW: € 47.198,- ). De indexering compenseert de GGD GZ voor stijgingen van lonen en prijzen.

2.2.2 Informatiebeveiliging: De GGZ GZ moet aan een aantal extra wettelijke eisen voldoen (€ 134.000,-, WMW € 4.912,- ) De wet "digitale identificatie en authenticatie in de zorg (Diaz)" is uitgebreid en de richtlijn "Netwerk- en informatiebeveiliging (NIS2)" is aangepast. Ook zijn de normen op het gebied van informatiebeveiliging aangescherpt. Dit bedrag bestaat uit 0,45 fte ISO-functionaris € 45.000), 8 applicaties (€ 64.000) en extra eisen op terrein van informatiebeveiliging (€ 25.000). 2.2.3 Functioneel Beheer Informatievoorziening: Het aantal applicaties dat wettelijk moet worden gebruikt is uitgebreid (€ 163.000,-, WMW: € 5.975,- ).

Het beheer moet hierop worden ingeregeld en de (veelal wettelijk verplichte) koppelingen moeten worden gemaakt. Dit bedrag bestaat uit 1,8 fte van extra functioneel beheerders. 2.2.4 Digitoegankelijkheid: De GGD GZ moet de informatievoorziening verbeteren (€ 73.000,-, WMW: € 2.676,-) Hieraan ligt het besluit “digitale toegankelijkheid” ten grondslag. Voor de uitvoering wordt een extra communicatie medewerker aangetrokken (0,8 fte). 2.2.5 Forensische geneeskunde: door krapte op de arbeidsmarkt stijgen de tarieven voor forensisch artsen (€ 189.600,-, WMW: € 6.580,-) Het is van groot belang dat er een dekkend rooster is, zodat er altijd een forensisch arts beschikbaar is bij calamiteiten. Tot nu toe kon de GGD GZ code zwart vermijden. De GGD GZ is een bovenregionale samenwerking aangegaan met Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). Door gezamenlijk forensische geneeskunde te organiseren en te roosteren kan beschikbare capaciteit slimmer worden ingezet. De regionale samenwerking heeft tot gevolg dat de betaling van artsen gelijkgetrokken moest worden met de (veelal ZZP) contracten die andere GGD regio’s hebben afgesloten. Dit gezien de krapte op de arbeidsmarkt. 2.2.6 Wijzigingen in het Rijksvaccinatie-schema brengen structurele kosten met zich mee (€ 38.500,-, WMW € 1.426,-).

De GGD verwacht dat de implementatie van die wijzigingen naar verwachting 5 jaar duurt. Dat komt doordat de vaccinatie voor difterie, tetanus en polio (DTP) van 9 jaar naar 14 jaar wordt verplaatst. De vaccinatie voor bof, mazelen en rodehond (BMR) wordt van 9 jaar naar 3 jaar verplaatst. Tussendoor worden diverse inhaalcampagnes georganiseerd. Het Rijk compenseert de gemeenten via het gemeentefonds voor deze kosten. De hieraan verbonden implementatiekosten zijn nog niet bekend en dus nog niet opgenomen in de begroting. 2.3 Onderstaande beleidsmatige ontwikkelingen zijn noodzakelijk. 2.3.1 Gezondheid en milieu: het aantal vragen van inwoners, scholen en andere organisaties is sterk toegenomen (€ 35.000,-, WMW: € 1.215,-). De GGD ziet een sterke stijging van het aantal vragen met betrekking tot: milieu, klimaatverandering, hitte, houtstook en binnenmilieu. Het is noodzakelijk om de formatie uit te breiden met 0,3 fte medisch milieukundige. Zo kan de GGD GZ de expertise up-to-date houden en voldoen aan de toegenomen en complexere vraag van gemeenten en burgers. De adviesfunctie vindt de financiële onderbouwing duidelijk en adviseert op dit (beleids-)onderdeel neutraal.

2.3.2.Het is belangrijk om het Wmo toezicht te brengen naar het wettelijk minimum, maar de kostenverdeling is onevenredig omdat de helft van het toezicht plaatsvindt binnen Beschermd Wonen (€ 380.400,-, WMW € 13.201,-) Bij calamiteiten en bij ernstige signalen over de geboden ondersteuning in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) vindt Wmo toezicht plaats. Zo kunnen gemeenten adequaat reageren op ongewenste situaties waarbij kwetsbare inwoners risico's lopen. Eind 2023 en begin 2024 heeft de GGD GZ in overleg met alle gemeenten een voorstel met scenario’s vanaf 2025 uitgewerkt. De GGD GZ is in de begroting 2025 uitgegaan van scenario 1: Minimale uitvoering bestaande opdracht. Hierbij wordt Wmo toezicht op een verantwoordde manier

uitgevoerd bij calamiteiten en naar aanleiding van signalen (reactief toezicht). Er was onvoldoende draagvlak voor het toevoegen van proactief toezicht om incidenten te voorkomen en de kwaliteit van ingekochte zorg te verbeteren. Bij scenario 1 hoort een uitbreiding van 2,3 fte. De GGD GZ past ook de toerekening van de overhead aan, omdat deze de afgelopen jaren te laag was. In de voorgaande 3 jaar heeft gemeente Nijmegen incidenteel jaarlijks € 219.000,- bijgedragen vanuit hun rol als centrumgemeente. Deze bijdrage valt vanaf 2025 weg. De adviesfunctie adviseert om in te stemmen met de ophoging voor extra toezicht Wmo. De helft van het Wmo toezicht vond de afgelopen jaren plaats binnen Beschermd Wonen. Daarom wordt in de concept-zienswijze de suggestie gedaan om de helft van de totale kosten voor Wmo toezicht vanaf 2025 te dekken uit de regiobegroting Beschermd Wonen. Dit scenario is voorgelegd aan de deelnemers aan de "centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang". In dit scenario wordt vanaf 2025 een bedrag van € 315.882,- (50% van de huidige begroting plus de uitzetting) gedekt binnen de begroting van de centrumregeling. 2.3.3 Het gemiddeld aantal meldingen bij Veilig Thuis is gedaald (€ 786.700,-, WMW € -27.304,-). Op basis van de in het Algemeen Bestuur vastgestelde richtlijnen is de begroting voor 2025 aangepast.

Met het overschot uit de jaarrekening 2023 is een egalisatiereserve gevuld van € 377.000,-. Ondanks de daling in meldingen zijn er al enige tijd wachtlijsten bij Veilig Thuis. Niet alle wettelijke termijnen worden gehaald (calamiteiten worden wel opgepakt). Dat komt door hoog ziekteverzuim. Ook staan er vacatures open, dat speelt bij vrijwel alle Veilig Thuis regio’s in Nederland. In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 14 december 2023 is het 'Toekomstperspectief Veilig Thuis' besproken. Naar aanleiding hiervan kijkt Veilig Thuis samen met de gemeenten hoe de wachtlijsten verminderd kunnen worden. Hiervoor is het voor Veilig Thuis van groot belang om het hoge ziekteverzuim te verminderen. We houden 'vinger aan de pols' over het aantal meldingen in verhouding tot het aanwezige personeel (incl. het ziekteverzuim). Ondanks de daling in meldingen wordt het huidige personeel niet afgeschaald totdat de wachtlijsten op een acceptabel niveau zitten. Als de personeelslasten hierdoor in 2025 hoger uitvallen dan begroot kan de egalisatiereserve worden aangesproken. De adviesfunctie adviseert in te stemmen met formatiebegroting, die tot een daling van € 786.700,- aan lasten leidt. 2.4 De structurele meerkosten voor de nieuwbouw bedragen met ingang van 2025 (€ 383.700,-, WMW: € 13.321,-) Het nieuwe kantoorpand in Nijmegen wordt eind 2024 opgeleverd en begin 2025 in gebruik genomen.

Ten opzichte van het huidige GGD-gebouw zijn de lasten voor het nieuwe pand toegenomen met in totaal € 479.264 structureel per jaar. Dat komt onder andere doordat de bouwkosten in de afgelopen periode fors zijn gestegen door een stijging van de lonen, energielasten en bouwmaterialen. Het Agemeen Bestuur heeft hierover op 7 september 2023 het volgende besloten: "kennis te nemen van de meerkosten van circa € 30.000,- per jaar (van € 450.246,- naar € 479.264,in totaal). En dat het resterende gedeelte, te weten € 383.700,- (€ 479.264,minus de al in 2021 in de begroting opgenomen € 95.564,-), verwerkt wordt vanaf de begroting 2025". In de kaderbrief zijn de extra bouwkosten benoemd (zonder bedrag). De adviesfunctie adviseert in te stemmen met de hogere bouwkosten vanaf 2025.

2.5 Dit besluit heeft ook gevolgen voor de facultatieve taken die we bij de GGD afnemen. Wij nemen als gemeente ook een beperkt aantal facultatieve producten af. Deze facultatieve producten zijn voor 2025 weer begroot. De meest in het oog springende wijziging zit in "Handhaving toezicht kinderopvang". De GGD begroot een kostenstijging van € 19.895,- ten opzichte van het bedrag dat de GGD heeft opgenomen in haar oorspronkelijke begroting 2024. Dat komt omdat we vanaf 2024 meer inspecties nodig hebben, want er zijn 4 extra uitbreidingen / nieuwe locaties. Daarnaast zijn de inspecties geïntensiveerd voor een aantal locaties die bij eerdere inspecties niet helemaal aan de voorwaarden voldeden. Het uurtarief van de handhaving wordt apart van de begroting van de van de GGD vastgesteld in het rao kinderopvang en stijgt harder dan de gemiddelde loonontwikkeling van de GGD. In de voorjaarsnota is de begroting voor 2024 aangepast. 3.1 Met bijgevoegde zienswijze kunnen we onze visie op de begrotingswijziging 2024 en begroting 2025 GGD GZ kenbaar maken aan het Algemeen Bestuur (AB). In de zienswijze zijn bovenstaande punten verwerkt.

Kanttekeningen

2.1 De door de GGD GZ onderzochte kostenreductie is beperkt Een aantal gemeenten geeft in hun zienswijze op de Kaderbrief 2025 aan dat ze, mede door hun kwetsbare financiële situatie, voorstellen voor kostenreductie verwachten van de GGD GZ binnen de reguliere dienstverlening. De ruimte om kosten te besparen is beperkt, omdat een GGD zich moet houden aan: de Wet publieke gezondheid, Wmo, Wet kinderopvang, Wet op de lijkbezorging, Jeugdwet etc. De GGD GZ stelt voor om kosten te besparen door minder brieven te sturen en multifunctioneel gebruik van het kantoorpand in Tiel te onderzoeken. De beschreven extra kosten voor de volgende onderdelen wil de GGD binnen de eigen begroting opvangen: Elektronisch voorschrijf systeem (PM), arbodienst (50K structureel), werving en selectiekosten (40K incidenteel) , e-learning (20K structureel en 10K incidenteel), reiskosten (90K incidenteel) en robotisering (na investering kostenneutraal). We verwachten dat de financiële middelen die de gemeenten vanaf 2026 ter beschikking hebben nog verder beperkt worden (ravijnjaar). Met oog op de beschreven financiële risico's verzoeken we de GGD GZ om in de kaderbrief 2026 kritisch te zijn op kostenuitzettingen en tot aanvullende voorstellen voor een kostenreductie te komen.

Financiën

1.1 We hebben een bedrag van € 9.595,- meegenomen in de voorjaarsnota 2024 voor de begrotingswijziging 2024 Zoals beargumenteert heeft dit betrekking op de verplichtte vaccinatie. 2.1 We hebben in onze begroting 2025 in totaal € 119.820,- extra geraamd voor de GGD In de voorjaarsnota 2024 hebben we de posten die betrekking hebben op de GGD GZ voor 2025 aangepast. In totaal hebben we dan € 1.306.826,voor de GGD begroot (een uitzetting van in totaal € 143.473,-, inclusief facultatieve taken). Deze aanpassing overbrugt het verschil tussen: de

indexering die wij -volgens onze eigen standaarden- in onze gemeentebegroting hebben opgenomen en de bedragen uit de concept begroting 2025 van de GGD. Dit in afwachting van het besluit van het Algemeen Bestuur. Bij de voorjaarsnota zijn wij ervan uitgegaan dat alle kosten voor Wmo toezicht worden opgenomen in de begroting van de GGD. Mogelijk besluiten het Algemeen Bestuur van de GGD en de deelnemers aan de "centrumregeling voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang" dat WMO toezicht vanaf 2025 voor 50% worden gedekt binnen de begroting van de centrumregeling. In dat geval levert dat een voordeel van ongeveer € 11.000,- op.

Communicatie

Aanpak en planning

Participatie

Bijlagen

Naar aanleiding van uw besluit versturen wij de zienswijze aan het Dagelijks Bestuur van de GGD.

-27 juni 2024: de raad besluit over bijgevoegd raadsvoostel. -5 september 2024: het Algemeen Bestuur besluit met een meerheid van stemmen over de begrotingswijziging 2024 en de begroting 2025 van de GGD GZ.

Niet van toepassing.

-Concept begroting 2025 en begr. wijz. 2024 GGD GZ -Brief raden concept begr. 2024 en begroting 2025 GGD GZ -overzicht opmerkingen raden zienswijze n.a.v. Kaderbrief GGD GZ 2025 -Zienswijze gewijzigde begroting 2024 en begroting 2025 GGD GZ -Nadere toelichting GGD concept jaarrekening 2023 en begr. 2025 -adviesrapport jaarstukken 2023, gewijzigde begroting en begroting 2025 GGD GZ