Raadsvoorstel GEWIJZIGD Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 Werkzaak Rivierenland

Raadsvoorstel

Onderwerp

Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 Werkzaak Rivierenland

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Team

Team Samenleving

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.094004/D.269209

Datum document

6 november 2023

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Bijlagen

Voorgesteld besluit

1. In te stemmen met het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van Werkzaak Rivierenland en 2. in te sturen onze zienswijze aan het DB Werkzaak Rivierenland.

Aanleiding

De gemeente West Maas en Waal participeert in de GR Werkzaak Rivierenland. Bij brief van 27 oktober 2023 is het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 ontvangen. In het afgelopen jaar hebben raadsleden, werkgevers, cliëntenraad, bestuursleden en medewerkers van Werkzaak input gegeven op het Meerjarenbeleidsplan van Werkzaak Rivierenland voor de komende 4 jaren. Dit plan voor 2024-2027 bouwt verder op het vorige, waarvan de uitgangspunten nog steeds een goede basis voor het werk vormen. Er zijn geen grote koerswijzigingen. Dit plan biedt

aanscherpingen gebaseerd op ontwikkelingen zoals inflatie en de ontwikkeling van de doelgroep aan wie Werkzaak dienstverlening biedt. Het Meerjarenbeleidsplan is een strategische vertaling van de ambities en de doelstellingen. Het geeft focus voor de komende vier jaar. Het is géén operationele vertaling. Deze komt jaarlijks terug in de kaderbrief en begroting. Daar ligt een uitvoeringsplan onder dat de verantwoordelijkheid is van het Dagelijks Bestuur en Directie van Werkzaak Rivierenland.

Beoogd effect

Het innemen van een standpunt over het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van Werkzaak Rivierenland en het verwoorden van onze reactie daarop.

Argumenten

1.1. sluit aan op nationale en internationale ambities. De maatschappelijke opdracht waarvoor Werkzaak Rivierenland wordt gesteld, is sterk onderhevig aan veranderingen. Veranderingen die voortvloeien uit niet alleen landelijke ontwikkelingen. De ambities van de Rijksoverheid zijn ook afgestemd op datgene dat in internationale verdragen wordt afgesproken. De Duurzame Ontwikkelingsdoelen zijn wereldwijd bekend als de Sustainable Development Goals (SDG’s). In 2015 hebben alle 193 landen die lid zijn van de Verenigde Naties (VN) de doelen aangenomen. Met deze doelen willen zij in 2030 een duurzame wereld voor iedereen bereiken, waarin niemand wordt buitengesloten. De doelen gelden voor alle landen en voor alle mensen. In het Meerjarenbeleidsplan is daarom nadrukkelijk de verbinding gelegd met 4 ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Focus is daarbij gelegd op de doelen waarmee de meest kansrijke aanknopingspunten zijn.: 1. Alle vormen van armoede tegengaan 4. Goede kwaliteit van onderwijs 8. Goede banen, duurzame economische groei en eerlijke verdeling van welvaart 17. Wereldwijde samenwerking om de doelen te bereiken Verder gaat het Meerjarenbeleidsplan uit van de beschreven ambitie (iedereen doet mee), kernwaarden (meedoen, ontwikkelen, verbinden) en doelen (instroom, detacheren, loonkostensubsidie en duurzame uitstroom) die ook de afgelopen jaren zijn gehanteerd.

1.2 beleidsplan op hoofdlijnen. Het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 heeft een looptijd van 4 jaren. De wereld waarin we leven verandert constant. Hiermee heeft Werkzaak Rivierenland ook te maken. Het Beleidsplan is daarom zo opgesteld dat snel hierop ingespeeld kan worden. Het is dan ook geen opsomming van activiteiten. Die zijn immers een afgeleide van de missie en de doelstellingen. Hoofdstuk 5 van het meerjarenbeleidsplan beschrijft ontwikkelingen rond technologie, demografie, economie, wet- en regelgeving en sociale ontwikkelingen. De toekomst is beperkt voorspelbaar. Het meerjarenbeleidsplan biedt voldoende ruimte om de uitvoering jaarlijks bij te sturen via onder andere de kaderbrief en begroting. Pag. 9 van het Meerjarenbeleidsplan bevat een visuele vertaling van de Ambitie en de Slogan (pag. 6) en de Waarden (meedoen, verbinden, ontwikkelen / pag. 8). De focus voor de komende 4 jaren (de grote luchtballonnen) ligt op: - Einde aan armoede (1)

- Kwaliteitsonderwijs (4) - Waardig werk en economische groei (8) en - Partnerschap om doelstellingen (17). Dit alles leidt tot een zevental thema’s waarop Werkzaak de dienstverlening tot 2027 wil verbeteren en innoveren (de wolkjes). Per thema wordt aangegeven hoe dit gelinkt is aan 1 van de 4 doelstellingen. 1.3 ambities niet alleen in het beleid maar ook op bedrijfsvoering. Werkzaak Rivierenland heeft als organisatie een maatschappelijke opdracht. Het ontwikkelen van mensen om daarmee hen een duurzame plek op de arbeidsmarkt te bieden. Aan haar eigenaren (opdrachtgevers) heeft Werkzaak Rivierenland de verplichting om dit zo effectief en efficiënt mogelijk te doen. Het nieuwe Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 bevat dan ook doelstellingen die daaraan moeten bijdragen. Het gaat daarbij niet alleen om items zoals we doen wat werkt (methodisch werken) voor werkzoekenden en werkgevers. Ze realiseren ook klantwaarde, binnen de rechtmatige kaders en zo efficiënt mogelijk. De administratieve lasten worden verlaagd waar mogelijk. Maar ook is er aandacht voor competentie-ontwikkeling, flexibiliteit, inspelen op multi-problematiek en samenwerken. 1.4 verantwoording via de P&C-documenten. Jaarlijks stelt Werkzaak Rivierenland een drietal P&C-documenten op.

Het gaat daarbij om de Begroting, een tussentijdse Bestuursrapportage en uiteraard de Jaarstukken (bestaande uit het verslag en de rekening). Deze documenten zullen worden gebruikt voor de verantwoording van het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Eventuele bijstellingen van het Beleidsplan als gevolg van ontwikkelingen worden via deze documenten met de deelnemende gemeenten gedeeld. Hierdoor blijft er inzicht in de realisatie zonder extra bestuurlijke ballast. 2.1 Zienswijze vaststellen en op tijd inzenden aan het DB Werkzaak. Het DB van Werkzaak moet uiterlijk 26 januari 2024 onze Zienswijze op het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 ontvangen. In onze Zienswijze staat dat uw raad instemt met de voorliggende stukken.

Kanttekeningen

Financiën

1.1. Begroting 2024 ondergaat financieel geen wijziging. Het Meerjarenbeleidsplan geeft inhoudelijk geen redenen tot opmerkingen. De benoemde doelen en thema’s zijn (nog steeds) passend voor de tijd waarin we verkeren. Wel is het de vraag in hoeverre een nieuw Kabinet nog scherpere accenten gaat leggen dan nu al het geval is. Dit zou kunnen betekenen dat binnen de thema’s een prioritering wellicht noodzakelijk is. Verder moeten we er rekening mee houden dat de rijksbudgetten sterk onder druk staan. Ook dat maakt dat de investeringen van Werkzaak op de beschreven thema’s beïnvloed kunnen worden. Vooraf dient dan ook te worden meegegeven dat de uitvoering van de activiteiten die voortvloeien uit het Meerjarenbeleidsplan moet plaatsvinden binnen de door het Rijk beschikbaar gestelde budgetten. Er is op dit moment bij de gemeente(n) geen ruimte aanwezig om ambities in te vullen die verder reiken dan de rijksbudgetten.

De budgetten zoals die in de Begroting 2024 en het Meerjarenperspectief 2025-2027 van Werkzaak Rivierenland zijn opgenomen, vormen

uitgangspunt voor de realisatie. In de Begroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027 van West Maas en Waal zijn verwerkt de uitkomst van de Begroting 2024 en de Meerjarenraming 2025-2027 van Werkzaak Rivierenland. De ontwikkeling van de macro-economische budgetten (verhoging maar zeker verlagingen) vormen een financieel risico voor de ambities verwoord in het Meerjarenbeleidsplan. In de P&C-documenten zal hiervoor dan ook aandacht zijn.

Communicatie

In de voorbereiding van de totstandkoming van het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 is uw raad betrokken geweest. Ook de Cliëntenraad van Werkzaak Rivierenland en werkgevers zijn niet vergeten. Uiteraard hebben wij het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 voor advies voorgelegd aan de Adviesraad Sociaal Domein. Op 28 december 2023 hebben wij hun reactie is ontvangen. Hieronder zal kort worden ingegaan op de door hen gegeven adviezen (2 stuks) en gemaakte opmerkingen (3 stuks). Reactie op advies 1: De suggestie van het aanbieden van financiële begeleiding aan iedere inwoner die te maken krijgt met inkomensverandering staat haaks op ons beleid dat uitgaat van zelfredzaamheid van de inwoner. Daarmee wordt niet gezegd dat we iedereen aan zijn lot overlaten. Met elkaar hebben we de verantwoordelijkheid om hen die daarop aangewezen zijn, die ondersteuning te bieden die noodzakelijk is. Daarvoor hebben we al instrumenten in huis zoals de vrijwillige thuisadministratie maar ook de producten financiële - en budgetondersteuning door onze schuldhulpverleningsorganisatie. We zullen in samenspraak met de uitvoeringspartners blijvend aandacht houden voor de impact van ingrijpende inkomensverandering.

Als daartoe aanleiding bestaat, zullen we ook zeker ons beraden op de vragen: “wat kan er nog beter (in de samenwerking)?” en “welke instrumenten ontberen we om te zorgen voor een zogeheten zachte overgang?”. Reactie op advies 2: Als begeleiding naar Werk – ook niet via het participatietraject voor de inwoners/klanten met een profiel 4 - niet tot de mogelijkheden behoort, blijft de rol van Werkzaak Rivierenland beperkt tot Inkomensondersteuning. Het is dan aan VraagWijzer om te beoordelen of andere ondersteuningsvormen (binnen het Wmo-domein) passend zijn. Omdat het hier gaat om het gemeentelijk Wmo-domein, is het niet passend om in het Meerjarenbeleidsplan van Werkzaak Rivierenland hierover passages op te nemen. Immers iedere gemeente binnen het werkgebied van Werkzaak Rivierenland heeft hiervoor zijn eigen beleidskader vastgesteld. Reactie op opmerking 1: Het gemeentelijk beleid is gebaseerd op en/of vloeit voort uit de landelijke regelgeving (waar het niet mee in strijd mag zijn) en de lokale ambities die zijn verwoord in het coalitie-akkoord en het collegeprogramma. Daarin wordt niet expliciet verwezen naar de VN-global goals. Dat wil niet zeggen dat daarmee geen rekening wordt gehouden. Zo staan in ons beleid speerpunten die daar zeker aan kunnen worden gelinkt.

Er is echter geen keuze gemaakt om in het gemeentelijk beleid expliciete verwijzingen op te nemen naar de VN-global goals. Reactie op opmerking 2: In toenemende mate is er sprake van multi-problematiek van inwoners die aangewezen zijn op inkomensondersteuning van Werkzaak Rivierenland. In par. 6.2 (blz. 13) van het Meerjarenbeleidsplan onderkent Werkzaak het belang van samenwerking (met gemeenten) om voor deze kwetsbare groep passende ondersteuning te bieden. De gemeenten worden ook uitgenodigd

om hierover mee te denken. Zij zijn immers verantwoordelijk voor een groot aantal domeinen. Vanwege de complexe materie (niet alleen wat betreft verantwoordelijkheidsverdeling maar ook regeltechnisch) zullen op bestuurlijk niveau – en mogelijk daaruit voortvloeiend op proefbasis - eerste kleine stapjes kunnen worden gezet. Reactie op opmerking 3: Het Meerjarenbeleidsplan van Werkzaak Rivierenland wordt niet vertaald in een afzonderlijk uitvoeringsdocument. De operationalisering van de doelstellingen vindt plaats in de Programmabegroting die jaarlijks aan ons voor zienswijze wordt aangeboden. Uiteraard wordt ook dit document voorzien van onze gedachten voor advies aan de Adviesraad Sociaal Domein voorgelegd. Hiermee krijgt zij de gelegenheid haar input te leveren op de vertaling van beleidsambitie naar uitvoering.

Aanpak en planning

Het Dagelijks Bestuur zal het het concept Meerjarenbeleidsplan 2024-2027, voorzien van de ingekomen zienswijze van de gemeenten, in Q1 van 2024 ter vaststelling aan het Algemeen Bestuur aanbieden. Na definitieve vaststelling van het Meerjarenbeleidsplan van Werkzaak Rivierenland stellen zij u daarvan in kennis.

Bijlagen

- aanbiedingsbrief Werkzaak Rivierenland van 27 oktober 2023 - Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 Werkzaak Rivierenland - conceptbrief gemeente West Maas en Waal aan Werkzaak - reactie Adviesraad Sociaal Domein d.d. 22 december 2023 (ontvangen 28 december 2023)