Raadsvoorstel GEWIJZIGD Jaarstukken 2023

Raadsvoorstel

Onderwerp

Jaarstukken 2023

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

E.J. Slootweg

Team

Team Control

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.102332/D.292749

Datum document

18 juni 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. De jaarrekening 2023 vast te stellen; 2. In te stemmen met het resultaat van € 3.307.743; 3. Een totaalbedrag van € 1.322.587 over te hevelen naar 2024; 4. Het uiteindelijke resultaat van € 1.985.156 toe te voegen aan de algemene reserve; 5. Kennisnemen van de rechtmatigheidsverantwoording 2023; 6. In te stemmen met de - als onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording - toegepaste werkwijze op het begrotingscriterium en daarmee de begrotingsafwijkingen vast te stellen.

De jaarstukken 2023 is het slotstuk van de planning en control-cyclus 2023.

Op 22 mei 2024 hebben wij de jaarstukken 2023 aan u aangeboden. Daarin leggen wij verantwoording af over het door ons gevoerde bestuur.

Beoogd effect

De Jaarrekening 2023 geeft een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd over de financiële positie en de baten en lasten van onze gemeente. Op deze wijze krijgt u, in uw controlerende rol, de gelegenheid om een beeld te vormen over het door ons gevoerde bestuur.

Argumenten

1.1 Conform de gemeentewet moet de vastgestelde jaarrekening 2023 voor 15 juli 2024 aan het college van gedeputeerde staten van Gelderland worden gestuurd. 5.1 Het college legt verantwoording af over de rechtmatigheid van de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording is een nieuw onderdeel van de jaarrekening. Hiermee legt het college zelf verantwoording af over de rechtmatigheid in de jaarrekening. Hiervoor geldt een grensbedrag van € 1.841.685 (3% van de totale lasten). Uit onderzoek is gebleken dat afwijkingen geconstateerd zijn die dit bedrag overstijgen waardoor in de verantwoording is opgenomen dat uw college van mening is dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet volledig rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de constateringen nader toegelicht. De overschrijding van het grensbedrag staat los van de goedkeuringstolerantie voor de accountant, die de jaarrekening en daarmee ook de rechtmatigheidsverantwoording op getrouwheid beoordeelt. Concreet betekent dit dat: • de rechtmatigheidsverantwoording de basis van een gesprek vormt tussen college en uw raad, en dat • door de accountant geconstateerde fouten in de getrouwe weergave gevolgen kunnen hebben voor de strekking van de controleverklaring. 6.1 Tegenstellingen binnen onze financiële verordening en adviezen commissie BBV.

Volgens de kadernota van de commissie BBV zijn in de basis alle afwijkingen (voor- en nadelen) ten opzichte van de (bijgestelde) begroting onrechtmatig. Tevens schrijft de commissie BBV dat de gemeenteraad en het college vrij zijn om nadere spelregels met elkaar af te spreken, met name in de financiële verordening. Het college heeft net als de meeste gemeenten in Nederland verondersteld dat de modelverordening van de VNG hier in voldoende mate zou voorzien. Echter geeft de huidige uitleg over het begrotingscriterium in de financiële verordening, onvoldoende duidelijkheid over de toepassing hiervan in de rechtmatigheidsverantwoording als onderdeel van de jaarstukken. Op de volgende punten laat de huidige financiële verordening ruimte voor interpretatie: • De financiële verordening (artikel 12.4) meldt in welke gevallen overschrijdingen van lasten ten opzichte van de begroting acceptabel zijn. Er wordt geen nadere duiding gegeven aan het

begrip acceptabel, waardoor onduidelijk is of acceptabele overschrijding voor de rechtmatigheidsverantwoording wel / niet moeten worden meegerekend. • Ten aanzien van financiële voordelen (dat wil zeggen minder lasten of meer baten) is in de financiële verordening niets uitgewerkt ten aanzien van melding in de rechtmatigheidsverantwoording. • De financiële verordening geeft niet aan in welke gevallen afwijkingen tijdig zijn gemeld. Dit speelt in bijzonder voor afwijkingen die hun oorsprong vinden tussen de laatste vastgestelde tussentijdse rapportage en de jaarrekening . Vanwege bovenstaande onduidelijkheden hebben wij als college het standpunt ingenomen de consistente lijn uit voorgaande jaren aan te houden voor wat betreft de classificatie van rechtmatige en onrechtmatige afwijkingen. Dit houdt concreet het volgende in: • Acceptabele afwijkingen zijn rechtmatig (zie artikel 12.4 van de financiële verordening). Zij worden wel gemeld, maar tellen vervolgens niet mee als onrechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording • Financiële voordelen (dat wil zeggen minder lasten of meer baten) zijn niet onrechtmatig • Overschrijdingen op lasten die hun oorsprong vinden na de laatste tussentijdse rapportage zijn rechtmatig, mits ze passen binnen het bestaande beleid van de raad en voldoende in de jaarstukken zijn toegelicht.

Op basis van bovenstaande resteren er uiteindelijk geen begrotingsafwijkingen die meetellen in de rechtmatigheidsverantwoording. De verschillenanalyse ten aanzien van financiële rechtmatigheid in de jaarrekening wijkt daarmee inhoudelijk niet af van voorgaande jaren. Tijdens de vergadering van de auditcommissie van maandag 17 juni 2024 zijn de uitkomsten van de rechtmatigheidsverantwoording inclusief bovenstaande invulling van het begrotingscriterium besproken, in het bijzijn van de accountant. Voor het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening door de accountant is het nodig dat bovenstaande werkwijze door de raad wordt vastgesteld. 6.2 Begrotingsonrechtmatigheden bevinden zich in programma 1, 2 en 5. In het verleden werden alleen de overschrijdingen van de lasten en investeringskredieten meegenomen in het rechtmatigheidsoordeel. Conform artikel 5 van de financiële verordening word dit op programmaniveau beoordeeld. Deze werkwijze wijkt niet af van vorige jaren. Vervolgens hebben wij bij de overschrijdingen getoetst of deze acceptabel zijn of niet. De onrechtmatigheden bevinden zich in programma 1, 2 en 5, waarbij de lasten de bijgestelde begroting overschrijden. In totaal gaat het om een overschrijding van lasten € 3.569.000 welke geheel als acceptabel is aangemerkt (zie bijlage: Toelichting begrotingscriterium).

Dit hangt samen met compenserende baten, open einde regelingen en tijdig melden gecombineerd met een passende toelichting in de jaarstukken. Wij vragen u bovenstaande vast te stellen.

6.3 In 2024 bieden we u een gewijzigde financiële verordening aan. We gaan aan u een herziene financiële verordening voorleggen, waarin meer duiding wordt gegeven aan eerder genoemde punten.

Kanttekeningen

6.1 Landelijke regels zijn meerdere keren aangepast. In de tweede helft van 2023 zijn de regels omtrent rechtmatigheid aangepast. Hierdoor hebben wij, net als andere gemeente, de nodige moeite gehad met het interpreteren en toepassen van de regelgeving omtrent de financiële rechtmatigheid. Met name de criteria voor de begrotingsrechtmatigheid bleken breed te interpreteren. Daarbij was de belangrijkste vraag in welke situatie onderschrijdingen van baten en lasten en overschrijdingen van baten gelden als onrechtmatig.

Financiën

De jaarrekening 2023 sluit met een positief resultaat van € 3.307.743. Hiervan wordt een bedrag van € 1.322.587 overgeheveld naar 2024. Dit budget is in 2024 nodig als gevolg van nog niet afgeronde, maar wel opgestarte activiteiten of wijzigingen die in de planning zijn ontstaan. Zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau is nut en noodzaak van deze overhevelingen zorgvuldig gewogen. In bijlage 9 van de stukken is hiervan een specificatie opgenomen. Het resterende resultaat van € 1.985.156 zal na besluitvorming aan de algemene reserve worden toegevoegd. De accountant is de afrondende fase van de controle. Belangrijk onderdeel hiervan betreft het wegnemen van de onduidelijkheid aangaande de toepassing van het het begrotingscriterium. De accountant kan immers pas vaststellen of het college de kaders correct heeft toegepast en verwerkt in de rechtmatigheidsverantwoording, nadat de gemeenteraad hiermee heeft ingestemd. Deze standpunten zijn met de auditcommissie 17 juni besproken. Na instemming van de raad met de hierboven genoemde standpunten, kan de accountant de controleverklaring bij de jaarstukken definitief afgeven. Vooruitlopend hierop heeft de accountant het accountantsverslag meegestuurd met daarin de belangrijkste bevindingen. Hierin zijn behoudens bovenstaande geen andere zaken benoemd, die vaststelling van de jaarstukken 2023 in de weg staan.

Communicatie

Nadat de stukken aan uw raad zijn aangeboden, hebben wij de inwoners via een persbericht geïnformeerd over de uitkomsten van de Jaarstukken 2023. Tevens is in dit persbericht het perspectief van de Voorjaarsnota 2024 toegelicht.

Aanpak en planning

Na de vaststelling in uw vergadering van 4 juli 2024 verwerken wij het een en ander administratief en sturen de vastgestelde stukken naar de provincie.

Participatie

Bijlagen

- Jaarstukken 2023 - Toelichting begrotingscriterium