Raadsvoorstel Cultuurnota 2025-2028

Raadsvoorstel

Onderwerp

Cultuurnota 2025-2028

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Team

Team Samenleving

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.106715/D.298030

Datum document

6 augustus 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

1. In te stemmen met de volgende speerpunten als hoofdthema's voor het nieuwe cultuurbeleid voor de jaren 2025 t/m 2028: o speerpunt 1: Cultuur in de kern: Stimuleer sociale cohesie en integratie met de inzet van kunst en cultuur o speerpunt 2: Samen cultuureducatie en cultuurparticipatie jeugd versterken en borgen o speerpunt 3: Inzet op cultuurhistorie en een toekomstbestendig museum 2. In 2025 en 2026 € 88.000 per jaar uit bestaand budget beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de volgende nieuwe beleidsmaatregelen:

o maatregelen die bijdragen aan meer cultuur in de kern (speerpunt 1): ▪ zorgen voor een parttime cultuurmakelaar (€ 63.000 voor 0,4 fte) binnen de gemeentelijke organisatie die samen met de culturele en maatschappelijke organisaties zorg gaat dragen voor meer cultuur in de kern. ▪ € 17.500 per jaar voor een activiteitenbudget voor meer cultuur in de kern. o maatregel die bijdraagt aan een toekomstbestendig museum (speerpunt 3): ▪ € 7.500 per jaar voor museum Tweestromenland voor een aanvullend cultureel programma. 3. Eind 2026 op basis een evaluatie over de toegevoegde waarde van de cultuurmakelaar, het activiteitenbudget en het cultureel programma (zie beslispunt 3) binnen de dan ontstane financiële situatie een besluit te nemen over o de continuering en bekostiging van deze beleidsmaatregelen in 2027 en 2028 of o de gedeeltelijke of gehele beëindiging van deze maatregelen met ingang van 2027. (Nb bij een gedeeltelijke beëindiging hoort eveneens een besluit over de bekostiging). 4. De raad te verzoeken om op dit moment over de onderstaande voorstellen nog geen besluit te nemen maar om deze optionele voorstellen en uitgaven integraal af te wegen bij de begrotingsbehandeling: o € 12.000 per jaar met ingang van 2025 voor investeringssubsidies voor amateurverenigingen als bijdrage in de aanschaf van duurzame goederen.

(onderdeel speerpunt 1: cultuur in de kern) o € 19.400 per jaar met ingang van 2026 voor de continuering van de werkzaamheden van Cultuurpunt Maas en Waal (onderdeel speerpunt 2: versterken organisatiestructuur cultuureducatie jeugd voor Druten en WMW)) o eenmalig € 12.350 beschikbaar te stellen in 2025 voor de uitvoering van het kunstwerk Hanzestad Maasbommel (onderdeel speerpunt 3: cultuurhistorie, toerisme en kunst. Zie ook bijlage 2 cultuurnota). o € 500 per jaar voor 2025 en 2026 en € 750 per jaar voor 2027 en 2028 als aanvullende subsidie voor Tremele voor de openstelling en het gebruik van het Dijkmagazijn in Dreumel vanwege de sterk stijgende huurkosten. (onderdeel speerpunt 3: cultuurhistorie).

Aanleiding

De vorige cultuurnota 2017 - 2020 is in december 2016 door de raad vastgesteld. Een nieuwe nota is gewenst omdat de vorige nota op onderdelen is achterhaald. Bovendien wijkt de huidige situatie in

West Maas en Waal af van de situatie in 2017 (ingangsdatum vorige nota) wat betreft cultuureducatie, amateurkunst en museum Tweestromenland. West Maas en Waal was de afgelopen jaren weinig proactief waar het gaat om cultuurbeleid. Daarom zijn er kansen blijven liggen om cultuur in te zetten als middel in het sociaal domein omwille van participatie en sociale cohesie in de kernen. Ook zijn mogelijkheden onbenut om ten behoeve van streekpromotie en het uitdragen van ons cultureel erfgoed intensiever samen te werken vanuit de beleidsvelden cultuur en toerisme & recreatie. Deze nota zorgt voor een actualisatie van het huidige beleid en brengt kansen in beeld om cultuur meer in te gaan zetten voor het bereiken van gemeentelijke doestellingen op het gebied van participatie, leefbaarheid en streekpromotie. De drie speerpunten in de nota zijn uitgewerkt in verschillende beleidsmaatregelen compleet met het benodigde budget per beleidsmaatregel. Dankzij de Brede Spuk kunnen t/m 2026 bestaande combinatiefuncties op het gebied van sport en bewegen vanuit deze regeling worden betaald. In 2026 wordt duidelijk wat er met de Brede Regeling gaat gebeuren en wat dit betekent voor de bekostiging van o.a. de combinatiefuncties. Hierdoor is in programma 2 in 2025 en 2026 een bestaand budget van ruim € 88.000 beschikbaar. Dit budget kan vrij worden ingezet.

Door dit budget in 2025 en 2026 in te zetten voor de uitvoering van een deel van de voorgestelde nieuwe beleidsmaatregelen voor cultuur kan in 2025 en 2026 worden gestart met het uitvoeringsprogramma. Najaar 2026 volgt een evaluatie van de behaalde resultaten in 2025 en de eerste helft van 2026. Op basis van deze evaluatie en de financiële situatie neemt de raad eind 2026 een besluit om al dan niet te blijven investeren in: 1. de nieuwe beleidsmaatregelen voor meer cultuur in de kern (cultuurmakelaar en activiteitenbudget) 2. het culturele programma van museum Tweestromenland. In de cultuurnota staan bij de drie verschillende speerpunten ook voorstellen die niet bekostigd kunnen worden uit bestaand budget. In beslispunt 4 zijn deze voorstellen benoemd.

Beoogd effect

1. 'Meer cultuur in de kern' door het extra ondersteunen van amateurverenigingen en het bewust inzetten van culturele activiteiten voor de leefbaarheid en sociale cohesie in de dorpen. 2. Versterken en borgen van cultuureducatie en cultuurparticipatie jeugd door samen te werken met Druten, het onderwijs en (lokale) culturele organisaties. 3. Behouden, openstellen en uitdragen van het cultureel erfgoed. 4. Bijdragen aan historisch besef, streekpromotie en de kwaliteit van de openbare ruimte door meer aandacht te geven aan erfgoed en kunst.

Argumenten

Argumenten om in te stemmen met speerpunt 'Cultuur in de Kern: 1.1 Sociale ontmoetingsplekken, amateurverenigingen en culturele activiteiten zijn essentieel voor leefbare aantrekkelijke dorpen. 1.2 Culturele activiteiten en interventies kunnen senioren helpen om zo lang mogelijk actief en vitaal te blijven. Argumenten om in te stemmen met speerpunt 'Samen cultuureducatie en cultuurparticipatie jeugd versterken en borgen': 1.3 Zoveel mogelijk kinderen en jongeren moeten de kans krijgen om kunst en cultuur in hun eigen omgeving te ontdekken en zich creatief te ontwikkelen. Daarom is een breed kennismakingsaanbod voor de jeugd van belang. Ook het opzetten van een Cultuurpunt Educatie in Druten en West Maas en Waal leidt tot een bundeling van kennis en informatie en meer overzicht in het belang van het aanbod voor de jeugd, de lokale cultuuraanbieders en de scholen. Argumenten om in te stemmen met speerpunt 'Inzet op cultuurhistorie en een toekomstbestendig museum': 1.4 Aandacht voor de lokale geschiedenis draagt bij aan het historisch bewustzijn en de betrokkenheid van onze inwoners en de jeugd bij de eigen woonomgeving. Daarom ondersteunen wij vrijwilligersorganisaties zoals de historische verenigingen, stichting Beeld en Geluid Tweestromenland, stichting Baet en Borgh en museum Tweestromenland in hun werk. 1.5 Maas en Waal en de verschillende dorpen hebben een rijk verleden.

Dat is lang niet altijd direct zichtbaar en afleesbaar in de openbare ruimte. Omdat aandacht voor erfgoed en historie in de openbare ruimte bijdraagt aan een positieve beleving van onze dorpen en deze streek willen wij ons erfgoed beter zichtbaar maken. Hier zijn diverse mogelijkheden voor. Een van de mogelijkheden is om meer gebruik te maken van de attentiewaarde van beeldende kunst in de openbare ruimte. Eén beeld kan meer impact hebben dan 1000 woorden. Argumenten om in te stemmen met aandachtpunten: 2.1. Samenwerking buurgemeenten: Gezien de omvang van onze gemeente en de beperkte bestedingsruimte kunnen wij onze inwoners slechts een beperkt aantal culturele basisvoorzieningen bieden. Voor centrale voorzieningen op het gebied van theater, film en een coördinatiepunt voor cultuureducatie werken wij samen met Druten. Voor een uitbreiding van het culturele aanbod en de cofinanciering van meerjarige projectplannen nemen wij samen met andere gemeenten uit Rivierenland deel aan het Cultuur- en erfgoedpact Rivierenland. 2.2. Beeldende kunst: zie argument bij 1.5

Kanttekeningen

1. Om de voorstellen zoals deze in de cultuurnota zijn vermeld te kunnen uitvoeren is er budget nodig. kanttekening bij beslispunt 3 en 4: • Voor 2025 en 2026 kunnen diverse beleidsmaatregelen (cultuurmakelaar, activiteitenbudget en cultureel programma museum) worden bekostigd uit bestaand budget. Deze periode is kort maar moet voldoende zijn voor een zinvolle evaluatie in najaar 2026. Door het inzetten van bestaand budget voor 2025 en 2026 kan worden gestart met de de cultuurmakelaar en een activiteitenbudget voor meer cultuur in de kern en een cultureel programma bij Museum Tweestromenland. Najaar 2026 wordt het geëvalueerd om te zien of de beoogde effecten worden behaald. Een periode van 1,5 jaar is natuurlijk vrij kort is om te investeren in netwerken, activiteitenprogramma's te ontwikkelen en uit te voeren en te zoeken naar aanvullende middelen voor extra culturele activiteiten via subsidies van derden, sponsoring en fondswerving. Maar de nieuwe cultuurmakelaar werk o.a. samen met Welzijnsorganisatie Sociom met een stevig netwerk in West Maas en Waal dankzij de opbouw- en jongerenwerkers. Samen met de culturele partners en verenigingen moet dit kunnen zorgen voor een vliegende start. Bovendien hoeft het wiel niet te worden uitgevonden.

Diverse welzijnsorganisaties en gemeenten hebben de afgelopen jaren al de nodige ervaring opgedaan met cultuurmakelaars die werkzaam zijn binnen het sociale en culturele domein. Hiervan kunnen wij snel veel leren. Op basis van de evaluatie en de financiële situatie van de gemeente zal de raad eind 2026 een besluit moeten nemen over de continuering of de (gedeeltelijke) beëindiging van de bovengenoemde nieuwe beleidsmaatregelen. kanttekening bij beslispunt 5: • Voor verschillende voorstellen die zijn uitgewerkt in de cultuurnota als onderdeel van de speerpunten is op dit moment geen geld beschikbaar binnen een bestaand budget. Het zijn opties die aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd.

Financiën

Om de in de nota genoemde maatregelen bij 3 speerpunten te kunnen financieren zijn er meer middelen nodig. 1. financieel overzicht per speerpunt en aandachtspunt is te vinden achter ieder hoofdstuk in de cultuurnota. In deze overzichten is duidelijk is te zien:

a. wat we willen blijven we doen en wat wordt al jaarlijks gesubsidieerd b. wat nieuw is en wat kunnen wij in 2025 en 2026 bekostigen via bestaand budget ('het € 88.000 verhaal') c. wat nieuw is en uitsluitend kan worden gerealiseerd indien de raad besluit om hiervoor optioneel uit extra budget beschikbaar te stellen (onderdeel integrale afweging inzet financiële middelen). De genoemde bedragen in de overzichten zijn gebaseerd op prijspeil 2024. De bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.

2. Voorstel om € 88.000 uit bestaand budget in 2025 en 2026 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de volgende nieuwe beleidsmaatregelen in de jaren 2025 en 2026: • € 63.000 per jaar voor een parttime cultuurmakelaar (0,4 fte); • € 17.500 per jaar voor een activiteitenbudget voor meer cultuur in de kern. • € 7.500 per jaar voor museum Tweestromenland voor een aanvullend cultureel programma. 2025 en 2026: 3. Voorstel om optioneel extra budget beschikbaar te stellen voor een of meer van de volgende in de cultuurnota uitgewerkte voorstellen: • € 12.000 per jaar met ingang van 2025 voor investeringssubsidies voor amateurverenigingen • € 19.400 per jaar met ingang van 2026 voor de continuering van de werkzaamheden van Cultuurpunt Maas en Waal • eenmalig € 12.350 beschikbaar te stellen in 2025 voor de uitvoering van het kunstwerk Hanzestad Maasbommel • € 500 per jaar voor 2025 en 2026 en € 750 per jaar voor 2027 en 2028 als aanvullende subsidie voor Tremele voor de openstelling en het gebruik van het Dijkmagazijn in Dreumel

Communicatie

Aanpak en planning

De cultuurnota is tot stand gekomen in overleg met diverse culturele en maatschappelijke organisaties en de gemeente Druten (voor wat betreft het onderdeel cultuureducatie).

De cultuurnota is besproken in het college op 17 september 2024 De cultuurnota wordt voorbesproken in het RTG op 26 september 2024. De besluitvorming in de Raad volgt op 10 oktober 2024.

Participatie

Bijlagen

De cultuurnota is tot stand gekomen in overleg met diverse culturele en maatschappelijke organisaties en de gemeente Druten (voor wat betreft het onderdeel cultuureducatie).

Cultuurnota 2025 t/m 2028