Raadsvoorstel Bestuursrapportage Werkzaak Rivierenland

Raadsvoorstel

Onderwerp

Bestuursrapportage 2023 Werkzaak Rivierenland

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Team

Team Samenleving

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.089931/D.258878

Datum document

4 augustus 2023

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. de Bestuursrapportage 2023 van Werkzaak Rivierenland voor kennisgeving aan te nemen; 2. in te stemmen met de in de Bestuursrapportage opgenomen Begrotingswijziging; 3. de zienswijze vast te stellen en deze te sturen aan het DB en 4. de uitkomsten van de Bestuursrapportage te verwerken in de gemeentelijke Najaarsnota 2023.

De gemeente West Maas en Waal participeert in de GR Werkzaak Rivierenland. Bij brief van 28 juli 2023 is de Bestuursrapportage 2023 ontvangen. In de aanbiedingsbrief zat het verzoek om een zienswijze in te

brengen bij het DB Werkzaak. In de rapportage laat Werkzaak Rivierenland zien op welke wijze uitvoering is gegeven aan haar missie en visie en de geformuleerde doelstellingen. De Bestuursrapportage 2023 geeft daarmee een geactualiseerd financieel beeld van de gestelde doelen en ambities. Uiteraard is daarin ook verwerkt de wijziging van het Gemeentefonds. Uiteraard zijn de effecten daarvan voor o.a. de Begroting 2023 financieel vertaald. Daarbij wordt voorgesteld om de Begroting 2023 daarop aan te passen. Natuurlijk worden de afspraken uit de bestuurlijke agenda daarbij gerespecteerd en inzichtelijk gemaakt. De Wet gemeenschappelijke regelingen schrijft voor dat uw raad een zienswijze mag indienen op de ontvangen stukken. Onze zienswijze moet uiterlijk 5 oktober 2023 zijn ingeleverd. Na ontvangst van de zienswijzen zal het AB Werkzaak de Bestuursrapportage 2023 en de voorgestelde Begrotingswijziging 2023 definitief vaststellen. Dit is in de vergadering van het Algemeen bestuur van 26 oktober 2023.

Beoogd effect

Argumenten

Kennisneming, beoordeling en behandeling van de Bestuursrapportage 2023 van Werkzaak Rivierenland, waaronder het opstellen van een zienswijze van West Maas en Waal over de stukken

1.1. Ramingen aangepast aan de Mei-circulaire 2023. In juli 2022 is de Begroting 2023 door het Algemeen Bestuur van Werkzaak Rivierenland vastgesteld. Dit is gebeurd op grond van de in de Kadernota 2023 opgenomen uitgangspunten. De in de Begroting 2023 opgenomen rijksvergoedingen zijn aangepast aan de Rijksbudgetten 2023 op basis van de Meicirculaire die door het Rijk is gepubliceerd. De Begroting 2023 is ook aangepast aan de behaalde resultaten en ontwikkelingen over de 1e maanden van 2023. Denk daarbij aan de begrote opbrengsten maar ook de te verwachte uitkeringslasten en de kosten van re-integratieactiviteiten. 1.2 Cijfers zijn transparant en geven getrouw beeld. De Bestuursrapportage 2023 is wederom opgebouwd volgens de vernieuwde programmastructuur. Dit sluit aan bij de afspraken die gemaakt zijn rond de Bestuurlijke Agenda 2020. Beter is zichtbaar wat wil worden bereikt, wat daar voor wordt gedaan en wat het kost Hiermee wordt de transparantie wel vergroot. 1.3 In overeenstemming met afspraken binnen de Bestuurlijke Agenda 2020. In de raadsvergadering van 4 maart 2021 is een besluit genomen over de zogeheten Bestuurlijke Agenda 2020. Daarbinnen werden gewijzigde bekostigingsafspraken vastgelegd met betrekking tot niet allen de rijksvergoedingen Participatiewet maar ook de WSW-taken. Verder is par.

3.2.3 van de Eindrapportage ingegaan op het dempen van de effecten voor de gemeenten door te kiezen voor een ingroeitermijn (periode 2023 t/m 2025). Dit is nader uitgewerkt in het Technisch Bijlagenrapport (hoofdstuk 5 en bijlage 4). Om stabiliteit in de bijdrage van gemeenten te krijgen is toen besloten om voor het verschil tussen de kosten van BUIG en de rijksvergoedingen in de Primitieve Begroting een stelpost op te nemen. Immers de rijksvergoeding beweegt mee met de economie.

Uiteraard wordt in de Bestuursrapportage 2023 hierop voort geborduurd. Dit betekent dat in de Bestuursrapportage de stelposten worden gewijzigd. Dit betekent dat de stelposten voor de mogelijke financiële gevolgen van veranderde Rijksvergoedingen lopende het begrotingsjaar en veranderingen van kosten en opbrengsten als gevolg van ontwikkelingen in klantenbestand en omzet, worden vervangen doormeer actuele ramingen. In totaliteit was er voor West Maas en Waal rekening gehouden met een financiële onzekerheid (dus stelposten) van € 301.000,-- (stelpost BUIG: € 172.700 en stelpost LKS: € 128.300). Uiteraard wordt aan het einde van het jaar (bij de jaarrekening) de balans opgemaakt en afgerekend op basis van realisatie. 1.4. Financiële onzekerheid voor 2023 De economische ontwikkeling in combinatie met de verzwaring van de doelgroep waarvoor Werkzaak Rivierenland actief is, maakt dat er enige onzekerheid is. Denk maar aan de verhoogde instroom van statushouders die langer op een uitkering zijn aangewezen of de multi-problematiek van de uitkeringsgerechtigden. Dat alles leidt er toe dat een uitgebreidere, langdurigere en soms structurele ondersteuning nodig is om hun ontwikkeling te stimuleren en uiteindelijk bij een leuke inclusieve werkgever aan de slag te gaan. Dit alles leidt er toe dat de beoogde doelstellingen onder druk staan.

Door de werkgever dichter naar de werkzoekende te bewegen met ondersteuning en advies en inzet op vernieuwing, wordt getracht voor allen een win-win situatie te creëren. 2.1 Cijfers geven voor Werkzaak Rivierenland per saldo een positief resultaat. Zoals eerder opgemerkt is de Bestuursrapportage 2023 opgebouwd volgens de (vernieuwde) programmastructuur. Er wordt gewerkt met 6 programma’s, t.w. Bestuur en Beleid, Participatie, WSW, Beschut werk, Inkomensvoorziening, Overhead en Algemene dekkingsmiddelen (incl. onvoorzien). De gemeenten krijgen een deel van de kosten vergoed vanuit het Rijk via specifieke subsidies of uitkeringen (zoals BUIG, SW, Participatiegelden). Het tekort wordt door de gemeente bekostigd uit de algemene middelen. De Bestuursrapportage 2023 laat ten opzichte van de Begroting 2023 een verwacht voordelig resultaat zien. Het subsidieresultaat voor de deelnemende gemeenten is naar verwachting € 1,62 miljoen voordeliger. Daartegenover staat een iets hogere bijdrage in de bedrijfsvoeringsresultaat van ca. € 0,57 milj.. Hierbij moet wel de aantekening worden gemaakt dat in de Bestuursrapportage 2023 rekening is gehouden met de rijksbudgetten volgens de Mei-circulaire 2023 en zoals eerder gemeld de inwisseling van stelposten voor zowel BUIG als LKS (loonkostensubsidies) voor aangepaste actuele ramingen.

Bijstellingen van de rijksvergoedingen zullen in de loop van 2023 nog plaatsvinden (bijv. septembercirculaire 2023) en daarmee invloed hebben op het uiteindelijke rekeningsresultaat 2.2 Aanwending reserves en voorzieningen en bijstelling Begrotingsramingen Via de Begrotingswijziging 2023 (zie pag. 30) worden bedragen vrijgemaakt voor het doen van de geplande investeringen. Daarnaast worden de functionele ramingen in de Begroting 2023 van Werkzaak Rivierenland aangepast. De begrotingswijziging leidt tot een tussentijdse aanpassing van de gemeentelijke bijdrage. 3.1 Zienswijze vaststellen en op tijd inzenden aan het DB Werkzaak.

Het DB van Werkzaak moet uiterlijk 5 oktober 2023 onze zienswijze op de Bestuursrapportage 2023 en de voorgestelde Begrotingswijziging ontvangen. In onze zienswijze staat dat uw raad instemt met de voorliggende stukken. Vooruitlopend op het besluit van uw raad hebben wij het Dagelijks Bestuur van de GR Werkzaak Riviereland van onze voorlopige zienswijze in kennis gesteld. 4.1 Resultaten (worden) verwerkt in gemeentelijke P&Cdocumenten. De uitkomsten van de Bestuursrapportage 2023 van Werkzaak Rivierenland worden meegenomen bij het opstellen van de gemeentelijke Najaarsnota 2023. Het betreft in dit geval uitsluitend om een bijstelling van de ramingen voor 2023.

Kanttekeningen

1.1. Begroting 2023. Meerdere malen per jaar worden de rijksbudgetten bijgesteld. Dit gebeurt o.a. in mei, september en december van het begrotingsjaar. Werkzaak past de Begroting 2023 in de loop van dit jaar niet meer aan. Dit betekent dat eventuele bijstellingen (positief of negatief) pas weer zichtbaar zijn in de Jaarrekening 2023. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op de verdeelsystematiek zoals die voor 2023 geldt. Risico’s Ja, financieel. In de Begroting 2023 van West Maas en Waal is verwerkt de uitkomst van de vastgestelde Begroting 2023 van Werkzaak Rivierenland. In de gemeentelijke Najaarsnota 2023 wordt verwerkt de aan ons aangeboden voorlopig vastgestelde Bestuursrapportage 2023 van Werkzaak. Pas eind oktober 2023 stelt het AB van Werkzaak Rivierenland de Bestuursrapportage 2023 en Begrotingswijziging 2023 definitief vast. Een gewijzigde vaststelling van deze stukken van Werkzaak Rivierenland (en dus een ander resultaat) kunnen wij dan niet verwerken in onze Najaarsnota. Daarnaast hebben we nog te maken met veranderingen van de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds die tot bijstelling kunnen leiden.

Financiën

Bij de ramingen in de Bestuursrapportage 2023 van Werkzaak Rivierenland zouden wij de volgende opmerkingen willen plaatsen. o Pag 13 e.v. Participatie (par. 5.2) Werkzaak Rivierenland maakt geen onderscheid in de dienstverlening op basis van achtergrond van de doelgroep. De doelstellingen voor dit programma en de programma’s Wet sociale werkvoorziening en Beschut komen daarom overeen. De programmatekst is opgenomen in dit programma. Bij de overige programma’s wordt hiernaar verwezen. Het aantal dienstverbanden in totaliteit blijft iets achter door de complexere doelgroep samenstelling (geraamd was 1297 en verwacht wordt 1226). Daarnaast zien we een iets sterkere daling binnen het SW dan ingecalculeerd. Verder zien we een toename voor Beschut. De hogere lasten (door o.a. aangepaste indexering voor lonen en prijzen en verminderde omzet) wordt ruimschoots gecompenseerd door hogere rijksbijdragen aan het participatiebudget. Dit leidt tot een verwacht positief

resultaat van ca. 0,5 milj. ten opzichte van de primitieve Begroting 2023. o Pag 16 Sociale werkvoorziening (par. 5.3): West Maas en Waal is voor dit onderdeel geen deelnemer van Werkzaak Rivierenland. Conform de afspraken in de bestuurlijke agenda worden de werkelijke kosten doorbelast naar de deelnemers op basis van het profijtbeginsel. o Pag. 18 Beschut werk (par. 5.4): De komende jaren blijft de doelgroep Beschut groeien. De rijksvergoeding die wordt ontvangen, is gebaseerd op de taakstelling. Op het programma beschut is alleen de re-integratieuitkering nieuw begeleiding voor de doelgroep Beschut begroot. Bij de begroting is een verdeelsleutel op het totale bedrag toegepast. Voor een zuiver beeld van de omzet, de gerelateerde inkoopkosten en inleenvergoedingen per programma, worden deze verdeeld over de verschillende programma’s. Per saldo betekent dit voor het programma Beschut een minder positief resultaat. Op dit moment is er – ondanks deze nadelige bijstelling met € 0,58 milj.- nog sprake positief subsidieresultaat. o Pag. 19 Inkomensvoorziening (par. 5.5): Voor het resultaat tussen de rijksvergoeding en de kosten was voor 2023 een stelpost groot € 2,85 milj. in de begroting opgenomen zodat de impact op de begroting gedempt werd.

Via de Bestuursrapportage worden de verschillende begrotingsposten binnen dit programma geactualiseerd (aanvullende indexering) waarmee – conform afspraken – opname van de stelposten niet langer noodzakelijk is. . o Pag. 20 Overhead (par. 5.6) Bij dit onderdeel worden de kosten verantwoord die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de inhoudelijke programma’s (naast de gemeentelijke bijdrage in het bedrijfsvoeringsresultaat). Ondanks de indexring (loon- en prijsontwikkeling) leidt tot een klein positief effect van € 0,22 milj.. Samenvatting. Per saldo resulteert de op basis van de Bestuursrapportage bijgestelde begroting 2023 in een bijdrage van de deelnemende gemeenten voor de basistaken van € 15,711 milj. (bijdrage Bedrijfsvoering). Dit naast de bijdrage voor Inkomen (€ 47,1 milj.) en Werk (€ 25,8 milj.). Voor de werkzaamheden uitgevoerd op basis van een dienstverleningsovereenkomst wordt een bijdrage verwacht van € 1,7 milj.). Effect voor gemeente West Maas en Waal. Op pagina 28 en 29 van de concept-Bestuursrapportage 2023 staan per gemeente de bijdragen aan Werkzaak Rivierenland gespecificeerd weergegeven. De totale bijdrage van West Maas en Waal voor 2023 voor uitvoering van de P-wet activiteiten wordt geraamd op € 4,817 milj. (zowel rijksvergoedingen als uitvoeringskosten).

Naast de verschuldigde bijdrage in de uitvoering van de Participatiewet, hebben wij de uitvoering van verschillende taken ondergebracht bij Werkzaak. Het gaat daarbij om de Bijzondere Bijstand, het armoede-beleid, Schuldhulpverlening (tot 1 juli 2023) en de begeleiding van bijstandsgerechtigden met KP4. De lasten hiervan (zowel uitvoering als verstrekkingen) worden voor 2023 geraamd op. € 1,644 milj.. Deze uitbesteedde diensten worden jaarlijks afgerekend

op basis van werkelijke kosten (mensuren, producten en diensten). Daarbij moet worden opgemerkt dat niet langer rekening is gehouden met een stelpost BUIG en LKS (van ca. € 301.000,- jaarlijks).

Bijdrage inkomen Bijdrage Werk Dvo’s BBArmoede + KP4 Dvo – SHV Bijdr. Bedrijfsv. Totaal:

2023 2023 (primitief) (bestuursrapp.) € 3.255,800 € 3.310.200

verschil

V/N

€

54.400

Nadeel

€

220.100 €

413.900

€ 193.800

Nadeel

€

649.100 € 1.608.100

€ 959.000

Nadeel

€ 145.600 € 36.400 € 1.064.100 € 1.092.600

€ 109.200 € 28.500

Voordeel Nadeel

€ 5.334.700 € 6.461.200

€ 1.126.500

Nadeel

De herijking van het Gemeentefonds leidt niet alleen tot veranderde (lees hogere) rijksvergoedingen, maar ook tot gewijzigde toerekening van kosten aan de programma’s inkomen en werk. De hogere bijdrage aan Werkzaak wordt veroorzaakt door de Energietoeslag 2023 en het verruimde Armoedebeleid. Dekking: Tegenover de hogere bijdrage aan Werkzaak Rivierenland staan: A. Een hogere rijksvergoeding (BUIG en LKS) tot een bedrag van € 201.100,B. De reeds geraamde lasten voor verruiming van het Armoedebeleid voor € 125.000,C. Het reeds vooruit ontvangen 1e deel van de rijksbijdrage Energiearmoede 2023 (vlgs decembercirculaire 2022) van € 336.000,- en D. Het in het najaar van 2023 nog te ontvangen 2e deel van de Rijksvergoeding Energietoeslag 2023 dat geraamd wordt op ca. € 465.000,-. Het financieringsresultaat is in de gemeentebegroting zichtbaar op de onderscheidene kostenplaatsen en kostensoorten (P-wet, IOAW, IOAZ, BBZ, SW, Bijstand, Armoedebeleid).

Communicatie

Aanpak en planning

De Adviesraad Sociaal Domein is geïnformeerd over de binnenkomst van de Bestuursrapportage 2023 van Werkzaak Rivierenland. Zodra van haar een reactie is ontvangen, voegen wij dit als bijlage bij dit voorstel.

Wij hebben Werkzaak Rivierenland laten weten dat wij een voorstel aan uw

raad doen om 1. de voorgelegde Bestuursrapportage 2023 voor kennisgeving aan te nemen; 2. in te stemmen met de in de Bestuursrapportage opgenomen begrotingswijziging. Wanneer u akkoord gaat, sturen wij de definitieve zienswijze aan Werkzaak Rivierenland. Na definitieve vaststelling van de Bestuursrapportage 2023 en Begrotingswijziging door Werkzaak Rivierenland stellen wij u daarvan in kennis stellen.

Bijlagen

- aanbiedingsbrief Werkzaak Rivierenland d.d 28 juli 2023 - Bestuursrapportage 2023 Werkzaak Rivierenland - brief aan DB Werkzaak Rivierenland met voorlopige zienswijze .