Raadsvoorstel beleidsnotitie gemeentelijke watergangen GEW

Raadsvoorstel

Onderwerp

Beleidsnotitie gemeentelijke watergangen

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

J.E.M. Mol

Team Zaakkenmerk/Document kenmerk

Team Ruimte Z.087677/D.252576

Datum document

12 juni 2023

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. De Beleidsnotitie Gemeentelijke Watergangen vast te stellen.

In 2005 heeft de Raad het Waterplan 2005-2025 vastgesteld. In dit plan is opgenomen dat de gemeente eigen beleid opstelt voor de watergangen die zij zelf in beheer heeft. De gemeente heeft zich de afgelopen jaren geconformeerd aan het waterbeleid van Waterschap Rivierenland. Het beleid van het waterschap dekt echter niet alle private belangen van de gemeente. Bijvoorbeeld: C-watergangen (tertiair) mogen volgens het beleid van het waterschap worden gedempt of beduikerd met een melding. De meeste c-

watergangen zijn echter van belang voor de afwatering van wegen. Dempen van zo'n watergang leidt tot vernatting en evt. opvriezing van het wegdek met schade en veiligheidsrisico's van dien. De gemeente wil daarom naast het beleid van het waterschap, dat door de wetgever leidend is gesteld, extra beleidsregels opnemen om de belangen van de gemeente te waarborgen. Hierdoor krijgen we meer grip op ons eigen watersysteem dat wij zelf beheren. Wij wijken daarmee niet (negatief) af van het waterschapsbeleid maar vullen deze aan om in de leemtes voor onze gemeente te voorzien. De beleidsnotitie is samen met het waterschap opgesteld. Zij zijn in het hele proces als gelijkwaardige partner betrokken geweest en hebben dit aan hun eigen beleidsregels getoetst. Het beleid voldoet en roept geen weerstand op bij het waterschap. Het is goed om te melden dat andere gemeenten eenzelfde activiteit hebben uitgevoerd. Waar mogelijk is van kennis gebruik gemaakt. Waar mogelijk delen wij onze kennis. Dit doen wij via de regionale samenwerkingsverbanden SNR en WRN.

Beoogd effect

Beschermen en waarborgen van de gemeentelijke belangen betreffende het oppervlaktewater. De beleidsregels vullen de privaatrechtelijke leemte in die het huidige waterbeleid van waterschap Rivierenland heeft voor onze gemeente. Het beleid bijt niet met het waterbeleid van het waterschap, maar vult deze aan zodat er geen ongewenste discussies ontstaan. Het beleid geeft daarnaast duidelijkheid zowel intern (bij uitvoering door BOR) als extern (bij initiatiefnemers en ontwikkelaars).

Argumenten

2.1 Met het beleid geven we invulling aan het raadbesluit uit 2005 In het Waterplan 2005-2025 is opgenomen dat de gemeente beleid maakt voor haar eigen watergangen. Met dit beleid wordt hier invulling aan gegeven. 2.2 Met beleid geven we invulling aan de leemte binnen het waterschapsbeleid Daardoor zijn onze eigendommen, onze opgaven en onze inwoners nog beter beschermd tegen wateroverlast en -onderlast. 2.3 Beleid bijt niet met waterschapsbeleid Het waterschap is het gehele proces als gelijkwaardige partner meegenomen. Het waterschap is vertegenwoordigd geweest door de Senior adviseur waterbeheer voor onze gemeente, een Senior juridisch op gebied van de waterwet, de waterschapskeur en het beheerregime en de gebiedsbeheerder voor West Maas en Waal. Hiermee hebben we op verschillende vlakken gedegen advies gekregen om het beleid op te stellen en passend te maken met het waterschapsbeleid. 2.4 Beleid geeft duidelijkheid en uniformiteit Het beleid geldt voor al onze inwoners, ondernemers en recreanten. Daardoor voorkomen we willekeur en is elke situatie gelijkwaardig te beoordelen. Ook biedt het beleid voldoende richtlijnen voor de afdeling BOR. Het helpt onze beheerders om hun werk optimaal en zonder

belemmeringen uit te kunnen voeren.

Kanttekeningen

2.1 Beleid kan niet worden vastgesteld In dat geval blijven we het beleid volgen van het waterschap. Dit beleid is echter belemmerend voor onze werkzaamheden, biedt weinig grip op ons eigen watersysteem en geeft onvoldoende kaders zowel intern als extern om kwaliteit en kwantiteit van het watersysteem te borgen. Dit leidt onnodig tot risico's voor inwoners, ondernemers en recreanten.

Financiën

De beleidsnotitie heeft een financiele paragraaf. Hierin zijn de kostgevolgen van de beleidsregels uitgewerkt. Het is goed om aan te geven dat het grootste deel van de kosten, bestaande lasten zijn. Deze lasten worden al gedekt vanuit de rioolheffing. Hieronder volgt een korte toelichting. Baggeren van B- en C-watergangen In de notitie is aangegeven dat 160.000 euro nodig is voor het periodiek uitvoeren van buitengewoon onderhoud (baggerwerk). Die kosten bestaan uit: • het eens in de 15 jaar baggeren van alle B-watergangen waarvoor jaarlijks 100.000 euro nodig is; deze kosten komen als eerste terug in de jaren 2031, 2032, 2033, 2034 en 2035. Daarna volgt weer een cyclus van 15 jaar beginnend in 2046. • Het eens in de 15 jaar baggen van alle C-watergangen in stedelijk gebied waarvoor jaarlijks 60.000 nodig is; deze kosten komen als eerste terug in de jaren 2031, 2032, 2033, 2034 en 2035. Daarna volgt weer een cyclus van 15 jaar beginnend in 2046. Deze kosten zijn veilig gesteld in het Meerjareninvesteringsplan en worden gedekt vanuit de rioolheffing. In het volgende Beleidsplan Water en Riolering 2028-2033 worden de kosten voor de betreffende uitvoeringsjaren meegenomen. Baggeren vijverpartijen In de notitie is onderscheidt gemaakt in het baggeren van vijvers in stedelijk gebied. Dit moeten wij vaker doen, nl. elke 6 jaar.

De kosten hiervoor (35.000) nemen we mee in de nieuwe planperiode van het Beleidsplan Water en Riolering. Het nieuwe beleidsplan wordt in 2027 opgesteld. De geraamde kosten maakt de gemeente al en zitten in onze begroting. De kosten zijn éénmalig elke 6 jaar en worden gedekt vanuit de rioolheffing. Structureel maaien C-watergangen In de notitie is aangegeven dat de gemeente de C-watergangen in stedelijk gebied structureel gaat maaien. Op dit moment geldt er voor Cwatergangen geen schouwplicht. Dat betekent dat C-watergangen op dit moment niet jaarlijks gemaaid hoeven te worden. Toch krijgen wij hier vaker reacties over dat de sloot niet netjes uitziet. Nog belangrijker is dat ze daardoor ook geen goede bijdrage meer leveren aan het watersysteem. Met name in stedelijk gebied is het nodig sloten en greppels open te houden in geval hevige neerslag optreed. Het regenwater wordt in de Cwatergangen geborgen zodat het niet tot overlast leidt. Daarnaast vult het het grondwater aan. Daarmee leveren ze een grote bijdrage aan klimaatbestendige dorpen. De kosten voor het onderhoud isgeraamd op 50.000 euro. Het bestaande budget voor maaien is opgehoogd met 30.000

en het bestaande budget voor afvoeren van maaisel is opgehoogd met 20.000. Deze kosten zijn reeds opgenomen in de Voorjaarsnota.

Communicatie

De beleidsnotitie wordt na vaststellen gepubliceerd en gedeeld intern en extern naar belanghebbenden. Het plan maakt onderdeel uit van het Protocol Openbare Ruimte en vormt een basis van het nog op te stellen paraplubestemmingsplan.

Aanpak en planning

Na positief besluit door uw Raad gaat de beleidsnotitie van kracht en wordt conform de uitgangspunten worden gehandeld.

Bijlagen

- bijlage 1: Beleidsnotitie gemeentelijke watergangen - bijlage 2; Bijlage 4 kostenoverzicht - bijlage 3; Bijlage 5 Overzicht watergangen