Raadsvoorstel Avri Jaarstukken 2023 en ontwerp Begroting 2025

Raadsvoorstel

Onderwerp

Avri -Jaarstukken 2023 en ontwerp Begroting 2025

Aangeboden door

College van B&W

Portefeuillehouder

E.J. Slootweg

Team

Team Ruimte

Zaakkenmerk/Document kenmerk

Z.100134/D.282822

Datum document

12 maart 2024

Vertrouwelijkheid

Openbaar

Bijlagen

Ja

Inhoudsopgave 1. Voorgesteld besluit 2. Aanleiding 3. Beoogd effect 4. Argumenten 5. Kanttekeningen 6. Financiën 7. Communicatie 8. Aanpak en planning 9. Participatie 10. Bijlagen

Voorgesteld besluit

Aanleiding

1. Kennis te nemen van de concept Jaarstukken 2023 van de GR-Avri. 2. Kennis te nemen van de ontwerp Begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 van de GR-Avri. 3. In te stemmen met de inhoud van de concept zienswijzebrief.

Op 9 april jl. hebben we de concept Jaarstukken 2023 ontvangen van de GR-Avri. Op 11 april jl. ontvingen we de ontwerp Begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028. U wordt in de gelegenheid gesteld eventuele zienswijzen in te dienen. Voorgesteld wordt om kennis te nemen van bovenvermelde stukken en in

te stemmen met bijgevoegde concept zienswijzebrief.

Beoogd effect

U in de gelegenheid stellen om uw kaderstellende en controlerende taak uit te voeren.

Argumenten

1.1 De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven over de Jaarstukken 2023 De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. De beperking over de rechtmatigheid (over inkoop) in de accountantsverslagen van de afgelopen jaren is niet meer van toepassing. Geconcludeerd kan worden dat de inzet van Avri op dit onderdeel geslaagd is. 1.2 Overdracht en nazorg stortplaats Op pagina 11 van het bijgevoegde accountantsverslag wordt uitgebreid ingegaan op de (financiële) risico's die Avri loopt met betrekking tot de overdracht van de stortplaats voor de (eeuwigdurende) nazorg door de provincie Gelderland. De accountant heeft kennisgenomen van de gedane schattingen door Avri en constateert dat de uitkomst gezien de complexe situatie uiterst onzeker is. De accountant vindt dat deze onzekerheid adequaat berekend en opgeschreven is door Avri in de paragraaf weerstandsvermogen. 1.3 Milieudoelstellingen stabiliseren De dalende trend in het restafval, die is ingezet in 2019 lijkt zich te stabiliseren. In 2023 is de hoeveelheid restafval met 70 kg per inwoner per jaar gelijk gebleven ten opzichte van vorig jaar. Ook het scheidingspercentage van de grondstoffen uit het huishoudelijk afval is t.o.v. een jaar eerder gelijk gebleven, namelijk 84%.

1.4 Het financiële resultaat 2023 is nagenoeg conform de bestuursrapportage (burap) van Avri / verbetering weerstandscapaciteit Het jaar 2023 is volgens verwachting van de burap verlopen. De begrote risico-opslag in de tarieven afvalstoffenheffing (€ 12,- per huishouden, in totaal € 1 miljoen) is toegevoegd aan de voorziening Basispakket. Doordat de jaarstukken 2023 (voor reservemutaties) sluiten met een positief resultaat, verbetert de weerstandscapaciteit. Op pagina 26 van de Jaarstukken 2023 is de ontwikkeling van het weerstandsvermogen en de weerstandsratio vermeld. 2.1 De Kadernota 2025 is uitgangspunt voor het ontwerp van de Begroting 2025 De uitgangspunten voor het ontwerp van de Begroting 2025 zijn in de Kadernota 2025 van de Avri opgenomen. Betreffende Kadernota zat bij de ingekomen stukken voor de raadsvergadering van 7 december jl. (nr. 2023244, publicatiedatum 13-11-2023). Tijdens uw vergadering van 25 januari jl. is bij de behandeling van het Koersplan 2024-2030 van Avri besloten de navolgende reactie over de Kadernota 2025 naar Avri te sturen: "Wij zouden graag zien dat een niet eerder benoemd ‘scenario 4’ nader wordt onderzocht, te weten: het volledig afschaffen van het variabele tarief voor restafval. De kosten voor inzameling en verwerking van het restafval kunnen in dit geval worden omgeslagen naar alle huishoudens via een verhoging van het vaste tarief.

Wij denken namelijk dat de voordelen hiervan (minder afvaldumpingen in

de openbare ruimte en minder vervuiling en dus ook afkeuringen bij de gescheiden inzameling van grondstoffen) wel eens zwaarder kunnen wegen dan de nadelen (risico op grondstoffen bij het restafval en loslaten van principe ‘de vervuiler betaalt’). Mocht een dergelijk onderzoek al eerder zijn uitgevoerd, verzoeken wij u deze te actualiseren en opnieuw ter besluitvorming voor te leggen." In reactie hierop heeft Avri bevestigd dat onze gemeente een scenario wil toevoegen, namelijk het loslaten van het variabele deel. Andere gemeenten hebben behoefte aan een nadere onderbouwing van de voor- en nadelen van de drie scenario’s die in de Kadernota 2025 vermeld zijn. Alle vier scenario’s zullen dit jaar nader worden onderzocht. Hierbij zal er uiteraard aandacht zijn voor realistische ramingen, de effecten en risico’s van de verschillende scenario’s en de acceptatie bij onze inwoners. Dat de afweging tussen kosten, milieurendement en service naar de bewoners belangrijk is, is evident. De uiteindelijke keuze van het AB van Avri zal, indien van toepassing, worden verwerkt in een begrotingswijziging 2025.

2.2 Het Strategisch Koersplan 2024-2030 is de basis voor de ontwerp begroting 2025 In de afgelopen jaren is samen met een raadswerkgroep gewerkt aan een Houtskoolschets die uiteindelijk is geland in het Strategisch Koersplan 2024-2030 die is vastgesteld in het AB van Avri van 15 februari 2024. Tijdens de hieraan voorafgaande behandeling in uw raad op 25 januari jl. is besloten de navolgende reactie over het koersplan naar Avri te sturen: "Wij vinden dat de GR-Avri zich dient te beperken tot haar kerntaken afvalinzameling en -verwerking. Alle taken die hier niets of nauwelijks iets mee te maken hebben, zoals bijvoorbeeld op het gebied van lbor, handhaving, biodiversiteit, etc. worden wat ons betreft uit het Koersplan gehaald. Separaat zullen wij een brief met dezelfde strekking naar u zenden met betrekking tot de voorgestelde wijziging van de GR-tekst van Avri. Tenslotte lezen wij in het Koersplan dat u streeft naar een vermindering van het restafval van 70 kg (2023) naar 50 kg in 2030. Wij zouden graag zien dat uw ambitie in dit geval aansluit bij de landelijke doelstelling van 30 kg in 2030.". In het definitief vastgestelde Koersplan 2024-2030 in het AB-Avri van 15 februari jl. is uw eerste opmerking niet overgenomen omdat daar geen meerderheid voor was. Overigens zal het AB van Avri dit punt niet loslaten en in de komende AB-vergaderingen nader met elkaar bespreken.

Uw tweede opmerking is wel overgenomen. In de definitieve versie van het koersplan is nu vermeld dat de ambitie aansluit bij de landelijke doelstelling van 30 kg in 2030. N.b.: de uitwerking van het koersplan zal programmatisch worden aangepakt met in achtneming van de reguliere taken. De programmatische uitwerking van het koersplan zal in het najaar gereed zijn. In ieder geval zal uw raad hierbij worden betrokken via de Kadernota 2026 die in het najaar van 2024 gereed zal zijn. 2.3 Tarief afvalstoffenheffing 2025 stijgt met 6,7% Voor 2025 is sprake van een stijging van de gemiddelde afvalstoffenheffing met € 23,- (ofwel 6,7%) naar € 366,- per huishouden per jaar. Oorzaken hiervan zijn met name de autonome prijsstijgingen en hogere verwerkingskosten. Zie voor een gedetailleerd overzicht de tabel op pagina 4 van de ontwerp Begroting 2025. 3.1 Inzameling incontinentie- en luierafval in pluspakket of basispakket Vanaf 1-1-2024 zamelen alle deelnemende gemeenten van Avri het

incontinentie- en luierafval gescheiden in. Op dit moment valt deze taak nog onder het pluspakket. Het ligt echter voor de hand om dit in de toekomst onder het basispakket te brengen. Voor de argumenten wordt verwezen naar pagina 13 van het bijgevoegde accountantsverslag. Aangezien nergens terug te lezen is dat Avri op dit punt ook actie gaat ondernemen wordt hierover een opmerking gemaakt in de concept zienswijzebrief. 3.2 De status van de RegioDeal-projecten van Avri is onduidelijk Op pagina 29 van de jaarstukken valt te lezen dat eind 2023 het subsidietraject van de RegioDeal is afgerond en verantwoord. Een nadere toelichting ontbreekt, helaas. In 2021 heeft Avri drie projecten voor de RegioDeal toegekend gekregen: - een innovatief circulair textielsorteercentrum; - een betere bodem in de Betuwe (van tuinafval naar compost voor de Fruitdelta); - Betuws Circulair (van regionale reststromen zoals plastic, naar regionale producten voor de Fruitdelta en recreatiesector). Met name voor de twee laatstgenoemde projecten is onduidelijk wat Avri heeft gedaan. Daarom wordt om een nadere toelichting gevraagd in de concept zienswijzebrief. 3.3 Toekomst milieustraat op bedrijventerrein Medel in Tiel en risico netcongestie Met de aankoop van een kavel op bedrijventerrein Medel wil Avri de milieustraat van de toekomst realiseren.

De (voorlopige) uitgangspunten voor de ontwikkeling van deze milieustraat van de toekomst zijn: • innovaties om service aan bezoekers te verhogen en kwaliteit grondstoffen te verbeteren; • het vinden van partners en derden die kunnen bijdragen aan de doelen; • het onderzoeken welke kansen er liggen voor het gebruik van de grond die niet nodig is voor een milieustraat. In de ontwerp begroting 2025 ontbreekt verdere informatie over deze toekomstige milieustraat, zoals de planning, de financiële consequenties/verwerking en beheersing, het risico en de beheersing van de netgcongestie en eventuele andere risico's, eventuele consequenties voor de andere milieustraten, etc. In de bijgevoegde concept zienswijzebrief wordt Avri om opheldering verzocht. 3.4 Samenwerking met de HVC-groep het AB van Avri heeft eerder een principebesluit genomen voor (vergaande) samenwerking met de HVC-groep. HVC is een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 52 gemeenten en 8 waterschappen. Kerntaken van HVC zijn: aandeelhoudende gemeenten en waterschappen als partner ondersteunen bij de transitie ‘aardgasvrij’ en de verduurzaming van het afvalbeheer. In de Jaarstukken 2023 en de ontwerp begroting 2025 lezen we hier niets over terug. In de bijgevoegde concept zienswijzebrief wordt Avri om opheldering verzocht. 3.5 De oproep van onze raad: "schoenmaker blijf bij je leest" Hiervoor bij 2.2.

is vermeld dat het AB van Avri in de komende vergaderingen zal doorspreken over de oproep van onze raad aan Avri om zich te beperken tot haar kerntaken afvalinzameling en -verwerking. In de bijgevoegde concept zienswijzebrief wordt Avri verzocht dit concreet te maken door aan te geven wat de planning is en hoe de raad hierbij wordt betrokken en geïnformeerd.

Kanttekeningen

2.1 Onzekerheden blijven aanwezig Externe factoren zoals rijksbelasting op de afvalverbranding, instortende mondiale grondstofmarkten, inflatie en beleidseffecten (vervuiling van grondstoffen en afvaltoerisme) zorgen de laatste jaren voor forse financiële schommelingen en een stijgende afvalstoffenheffing, niet alleen bij Avri, maar in heel Nederland. Dit is nauwelijks te beïnvloeden. 2.2 Vervuiling grondstoffen neemt (fors) toe Uit onderzoek blijkt dat de vervuiling van de grondstofstromen papier, pdb en textiel in 2023 zorgelijk aan het worden is. Ook sorteerproeven lieten in 2023 een stijging zien van de vervuiling. Avri is gestart om een deel van de vervuiling zelf uit de grondstoffen te halen. Hiermee wordt afkeur van vrachten en boetes voor de vervuiling voorkomen. Dit zijn echter (kostbare) handelingen aan de achterzijde van het inzamelingsproces. Samen met de inwoners wil Avri aan de voorkant al werken aan een betere kwaliteit van de grondstoffen. Daarom is Avri in 2023 met het project Schone Grondstoffenaanpak gestart. De campagne richt zich op inwoners als het gaat om stromen pdb, gft en oud papier en is bedoeld om de vervuiling van grondstoffen te verminderen. In de tweede helft van 2024 zal een beleidsplan worden opgesteld met acties waarmee Avri de kwantitatieve doelen (minder afval, minder restafval, meer en schonere grondstoffen) wil behalen.

De kwantitatieve doelen (het milieu) worden afgewogen tegen de mate van service voor de inwoners en de kosten. Onderwerpen van het plan zijn in ieder geval het inzamelen van grondstoffen bij hoogbouw en de inzameling van gft bij hoogbouw en stadscentra.

Financiën

Jaarstukken 2023 Het positieve financiële rekeningresultaat wordt toegevoegd aan de voorziening Basispakket van Avri. Begroting 2025 De begroting van Avri zal na vaststelling in het AB worden verwerkt in de gemeentelijke begroting voor 2025. Uitgangspunt is volledige kostendekkendheid. Ofwel, hogere kosten bij Avri komen niet ten laste van de gemeentelijke begroting maar worden verwerkt in het tarief afvalstoffenheffing 2025 en leiden dus ook tot hogere opbrengsten.

Communicatie

Op 8 april jl. was er een platformbijeenkomst van Avri voor raadsleden waarbij de Jaarstukken 2023 en de Begroting 2025 mondeling zijn toegelicht. Op 3 juni 2024 organiseert de Gelderland Academie een zienswijzemarkt voor de raden in de regio Rivierenland.

Aanpak en planning

De concept zienswijzebrief zal na vaststelling door uw raad naar de GRAvri worden gezonden. In de vorm van een zienswijzenota van de GR-Avri zal een terugkoppeling plaatsvinden aan de raad. De vaststelling van de Jaarrekening 2023 en de Begroting 2025 is een

bevoegdheid van het AB van de GR-Avri en gepland in haar vergadering van 3 juli 2024 respectievelijk 12 september 2024.

Participatie

Bijlagen

Participatie met inwoners is niet van toepassing.

- Aanbiedingsbrief van Avri met de concept Jaarstukken 2023 - Concept Jaarstukken 2023 van de GR-Avri - Accountantsverslag mbt Jaarstukken 2023 - Aanbiedingsbrief van Avri met de ontwerp Begroting 2025 - Ontwerp Begroting 2025, inclusief meerjarenraming 2026-2028 van de GR-Avri - Concept zienswijzebrief