M 2026-05 Motie vreemd VVD FD CDA SMW wettelijke bescherming sluiting laatste kleine dorpsschool

Motie VREEMD M 2026-05 Motie over een niet op de agenda opgenomen onderwerp Onderwerp: Wettelijke bescherming laatste kleine dorpsschool bij voorgenomen sluiting De Raad van de gemeente West Maas en Waal in vergadering bijeen op 20 mei 2026 Constaterende dat: • •

• •

•

•

Basisschool De Tweestroom in Altforst de laatste basisschool in de kern Altforst is; Een basisschool in een kleine kern niet alleen een onderwijsvoorziening is, maar ook een belangrijke functie vervult voor leefbaarheid, sociale samenhang, aantrekkelijkheid voor jonge gezinnen en de toekomstbestendigheid van het dorp; Stichting Groeisaam Primair Onderwijs heeft besloten De Tweestroom per 1 augustus 2026 te sluiten; Ouders en lokale betrokkenen zich hebben georganiseerd in Stichting P.O. De Sprong, met als doel het behoud, de voortzetting en zo nodig de bestuursoverdracht van het primair onderwijs in Altforst; Uit de casus De Tweestroom blijkt dat de huidige Wet op het Primair Onderwijs en de Wet medezeggenschap op scholen geen duidelijke, afdwingbare wettelijke route bevatten waarbij een schoolbestuur verplicht wordt om een kleine laatste dorpsschool vóór sluiting aantoonbaar aan te bieden voor bestuursoverdracht; In het concept wetsvoorstel “Verplichte aanbieding tot bestuursoverdracht bij voorgenomen sluiting van een kleine laatste dorpsschool” wordt voorgesteld om deze wettelijke lacune te herstellen door een verplichte aanbiedingsprocedure, een organisatietermijn en een onafhankelijke beoordeling van een overnemende partij op te nemen;

Overwegende dat: • •

• •

• •

Het sluiten van de laatste school in een dorp of kern een ingrijpend en vaak onomkeerbaar besluit is; Een schoolbestuur in de huidige wetssystematiek veel ruimte heeft om een school te sluiten, terwijl ouders, gemeente en lokale gemeenschap geen effectieve wettelijke mogelijkheid hebben om een concreet overdrachtsalternatief onafhankelijk te laten toetsen; Dit niet alleen een probleem is voor Altforst, maar ook voor andere kleine kernen in Nederland waar de laatste basisschool onder druk kan komen te staan; Het wenselijk is dat een kleine laatste dorpsschool die nog voldoet aan de wettelijke opheffingsnorm en beschikt over een eigen BRIN-nummer niet definitief kan worden gesloten voordat serieus, transparant en onafhankelijk is onderzocht of voortzetting onder een ander bevoegd gezag mogelijk is; De gemeente West Maas en Waal zich eerder heeft uitgesproken voor het behoud van de laatste basisschool in Altforst; De gemeenteraad van West Maas en Waal het van groot maatschappelijk belang acht dat wetgeving beter aansluit bij de positie van kleine kernen en hun laatste onderwijsvoorziening;

De raad,

Gehoord hebbende de beraadslaging, Spreekt uit dat: 1. De sluiting van de laatste basisschool in een kleine kern niet uitsluitend als interne bestuurlijke afweging van een schoolbestuur moet worden beschouwd, maar ook een bredere maatschappelijke en leefbaarheidsdimensie heeft; 2. De huidige wetgeving onvoldoende waarborg biedt dat bij voorgenomen sluiting van een kleine laatste dorpsschool eerst een reële route voor bestuursoverdracht wordt onderzocht; 3. Het wenselijk is dat de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en de Wet medezeggenschap op scholen (WMS) worden aangepast, zodat bij voorgenomen sluiting van een kleine laatste dorpsschool een verplichte aanbiedings- en toetsingsprocedure voor bestuursoverdracht geldt; Verzoekt het college: 1. Deze motie, samen met het conceptwetsvoorstel en de juridische lacune-notitie, die

gemaakt zijn door SPO de Sprong in samenspraak met gesprekspartners van OCW onder de aandacht te brengen van de minister en staatssecretaris van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), de vaste commissie voor OCW van de Tweede Kamer en de onderwijswoordvoerders van de Tweede Kamerfracties; 2. OCW te verzoeken te onderzoeken hoe in de WPO en WMS kan worden vastgelegd dat een kleine laatste dorpsschool die nog voldoet aan de wettelijke opheffingsnorm en beschikt over een eigen BRIN-nummer, vóór definitieve sluiting verplicht moet worden aangeboden voor bestuursoverdracht; 3. OCW en de Tweede Kamer te verzoeken daarbij in ieder geval te kijken naar: o Een verplichte aanbiedingsprocedure voorafgaand aan sluiting; o Een redelijke organisatietermijn voor ouders, gemeente of een overnemende stichting; o Een onafhankelijke beoordeling van de overnemende partij; o Een informatieplicht voor het huidige bevoegd gezag; o Bescherming tegen onomkeerbare sluitingshandelingen zolang de overdrachtsroute

nog loopt; 4. Zich namens de gemeente in te spannen om de inhoud van deze motie onder de aandacht te brengen van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), en daartoe een motie in te dienen bij de eerstvolgende Algemene Ledenvergadering van de VNG, met daarin de strekking van deze motie 5. De raad uiterlijk 1 oktober 2026 schriftelijk te informeren over de uitvoering van deze motie en de reacties van OCW, Tweede Kamerleden en de VNG; en gaat over tot de orde van de dag.

Ondertekening en naam: Ellen Jagtenberg - VVD Erik Sweep - VVD

Cees Roffelsen - FD WMW Brian Rutjens - FD WMW Vince van Ooijen - CDA Riky Schellekens - CDA Piet Donkers - SMW Ton Hooijmans - SMW