M 2024-02 Aangenomen Motie van Treurnis FD CDA VVD Opvang Oekraine

Motie van treurnis M 2024-02

Onderwerp: Motie over de teleurstelling van de gemeenteraad over wijze waarop het college van B&W de opvang van Oekraïense ontheemden in West Maas en Waal heeft aangepakt De Raad van de gemeente West Maas en Waal in vergadering bijeen op 25 januari 2024 Overwegende dat: • Door de oorlog in Oekraïne (vanaf februari 2022) zijn veel Oekraïners ontheemd geraakt. Nederland vang een deel hiervan op en ook West Maas en Waal neemt een deel van die opvang voor haar rekening. • Het geldende wettelijk kader voor deze opvang is de Regeling “Opvang ontheemde Oekraïners”. In deze regeling is de burgemeester verantwoordelijk voor de uitvoering. • Op 12 april 2022 besluit het college om ontheemde Oekraïners in West Maas en Waal leefgeld te geven, vooruitlopend op een regeling vanuit het rijk, die hiervoor in de maak is. • Vanaf 1 april 2022 vangt de gemeente 53 ontheemden op bij Jasmin in Altforst en 43 in het Henricus van de Zorggroep Maas en Waal, te Wamel. Jasmin zal de catering en de services voor beide locaties gaan verzorgen. • Op 8 november 2022 besluit het college om gemeentelijke opvang te realiseren door huurovereenkomsten aan te gaan met partijen die geschikte accommodaties kunnen bieden. De bekostiging daarvan gebeurt met financiële middelen die beschikbaar zijn gesteld door het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Tevens wordt de gemeentesecretaris gemandateerd om deze overeenkomsten te sluiten en de portefeuillehouder financiën om te accorderen. • Op 1 februari 2023 worden de Oekraïners in het Henricus geherhuisvest in het Veerhuis te Wamel. Met de eigenaar daarvan is een huurovereenkomst gesloten tot 1 februari 2024. Jasmin zal ook hier de catering en de services gaan verzorgen. • In de zomer van 2023 wordt er gesproken met Jasmin Group over de huisvesting. In augustus 2023 leidt dit tot onderhandelingen met Jasmin over de huur van zijn drie panden voor opvang van in totaal 160 ontheemde Oekraïners. Op 21 augustus 2023, zo heeft de rechter later, op 22 december 2023 geoordeeld, is de overeenkomst daarvoor gesloten. Dit is twee maanden voordat instemming wordt gevraagd aan de raad! • In de raadsvergadering van 29 augustus 2023 wordt mevrouw Van den Boom-Witzel als wethouder benoemd. • Op 26 september 2023 komt de opvang van ontheemde Oekraïners, voor het eerst sinds 8 november 2022, weer op de agenda van het college. Het college besluit: • “1. In het kader van de uitvoering Tijdelijke wet opvang ontheemde Oekraïners af te wijken van het aanbestedingsbeleid; • 2. en de uitvoering van de opvang van Oekraïners inclusief huisvesting en zorg te gunnen aan Jasmin Group, Woerdsestraat 1, 6628 KA Altforst. • 3. Verleent de burgemeester, mandaat aan de gemeentesecretaris, de heer P.G.

Arissen, om in de uitvoering van de gunning van de opvang van Oekraïners als genoemd onder 2, die overeenkomsten aan te gaan en te tekenen, inclusief het aangaan van geldleningen, die noodzakelijk zijn, een en ander binnen de grenzen van het daarvoor bestemde rijksbudget.” (ook deze bevoegdheid is ruim later gegeven dan op 21 augustus 2023 is gebruikt!) • Er ontstaat in de loop van augustus/september 2023 een dispuut over de voorwaarden voor de, al dan niet, afgesloten huurovereenkomst tussen de gemeente en de Jasmin Group. Dit leidt tot een kort geding Jasmin versus gemeente West Maas en Waal, op 12 december. De inzet is “de voorwaarde van instemming door de raad” wel of geen onderdeel van de overeenkomst is. De rechter oordeelt op 22 december van niet; “Jasmin

•

•

•

• •

•

•

ging ervan uit dat de instemming van de raad een interne aangelegenheid binnen de gemeente was, die al was afgekaart. Dit uitgangspunt is ook niet onbegrijpelijk, aangezien de wettelijke taak is toegekend aan het college van burgemeesters en wethouders en de raad geen formele rol heeft.” (aldus de letterlijke tekst in het vonnis van 22 december.) Er wordt in de periode augustus/september ook een onderhandeld over een overeenkomst van geldlening van West Maas en Waal aan Jasmin Group. Het niet sluiten van deze overeenkomst is een ontbindende voorwaarde voor de betwiste huurovereenkomst. Desondanks wordt op 20 september 2023 de overeenkomst van geldlening getekend. Een maand na de datum van twist over de huurovereenkomst (het niet tweezijdig ondertekenen)! Op 11 oktober spreekt het college met omwonenden van de beoogde opvangplek in Maasbommel. Burgemeester en wethouder Van den Boom besluiten die avond dat er geen opvang van Oekraïense ontheemden op deze locatie zal plaatsvinden. De gemeenteraad wordt op 12 oktober van dit besluit op de hoogte gesteld. 31 oktober 2023 besluit het college van B&W een raadsinformatiebrief te sturen aan de raad. Daarin is vermeld dat de opgave voor opvang van ontheemde Oekraïners voor West Maas en Waal 120 mensen bedraagt. West Maas en Waal vangt er 130 op, waarmee ze 10 mensen meer opvangen dan in de opgave is gevraagd.

Bovendien wil de gemeente gaan uitbreiden naar 160. Ook nu weer ruim twee maanden na 21 augustus waarop de huurovereenkomst is gesloten. In het besloten deel van de raadsvergadering van 7 december 2023 wordt de raad bijgepraat. In de huurovereenkomst voor de drie panden van Jasmin wordt een huurprijs overeengekomen per opvangplaats voor een ontheemde, los van de vraag of deze wordt ingevuld of niet. Zo gaat de opvang in op 1 december voor Maasbommel en 1 februari 2024 voor Wamel. Er is vanaf die data huur verschuldigd aan Jasmin terwijl daadwerkelijke huisvesting nog op zich laat wachten. Dit zijn kosten voor de gemeente die niet worden gedekt door rijksbijdragen (“Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne”). Op 16 januari 2024 wordt een openbare, informele bijeenkomst gehouden waarin het college de gemeenteraad bijpraat over de huisvesting van Oekraïners in onze gemeente. Daarin deelt wethouder Van den Boom de volgende besluiten van het college met de raad: o Voorschotbetalingen voor de huur van Maasbommel worden gedaan en er wordt gesproken over tariefsverlaging met Jasmin, omdat er nog geen daadwerkelijke opvang plaatsvindt. o De huur van Het Veerhuis in Wamel wordt met 8 maanden verlengd. o Er zullen geen ontheemde Oekraïners aan de Raadhuisdijk worden gevestigd.

o Over Wamel worden gesprekken gevoerd met omwonenden over wat “we willen met de Wilhelminastraat?” o Er is nog geen inzicht in de precieze financiële consequenties van het acteren van het college in het dossier opvang Oekraïners. De vergoeding van het Rijk voor de kosten die gemeenten maken voor de opvang van Oekraïners wordt geregeld in de “Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne”. Het is de raad niet precies duidelijk wat die voor onze gemeente precies betekent. Wel lijkt het erop dat de vergoeding die de gemeente aan Jasmin betaalt voor huur, catering en services op een andere leest is geschoeid.

De raad,

Gehoord hebbende de beraadslaging spreekt zijn teleurstelling uit over de wijze waarop het college van B&W in deze kwestie heeft gehandeld ten aanzien van: 1. De wijze en de timing waarop de gemeenteraad en omwonenden zijn meegenomen in de besluitvorming. Het college heeft zich duidelijk te reactief opgesteld.

2. De onvoldoende doordachte financiële risico’s voor de gemeente, die de genomen besluiten met zich meebrengen en gaat over tot de orde van de dag.

Ondertekening namens: Ronald Orlemans, FD West Maas en Waal

Vince van Ooijen, CDA

Ellen Jagtenberg-Poulussen, WD