Informatienota Dementievriendelijke samenleving (2025-056)

Informatienota voor de gemeenteraad

Onderwerp

Informatienota dementievriendelijke samenleving

Registratienummer Datum collegebesluit Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Aangeleverd aan de griffie Programma Bijlagen Openbaarheid

Z.115929 /318706 18 maart 2025 R.A.N. Reuvers mw.Jonkers 18 maart 2025 Maatschappelijke zaken Openbaar

Kennis nemen van: Informatienota dementievriendelijke samenleving 1. Aanleiding De missie in het coalitieakkoord 2022-2026 is om een dementievriendelijke gemeente te worden. Deze missie is voltooid. We hebben namelijk het certificaat dementievriendelijke gemeente van Alzheimer Nederland ontvangen. Sinds eind 2022 voeren we actief beleid en zijn er concrete stappen gezet. U bent in april 2023, mei 2024 en eind november 2024 geïnformeerd over de voortgang middels informatienota’s en uitvoeringsplannen. Eind november informeerden wij u dat een dementievriendelijke gemeente niet stopt bij het ontvangen van een certificaat. Alzheimer Nederland heeft bij het uitreiken van het certificaat een 5-tal adviespunten meegegeven. Hier gaan én zijn we mee aan de slag. We willen u graag meenemen in dit proces door middel van deze informatienota. Specifiek informeren wij u over het onderzoek naar de informatiebehoefte van inwoners. Ook nemen we u graag mee in de acties die we uitgevoerd hebben en op de planning staan. 2. Beoogd effect Een dementievriendelijke samenleving waarin inwoners met dementie en hun mantelzorgers zo lang mogelijk deel kunnen nemen. Dit met passende ondersteuning van het eigen netwerk, de gemeenschap en professionals waar nodig. 3. Informatie We onderzoeken de informatiebehoefte van inwoners op het gebied van dementie Dit doen we op meerdere manieren.

Zo zijn we eerst in gesprek gegaan met meerdere zorgorganisaties uit de gemeente. Dit omdat zij veel in aanraking komen met mensen met dementie en mantelzorgers en hun behoefte kennen. Verder heeft er een bestuurlijk gesprek plaatsgevonden met Alzheimer Nederland Regio Nijmegen en de werkgroep van het Alzheimer café (AC) Maas en Waal. Uit deze eerste gesprekken blijkt dat de oprichting van een volledig AC veel inzet en tijd vraagt van professionals en vrijwilligers. Deze tijd is er vaak niet. Daarnaast moet een lokaal café niet ‘bijten’ en concurreren met het café in Druten. De conclusie van het

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

gesprek was dat het belangrijk is om eerst te bepalen of er behoefte is aan (structurele) informatiebijeenkomsten over dementie, voordat we verder een invulling bepalen. We organiseerden de behoeftepeiling door een informatiebijeenkomst en een vragenlijst We geven de behoeftepeiling vorm door een informatiebijeenkomst te organiseren én een vragenlijst uit te zetten. - Informatiebijeenkomst ‘Is mijn vergeten vergeetachtigheid of toch dementie?’ We organiseerden een informatiebijeenkomst op 31 oktober 2024 in MFA De Rosmolen. Dit in samenwerking met Alzheimer Nederland, Sociom en professionals van Zorggroep Maas en Waal en ZZG-zorggroep. In totaal waren er ongeveer 70 deelnemers. Deze opkomst laat zien dat er belangstelling is voor het onderwerp. - Vragenlijst dementievriendelijke samenleving Om de behoefte van inwoners verder te onderzoeken heeft er een vragenlijst uitgestaan over de dementievriendelijke samenleving. In totaal hebben 65 inwoners de vragenlijst ingevuld. De conclusie is dat 83% van de respondenten (misschien) geïnteresseerd is in informatiebijeenkomsten over dementie. De informatiebehoefte is breed. Het herkennen van, en omgaan met dementie komt het duidelijkste naar voren. De meerderheid geeft aan een voorkeur te hebben voor een halfjaarlijkse bijeenkomst. Als het gaat om een locatie dan geeft het merendeel aan hier geen voorkeur in te hebben.

Enkele respondenten vinden het belangrijk dat er professionals zijn die informatie kunnen geven over het onderwerp. En dat er mogelijkheid is tot lotgenotencontact. Verder is 72% van de respondenten bekend met het AC in Druten, maar 62% daarvan bezoekt deze niet. Tot slot legde we enkele stellingen voor. Deze gingen over hoe dementievriendelijk inwoners, verenigingen, ondernemers en organisaties zijn. Hier zijn diverse reacties op gekomen. Ook hadden veel respondenten hier geen specifieke mening over. We vervolgen het onderzoek door de resultaten te bespreken met inwoners, verenigingen en professionals De resultaten hebben we gedeeld met het netwerk dementie. Verder bespreken we de resultaten met het kringberaad (seniorenverenigingen). Dit omdat zij de belangen van de oudere inwoner vertegenwoordigen waar dementie relatief vaker voorkomt. Verder delen we de resultaten van de vragenlijst breed in de samenleving. We zijn voornemens om dit te doen via een infographic. Daarnaast voeren we vervolggesprekken over de lokale inrichting van informatiebijeenkomsten. We leggen het huidige aanbod van informatiebijeenkomsten en trainingen hier langs en beoordelen waar er gaten liggen. Op basis daarvan organiseren we nieuwe vormen van bijeenkomsten en/of passen we de huidige structuren aan binnen de mogelijkheden.

De dementievriendelijke samenleving is in ontwikkeling Hieronder een kort overzicht van concrete activiteiten voor de dementievriendelijke samenleving. Deze acties sluiten aan op het uitvoeringsplan dementievriendelijke gemeente 2024-2026. Recentelijk voltooide acties: • Informatiebijeenkomst georganiseerd met de titel ‘Is mijn vergeten, vergeetachtigheid of toch dementie?’.

•

• •

•

• •

Bijeenkomsten georganiseerd met het netwerk dementie om elkaar te informeren en bij te praten. Bijvoorbeeld over het project ‘Leven in Vrijheid’ waar Zorggroep Maas en Waal een presentatie over gegeven heeft. Vragenlijst over informatiebehoefte dementie uitgezet, geanalyseerd en gepresenteerd aan het netwerk dementie. Nieuwe medewerkers van de gemeente krijgen in een fysieke welkomst box een folder over de dementievriendelijke gemeente. We verzoeken ze daarin om een online training te volgen. We hebben Sociom voor 2024-2025 een extra activiteitenbudget gegeven voor het stimuleren van inwonersinitiatieven rondom dementie. Hierdoor is onder andere de Pow Wow voorstelling gerealiseerd in Alphen in samenwerking met het dorpsplatform. We organiseerde meerdere trainingen over het herkennen en omgaan met dementie. We zijn in gesprek met verenigingen en ondernemers over de dementievriendelijke samenleving en ondersteunt en stimuleert hen hierin.

Acties voor 2025 (tot nu toe bekend): • Een intentieovereenkomst dementievriendelijke samenleving opstellen. • Herhaling van de fysieke training; herkennen en omgaan met dementie. Dit voor professionals die voor en/of namens de gemeente werken. Denk aan collega’s van de buitendienst, KCC-medewerkers, Boa’s en wijkagenten. • We verkennen de mogelijkheid tot het organiseren van ontmoet- en beweegactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. • We bekijken de mogelijkheden van een vergeet-mij-niet tegel of pad bij de herinrichting of nieuwe aanleg van straten. • We blijven in gesprek met inwoners, Alzheimer Nederland, (zorg)organisaties en verenigingen in het netwerk dementie. • We blijven via de bestaande communicatiekanalen aandacht vragen voor mensen met dementie en mantelzorgers. Bijvoorbeeld door een artikel op te nemen in de informatiegids van West Maas en Waal. • We organiseren trainingen herkennen en omgaan met dementie. • We organiseren informatiebijeenkomsten; bijv met een notaris. • We stimuleren en faciliteren inwonersinitiatieven (met het activiteitenbudget). • We blijven in gesprek met verenigingen, ondernemers en organisaties en ondersteunen hen waar mogelijk om dementievriendelijk te worden. 4.

Kanttekeningen Na 2025 zijn er geen financiële middelen begroot voor de dementievriendelijke samenleving De financiële middelen voor de acties in het kader van de dementievriendelijke gemeente waren onderdeel van de ombuigingen voor 2025. De middelen zijn voor 2025 eenmalig behouden via een amendement van u als raad. De opdracht aan Sociom voor de dementievriendelijke gemeente loopt tot en met 2026 Sociom heeft een grote rol in de uitvoering van de acties voor de dementievriendelijke samenleving. De opdracht bekostigen we middels de SPUK-middelen. Deze zijn

beschikbaar tot en met 2026. Hierna is het onduidelijk of het rijk de SPUK-middelen voortzet. We zijn afhankelijk van de inzet van vrijwilligers en professionals bij het (structureel) organiseren van (informatie)bijeenkomsten Het organiseren van informatiebijeenkomsten in welke vorm dan ook vergt tijd, energie en capaciteit. Dit vinden wij een kwetsbaar gegeven waar we afhankelijk van zijn, los van financiële middelen. 5. Financiën Voor het jaar 2025 zijn er middelen voor de uitvoering van de acties. Na 2025 zijn er tot op heden geen financiële middelen om nieuwe acties en/of projecten op te starten.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

D. (Didier) Oosterom Gemeentesecretaris a.i.

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester