Bijlage 3 Concept Zienswijzebrief ODR - v2 gewijzigd

Dijkstraat 11 Postbus 1 6658 ZG Beneden-Leeuwen www.westmaasenwaal.nl info@westmaasenwaal.nl Telefoon 14 0487 IBAN NL44 BNGH 0285 009133

Omgevingsdienst Rivierenland T.a.v. Dagelijks Bestuur Postbus 6267 4000 HG TIEL

Datum 27 juni 2025

Ons kenmerk: Z.115460/D.317736

Uw brief: 1 april 2025

Onderwerp: zienswijze -Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026 GR-ODR

Geacht bestuur,

*Z047338B3E3*

In goede orde ontvingen wij uw Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026. Wij hebben kennis genomen van deze documenten en behandeld in onze raadsvergadering van 26 juni 2025. In deze zienswijze gaan wij eerst in op de jaarstukken en daarna op de ontwerp begroting. Allereerst willen we complimenten geven. De jaarstukken en de begroting zien er goed uit, het zijn heldere en leesbare documenten die een goed overzicht geven van wat u hebt gedaan en van wat u van plan bent. Jaarstukken 2024 Wij hebben kennis genomen van uw jaarstukken over het jaar 2024. Het afgelopen jaar hebben we met elkaar weer mooie resultaten geboekt. Voorbeelden zijn uw bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen voor regio Rivierenland, het beschermen van het milieu en het voorkomen van milieuschade, zorgen dat mensen fijn en veilig kunnen wonen, onder andere door invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Ook de zorg voor een veilige bodem, onder andere door focus op PFAS, is erg belangrijk. Instemmen met teruggave jaarrekeningresultaat Het jaarrekeningresultaat komt uit op een positief saldo van € 24.702. Voorgesteld wordt om dit positieve saldo toe te voegen aan uw algemene reserve. Wij stemmen in met de bestemming van uw jaarrekeningresultaat in de algemene reserve aangezien het bedrag te klein is voor teruggave aan de gemeenten.

Ontwerpbegroting 2026 Wij hebben kennis genomen van uw ontwerp Begroting 2026. Hierna lichten wij onze zienswijze toe. Lagere gemeentelijke bijdrage Naar aanleiding van de kadernota 2026 van uw gemeenschappelijke regeling hebben wij onderstaande inhoudelijke zienswijze ingediend voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeente:

Alphen - Altforst

- Appeltern

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

- Maasbommel - Wamel

“De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden met miljarden structureel verminderd (ca 5%). Dat terwijl de uitdagingen op verschillende beleidsterreinen fors zijn en de prijzen van materiaal en personeel stijgen. Als gemeente bereiden we daarom ombuigingen voor. Voor deze ombuigingen wordt ook naar taken en middelen van verbonden partijen gekeken. We beseffen daarbij dat vermindering van de middelen niet strookt met de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarin er een steeds groter beroep op u is gedaan. We gaan over deze ontwikkeling en de gevolgen graag met u in gesprek, waarbij we oog houden voor een veerkrachtige en toekomstbestendige regio. Daarbij hanteren we als kader een lagere gemeentelijke bijdrage van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere gemeentelijke bijdrage vanaf 2028. Ons verzoek aan u is: bereid aan de hand van het bovengenoemd kader scenario’s voor, voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar te maken. We realiseren ons dat vermindering van de middelen gevolgen kan hebben voor de dienstverlening, zeker nu er steeds meer een beroep wordt gedaan op gemeenten en verbonden partijen.

We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de conceptbegroting 2026.“

Het uitgangspunt van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere gemeentelijke bijdrage vanaf 2028 blijft het uitgangspunt van onze zienswijze. Hieronder geven wij aan wat onze reactie is op de begroting voor uw gemeenschappelijke regeling. N.b.: de indexering is conform de afspraken die met gemeenten zijn gemaakt. Ook is het goed om te zien dat het weerstandsvermogen voldoende is om de risico’s op te vangen. Besparingsscenario’s U geeft aan de gevraagde besparing van 1,5% in 2026 en 2027, oplopend naar 3% in 2028 in te boeken en tegelijkertijd aan de slag te gaan met de actualisatie van het uitvoeringsbeleid. Dat dit een jaar zou gaan duren, duurt voor ons als gemeenten te lang. Wij ontvangen dan ook graag op korte termijn meer inhoudelijke informatie en een stappenplan. In dit stappenplan zien wij graag een onderscheid tussen de wettelijke taken en de nietwettelijke taken van de ODR. We willen graag voor onze begroting van 2026 weten of uw voorstellen haalbaar zijn. Dat betekent dat wij uiterlijk 1 september 2025 inhoudelijke informatie willen ontvangen. Inzet Artificial Intelligence (AI) Er wordt in de programmabegroting gesproken over datagedreven werken, we zien echter geen plannen om AI in te zetten. Naar onze mening kan AI meer gebruikt worden, voor bijvoorbeeld het afhandelen van vergunningen.

Bijvoorbeeld een advies gegenereerd door AI wat dan alleen nog door een vergunningverlener gecheckt wordt. Of het analyseren met AI van beelden van drone-toezicht. Dit zou ook besparingen kunnen opleveren. U heeft aangegeven in ambtelijke afstemming dat u in 2026 nog niet veel verwacht van AI. Dat doet vermoeden dat u na 2026 meer lijkt te verwachten. Heeft u ook al een roadmap voor toepassing van AI na 2026 en hoe u daar naartoe aan het werken bent? En zet u de extra bijdrage voor business intelligence hier mede voor in? Wij zien de roadmap dan graag tegemoet. Passend bij de 3% bezuiniging vanaf 2028, kunt u dan ook laten zien dat AI dan meer gaat opleveren in de besparing.

Vergroten robuustheid In verband met het vergroten van de robuustheid stelt u dat de omzetgrens onwrikbaar vast staat en dat dit zal worden vertaald naar een AMvB. Daarmee is deze grens ook voor ODR onontkoombaar. Met de ambitie om uw omzet te vergroten richt u zich op mogelijkheden tot uitbreiden van dienstverlening die binnen bestaande budgetten van de deelnemers blijft. Dit wilt u realiseren door het slim bundelen van taken die alle gemeenten moeten uitvoeren, bestaande taken bij gemeenten over te nemen of bestaande budgetten regionaal in te zetten om zo een efficiencywinst te realiseren. We zijn benieuwd naar concrete voorbeelden van taken die u slim wilt bundelen. We zijn daar sceptisch over omdat de meeste gemeenten al behoorlijk veel taken aan de ODR uitbesteed hebben. Deze voorbeelden horen we tijdig, uiterlijk 1 september 2025, zodat wij kunnen beoordelen hoe realistisch deze zijn. Kwaliteitsverbetering klanttevredenheid U noemt in de paragraaf bedrijfsvoering een tevredenheidspercentage van 83% over de ODR als geheel. Tegelijkertijd blijkt uit de rapportage in de jaarrekening dat de tevredenheid over de bouwtaken met 73% onder de norm van 80% ligt.

Precies een jaar geleden hebben wij in dit kader unaniem ingestemd met dit amendement/ deze zienswijze voor de ODR: “Wij verzoeken u: - de ambitie voor de doelstelling van de klanttevredenheid te verhogen van 80 naar 90 procent; - Binnen de budgetten die er nu beschikbaar zijn, een laagdrempeliger klanttevredenheidsonderzoek uit te voeren, zodat het responspercentage in de toekomst minimaal 33% wordt (een-op-de-drie inwoners neemt deel aan het KTO). Dit draagt bij aan een betere representativiteit van het onderzoek, het maakt het voor inwoners aantrekkelijker om het onderzoek in te vullen en dit levert meer informatie op voor de ODR om te werken aan een betere dienstverlening; - In de toekomst nog inzichtelijker te maken, bij voorkeur op basis van een verbeterplan, hoe omgegaan wordt met de feedback van de ontevreden inwoners in het onderzoek. Niet alleen de focus leggen op de tevreden inwoners in het onderzoek, maar juist meer nadruk leggen op de ontevreden respondenten en daarop genomen actie(s).” In uw reactienota op deze zienswijze, die is behandeld in uw DB- en AB-vergadering medio 2024, lezen wij het volgende: “De gemeenteraad van WMW roept op tot aanpassing van het klanttevredenheidpercentage en acties in te zetten die moeten leiden tot een betere respons op de klanttevredenheiduitvraag.

Wij zullen onderzoek doen naar de mogelijkheden in deze en streven naar een realistisch en voor de ODR haalbaar ambitieniveau. Dit zowel voor het klanttevredenheidspercentage als het responspercentage. Realistisch en haalbaar omdat onze werkzaamheden per definitie niet tot 100% tevredenheid kunnen leiden. Dit omdat b.v. burgers en bedrijven die met de ODR in contact komen in het kader van handhaving, gedwongen worden dingen te doen die men liever niet wil doen. Toch ontwikkelt ODR ideeën om te werken aan verbetering van de dienstverlening zelf, de redenen achter de cijfers. Er is namelijk altijd ruimte voor verbetering.” Wij constateren dat: - de dienstverlening van de ODR het afgelopen jaar verslechterd is; - het responsepercentage nog steeds ruim onder de 33% ligt;

-

uw bovenvermelde reactie op onze zienswijze van vorig jaar wel zeer algemeen/neutraal geformuleerd is; uit uw ontwerp Begroting 2026 ruim onvoldoende blijkt welke concrete maatregelen u gaat nemen om de dienstverlening in de toekomst te verbeteren.

Kortom, wij voelen ons op dit onderdeel ‘met een kluitje in het riet gestuurd’ door de ODR. Daarom verzoeken wij u nogmaals, maar deze keer met klem (!), onze zienswijze van vorig jaar serieus te nemen en heel concreet aan te geven wat, hoe, wanneer en welke maatregelen u gaat treffen om de klanttevredenheid in de toekomst voor alle onderdelen te verhogen naar 90% en een minimale response te realiseren van 33%. Slot Wij vernemen graag uw reactie op de punten uit deze zienswijze en vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

De raad van West Maas en Waal,

C. (Elles) Jansen-Bouwman griffier

V.M. (Vincent) van Neerbos voorzitter