Bijlage 3 AVRI concept zienswijzebrief

Dijkstraat 11 Postbus 1 6658 ZG Beneden-Leeuwen www.westmaasenwaal.nl info@westmaasenwaal.nl Telefoon 14 0487 IBAN NL44 BNGH 0285 009133

Avri T.a.v. Dagelijks Bestuur Postbus 290 4190 CG GELDERMALSEN

Datum 27 juni 2025

Ons kenmerk: Z.115462/D.317740

Uw brief:

Bijlage(n):

16 en 28 april 2025

Onderwerp: zienswijze -Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026 GR-Avri

Geacht bestuur, *Z04733F8E77*

In goede orde ontvingen wij uw Jaarstukken 2024 en ontwerp Begroting 2026. Wij hebben kennis genomen van deze documenten en behandeld in onze raadsvergadering van 26 juni 2025. In deze zienswijze gaan wij eerst in op de jaarstukken en daarna op de ontwerp begroting. Jaarstukken 2024 Wij hebben kennis genomen van uw jaarstukken over het jaar 2024. Het afgelopen jaar hebben we geconstateerd dat onze regio blijft vooroplopen qua milieuresultaten ten opzichte van het landelijk gemiddelde, ondanks de toename van het restafval. De hoeveelheid restafval per inwoner is in 2024 gestegen van 70 kg in 2023 naar 73 kg, een toename van 3 kg. De regiogemeenten hadden als doel om in 2025 maximaal 75 kg restafval per inwoner te produceren, dus we blijven nog onder dat streefgetal. Ontwerpbegroting 2026 De kernboodschap van Avri, om voort te gaan op de reeds ingezette koers en de gemaakte afspraken na te komen, wordt door ons gewaardeerd en onderschreven. Wij hechten grote waarde aan het afronden en uitvoeren van de lopende projecten, zoals het grondstoffenplan, de besturingsstructuur en het circulair ambachtscentrum. Tegelijkertijd constateren we dat hier een uitdaging ligt, gezien het forse capaciteitsbeslag op uw organisatie. Het is essentieel dat het grondstoffenplan, dat in 2025 wordt opgesteld, zoveel mogelijk in samenspraak met de deelnemende gemeenten wordt opgesteld.

Hierbij is het daarom van groot belang dat we tijdig en volledig geïnformeerd worden, zodat voldoende gelegenheid bestaat om inhoudelijke inbreng te leveren. Alleen door een transparant proces met heldere informatievoorziening kunnen we bijdragen aan een effectief en toekomstbestendig grondstoffenplan. Zorgelijke vervuiling grondstoffen De ontwikkelingen op de grondstoffenmarkten brengen uitdagingen met zich mee, zoals druk op prijzen en afzetkanalen. Het belang van schone grondstofstromen en de inzet van afvalcoaches wordt erkend als een middel om deze uitdagingen het hoofd te bieden. De positieve evaluaties

Alphen - Altforst - Appeltern Maasbommel - Wamel

- Beneden-Leeuwen - Boven-Leeuwen - Dreumel

-

van deze initiatieven dienen verder te worden benut om kosten te beheersen en de afvalstoffenheffing te stabiliseren. Ook de regionale én landelijke vervuiling van textiel is zorgelijk. De wereldafzetmarkt van textiel zakte in en tussen het textiel trof de sorteerder Cirtex veel vervuiling aan. Hierdoor zijn de verwerkingskosten hoger en kan er minder textiel worden hergebruikt. We verwachten dat deze problematiek verder wordt uitgewerkt in het grondstoffenplan. Het instrument van benchmarken nog beter benutten Op pagina 4 van de ontwerp Begroting 2026 is o.a. vermeld: "Door deelname aan benchmarkonderzoeken blijven we de vergelijking zoeken met andere inzamelorganisaties en gemeenten om ook te leren waar eventuele alternatieve werkwijzen en besparingsmogelijkheden liggen." Wij zouden graag zien dat Avri een benchmark uitvoert met de DAR-regio in het Rijk van Nijmegen zodat hopelijk op deze manier meer inzicht kan worden verkregen in de (veel) lagere tarieven voor afvalstoffenheffing in bijvoorbeeld onze buurgemeente Druten. Hopelijk kunnen met dergelijke benchmarkgegevens inzichten worden verkregen die tot kostenverlaging -en dus lagere tarieven afvalstoffenheffing- kunnen leiden voor de inwoners in onze regio. Zienswijzen serieuzer nemen Wij constateren dat u onze zienswijzen van vorig jaar onvoldoende serieus heeft genomen.

Precies een jaar geleden hebben wij bij de concept begroting voor 2025 deze zienswijzen ingediend: "Wij constateren dat een aantal belangrijke onderwerpen ontbreekt in de begroting; zie hierna. Dit betreuren wij en we roepen u dan ook op om in de concept begroting 2025 en in de toekomst meer/volledig inzicht te geven over de onderwerpen waar u mee bezig bent of aan de slag gaat." Als voorbeelden werden in onze zienswijzebrief genoemd:  Inzameling incontinentie- en luierafval in pluspakket of basispakket;  Toekomst milieustraat/ ambachtscentrum op bedrijventerrein Medel;  Samenwerking met de HVC-groep. In uw reactienota op deze zienswijzen, lezen wij terug:  Wij gaan met de gemeenten in gesprek om het inzamelen van incontinentie- en luierafval in de toekomst weer als basistaak uit te voeren in plaats van een plustaak;  We informeren u via de raadsinformatie- en platformbijeenkomsten of dmv een individuele bijeenkomst in uw raad;  We informeren u via de raadsinformatie- en platformbijeenkomsten of dmv een individuele bijeenkomst in uw raad.

Wij constateren nu dat:  inzake incontinentie- en luierafval in pluspakket of basispakket in de ontwerp Begroting 2026 gewoon weer wordt uitgegaan van het pluspakket terwijl de accountant destijds echt anders heeft geadviseerd;  ook in de ontwerp Begroting 2026 -net als het jaar daarvoor- op geen enkele wijze informatie of antwoord wordt gegeven op de vragen die wij vorig jaar in onze zienswijze hadden opgenomen over het circulair ambachtscentrum, zoals: wat is de planning, wat zijn de financiële consequenties/verwerking en beheersing, wat zijn de risico's en hoe worden deze beheerst, wat zijn eventuele consequenties voor de andere milieustraten, etc.  het voorstel over HVC uiteindelijk, in december 2024, is ingetrokken door het bestuur van Avri.

Wij roepen u daarom op onze zienswijzen in de toekomst serieuzer te nemen dan wel -indien van toepassing- tijdig en duidelijker te communiceren waarom zienswijzen eventueel niet worden opgevolgd. Financiële ombuigingen Naar aanleiding van de kadernota 2026 van uw gemeenschappelijke regeling hebben wij onderstaande inhoudelijke zienswijze ingediend voortkomend uit de financiële situatie van onze gemeente: “De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden met miljarden structureel verminderd (ca 5%). Dat terwijl de uitdagingen op verschillende beleidsterreinen fors zijn en de prijzen van materiaal en personeel stijgen. Als gemeente bereiden we daarom ombuigingen voor. Voor deze ombuigingen wordt ook naar taken en middelen van verbonden partijen gekeken. We beseffen daarbij dat vermindering van de middelen niet strookt met de ontwikkeling van de afgelopen jaren waarin er een steeds groter beroep op u is gedaan. Overigens beseffen we ook dat in uw geval de kosten worden gedekt door de tarieven afvalstoffenheffing en er dus geen directe relatie is met onze gemeentebegroting. Indirect zien we echter wel een relatie als we kijken naar de totale woonlasten. Een verlaging van het tarief afvalstoffenheffing biedt bijvoorbeeld mogelijkheden de OZB-opbrengst (extra) te verhogen zonder substantiële effecten op het totaal van de woonlasten voor onze inwoners.

We gaan over deze ontwikkeling en de gevolgen graag met u in gesprek, waarbij we oog houden voor een veerkrachtige en toekomstbestendige regio. Daarbij hanteren we als kader een kostenbesparing van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% kostenbesparing vanaf 2028. Ons verzoek aan u is: bereid aan de hand van het bovengenoemd kader scenario’s voor, voor te leggen aan uw algemeen bestuur, zodat het algemeen bestuur hier een besluit over kan nemen. We verzoeken u per scenario ook de beleidsmatige implicaties zichtbaar te maken. We realiseren ons dat vermindering van de middelen gevolgen kan hebben voor de dienstverlening, zeker nu er steeds meer een beroep wordt gedaan op gemeenten en verbonden partijen. We verzoeken u vóór het afronden van de conceptbegroting 2026 van uw gemeenschappelijke regeling de keuzescenario’s aan het algemeen bestuur voor te leggen om vervolgens te verwerken in de conceptbegroting 2026.

We waarderen het dat u op een serieuze en betrokken wijze hebt gereageerd op de zienswijze die wij op de kadernota hebben ingediend om te komen met concrete voorstellen en nog uit te werken opties voor het beperken van de afvalstoffenheffing.” In de ombuigingsvoorstellen die in bijlage 1 van de ontwerp Begroting 2026 zijn opgenomen, is het effect van de voorstellen (1 t/m 5) € 4,50 demping van de afvalstoffenheffing. Het faseren van investeringen en een extra onttrekking aan de reserve bedrijfsafval zijn incidenteel van aard, waardoor deze voorstellen een beperkte impact hebben op de afvalstoffenheffing. Het uitgangspunt van 1,5% wordt door de financiële ombuigingen van € 4,50 dan ook niet gerealiseerd. De bezuiniging voor 2026 is 1,16%. We verwachten dat de uitwerkingen van de overige voorstellen verder gaan bijdragen aan deze doelstelling. De eerste 5 concreet uitgewerkte ombuigingsvoorstellen in bijlage 1 onderschrijven wij. Naast deze voorstellen worden extra voorstellen gedaan om de afvalstoffenheffing te beperken.

Hieronder leest u onze initiële reactie waarbij we rekenen op een verdere uitwerking voor besluitvorming. Voorstel 6 Voordelen als gevolg van optimalisatie containerbeheer Het is onduidelijk welke besparing dit oplevert, maar data is een belangrijke bron waarop gestuurd kan worden. We worden graag op de hoogte gehouden van de vorderingen en de mogelijkheden. Voorstel 7 Frictiekosten Regio Rivierenland Bij uittreding van Avri is een overeenkomst aangegaan zonder afspraken over een eindtermijn. Het is niet wenselijk om de frictiekosten oneindig in stand te houden. Er zal naar onze mening een afbouwregeling moeten worden overeengekomen. Voorstel 8 Opruimen oud en nieuw afval (nu kosteloos voor gemeenten) Dit leidt tot een verschuiving van kosten en is geen bezuiniging. Voorstel 9 Milieustraten afsluiten met slagboom Dit voorkomt afvaltoerisme en is een goed voorstel om verder uit te werken. Voorstel 10 Tarief voor brengen afval Het voorstel is een lastenverzwaring voor inwoners en zorgt voor een mogelijke toename van dumpingen. We zien dit dan ook niet als een bezuiniging. Voorstel 11 Bij-plaatsingen per gemeente Het probleem van bij-plaatsingen verschilt per gemeente. Wij hebben reeds enkele jaren geleden extra geïnvesteerd om dit probleem aan te pakken en met succes. Zo hebben we bijvoorbeeld containertuintjes aangelegd en op een hotspotlocatie een speciale lamp geplaatst.

Verder investeren we nog steeds structureel in extra communicatie met onze inwoners om het probleem van bij-plaatsingen terug te dringen. De kosten voor al deze maatregelen betalen we zelf. Wij gaan er daarom vanuit dat andere gemeenten ook de kosten voor eigen rekening nemen als ze extra maatregelen willen treffen om het probleem van bij-plaatsingen te verminderen. Voorstel 12 Voordeel compensabele btw verlagen Dit voorstel is geen bezuiniging, maar betekent een verschuiving van kosten van Avri naar de deelnemende gemeenten. Voorstel 13 Kwijtschelding Deze post uit de afvalstoffenheffing overhevelen naar de deelnemende gemeenten is geen daadwerkelijke ombuiging. Kwijtscheldingen horen onder de afvalstoffenheffing te worden verrekend. We vragen u wel dit voorstel verder uit te werken. Vraag hierbij is wat ons betreft: hoe ruimhartig is het kwijtscheldingsbeleid en hoe verhoudt dit beleid zich ten opzichte van anders regio’s? Partners De verkenning van samenwerking met externe partners voor afvalinzameling en/of -verwerking volgen wij met belangstelling. Wij vragen nadrukkelijk om tijdige en transparante communicatie richting gemeenten, zodat wij onze rol in de besluitvorming goed kunnen vervullen. Data-gestuurd werken Eerder is er al geïnvesteerd in hardware ter ondersteuning van data-gestuurd werken.

In 2026 wordt gewerkt aan een efficiëntere, data-gedreven en gebruiksvriendelijke werkwijze. We kijken

uit naar de verdere optimalisatie van data-gestuurd werken en volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Samenwerking Een goede samenwerking tussen Avri en de deelnemende gemeenten is van cruciaal belang. De wereld van het inzamelen, verwerken en hergebruiken van afval/grondstoffen is voortdurend in beweging. Dit vraagt in de onderlinge samenwerking wederzijdse betrokkenheid, waarbij transparantie en pro-activiteit kernbegrippen zijn. Hierover zijn in het afgelopen jaar in verschillende gremia gesprekken gevoerd. We kijken uit naar een constructief vervolg op de ingezette weg. Ten aanzien van het proces rond de toezending van deze en toekomstige jaarstukken en begrotingen wijzen wij u op de afspraken zoals deze zijn overgekomen binnen de gemeenschappelijke regeling. Toezending geschiedt voor 15 april van het jaar. Hiermee borgen we een goede en inhoudelijke werkwijze voor enerzijds Avri en anderzijds onze gemeente. Slot Wij vernemen graag uw reactie op de punten uit deze zienswijze. De raad van West Maas en Waal,

C. (Elles) Jansen-Bouwman griffier

V.M. (Vincent) van Neerbos voorzitter