Bijlage 3. Accountantsverslag Gemeente West Maas en Waal getekend (geredigeerd)
Tekst van het document
Aanbiedingsbrief
-
Aan de gemeenteraad van Gemeente West Maas en Waal t.a.v. Griffie Dijkstraat 11 6658 AG BENEDEN-LEEUWEN Eindhoven,26juni2025
Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2024 Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2024 van Gemeente West Maas en Waal. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op het aspect getrouwheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in november 2024 een interim controle uitgevoerd . De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter aan het college gerapporteerd alsmede via de boardletter aan de auditcommissie en de raad. Aansluitend zijn wij eind april 2025 gestart met de jaareindecontrole. De jaarrekeningcontrole is eind juni afgerond. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening 2024. Wij hebben dit verslag in concept besproken met de gemeentesecretaris, wethouder financiën en de ambtelijke medewerkers. Tevens is dit verslag in concept toegelicht aan de leden van de auditcommissie op 23 juni 2025. Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard gaarne bereid. Wij danken de medewerkers van de gemeente West Maas en Waal voor hun inzet en constructieve samenwerking.
Met vriendelijke groet, namens ons hele team,
Extern accountant
Inhoudsopgave 1. Samenvatting
4
2. Ons oordeel
7
3. Bevindingen jaarrekening 2024 1. 2. 3. 4. 5.
Contract opvanglocaties Rechtmatigheid Jeugdhulp en WMO Voorzieningen groot onderhoud Overige bevindingen
4. Overige aspecten
10 11
14 15 17
19
Bijlagen 1. Sisa 2. Tozo
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
21 24
1. Samenvatting - oordeel Ons oordeel Onderwerp
Goedkeurend
Afkeurend
Anders
De jaarrekening 2024 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Getrouw beeld
Onderwerp
Toelichting
Geen bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
WNT verantwoording
SISA bijlage
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V .
Wel bevindingen
Anders
Toelichting
Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en de met de raad gemaakte afspraken. Omdat de gekwantificeerde onrechtmatigheden van€ 3,6 mln hoger zijn dan de vastgestelde tolerantiegrens, nemen wij in onze controleverklaring een aanvullende paragraaf ter benadrukking van deze aangelegenheid op. Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.
Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.
1. Samenvatting - financiële analyse
--
Financiële analyse 2024
Resultaat vóór mutatie reserves in k€ € 1.000 ~ - - - - - - - -
147
€0 +-- - ----- --a...o-=-~ -€ 1.000 + - - ---t
-€ 2.000 + - - --1 '2 ,638•1---- -€ 3.000 ~ - - - - - - - • Primaire begroting ■ Bijgestelde begroting Realisatie
Resultaat na mutatie reserves in k€ € 2.500 ~ - - - - - - - € 2.000 + - - - - - -,
€ 1.500 + - - - - - ---1 € 1.000 + - - - - - ---1 € 500 +-r9€f---== =-l €0 ..c..■ --1..-Ao-------
• Primaire begroting ■ Bijgestelde begroting Realisatie
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
De primaire begroting was voor 2024 sluitend. De bijgestelde begroting voor reserves bedroeg€ 2,6 mln negatief, mede door negatieve bijstellingen op de kosten voor afwikkeling Oekraïne (ca € 1,5 mln). Omdat ook onttrekkingen uit reserves waren geraamd, was de bijgestelde begroting na mutatie reserves nog steeds sluitend(€ 409.000 positief). Het gerealiseerde resultaat na mutatie reserves bedraagt ca € 2, 1 mln positief en is daarmee bijna€ 1, 7 mln hoger dan begroot. Dit resultaat bestaat uit zowel nadelen als voordelen , zie onder: • Ongebruikte onttrekking AR opvang Oekraïners -/- € 1.475.000 (maatschappelijke zaken • Voordeel lasten jeugdzorg-Wmo + € 444.000 (maatschappelijke zaken) • Voordeel P-wet (te forse negatieve bijstelling) + € 448.000 (maatschappelijke zaken) • Voordeel grexen + € 416.000 (wonen , werken en recreëren ) • Diverse verschillen + € 246.000 (diverse programma's) • Overhevelingen 2024 + € 1.590.000 (diverse programma's) De overhevelingen worden in 2025 voorgelegd aan de raad tegelijkertijd met het vaststellen van de jaarrekening. Deze bestaan met name uit de extra toegezegde middelen Oekraïne opvang en doorschuiven ICT budget. Ons advies hierbij is de budgetoverhevelingen in de toekomst samen met de slotwijziging van de begroting in december mee te nemen.
Naast bovenstaande valt verder het volgende op: • De kosten voor Wmo en met name Jeugdzorg nemen fors toe t.o.v. de primaire begroting. Uiteindelijk is de stijging met € 444.000 te hoog ingeschat in de bijgestelde begroting, maar dan nog hebben deze gestegen lasten t.o.v. voorgaande jaren een structureel effect op de toekomstige begrotingsjaren. • Er wordt een financieel voordeel behaald, m.n. door eenmalige voordelen en omdat projecten en activiteiten niet dan wel vertraagd zijn uitgevoerd en doorlopen naar 2025. De meerjarenbegroting is echter op dit moment nog niet sluitend. Wij adviseren enerzijds het ambitieniveau en de mate waarin projecten kunnen worden gerealiseerd (bijv. afhankelijk van personeelsbezetting) goed op elkaar af te stemmen en anderzijds rekening te houden met het feit dat sommige lasten een structurele verhoging doormaken (zoals lasten jeugd en wmo).
1. Samenvatting - financiële analyse Financiële analyse 2024 Eigen vermogen in € mln € 25,0 0,5
21,1
Opbouw eigen vermogen in€ mln €25
€ 20,0
€20
€ 15,0
€15
€ 10,0
€10
€ 5,0
€5
€-
€-
2021
2022
2023
2024
3,3
2,1
12,0
13,9
5,2
5,1
2023
2024
Resultaat
Externe financiering in€ mln € 30
Algemene reserve
€ 20
Bestemmings reserve
€ 10
0,37
2 ,8
Solvabiliteit in % van balanstotaal 50% 38,9% Vlottende ......Gemi 0% delde passiva
■ Vaste
26,6
28,4
passiva
in NL
30% ~
20% 10%
€0
0% 2023
2024
2022
2023
2024
Het eigen vermogen van de gemeente West Maas en Waal neemt toe met€ 0,6 mln tot€ 21 ,1 mln eind 2024. De onttrekkingen vanuit de bestemmingsreserves zijn bij raadsbesluit gebeurd en verwerkt in de mutaties reserves (zie jaarrekening 'overzicht baten en lasten'). De solvabiliteit bedraagt 29,0% en neemt iets af ten opzichte van 2023 als gevolg van het toegenomen vreemd vermogen . De totale externe financiering (vast en kortlopend) bedraagt eind 2024 € 31 ,2 mln (eind 2023 € 27,0 mln). Gemeente West Maas en Waal heeft in 2024 en nieuwe lening van€ 5 mln aangetrokken, m.n. ter herfinanciering van bestaande leningen/ financieringsbehoefte. De totale weerstandscapaciteit van de gemeente bedraagt eind 2024 op basis van de paragraaf weerstandsvermogen € 13,5 mln (2023: € 11 ,7 mln). Conform de eigen analyse is de weerstandsratio met 2, 1 (2023: 2,5) ruim voldoende om de risico's, gekwantificeerd op€ 2 ,7 mln (2023: € 2,2 mln), af te dekken. Wij merken hierbij op dat de algemene reserve slechts eenmaal kan worden ingezet: ofwel ter dekking van tekorten en risico's ofwel voor nieuwe projecten . De nota weerstandsvermogen stamt uit 2012 en is in 2019 met een amendement aangepast waarbij bepaald is dat het weerstandsvermogen minimaal 1,2 moet zijn met een maximum van 2,0.
Hierdoor is toetsbaar of een onttrekking uit de algemene reserve voor dekking van nieuwe projecten/ wensen nog mogelijk is of niet. Wij adviseren om bij ieder voorstel met een materiele dekking uit de algemene reserve te toetsen wat de effecten zijn op de actuele weerstandsratio. Hierbij moet niet alleen naar het effect van alleen het voorstel worden meegenomen, maar ook de beoordeling of de laatste risico inschatting nog wel voldoende actueel is. © 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
6
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2024 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties, zoals opgenomen in het controleprotocol. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven.
Controleverschillen
Grondslag
Omvang
Tolerantie
Goedkeuringsgrens fouten
1% van de lasten incl. dotatie reserves bijgestelde begroting
€ 63.347.552
€
Goedkeuringsgrens onzekerheden
3% van de lasten incl. dotatie reserves bijgestelde begroting
€ 63.347.552
€ 1.900.427
Rapporteringsgrens
Controleprotocol
50.000
In de jaarrekening 2024 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid. Omdat het totaal aan controleverschillen onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel. Omschrijving
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
€
633.348
Omvang fout
Richting
Omvang onzekerheid
Vaststellen levering zorg
€
418.000
Totaal getrouwheidsoordeel
€
418.000
Verwijzing
H 3.3
2. Ons oordeel
--
Onderwerp
Toelichting
Jaarverslag verenigbaar
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening . De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording.
Schattingen
De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: De waardering van de grondexploitaties en overige grondposities; De inschatting van inbaarheid van debiteuren en de getroffen voorziening voor dubieuze debiteurenposities; De waardering van de voorzieningen groot onderhoud; De financiële verwerking van uitkomsten van lopende juridische procedures, m.n. voorziening opvanglocaties; De waardering van de personele voorzieningen. In het kader van de voorziening pensioenrechten wethouders merken wij op dat de financiering van deze pensioenverplichtingen in de toekomst zeer waarschijnlijk overgaat naar het ABP. Het toekomstige af te storten bedrag van de gemeente valt hoogst waarschijnlijk hoger uit dan de huidige voorziening.
Hoe hoog hangt af van het moment van overdracht en de op dat moment geldende parameters, zoals geldende rekenrentes , aandelenkoersen enz. Hierdoor is het bij te betalen bedrag hoogst onzeker. Jaarlijks maakt ProAmbt op balansdatum een inschatting van het bij te betalen bedrag ten opzichte van de waarderingsregels, zoals gemeente West Maas en Waal hanteert (conform de uitgangspunten van het ministerie van Binnenlandse Zaken). Conform de inschatting van ProAmbt zou het tekort op balansdatum ca.€ 800.000 bedragen. Het management houdt hier deels rekening mee in het weerstandsvermogen via bestaande risico's. Wij hebben geadviseerd dit risico apart te gaan opnemen. Het management is voornemens dit risico in 2025 apart te gaan kwantificeren in de P&C documenten.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V .
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Verbonden partijen
In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel ) belangrijkste verbonden partijen betreffen: GR Avri: bijdrage€ 2,2 mln GR ODR: bijdrage€ 2,6 mln GR veiligheidsregio: bijdrage€ 1,8 mln GR Werkzaak: bijdrage€ 1,0 mln GGD: bijdrage€ 1,2 mln GR BSR: bijdrage€ 364.000 GR Rivierenland: bijdrage€ 182.000 Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept)jaarcijfers 2024 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico's in de paragraaf verbonden partijen.
SiSa-bijlage
De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd . De verplichten tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
3.1 Contract opvanglocaties Contract opvanglocaties Juridisch geschil
Afloop voorziening
Financiering
In de zomer 2023 heeft de gemeente West Maas en Waal een nieuw contract met de Jasmin Group afgesloten voor de huur van 2 locaties te Maasbommel en Wamel. Eind 2023 is echter gebleken dat de gemeente op deze locaties geen opvang haalbaar achtte. Met de Jasmin Groep is een juridisch geschil ontstaan over nakoming van het contract. Op dit geschil zijn zowel in december 2023 en als in maart 2024 gerechtelijke uitspraken gedaan waarin de gemeente werd gehouden aan de contractuele verplichtingen. In de zomer van 2024 heeft de gemeente met de Jasmin een schikking getroffen door o.a. de panden tegen taxatiewaarde over te nemen (voor in totaal€ 1,6 mln), de huurovereenkomsten van beide panden af te kopen voor€ 1,8 mln en de vergoeding voor diverse kosten van in totaal€ 815.000 te betalen. De Jasmin groep heeft op haar beurt de lening aan de gemeente ineens afgelost en alle juridische procedures tegen de gemeente gestaakt. De impact op de jaarrekening 2024 hiervan is als volgt: • Omdat voor beide locaties geen andere bestemming is gevonden, was ultimo 2023 sprake van een verlieslatend contract. In lijn met de verslaggevingsregels had de gemeente een voorziening gevormd van€ 2 mln . De voorziening is in 2024 volledig aangewend voor de betaling van bovenstaande vergoedingen. Het overig deel van de kosten is gedekt door de specifieke uitkering.
• De gemeente heeft de panden medio 2024 verkregen tegen betaling van de getaxeerde waarde. Vervolgens heeft de gemeente diverse scenario's uitgewerkt voor de herbestemming van de panden. Hiervoor dient nog besloten te worden door de raad . Afhankelijk van het te kiezen scenario, kan het zijn dat verlies wordt geleden op de panden. Echter is door recent marktonderzoek ook aangetoond dat tenminste de aanschafwaarde gerealiseerd kan worden bij verkoop in huidige staat. Daarom heeft de gemeente geen duurzame waardevermindering verantwoord in de jaarrekening 2024. Wij stemmen in met deze verwerking. Sinds medio 2022 heeft de gemeente als taak om opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren. De totale kosten voor de opvang op deze locaties bedragen in 2024 circa€ 4 ,5 mln en bestaan (naast huur) onder andere uit catering, beveiliging en transitiekosten. In eerste instantie leek de gemeente een nadeel van bijna€ 530.000 te hebben, maar via een aparte aanvraag begin 2025 zijn deze kosten alsnog gehonoreerd , waardoor gemeente West Maas en Waal ook voor 2024 budgetneutraal heeft kunnen werken. Wij hebben de verantwoordi ng van kosten en opvangplekken via SiSa gecontroleerd en stemmen in met de hieruit voortkomende vordering van€ 529.000 op het Rijk.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
10
3.2 Rechtmatigheid Rechtmatigheid Algemeen
Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college B&W verantwoording af over drie aspecten van de financië le rechtmatigheid, met inachtneming van de landelijke kaders (bijvoorbeeld de Kadernota rechtmatigheid 2024) en de gestelde kaders door de gemeenteraad (o.a. de financiële verordening, het controleprotocol en het normenkader). In de financiële verordening zijn de raad en het college een tolerantiegrens van 3% (zijnde€ 1,9 mln) en een rapporteringsgrens van€ 50.000 overeengekomen. Voor boekjaar 2025 zal de maximumtolerantiegrens als gevolg van gewijzigde landelijke regelgeving moeten worden verlaagd naar 2%.
Onze rol
Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat eventuele rechtmatigheidsafwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben hiervoor de uitkomsten van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) geïnspecteerd en de ingenomen standpunten getoetst. Het college is van mening dat er onrechtmatigheden zijn begaan in 2024 welke boven de tolerantiegrens van€ 1.897.461 zijn :
Onze verklaring
Criteria
Gemelde afwijking
Ons oordeel
Begrotingsc riterium
€ 2.653.000
Akkoord, zie toelichting volgende pagina
Voorwaardencriterium
€ 1.169.165
Akkoord, zie toelichting volgende pagina
Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium
-
Akkoord
Totaal rechtmatigheidsoordeel
€ 3.822.165
Akkoord
Ons inziens zijn bovenstaande afwijkingen tot stand gekomen binnen de spelregels en zijn ze op getrouwe wijze weergegeven in de rechtmatigheidsverantwoording. De bijbehorende toelichtingen, in de paragraaf bedrijfsvoering, geven het gewenste inzicht. Dit hebben wij meegewogen in het afgeven van het goedkeurend oordeel bij de jaarrekening.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
11
3.2 Rechtmatigheid (vervolg) Rechtmatigheid (vervolg) Begrotingscriterium
Voor dit criterium is aangesloten bij de Kadernota Rechtmatigheid 2024 (zie schema hiernaast) en de financiële verordening. Het college stelt vast dat er sprake is van begrotingsonrechtmatigheden, want: • Op vier programma's zijn lastenoverschrijdingen geconstateerd ten opzichte van de bijgestelde begroting van in totaal€ 2,3 mln. Dit is veroorzaakt door o.a. extra lasten Oekraïne opvang, overschrijding personeelslasten, extra dotatie voorzieningen personeel en te laag ingeschatte financieringskosten . Voor het overgrote deel van deze lasten zijn extra baten ontvangen en verantwoord, waardoor deze acceptabel zijn. Wij hebben het management geadviseerd om in de toekomst meer aandacht te geven aan het tijdig bijstellen van de begroting om dergelijke overschrijdingen in de toekomst te voorkomen. Er zijn geen overschrijdingen van de investeringsbudgetten geconstateerd. M.b.t. het krediet van de woonwagenstandplaatsen lijkt in eerste instantie een overschrijding van € 95.000 te hebben plaatsgevonden, maar dit betreft een oud krediet waarvan de begrote baten en lasten budgetneutraal zijn. Daarom is hier sprake van een negatieve besteding. We hebben het management gevraagd dit administratief op te lossen voor 2025. De overige afwijkingen zijn op een passende wijze gemeld en toegelicht in de jaarrekening en daarmee tijdig.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
•
.
.
.
12
3.2 Rechtmatigheid (vervolg) Rechtmatigheid Voorwaarden criterium
Ten aanzien van het voorwaardecriterium zien de risico's met name toe op niet naleving van de aanbestedingswetgeving. Door de organisatie is een uitgebreide inkoopanalyse opgesteld waarbij is getoetst of hieraan is voldaan. De hieruit voortkomende afwijkingen zien vooral toe op de lasten in 2024. Wij stemmen in met de getrokken conclusies van de gemeente en vinden de toelichting hierop passend. Criteria
Lasten 2024
Verwijzing
Opvang Oekraïne: inkoop beveiliging
€
80.734
P 95 jrk 2024
Diverse inkopen, m.n. inhuur
€
605. 176
P 95 jrk 2024
Subsidieverstrekkingen
€
292.015
P 96 jrk 2024
Pilot dagbesteding
€
191.240
P 96 jrk 2024
Totaal voorwaarden criterium
€ 1.169.165
Wij hebben hierbij nog de volgende opmerkingen: • T.a.v. de beveiliging opvang Oekraïners is deze gerealiseerd, omdat voor ca.€ 80.000 nog opdrachten in 2024 waren verstrekt; • T.a.v. diverse inkopen heeft de onrechtmatigheid m.n. betrekking op inhuur. Het management heeft in maart 2025 Flextender; geïmplementeerd om onrechtmatigheden in de toekomst te voorkomen. Wij hebben het management erop geattendeerd dat hoewel het risico op onrechtmatigheden hierdoor verlaagd wordt, het nog steeds mogelijk is de procedure onjuist in te zetten met mogelijke onrechtmatigheden tot gevolg. Wij hebben daarom geadviseerd de medewerkers van de gemeente op dit gebied goed te begeleiden en de procedure te monitoren. • T.a.v. de subsidieverstrekkingen is vanuit de VIC vastgesteld dat de subsidieverordening bij een aantal subsidies een accountantsverklaring bij de jaarstukken vereist, terwijl in de werkelijkheid volstaan wordt met een samenstelverklaring. Geadviseerd is het beleid hierop aan te passen. •
T.a.v. de pilot dagbesteding zijn de lasten van ca € 191 .000 fout gerekend, omdat de identiteit niet vooraf door Vraagwijzer is vastgesteld .
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
13
3.3 Jeugdhulp en Wmo Jeugdhulp en Wmo Bij zowel de lasten jeugdhulp als Wmo is te zien dat de realisatie dichtbij de bijgestelde begroting ligt. Tevens is te zien dat bij vooral de lasten jeugdhulp fors zijn gestegen t.o.v. 2023 en de primaire begroting. Belangrijkste oorzaak hierin zijn het gestegen aantal zware trajecten alsmede een inhaalslag voor het wegwerken van wachtlijsten .
Lasten Jeugdhulp en Wmo €0
€2
€6
€4
€8 20 3
WMO ■ Pri
aire be roting
■ Be , roting
na wij i~ing Re llsatie
Jeugd hulp
254 59
681
Op basis van aanbieders zonder (goedkeurende) controleverklaring bedraagt de onzekerheid over de geleverde zorg op totaal niveau ca € 1,3 mln. Doordat de gemeente voor jeugdzorg/ Wmo in haar proces de prestatielevering niet expliciet vaststelt, heeft de gemeente ook voor 2024 opnieuw extra onderzoek gedaan op die zorg waarvan de prestatielevering onzeker was.
Rest 05 254 onzekerheid 59 €0 ■ Jeugd
€ 500 ■ Wmo
Wij hebben de afstemming zorgkosten uitvoerig gecontroleerd en concluderen dat er geen materiele afwijkingen zijn tussen de gemeentelijke administratie en de productieverantwoordingen. Om te kunnen concluderen dat de zorglasten die zijn verantwoord ook getrouw zijn , moet worden vastgesteld dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd . Hiertoe steu nt de gemeente op zowel eigen onderzoek als op de productieverantwoordingen (PV) en accountantsverklaringen (CV) die van de zorgaanbieders worden ontvangen.
Onzekerheid zorglevering in €K Op basis van PVen CV
In april en mei 2024 zijn de productieverantwoordingen van zorgaanbieders ontvangen en is de gemeente gestart met het afstemmen van deze verantwoordingen met de eigen zorgadministratie. Doel hiervan is onder andere om te bepalen wat er met verschillende zorgaanbieders nog moet worden verrekend in verband met zorg die tot en met 2024 is geleverd .
€ 1.000
PGB's Jeugd
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
€ 1.500 ■ PG B's Wmo
€ 2.000
Hierdoor resteert een bedrag van € 418.000 als onzeker. Dit bedrag hebben wij aangemerkt als resterende onzekerheid in de controle voor getrouwheid. 14
3.4 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud Bevinding Voorzieningen groot onderhoud
De gemeente West Maas en Waal heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (vastgoed, wegen etc.) egalisatievoorzieningen gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3.
Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan?
De standen van de diverse onderhoudsvoorzieningen ultimo 2024 ten opzichte van het plan zijn als volgt: Plan
Stand 31-12-2024 (plan)
Stand 31-12-2024 (realiteit)
Verschil
Onderhoud wegen
2022-2026
€ 556.196
€
355.070
-/- € 201.126
Onderhoud gebouwen
2018 (2022)
€ 681.898
€ 2.348.845
€ 1.666.947
Voorziening riolering*
2021
n.v.t.
€ 1.031 .302
n.v.t.
Civiele kunstwerken
2018
€ 85.000
€ 435.986
€ 350.986
Duidelijk is dat op meerdere voorzieningen een achterstand ten opzichte van het plan waarneembaar is . *) De voorziening riolering is bedoeld om tarieven te egaliseren en is daarmee geen 'zuivere' onderhoudsvoorziening.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
15
3.4 Voorzieningen groot onderhoud Voorziening groot onderhoud Bevinding Naar aanleiding van de realisatie in 2024 hebben wij de volgende bevindingen:
Wegen
Gebouwen
Civiel
Het wegenplan is eind 2022 definitief geactualiseerd. In 2024 is net als in 2023 ruim€ 1,4 mln uitgegeven wat€ 600.000 euro hoger is dan oorspronkelijk geraamd. Hiermee zijn zowel achterstanden uit het verleden ingehaald , maar ook zijn de prijzen per m2 fors gestegen t.o.v. de ramingen uit 2022. Gezien het geschatte verloop van de voorziening de komende 5 jaar zijn de huidige dotaties aan de voorziening te laag, daar de voorziening al in 2026 negatief dreigt te lopen. Dit wordt vooral veroorzaakt door stijging van de kosten (eenheidsprijzen) waardoor projecten fors duurder uitvallen. Het college heeft reeds een voorstel opgesteld ter besluitvorming aan de raad om vanaf 2025 de stortingen jaarlijks met€ 285.000 te verhogen. Aangezien de voorziening voor 2025 met de huidige storting nog toereikend is en het voorstel voor de jaarlijkse verhoging tegemoet komt aan het doel van de onderhoudsvoorziening, namelijk het egaliseren van de kosten in de toekomst, stemmen wij in met de huidige verwerking. Wij adviseren het management wel het onderhoudsplan in 2025 nog te vernieuwen om zo de nieuwe stortingen te toetsen of deze ook voor de langere toekomst (meer dan 5 jaar) toereikend blijven. De voorziening gebouwen is met een onderhoudsplan uit 2018-2027 onderbouwd. Deze is begin 2022 geactualiseerd. De werkelijke onderhoudslasten lopen niet meer in lijn met het plan.
Volgens het plan had in 2024 voor ca € 700.000 aan regulier groot onderhoud gerealiseerd moeten worden, maar er is in 2024 nog geen€ 200.000 besteed. Gezien het feit dat de voorziening met meer dan€ 1,5 mln achterloopt, is de vraag of het realistisch is dat de planning nog kan worden ingehaald en gerealiseerd. W ij hebben het college dringend geadviseerd het plan in 2025 te herzien/ vernieuwen en daarop de stortingen aan te passen . Het oorspronkelijk plan voor civiele werken dateert uit 2018. In 2024 is een bijdrage van de provincie Gelderland voor€ 327. 000 ontvangen voor beheer, onderhoud en vervanging van de Verlengde Brug veerweg Alphen ontvangen en binnen deze voorziening verantwoord. Hierdoor is deze voorziening eerder een voorziening voor bijdrage verkregen van derden geworden dan een onderhoudsvoorziening. Wij hebben geadviseerd deze voorziening in 2025 op deze manier ook te verantwoorden.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V .
16
3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Verlofsaldi
Met ingang van boekjaar 2022 hebben werknemers de mogelijkheid om niet opgemaakte verlofuren onder voorwaarden om te zetten in spaarverlof. Dit spaarverlof heeft - in tegenstelling tot wettelijk- en bovenwettelijk verlof - geen vervaldatum en kan door de werknemer naar eigen wens worden ingezet om met behoud van loon minder te werken, bijvoorbeeld richting pensioendatum. De verslaggevingsregels (BBV) schrijven voor dat spaarverlof onder voorwaarden financieel tot uitdrukking moet komen in een voorziening. Gemeente West Maas en Waal heeft in 2024 een voorziening spaarverlof aangelegd voor een bedrag van€ 198.000. Onder de 'niet uit de balans blijkende verplichtingen' (NUBBV) is het totaal aan restant opgebouwde verlofuren opgenomen ad € 418.000. De bedragen zijn onderbouwd met opgebouwde / gespaarde uren tegen het werkelijke uurtarief met een opslag voor werkgeverslasten . Wij stemmen in met de verwerking.
MFA's dorpshuizen
Gemeente West Maas en Waal heeft bij de realisatie van diverse dorpshuizen en MFA's ervoor gekozen om leningen (met 1e recht op hypotheek) te verstrekken aan de exploiterende Stichtingen voor de realisatie van de dorpshuizen en MFA's. Onder de fi nanciële vaste activa heeft de gemeente West Maas en Waal ultimo 2024 voor in totaal€ 10,2 mln leningen (2023: € 10,5 mln) aan diverse Stichtingen open staan. Aflossingen worden conform de afspraken ontvangen. Onze conclusie is dat de vordering juist is gewaardeerd. Aan deze constructie kleven diverse nadelen. Voor de huidige constructies zijn verschillende scenario's onderzocht voor een toekomstbestendige structuur. Doordat dit een complexe situatie is die voor elk pand verschilt, is dit een langdurig proces geworden. Wijzigingen in de constructies hebben gevolgen voor de waardering van diverse posten in de jaarrekening, zoals het financieel vast actief, het materieel vast actief, mogelijk te vormen onderhoudsvoorzieningen en te betalen belastingen zoals BTW, overdrachtsbelasting enz. Met MFA de Rosmolen is inmiddels overeengekomen dat de gemeente de middelen voor onderhoud gaat achterhouden als een schu ld aan de stichting en deze gaat vrijgeven op moment dat onderhoudsplannen gerealiseerd gaan worden.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
17
3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Voorziening ontzandingen
Ten behoeve van het 'eeuwigdurende' onderhoud van het zandwinninggebied aan de Maas bij Alphen is contractueel overeengekomen dat bij overdracht van het gebied door 'Over de Maas' CV een budget ter beschikking wordt gesteld aan de gemeente. De dekking hiervoor is gedurende de jaren opgebouwd vanuit de diverse baten uit de zandwinning, deels in de jaarrekening van de gemeente West Maas en Waal en deels in de jaarrekening van 'Over de Maas' CV. 'Over de Maas' CV heeft de afgelopen jaren middels haar eigen jaarrekening, gecontroleerd door een accountant, het ter beschikking staande saldo aan de gemeente West Maas en Waal bevestigd. De stand van de voorziening in de jaarrekening van de gemeente is ultimo 2024 ruim€ 2, 1 mln (onveranderd t.o.v. voorgaande jaren). De laatst gecontroleerde jaarrekening van 'Over de Maas' CV dateert van 2022 waar ultimo 2022 eveneens een voorziening conform de afspraken is verantwoord. Hier is een bedrag van€ 1,8 mln verantwoord dat bij overdracht aan de gemeente betaald moet worden. Over de Maas CV heeft de jaarrekening 2023 nog niet aan de gemeente verstrekt, omdat de overdracht van het gebied nog niet aan de gemeente heeft plaatsgevonden. Uit voorzichtigheid heeft de gemeente geen vordering opgenomen. W ij stemmen in met deze verwerking .
Vanuit een berekening van een gespecialiseerd bureau uit 2020 is gebleken dat het totaalbedrag van deze voorzieningen toereikend is om te kunnen voldoen aan de onderhoudsverplichting voor de komende 100 jaar. Wij adviseren om in geval van overdracht opnieuw te be palen of de voorziening toereikend zal zijn aan de hand van de meest actuele gegevens. Tevens dient rekening gehouden te worden met een correcte verwerking conform BBV.
Grondexploitaties
& ~v •.vvrOWe
Het risicoprofiel op het grondbedrijf van gemeente West Maas en Waal is in algemene zin laag. Er zijn eind 2024 nog twee projecten in exploitatie. De totale boekwaarde bedraagt€ 0,5 mln negatief, wat inhoudt dat de verkopen reeds hoger zijn dan de gemaakte kosten . Vanuit onze controle merken wij hierbij het volgende op: • Op de projecten Appelhoek 1ben Spitsestraat te Appeltern is conform een vaste methode (de POC methode) een tussentijdse winst verantwoord van€ 322.000. Voor beide projecten is de tussentijdse winst juist berekend en verantwoord. Beide projecten zullen naar verwachting in 2025 gereed zijn. Op basis van onze controlewerkzaamheden kunnen wij instemmen met de raming van de eindwaarde en de waardering van de projecte n en voorraad ultimo 2024.
Oeuerer M.U I o,. M.SSUrance c. v.
4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp
Toelichting
Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle
Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Fraude
De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management en college; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten , onder andere om ingrijpen van het bestuur in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenl ijke beïnvloeding door het management en college te kunnen identificeren ; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren. Er zijn gedurende 2024 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft het college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen.
In 2023 heeft de gemeente fraudebeleid opgesteld.
Claims en juridische procedures
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Er zijn - met uitzondering van hetgeen in hoofdstuk 3 is genoemd - geen belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiele impact op de cijfers per ultimo 2024. 19
4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp
Toelichting
Gebeurtenissen na balansdatum
Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum anders dan hetgeen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen.
Geautomatiseerde gegevensverwerking
Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking . Gemeente West Maas en Waal heeft per 1 januari 2025 een nieuwe ICT dienstverlener gecontracteerd, die de dienstverlening van GR de Connectie heeft overgenomen. Er resteren ultimo 2024 geen materiele te verrekenen bedragen met de GR. Dit heeft de gemeente als zodanig ook verantwoord.
Onafhankelijkheid
Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.
Openstaande punten
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V .
20
5. Bijlage 1 - Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in€
Toelichting fout / onzekerheid
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
-
0
n.v.t.
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
-
0
n.v.t.
C94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
-
0
n.v.t.
08
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
-
0
n.v.t.
014
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
-
0
n.v.t.
023
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
-
0
n.v.t.
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)
-
0
n.v.t.
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024
-
0
n.v.t.
G2A
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2023
-
0
n.v.t.
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2024
-
0
n.v.t.
G3A
Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_2023
-
0
n.v.t.
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024
Zie bij lage 2.
G4A
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers {Tozo)_totaal 2023
Zie bij lage 2.
G10
Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2024
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
-
0
-
n.v.t.
21
5. Bijlage 1 - Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in€
Toelichting fout / onzekerheid
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel
-
0
n.v.t.
G12A
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_totalen 2023
-
0
n.v.t.
G13
Onderwijsroute_deel gemeente 2024
-
0
n.v.t.
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
-
0
n.v.t.
H12
Regeling Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
-
0
n.v.t.
H21
Specifieke uitkering clientondersteuning
-
0
n.v.t.
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
-
0
n.v.t.
H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
-
0
n.v.t.
J55
Aanpak energiearmoede
-
0
n.v.t.
J75B
Regiodeals 3° tranche
-
0
n.v.t.
J94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzam ing( .. .) van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
-
0
n.v.t.
J209
Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen
-
0
n.v.t.
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
-
0
n.v.t.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
-
22
5. Bijlage 1 - Tabel fouten en onzekerheden SiSa
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
23
5. Bijlage 2 - Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer
Specifieke uitkering of overig
Fout, onzekerheid of formele onrechtmatigheid
Financiële omvang in€
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen
.
0
n.v.t.
G4
Tozo 1_ belangrijke rechtmatigheidseisen
.
0
n.v.t.
G4
Tozo 2
.
0
n.v.t.
G4
Tozo 3
.
0
n.v.t.
G4
Tozo4
.
0
n.v.t.
G4
Tozo 5
.
0
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelding van schulden levensonderhoud in jaar T
.
0
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T
.
0
n.v.t.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Toelichting fout / onzekerheid
-
24
5. Bijlage 2 - Tabel fouten en onzekerheden TOZO Specifieke uitkering of overig
G4A
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen_totaal 2023
-
0
n.v.t.
G4A
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen_totaal 2023
-
0
n.v.t.
G4A
Tozo 2_totaal 2023
-
0
n.v.t.
G4A
Tozo 3_totaal 2023
-
0
n.v.t.
G4A
Tozo 4_totaal 2023
-
0
n.v.t.
G4A
Tozo 5_totaal 2023
-
0
n.v.t.
G4A
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar 2023
-
0
n.v.t.
G4A
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar 2023
-
0
n.v.t.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in€
-
Nummer
Toelichting fout / onzekerheid
25
•
•
•
•
•
•
•
Crowe
•
•
Smart decisions. Lasting value.
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•