Bijlage 2 Jaarstukken 2022 Regio Rivierenland
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2022
Jaarverslag en jaarrekening van Regio Rivierenland over 2022
Versie voor het Algemeen Bestuur d.d. 12 juli 2023
Wat vindt u in de jaarstukken 2022
Inhoud Wat vindt u in de jaarstukken 2022
2
Leeswijzer en toelichting op programma-indeling
3
De jaarstukken samengevat
5
Besluitvorming over de jaarstukken
9
Jaarverslag: de programmaverantwoording
11
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
19
1
Programma 3 – Algemene baten en lasten
26
Programma’ s Programma’ s
Programma 1 – Regionale samenwerking
Programma’ s Programma’ s
Per programma brengen we in beeld wat we bereikt hebben en welke kosten dit met zich meebracht.
Jaarverslag: de paragrafen In de paragrafen maken we een dwarsdoorsnede van de jaarstukken over
Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
29
Paragraaf 2 – Onderhoud kapitaalgoederen
33
Paragraaf 3 – Bedrijfsvoering
34
Paragraaf 4 – Financiering
38
Paragraaf 5 – Verbonden partijen
43
Paragrafen
de thema’s die voor onze regio relevant zijn.
Jaarrekening
Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop
44
De balans per 31 december 2022
60
Stand van zaken investeringskredieten
71
Bijlagen Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage Bijlage 2: SiSa verantwoording Bijlage 3: Controleverklaring
72 73 74
Meer informatie kunt u vinden op onze website:
2 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Financiën
De jaarrekening geeft een totaaloverzicht van de gerealiseerde baten en lasten. Daarnaast brengen we onze financiële positie in beeld.
Leeswijzer en toelichting op programma-indeling
Opzet van de jaarstukken Deze jaarstukken gaan in op de realisatie van de doelstellingen uit de programmabegroting 2022 van Regio Rivierenland. Tevens geven we een financiële verantwoording. Op 9 november 2022 is de Bestuursrapportage 2022 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Daarin hebben we de op peildatum 1 juli 2022 verwachte uitkomsten aan het einde van het jaar gerapporteerd en afwijkingen toegelicht. Per programmaonderdeel zijn daarin de volgende vragen ten aanzien van resultaat, tijd en middelen gesteld: 1) Resultaat: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? 2) Tijd: Is het gewenste (deel)resultaat eind 2022 gerealiseerd? 3) Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend? Door middel van kleuren hebben we de antwoorden op die vragen aangegeven en vervolgens toegelicht. In de programmaverantwoording van het jaarverslag staan we stil bij de situatie per 31 december 2022. Per programma geven we met behulp van een matrix zoals hieronder weergegeven de eindbalans van de gerealiseerde doelstellingen aan.
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Het bolletje geeft de eindbalans van het desbetreffende programma aan. Des te verder het bolletje naar rechts staat (op de horizontale as), des te hoger is de mate van doelrealisatie (de mate waarin de beleidsinhoudelijke afspraken gerealiseerd zijn). Hoe verder het bolletje in de matrix (op de verticale as) van de 0-lijn afstaat, hoe groter de financiële afwijking ten opzichte van het begrote saldo voor bestemming. Per programma geven we een beknopte toelichting op de gepresenteerde eindbalans. Met betrekking tot de middelen presenteren we in een tabel de afwijkingen van het totale programma ten opzichte van de begroting na wijziging. Vervolgens geven we een overzicht van het neergezette inhoudelijk resultaat per programmaonderdeel. Daarbij maken we een vergelijking met onze prognose bij de bestuursrapportage 2022. De betekenis van de kleuren bij die prognose was: Inhoudelijk resultaat berap: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken
Per programmaonderdeel geven we nu aan of het per 31 december 2022 geheel (groen), grotendeels wel (geel) of grotendeels niet (rood) gelukt is om de in de programmabegroting 2022 opgenomen doelstellingen te realiseren. Principieel gezien betekent ‘grotendeels gehaald’ een rode score. Aangezien dit geen recht doet aan de bereikte resultaten is door middel van de kleur geel een nuancering aangebracht. De afwijking op tijd komt niet meer terug, aangezien het er om gaat of we de doelstellingen in 2022 hebben gehaald. Vertraging betekent niet gehaald. De inhoudelijke en financiële afwijkingen worden bij ieder programma afzonderlijk toegelicht samen met eventuele wijzigingen in de risico's.
3 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Schematisch overzicht programma-indeling Begroting/Jaarrekening 2022
Programma 1 Regionale samenwerking
Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening
Programma 3 Algemene baten en lasten
Toelichting programma-indeling In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke en beleidsmatige ondersteuning van de Regio (Programma 1. Regionale samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2. Contractgestuurde dienstverlening). De kosten van de regionale samenwerking zijn opgenomen in programma 1. In programma 2 zijn de kosten van de uitvoeringstaken bij Contractgestuurde dienstverlening verantwoord. Na de invoering van de vernieuwde BBV-regelgeving (Wijzigingsbesluit Vernieuwing BBV met publicatiedatum 17 maart 2016) is een derde programma toegevoegd, te weten programma 3 Algemene baten en lasten. In programma 3 zijn de overheadkosten verantwoord, die op grond van wettelijk voorschrift niet meer aan de programma’s mogen worden toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting alsmede het onderdeel treasury. Alle algemene dekkingsmiddelen zijn nu op een centrale plek binnen één programma verantwoord.
4 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Terugblik op 2022 – Inhoudelijk “Groeiende complexiteit vraagt om ander samenspel”, “De energietransitie moet en kan in een hogere versnelling om de klimaatdoelstellingen daadwerkelijk te halen”, “Tekort aan arbeidskrachten is komende jaren immens probleem”, “Werkloosheid in Rivierenland laag”, “Samenwerkingspartners in Rivierenland voor versneld bouwen en betaalbare sociale woningen”. Deze teksten geven een aantal van de resultaten en uitdagingen uit 2022 weer en bevatten tevens de uitdagingen voor de toekomst. 2022 is een jaar geweest waarin we ons hebben ingezet voor tal van programma’s, projecten en uitvoeringstaken. In tegenstelling tot de jaren hiervoor konden we dit gelukkig weer doen met fysieke bijeenkomsten en hebben evenementen zoals de Kersenparty en het Fruitcorso weer doorgang kunnen vinden. Na zorgvuldige voorbereiding is er in het voorjaar van 2022 positief besloten ten aanzien van het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) waaraan alle deelnemende gemeenten € 2,- per inwoner bijdragen. Het RSF dient als financieringsinstrument behorend bij het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA). Een eerste ronde waarin projectindieners een subsidie konden aanvragen heeft mooie resultaten opgeleverd. We merken echter dat stijgende inflatie en enorme drukte bij ondernemers het lastig maken om tijd vrij te maken om een projectaanvraag in te dienen bij het RSF.
Naast het REA hebben wij ons ingezet voor de regionale energiestrategie, de regionale woonagenda, de mobiliteitsagenda en de uitvoering van de Regio Deal. In al deze dossiers zien we een toename van complexiteit en uitdaging die het wenselijk maakt tot meer integrale afstemming te komen. Deze integrale afstemming geven we vorm via de ontwikkelde werkwijze in de FruitDelta Gebiedsagenda. Over deze agenda heeft besluitvorming plaatsgevonden in het Algemeen Bestuur, maar ook in Gedeputeerde Staten. De gebiedsagenda is tot stand gebracht met input vanuit de 5 O’s en hierin zijn de raakvlakken tussen de bestaande beleidsvelden in beeld gebracht. Vanuit hier zijn opgaven en mogelijke oplossingsrichtingen geduid en is een werkwijze beschreven waarin de 5 O’s met elkaar aan de slag gaan op deze opgaven. Vanuit contractgestuurde dienstverlening is volop ingezet op de doorontwikkeling van de teams Leerplicht en RMC en is vanuit Wmo/Jeugd op basis van een inkoopstrategie gewerkt aan een organisatieplan en is een succesvolle aanbesteding uitgevoerd voor de nieuwe zorgcontracten. Team Leerplicht heeft de doorontwikkeling naar meer preventief werken verder vormgegeven in nauwe samenwerking met ketenpartners. Vanuit het RMC is meer ingezet op preventief werken en name de complexiteit van casuïstiek toe.
Verder had het RMC een actieve rol binnen het regionaal programma voortijdig schoolverlaten en werden trajectbegeleiders vaker ingeschakeld als adviseur door Leerplicht en scholen. Vanuit de Sociale Recherche heeft er inzet plaatsgevonden met betrekking tot de opsporing van fraude in het kader van de Participatiewet, Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. Verder is er vanuit de Sociale Recherche expertise geleverd bij de beoordeling van 'nieuwe' zorgaanbieders en aan het Intergemeentelijke Projectteam (IGP). Vanuit Versis is een nieuwe aanbesteding voor het vraagafhankelijk vervoer succesvol doorlopen en geïmplementeerd. Vanaf 1 januari 2022 is team Inburgering toegevoegd aan de contractgestuurde diensten van Regio Rivierenland. Dit uiteraard na gemeentelijke besluitvorming. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten. Een nieuwe wet, met elkaar leren, schaarste aan beschikbare en kwalitatief geschikte capaciteit en een toename van het aantal inburgeraars zorgen ervoor dat 2022 een turbulent jaar is geweest.
5 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
De jaarstukken samengevat
Hieronder presenteren we per programma de eindbalans over 2022. In de leeswijzer is de opzet ervan toegelicht. In de programmaverantwoording geven we een nadere toelichting op de prestaties die we in 2022 hebben neergezet. Onder elke eindbalans vindt u een paginaverwijzing.
6 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
voordelig
voordelig
voordelig
0
0
afwijking begroot saldo →
3. Algemene baten en lasten
afwijking begroot saldo →
2. Contractgestuurde dienstverlening
afwijking begroot saldo →
1. Regionale samenwerking
nadelig
nadelig
nadelig
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 11
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 19
0
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 26
7 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Terugblik op 2022 – Financieel en organisatorisch Resultaten en ontwikkeling gemeentelijke bijdrage •
Het begrotingsjaar 2022 is afgesloten met een positief rekeningresultaat van € 535.000.
•
Bij Programma 1 Regionale samenwerking hebben wij de taken uitgevoerd binnen de budgettaire kaders van de begroting en een overschot gerealiseerd van € 76.000. Dit als gevolg van onder andere het niet volledig uitnutten van materiële budgetten en een moeilijk vervulbare vacature. Dit resultaat zal worden uitgekeerd aan de gemeenten. Wel willen we u in overweging geven dit resultaat te bestemmen voor een voorziene overschrijding door vervanging zwangerschapsverlof en uitvoeringskosten Regio Deal.
•
Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening heeft het boekjaar 2022 afgesloten met een positief resultaat van € 684.000. € 270.000 hiervan dient ter dekking van de overhead in programma 3. Binnen de uitvoering van Inburgering blijft een bedrag over van € 433.000. Ook dit bedrag zal worden uitgekeerd aan de gemeenten naar rato van het inwoneraantal op basis van de dienstverleningsovereenkomst. Wij hebben meer kosten gemaakt binnen team Inkoop als gevolg van het inhuren van personeel. Dit leidt tot een nadelig resultaat van € 168.000 hetgeen is afgedekt via de reserve Contractgestuurde dienstverlening. Binnen team Wmo/Jeugd is geanticipeerd op extra werkzaamheden en personeelsinzet als gevolg van de aanbesteding zorginkoop en een hernieuwde dienstverleningsovereenkomst. In verband met uitstel op beide processen zijn deze extra personeelskosten niet volledig ingezet, hetgeen leidt tot een overschot van € 200.000. Hiervan wordt € 130.000 afgestort in de reserve Contractgestuurde dienstverlening, € 70.000 wordt terugbetaald aan de gemeenten als gevolg van een correctie op de facturatie.
•
Wij hebben u al eerder laten weten dat de overheadkosten (die bij programma 3 zijn opgenomen) hoger zijn uitgekomen dan begroot. Hiertegenover staan de inkomsten vanuit de dienstverleningsovereenkomst Inburgering. Per saldo wordt er € 26.000 uitgekeerd vanuit de gemeentelijke bijdrage.
•
In de programmabegroting 2022 en in de Bestuursrapportage 2022 is een gemeentelijke bijdrage opgenomen van € 2.229.000. Dit bedrag hebben wij gefactureerd aan de gemeenten en is als realisatie in de jaarrekening 2022 verwerkt.
8 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Financiële kerncijfers 2022
Resultaat jaarrekening 2022 Bedragen x € 1.000 1. Regionale samenw erking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's Overige resultaatposten Resultaat
Resultaat voor Resultaat na mutaties van reserves mutaties reserves Begroot t/m Rekening Rekening 2022 AB dec 2022 1.075 1.150 1.150 856 1.608 1.599 2.1442.2152.215213544 535 213-
544
535
Relatieve afwijking jaarrekening tov begroting t/m AB december Lasten 1. Regionale samenw erking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's
307,5% 24,7% 5,7% 50,9%
Baten
Gem. bijdrage
181,6% 29,5% 24,8% 67,7%
Ja Nee Ja
De jaarrekening op pagina 44 en verder biedt uitgebreide financiële informatie en toelichtingen.
9 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Besluitvorming over de jaarstukken
Januari-maart 2023 Ambtelijke voorbereiding
12 april 2023 Behandeling concept jaarstukken door Dagelijks Bestuur
12 juli 2023 Vaststelling jaarstukken door Algemeen Bestuur
Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 535.000 voordelig. Het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland is bevoegd een besluit te nemen over de bestemming van het rekeningoverschot, na consultatie van de gemeenten via de zienswijzen. Het overschot is in de balans opgenomen onder het eigen vermogen als ‘Nog te bestemmen resultaat’. Voorstel met betrekking tot de vaststelling en resultaatbestemming Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur tot vaststelling van de jaarstukken 2022, BESLUIT: 1. De programmarekening 2022 vast te stellen conform voorliggend ontwerp. 2. Het gerealiseerde positieve rekeningresultaat ter grootte van € 535.000 uit te keren aan de gemeenten. Ten aanzien van de inzet van bestemmingsreserves in de jaarrekening 2022 van Regio Rivierenland is op de volgende pagina een samenvattende toelichting opgenomen. Met het vaststellen van de jaarrekening 2022 worden de mutaties van de reserves geformaliseerd. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur op 12 juli 2023.
De secretaris,
De voorzitter,
mr. J.W.A. Hakkert
ir. J. Beenakker
10 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
11 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Programma 1 – Regionale samenwerking
Totaaloverzicht resultaten 2022 Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2022 Beknopte toelichting In 2022 is het Regionaal Stimuleringsfonds van start gegaan als uitvoeringsinstrument van het Regionaal Economisch Ambitiedocument. Daarnaast is de FruitDelta Gebiedsagenda ontwikkeld als werkwijze waarbij we een aantal opgaven meer integraal bekijken om zodoende sneller of meer gedragen resultaat te bereiken. Er heeft een tussenevaluatie van de regionale Woonagenda plaatsgevonden en er is gestart met de totstandkoming van een hernieuwde Mobiliteitsagenda. Besluitvorming hierover vindt in 2023 plaats. De versnelling die in 2020 is ingezet als gevolg van Regio Deal is doorgezet.
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s.
Programma 1 Bedragen x € 1.000
Begroting 2022
Primitief Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat
Rekening 2022
Afwijking
t/m AB dec
1.489 331 1.1582.233 1.075 0 0 1.075
1.489 331 1.1582.233 1.075 0 0 1.075
6.067 4.985 1.0822.233 1.150 0 0 1.150
4.578 4.654 76 0 76 0 0 76
N V V V
V
Toelichting programma 1 Het verschil tussen begroting en realisatie voor programma 1 kan in hoofdzaak verklaard worden door de vacature voor strategisch adviseur Lobby en public affairs. In de begroting was voorzien dat de vacature vervuld zou worden in 2022 en dit is helaas niet mogelijk gebleken.
12 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap 1. 2. 3. 4.
5.
Middelen x € 1.000 Lasten Baten
Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland Informatie uitwisseling en kennisdeling op de regiomiddagen Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken Monitoren van de uitvoering van het Regionaal Ambitiedocument 2016 – 2020 Genereren van geldstromen en subsidies
Gewijzigde risico’s -
-
6.067
Totaal
7.217
Toelichting bij de tabel: De baten en lasten worden in de financiële administratie niet afzonderlijk geregistreerd op basis van de opsomming in bovenstaande tabel. De financiële administratie is op andere wijze ingericht. Daarom is alleen een totaalbedrag vermeld van de baten en lasten. Het resultaat van programma 1 is als volgt opgebouwd.
Opbouw resultaat Programma 1 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat
7.217 6.067 0 0 1.150
Het programma sluit met een overschot, omdat overeenkomstig BBV-voorschrift de overheadkosten niet meer bij de programma's worden opgenomen, maar (zonder toerekening aan taakvelden) centraal verantwoord worden bij programma 3 Algemene baten en lasten. De aan de uitvoering van Programma 1 Regionale samenwerking toe te rekenen overhead komt in werkelijkheid uit op € 1.150.000 (begroot: € 1.075.000).
13 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Successen in beeld Gebiedsagenda In de Fruitdelta gebiedsagenda zijn acht integrale opgaven (voortkomend uit de raakvlakken van sectorale regionale opgaven) gedefinieerd. De gebiedsagenda legt de basis voor een werkwijze waarin we samen met partners de beste en slimste oplossingen identificeren en uitwerken voor de complexe integrale opgaven. We gaan aan de voorkant met onze partners in gesprek. Zo boeken we sneller resultaat, kunnen we gerichter lobbyen richting Rijksoverheid en Europa en kunnen we makkelijker financiering krijgen voor de aanpak van onze opgaven. Begin 2022 is de 1.0 versie van de gebiedsagenda door het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland omarmt. Nadien is de beoogde werkwijze binnen de gebiedsagenda geformuleerd, is een investeringsoverzicht opgesteld en is een eerste aanzet gemaakt voor een monitoringsdashboard. Ook zijn de aandachtspunten en mogelijke oplossingsrichtingen binnen de acht opgaven nader gedefinieerd. Dit alles is verwerkt in een 2.0 versie van de gebiedsagenda die in november 2022 door het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland is vastgesteld.
Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) opgevolgd door het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) Sinds de start van het RIF hebben in de periode 2017-2021 een 126 projecten verspreid over Rivierenland een bijdrage gekregen. En daarmee zijn mooie resultaten geboekt. Van de resultaten van 4 jaar RIF werd in samenwerking met het Economic Board een rapportage gemaakt. In 2022 heeft het RIF een opvolging gekregen met het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF). Het RSF is het financieringsinstrument om projecten aan te jagen die passen bij de 19 opgaven zoals vastgesteld in het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA) 2022-2025. Ook dit fonds is er voor ondernemende inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties die met hun initiatieven een bijdrage willen leveren aan het realiseren van de ambitie uit het REA en daarmee de ontwikkeling van Rivierenland.
14 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Regio Deal De Regio Deal is een samenwerking tussen rijk en regio om de kracht van de regio te versterken. Grote maatschappelijke opgaven vragen om een regionale aanpak. Het vorige kabinet heeft daarom in totaal bijna 1 miljard in de Regio Deals geïnvesteerd. Het huidige kabinet heeft besloten de Regio Deals te continueren. Daarmee blijft de kans voor regio’s bestaan om in de vorm van financiële middelen, experimenteerruimte en expertise te krijgen. In de Regio Deal maken Rijk en regio afspraken om regionale opgaven samen op te lossen. De Regio Deal FruitDelta Rivierenland verbetert de brede welvaart in de regio op sociaal, ecologisch en economisch gebied. Regio Rivierenland wil een inclusieve, slimme en duurzame regio zijn. In de vier programmalijnen ‘Inclusief’, ‘Fruit’, ‘Delta’ en ‘Samen’ werken we met in totaal 31 projecten aan het verbeteren van brede welvaart in de regio. Vrijwel alle projecten lopen en we zien dat de samenwerking – ook binnen de programmalijnen – zich verder doorontwikkeld. In november 2022 heeft een zeer succesvolle Regio Deal dag plaatsgevonden waarin projecteigenaren hun project hebben kunnen tonen, er resultaten zijn gedeeld en er volop is genetwerkt.
Regionale Energiestrategie FruitDelta Rivierenland In 30 regio’s wordt gewerkt aan een regionale energiestrategie. Hierin wordt vastgelegd hoeveel wind, grootschalig zon en warmte er in de regio mogelijk is, als onderdeel van het klimaatakkoord. De Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland geeft richting aan het proces. Op 1 juli 2021 is de RES 1.0 FruitDelta Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES, met hierin opgenomen onze regionale bijdrage aan de landelijke doelstellingen voor elektriciteit: 1,2 TWh duurzame elektriciteit uit zon en wind. De RES 1.0 is vastgesteld door de 8 raden, Provinciale Staten en het AB van Waterschap Rivierenland. De RES is een continu proces waarbij op basis van de voortgang wordt bepaald of er nieuwe afspraken gemaakt moeten worden. Op 1 juli 2023 wordt de voortgangsrapportage RES ingediend bij het Nationaal Programma RES, na vaststelling colleges, GS en DB van Waterschap Rivierenland. Een klankbordgroep van volksvertegenwoordigers voor de RES adviseert sinds begin 2021 de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland over de positionering van volksvertegenwoordigers in het RES-proces.
Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 Alle acht gemeenteraden in Regio Rivierenland hebben in 2021 het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 vastgesteld. De vaststelling is op 12 januari 2022 door het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland bekrachtigd. Met de uitvoering van dit ambitiedocument wordt in de komende jaren (2022-2025) gericht
15 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
samengewerkt aan het creëren van een optimale balans tussen economische groei en de brede welvaart in de Regio Rivierenland. Hierbij ligt de focus op 3 speerpunten: -
Agri- Business Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven Recreatie & Toerisme
Het Regionaal Stimuleringsfonds, de doorontwikkelde versie van het Regionaal Investeringsfonds (RIF) uit 2017, is wederom belangrijk als financieringsinstrument om de nieuwe ambities en opgaven van het Regionaal Economisch Ambitiedocument in samenwerking met partners uit de regio te verwezenlijken. Leden van de triple-helix Economic Board Fruitdelta adviseren elke ronde het Algemeen Bestuur over ingediende RSF-projecten.
Speerpunt Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven De regiogemeenten werken op dit speerpunt samen met verschillende stakeholders aan de 8 specifieke opgaven die geformuleerd zijn in het ambitiedocument. Dit gebeurt niet alleen via het regionale speerpuntberaad, maar ook bovenregionaal via het ondernemersgedreven samenwerkingsverband “Logistics Valley” (Gebiedsagenda De Gelderse corridor). Samenwerking op (boven)regionale schalen brengt lokale belangen en initiatieven samen en levert focus op. Daardoor ontstaat meer slagkracht. Op de economische thema’s “Innovatiekracht” en “Arbeidsmarkt & onderwijs” is er door de realisatie van “Fruit Tech Campus”, naast “Tree Valley Centre” en “huis van de Logistiek” een nieuw kenniscluster in de regio ontstaan. Dergelijke clusters dragen bij aan de versnelling van resultaten, door extra kennisontwikkeling en een grotere uitvoeringskracht. Daarnaast is het proces tot actualiseren van het RPW gestart. Van invloed op de nieuwe afspraken en het proces zijn daarbij nieuwe nationale en provinciale (ruimtelijke) ontwikkelingen zoals het “Nationaal Programma Landelijk Gebied” en het door de provincie Gelderland gestarte proces “De Gelderse Puzzel”. Water en bodem zijn hierbij belangrijke leidende principes.
Agribusiness Voor Agribusiness in 2022 een bijzonder jaar geweest. Nadat in 2020 de Corona lockdowns ook hun impact hadden op de verschillende tuinbouw secoren in termen van omzet was er toch snel weer spraken van een herstel. Een herstel dat zich voortzette in 2021 met de verwachting dat dat ook zou gelden voor 2022. Echter, toen in het voorjaar de oorlog in Oekraïne uitbrak en de energieprijzen (nog) verder gingen stijgen, had dat zijn consequenties voor de Agribusiness. Sectoren die nadrukkelijk afhankelijk zijn van energie (glastuinbouw, paddenstoelen) ondervonden direct de gevolgen. Wel zijn er ook mooie innovaties gekomen binnen de fruitteelt in de vorm van teeltondersteunende voorzieningen in combinatie zonnepanelen. Provincie Gelderland heeft de gebieden Betuwe-West-Buren, Tielerwaard en Winssen-Slijk-Ewijk-Dodewaard aangewezen als drinkwaterreserveringsgebied. De negatieve gevolgen voor de telers in deze gebieden met ruim 3370 hectare aan teelt, zijn aanzienlijk. De familiebedrijven van 51% van de fruittelers en 22% van de laanboomtelers in Gelderland – 6740 voetbalvelden (3370 ha) aan teelt – vallen binnen deze nieuwe reserveringsgebieden. Positief is wel de
16 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
uitkomst dat er op aandringen van de sector een Betuwse Watertafel komt om integraal de problematiek op te pakken. De aanwijzing middels het provinciale ontwerp-actualisatieplan heeft gevolgen voor de gekozen ambitie zoals verwoord in het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025.
Recreatie & Toerisme Samen met het bedrijfsleven is in 2022 gewerkt aan verwezenlijking van de ambitie voor recreatie en toerisme in Rivierenland door gericht te werken aan de vijf regionale opgaven, te weten; Rivierbeleving & Recreatieplassen, Gastvrije Binnensteden, Agrotoerisme, Cultuurhistorische Landmarks en Regiopromotie. Voor elke opgave zijn opgavefiches opgesteld waarin de concrete tussen- en eindresultaten staan benoemd. In de samenwerking met Bureau Toerisme worden gericht taken bij hen belegd om resultaten te boeken. Daarnaast pakken gemeenten zelf taken op en worden ondernemers gestimuleerd (ook financieel via het Regionaal Stimuleringsfonds) om met initiatieven/projecten bij te dragen aan de beoogde resultaten binnen de vijf opgaven. Verwezenlijking van de resultaten betreft daarmee een samenwerking tussen ondernemers, Bureau Toerisme en de gemeenten. In 2022 zijn er als gevolg hiervan mooie fysieke resultaten geboekt zoals het Streekpad Betuwe, het hybride maken van het wandelnetwerk en de Peddelroute over de Linge.
Wonen
In 2022 stond de regionale samenwerking op ‘Wonen’ in het teken van de totstandkoming van de regionale Woondeal Rivierenland. Dit gebeurde op basis van intensief bestuurlijk en ambtelijk overleg op zowel lokaal, regionaal alsook provinciaal schaalniveau. Daarnaast stonden in 2022 nog een drietal zaken op de regionale agenda. Ten eerste is voor de zomer de Leerkring Adaptief Programmeren, in samenwerking met Platform 31, afgerond. Daarnaast is in 2022 het aanbestedingstraject voor de bouw van de nieuwe woonmonitor doorlopen, waarna gestart is met de bouw van de monitor. Door enige vertraging in de gegevensverzameling is de lancering van de monitor verschoven naar begin 2023. Tot slot is in het najaar de Tussenevaluatie van de Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030 uitgevoerd en opgeleverd. Daar waar mogelijk zijn concrete aanbevelingen hieruit direct vertaald in de regionale Woondeal. Wat betreft de overige uitkomsten zal in 2023 nader worden bepaald hoe daar in de nog resterende looptijd van de woonagenda handen en voeten aan te geven.
17 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Mobiliteit Voor mobiliteit werd het proces van het doorzetten van het mobiliteitsfonds en het opstellen van een nieuw uitvoeringsplan mobiliteit 2023-2026 inhoudelijk afgerond. Daarin zijn een aantal doelstellingen gehandhaafd en aangescherpt. Ook zijn, in afstemming met andere regionale beleidsvelden (zoals) wonen, een aantal nieuwe doelstellingen toegevoegd. Het besluitvormingstraject wordt in 2023 afgerond. Bovendien zijn met een succesvolle lobby voor de verbreding van de Rijnbrug, een bestuurlijk akkoord ter afronding van de verkenning van de verbreding van de A2 (met specifiek aandacht voor de leefbaarheid in de omgeving), een werkgeversaanpak om spitsmijdingen te realiseren en het openen van een (deel-)fietshub in de stationsomgeving verdere stappen gezet om de bereikbaarheid en doorstroming van verkeer in, van en naar de regio te verbeteren.
18 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Achtergronden bij dit programma Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning - Speerpunten (speerpuntberaden & beleidsondersteuning) en projecten, waaronder begrepen de Regio Deal projecten en het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) Meer informatie is te vinden op onze websites www.regiorivierenland.nl en www.fruitdeltarivierenland.nl
19 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
Totaaloverzicht resultaten 2022 Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2022
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Beknopte toelichting Met het afsluiten van de dienstverleningsovereenkomst Inburgering is het takenpakket binnen contractgestuurde dienstverlening uitgebreid. In 2022 is het grotendeels gelukt alle inhoudelijke doelstellingen te realiseren en is het opdrachtgever- opdrachtnemerschap verder geprofessionaliseerd. Het ingezette ontwikkeltraject voor het inkoopbureau heeft effect, maar leidt voor 2022 niet tot een evenwicht tussen baten en lasten. Binnen Wmo/Jeugd is de aanbesteding rondom zorginkoop voorbereid en grotendeels uitgevoerd. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen voor een aangescherpte overeenkomst met Regio Rivierenland als serviceorganisatie. Vanuit Versis is een nieuwe aanbestedingsprocedure voorbereid, doorlopen en geïmplementeerd. De Sociale Recherche heeft een goed jaar achter de rug waarbij wel is gesproken over de toekomst als gevolg van het feit dat inzet meer verschuift naar preventief in plaats van repressief toezicht. Het RMC heeft in 2022 een inhaalslag gemaakt met de inzet binnen de projecten van het Regionaal programma vsv 2021-2024. Deze uitvoering loopt door in 2023. Daarnaast is door toename van complexe problematiek, intensievere preventietrajecten en toename van verzuim en uitval, meer tijd naar begeleiding van jongeren gegaan. Vanuit Leerplicht is de ingezette doorontwikkeling verstevigd en verder vormgegeven.
Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s.
Programma 2 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat
Begroting 2022 Primitief
t/m AB
10.414 11.271 856 0 856 59 0 915
10.414 11.271 856 0 856 59 0 915
Rekening 2022 12.985 14.593 1.608 0 1.608 229 238 1.599
Afwijking 2.570 3.322 752 0 752 170 238 684
N V V V V N V
Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening heeft het boekjaar 2022 afgesloten met een positief resultaat van € 684.000. € 270.000 hiervan dient ter dekking van de overhead in programma 3. Binnen de uitvoering van Inburgering blijft een bedrag over van € 433.000. Wij hebben meer kosten gemaakt binnen team Inkoop als gevolg van het inhuren van personeel. Dit
20 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
leidt tot een nadelig resultaat van € 168.000 hetgeen is afgedekt via de reserve Contractgestuurde dienstverlening. Binnen team Wmo/Jeugd is geanticipeerd op extra werkzaamheden en personeelsinzet als gevolg van de aanbesteding zorginkoop en een hernieuwde dienstverleningsovereenkomst. In verband met uitstel op beide processen zijn deze extra personeelskosten niet volledig ingezet, hetgeen leidt tot een overschot van € 200.000. Hiervan wordt € 130.000 afgestort in de reserve Contractgestuurde dienstverlening, € 70.000 wordt terugbetaald aan de gemeenten als gevolg van
Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap 1.
2. 3. 4.
5. 6.
7. 8. 9.
Middelen x € 1.000 Lasten Baten
Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugplaatsing van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar t/m 22 jaar (RMC). Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van RMC Uitvoering van (een gedeelte van) de leerplichtfunctie voor de deelnemende regiogemeenten Preventieve en repressieve werkzaamheden sociale zaken voor de regiogemeenten (Sociale Recherche) Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten Participeren en waar mogelijk initiëren van acties op het gebied van samenwerking en shared services en het initiëren van projecten Coördineren en beheren van de uitvoering van Versis Ondersteuning van 6 gemeenten op het gebied van WMO/Jeugd Uitvoer (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de regiogemeenten.
Gewijzigde risico’s -
-
-
-
Totaal
12.985
14.593
een correctie op de facturatie.
Toelichting bij de tabel De financiële administratie is ingericht en uitgesplitst naar de verschillende teams/taakvelden. De uitsplitsing van de baten en lasten per programmaonderdeel in bovenstaande tabel sluit hierop aan. Het resultaat van programma 2 is als volgt opgebouwd.
21 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Opbouw resultaat Programma 2 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat
14.593 12.985 229 238 1.599
Het programma sluit met een overschot, omdat overeenkomstig BBV-voorschrift de overheadkosten niet meer bij de programma's worden opgenomen, maar (zonder toerekening aan taakvelden) centraal verantwoord worden bij programma 3 Algemene baten en lasten. De aan de uitvoering van programma 2 Contractgestuurde dienstverlenging toe te rekenen overhead komt in werkelijk uit op € 1.599.000 (begroot: € 915.000). Het grote verschil wordt veroorzaakt door de post Inburgering.
Successen in beeld Leerplicht en RMC In het jaar 2022 heeft Team Leerplicht het preventieve werken verder vormgegeven voor de deelnemende gemeenten (m.u.v. van gemeente West Maas en Waal). Zo zijn er op verschillende scholen nieuwe preventieve spreekuren opgezet en zijn verschillende scholen ook ‘zorgelijke geoorloofde’ afwezigheid gaan melden. Nog altijd is er een verzwaring van de casuïstiek gaande: veelal zijn de leerplichtambtenaren erg lang betrokken bij ogenschijnlijk eenvoudigere zaken. De gemeentelijke wijkteams staan onder druk om aan de (jeugd)hulpvraag te beantwoorden en er zijn wachtlijsten. Dit zorgt ook voor uitdagingen op het gebied van leerplicht, waar de verbinding met jeugdhulp centraal staat. In 2022 heeft Team Leerplicht ook veel te maken gehad met uitdagingen die de stroom van Oekraïense minderjarigen met zich meebracht. De leerplichtambtenaren hebben naast hun gebruikelijke taken, ook beleidsadvies gedaan aan de deelnemende gemeente over hoe om te gaan met deze doelgroep. Veel jongere stonden/staan op de wachtlijst voor een passende onderwijsplek. Vooral de Internationale Schakelklassen (ISK) staan onder druk. Dit leidde tot een toename van schoolverzuim (absoluut verzuim) waarbij de leerplichtambtenaren samen met het onderwijs- en zorgveld op zoek zijn gegaan naar goede (tussentijdse) oplossingen en/of maatwerktrajecten.
In 2022 heeft het RMC Voortijdig Schoolverlaten fors ingezet op preventie vanwege een toename in het aantal verzuimmeldingen en door een intensivering van verzuimtrajecten. Ook uitval van jongeren is in 2022 toegenomen. Daarbij is er spraken van complexere casuïstiek, zorgen over de mentale gezondheid bij jongeren en langere wachtlijsten in de zorg. De korte communicatielijnen en sluitende samenwerking met ketenpartners is belangrijk, met veel persoonlijke aandacht en maatwerktrajecten. Ook is het RMC vaker betrokken geweest in casussen als adviseur door scholen en Leerplicht. Dit betekent dat we soms verder zijn gegaan dan onze reguliere taak, maar wel met de juiste aandacht en regionale verbindingen. Verder zijn de maatregelen binnen het Regionaal Programma VSV 20212024 voortgezet, alle projecten zijn in 2022 geëvalueerd en er zijn een paar wijzigingen binnen het programma doorgevoerd. Deze wijzigingen
22 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
zijn er vooral op gericht om flexibel te kunnen zijn en beter en sneller in te kunnen spelen op ontwikkelingen en signalen binnen de regio. De lopende projecten zijn in vier actielijnen ondergebracht. Inzet en middelen kunnen binnen een actielijn nu meer flexibel worden ingezet. Samen met gemeenten, onderwijsinstellingen, Leerplicht en RMC Voortijdig Schoolverlaten werken we hierin nauw samen. Zo zijn we volop in de uitvoering van projecten als maatwerktrajecten voor intensievere en langere begeleiding, kwetsbare overstappen vanuit het v(s)o naar mbo, plusvoorziening voor jongeren die tijdelijk (te) overbelast zijn, een sluitende aanpak en doorlopende leerlijn, praktijkleren binnen de leerwerkbedrijven voor leerlingen mbo1 en mbo2 en vergroten van ouderbetrokkenheid in het onderwijs. Ook is in 2022 besloten om het project Actietafel Kwetsbare jongeren (t/m 2022 gefinancierd vanuit het Transformatiefonds) vanaf 2023 vanuit het vsv-programma te financieren. Het project heeft een grote regionale meerwaarde en wordt hierdoor voortgezet en uitgevoerd door het RMC in samenwerking met alle ketenpartners.
23 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Sociale Recherche Voor de Sociale Recherche was 2022 een bijzonder jaar. Een jaar met een terugloop in capaciteit, waarin gesproken is over de positionering en de toekomst. Desondanks zien we dat dit een minimale weerslag heeft gehad op de afhandeling van het aantal onderzoeken ten opzichte van 2021. Binnen de Sociale Recherche gaan we bewuster om met de inzet van onze expertise. Dit heeft geresulteerd in 30 afgeronde onderzoeken naar mogelijke fraude met bijstandsgelden. Het totaalbedrag aan fraude en besparing bedraagt € 228.905,-. Verder zijn er bij de Sociale Recherche in 2022 86 meldingen van vermoedelijke fraude met uitkeringsgelden binnengekomen. Na een eerste beoordeling bleek dat 27 meldingen onderzoekswaardig waren. De overgebleven meldingen zijn voor verdere afhandeling gedeeld met de ketenpartners, zoals Politie, Belastingdienst, UWV en andere gemeenten. De Sociale Recherche is voor de uitvoering van haar taak, de aanpak van fraude in het sociaal domein, altijd op zoek naar verbinding en samenwerking met ketenpartners binnen en buiten de Regio. In 2022 is er gezien de toezichthoudende functie binnen de Wmo en Jeugdwet verder geïnvesteerd in de verbinding met contractmanagement Wmo/Jeugd. Gezamenlijk zijn er contractgesprekken met zorgaanbieders gevoerd. Daarnaast is er gekeken naar de mogelijkheden van dataanalyse.
In totaal zijn er 4 (voor-)onderzoeken van mogelijke fraude/ondermijning afgerond en gerapporteerd aan de desbetreffende gemeenten.
Inkoopbureau: De ingezette ontwikkeling die is gestart in 2020 is ook in 2022 doorgezet. Samen met opdrachtgevers is begonnen met het zoeken naar mogelijkheden om de dienstverleningsafspraken te flexibiliseren. De facturatieafspraken zijn verder aangescherpt. De gezamenlijke inkoopkalender heeft meer vorm en inhoud gekregen al blijft het lastig goed zicht te krijgen op toekomstige aanbestedingsprocedures. De inzet van capaciteit heeft als gevolg hiervan gerichter kunnen plaatsvinden, al blijft hier ruimte voor verbetering.
24 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Versis Regio Rivierenland organiseert Versis namens en in samenwerking met de gemeenten. Wij beheren en monitoren de contracten met de uitvoerende (taxi- en regie-) bedrijven en verzorgen de financiële prognoses. In 2022 verzorgde Versis de uitvoering van het sociaal recreatief Wmo-vervoer voor 8 gemeenten en het leerlingen- en jeugdvervoer voor 5 gemeenten. Sinds 3 april 2022 is de provincie als mede-opdrachtgever uit onze regionale samenwerking gestapt. De daadwerkelijke kosten van het vervoer worden maandelijks doorbelast aan de gemeenten. Het vervoersvolume van vóór corona werd in 2022 niet behaald. Daarnaast zijn de gevolgen van personeelskrapte goed merkbaar, onder meer in de wachttijden in de spitsuren. In 2022 moest dan ook doorlopend naar een optimum worden gezocht in de inkoop van vervoerdiensten Enerzijds om het vervoer te bieden zoals afgesproken (tot 1 uur voor vertrek nog te reserveren), anderzijds het voorkomen dat voertuigen onnodig stilstaan. Het jaar 2022 heeft verder in het teken gestaan van de aanbesteding en de implementatie van nieuwe contracten die op 01-01-2023 in werking zijn getreden.
Uitvoering Wmo/Jeugd In 2022 is er binnen het domein Wmo/Jeugd veel gebeurd. Op basis van de door de gemeenten in 2021 vastgestelde inkoopstrategie is er door het team gewerkt aan het opstellen van een organisatieplan. Dit met als doel om vanuit de gedachte van een serviceorganisatie de in de inkoopstrategie beschreven doelen mede te realiseren. Hieraan gekoppeld is een project gestart voor de nieuwe contractering van zorgaanbieders en het opstellen van een hernieuwde dienstverleningsovereenkomst. Dit heeft veel inzet gevraagd van zowel gemeenten als Regio Rivierenland waarbij ook reguliere werkzaamheden doorgang moesten blijven vinden. In de begroting was rekening gehouden met benodigde extra capaciteit voor de hiervoor genoemde projecten. Als gevolg van enerzijds een uitgestelde termijn ten aanzien van de ingangsdatum van de zorgcontracten van 1-1-2023 naar 1-720231 en anderzijds vanwege een vertraagde beslissing met betrekking tot de hiervoor benodigde dienstverleningsovereenkomst 2 is de voorziene extra capaciteit pas later ingezet. Dit heef geleid tot het niet volledig uitputten van de budgetten in 2022.
1 Uitstel ivm een bezwaarprocedure in de aanbesteding Inkoop Wmo Jeugd 2023.
2
Ter doorontwikkeling van de werkwijze in de gemeentelijke samenwerking is besloten gebruik te maken van een transitie DVO.
25 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Uitvoering Wet Inburgering Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden. Regio Rivierenland heeft voor onze acht regiogemeenten opdracht gekregen om de begeleiding van de nieuwe inburgeraars op zich te nemen met een uitgebreide groep van partners. Snel werd duidelijk dat het oprichten van het team Inburgering moeilijk verliep, de nieuwe wet vergt landelijk veel inzet en daarmee was er een grote vraag naar personeel (en daarmee een tekort). Het eerste gedeelte van het jaar heeft in het teken gestaan van het opstarten en veel overleggen over de praktische invulling van alle werkzaamheden (‘wie doet nu exact wat en wanneer’). Dit gold zowel voor Regio Rivierenland, de gemeenten als de partners. In de loop van 2022 is overgegaan van een opstartfase naar een fase waarin verdere verbeteringen konden worden doorgevoerd. In de zomer van 2022 was er sprake van extra instroom van inburgeraars, waardoor de druk in uitvoering opliep. Het is de verwachting de verbeteren implementatiefase tot zeker het einde van 2023 zal gaan duren.
26 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Beleidsindicatoren De wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren binnen programma 2 Contractgestuurde dienstverlening hebben betrekking op vroegtijdig schoolverlaters en onderwijsverzuim. Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie MBO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2020-2021 Gemeente
Aantal deelnemers
VSV-ers
VSV-%
Landelijk VSV-%
Buren
722
18
2,49%
4,99%
Culemborg
648
26
4,01%
4,99%
Maasdriel
631
15
2,38%
4,99%
Neder-Betuwe
775
29
3,74%
4,99%
Tiel
1.151
58
5,04%
4,99%
West Betuwe
1.489
43
2,89%
4,99%
482
15
3,11%
4,99% 4,99%
West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
851
38
4,47%
6.749
242
3,59%
Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2020-2021). De cijfers over schooljaar 2021-2022 zijn op het moment van opstellen van de jaarstukken nog niet vrijgegeven.
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie VO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2020-2021 Gemeente
Aantal deelnemers
VSV-ers
VSV-%
Landelijk VSV-%
Buren
1.391
4
0,29%
0,47%
Culemborg
1.642
6
0,37%
0,47%
Maasdriel
1.308
2
0,15%
0,47%
Neder-Betuwe
1.473
2
0,14%
0,47%
Tiel
2.230
14
0,63%
0,47%
West Betuwe
3.122
12
0,38%
0,47%
West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
912
5
0,55%
0,47%
1.807
7
0,39%
0,47%
13.885
52
0,37%
Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2020-2021). De cijfers over schooljaar 2021-2022 zijn op het moment van opstellen van de jaarstukken nog niet vrijgegeven.
Bovenstaande beleidsindicatoren met betrekking tot vroegtijdig schoolverlaters geven het nettoresultaat weer van de uitvalscores. Overigens zeggen de indicatoren niets over de verrichte inspanningen om schooluitval te beperken.
27 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
De hierna opgenomen cijfers over schoolverzuim geven wél het effect van de verrichte inspanningen weer. Absoluut verzuim Realisatie schooljaar 2020-20201, leerlingen 5 t/m 17 jaar Absoluut verzuim Aantal Absoluut Gemeente per 1.000 leerlingen leerlingen verzuim 19,7 Buren 3.755 74 24,9 Neder-Betuw e 4.295 107 22,3 West Betuw e 7.769 173 25,0 West Maas en Waal 2.443 61 17,2 Zaltbommel 4.700 81 21,6 Totaal 22.962 496 Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO
Relatief verzuim Realisatie schooljaar 2020-2021, leerlingen 5 t/m 17 jaar Gemeente Buren Neder-Betuw e West Betuw e West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
Aantal leerlingen 3.755 4.295 7.769 2.443 4.700 22.962
Relatief verzuim Relatief per 1.000 leerlingen verzuim 180 47,9 184 42,8 417 53,7 99 40,5 273 58,1 1.153 50,2
Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO
De in bovenstaande overzichten opgenomen aantallen met betrekking tot absoluut en relatief verzuim sluiten aan op het jaarverslag, dat door Leerplicht is opgesteld. De cijfers geven de inspanningen weer die zijn gedaan op het gebied van verzuimcontrole en -reductie (verzuimpreventie, toezicht & handhaving). Uit de cijfers van het relatief verzuim blijkt, dat t.o.v. het vorige schooljaar 2020-2021 meer verzuim is opgespoord. De stijging in de cijfers van opgespoord verzuim is te verklaren en is overeenkomstig de verwachting.
Achtergronden bij dit programma Meer informatie over Contractgestuurde dienstverlening kunt u vinden op onze website www.regiorivierenland.nl
28 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Programma 3 – Algemene baten en lasten
Totaaloverzicht resultaten 2022 In dit programma worden de overheadkosten centraal begroot en verantwoord, die niet meer toegerekend worden aan taken/activiteiten. Alleen de kosten die een directe relatie hebben met het primaire proces worden aan de programma's toegerekend. Naast de overheadkosten worden binnen dit programma ook de resultaten uit Treasury en de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting begroot en verantwoord. Tot slot worden de rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de daarmee samenhangende opbrengst uit de erfpachtcanon in programma 3 Algemene baten en lasten begroot en verantwoord.
Programma onderdelen programma 3 Algemene baten en lasten A
Overhead
B
Treasury
C
Onvoorziene uitgaven
D
Vennootschapsbelasting
Programma 3 Bedragen x € 1.000
Taakveld 0.4 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het renteresultaat zoals opgenomen in taakveld 0.5 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het centrale budget voor onvoorziene uitgaven maakt deel uit van taakveld 0.8 ‘Overige baten en lasten’ uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het centraal begrote bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting wordt opgenomen in taakveld 0.9 ‘Vennootschapsbelasting’ uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.
Begroting 2022
Primitief Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat
Rekening 2022
Afwijking
t/m AB dec
2.405 265 2.14042.144154 0 1.990-
2.405 265 2.14042.144154 0 1.990-
2.541 252 2.28842.29277 0 2.215-
136 131480 148770 225-
V N N N N N
We hebben het afgelopen jaar meer kosten gemaakt voor de bedrijfsvoering van onze primaire organisatie, door de groei van onze gevraagde inzet voor de regio Rivierenland. Deze kosten worden gefinancierd uit de bijdrage voor overhead uit de dienstverleningsovereenkomst Inburgering.
29 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Overhead Vanaf het begrotingsjaar 2018 nemen we een apart overzicht van de kosten van de overhead op in de begroting en de jaarstukken (conform BBV-voorschrift). Overhead heeft betrekking op ondersteunende taken die niet direct dienstbaar zijn aan de externe klant of het externe product. De algemene definitie luidt als volgt: overhead heeft betrekking op alle kosten die samenhangen met de sturing en de ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. In onderstaand overzicht is een specificatie opgenomen van de overhead, waarbij voor het onderscheid naar de verschillende kostencomponenten aansluiting is gezocht bij de definitie en opsomming uit de Notitie Overhead van de BBV-commissie. De inrichting van onze administratie sluit hierop aan. Met onderstaand overzicht geven we inzicht in de kosten van onze bedrijfsvoering.
Op basis van de in bovenstaande tabel weergegeven verdeelsleutels bedraagt de gerealiseerde overhead voor Programma 1 Regionale samenwerking € 1.150.000 (begroot: € 1.075.000) en voor programma 2 Contractgestuurde dienstverlening € 1.599.000 (begroot: € 915.000). In onderstaand overzicht zijn de lasten gespecificeerd van overhead en apparaatskosten.
Specificatie Bedragen x € 1.000 Totaal lasten overhead Organisatiekosten uitvoeringsteams Contractgestuurde dienstverlening Organisatiekosten speerpunt- en beleidsondersteuning en projecten Totaal lasten Percentage van de totale lasten Bedrag per inwoner
30 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Overhead
Apparaatskosten
2.552
€
2.552 12% 10,26 €
2.552 3.195 1.083 6.830 32% 27,47
Treasury Volgens de gewijzigde BBV-voorschriften worden alle rentelasten en rentebaten begroot en verantwoord op het taakveld Treasury. In de paragraaf Financiering is een renteschema opgenomen, dat inzicht geeft in de rentebaten, rentelasten en het begrote renteresultaat. Het saldo en de samenstelling van het resultaat uit treasury is in onderstaand overzicht samengevat.
Specificatie Bedragen x € 1.000
Treasury
Rentelasten externe financiering (BNG-leningen) Rentebaten Saldo van baten en lasten Af: toerekening rente aan gronden die in erfpacht zijn uitgegeven (projectfinanciering) Totaal van de aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (o.b.v. renteomslagpercentage van 1,5%) Resultaat taakveld 0.5 Treasury (voordelig)
2 28 262 2812 41
Onvoorziene uitgaven In de begroting 2022 is een centraal budget voor onvoorziene uitgaven opgenomen van € 10.000. Het budget is in 2022 niet ingezet.
Vennootschapsbelasting Regio Rivierenland is vanaf 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Bij de taken die als ondernemersactiviteit worden aangemerkt moet over de behaalde (fiscale) winst vennootschapsbelasting worden afgedragen, tenzij één van de in de wet opgenomen vrijstellingen van toepassing is.
Achtergronden bij dit programma Meer informatie is te vinden op onze website.
31 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Zijn er nieuwe of gewijzigde risico’s? -
-
-
Bij Contractgestuurde dienstverlening werken we met dienstverleningsovereenkomsten. Aan het werken met dienstverleningsovereenkomsten zijn financiële risico's verbonden. De financiële risico's en eventuele tekorten bij de uitvoering van taken voor gemeenten kunnen worden opgevangen door inzet van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening. In het verleden is een integrale inventarisatie uitgevoerd van de financiële risico's, waarbij tevens een koppeling is gelegd met de saldi van reserves en voorzieningen. De in de balans opgenomen algemene reserve van € 474.000 wordt voldoende geacht voor het afdekken van de financiële risico's. In aanvulling op de uitgevoerde risico-inventarisatie is een vervolgonderzoek uitgevoerd, specifiek gericht op frauderisico's. Frauderisico’s kunnen (latent) aanwezig zijn zowel op het gebied van onttrekking van geld of goederen aan de organisatie als ook met betrekking tot de financiële verantwoording. Doel van de frauderisico-analyse is vast te stellen hoe het staat met de kwaliteit van beheersing van frauderisico's. Er functioneren voldoende controle- en beheersingsmaatregelen binnen het Regiokantoor van Regio Rivierenland en de frauderisico's worden als ‘laag’ gekwalificeerd.
Toelichting op het begrip weerstandsvermogen en Risicobeheersing Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de benodigde weerstandscapaciteit – de ingeschatte risico’s – en de beschikbare weerstandscapaciteit – de middelen die beschikbaar zijn om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen wordt gevormd door de aanwezige middelen om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen. Het gaat bij het weerstandsvermogen met name om risico’s die niet via verzekeringen of voorzieningen kunnen worden ondervangen. In onderstaand schema is dit weergegeven: Bekende risico’s
Beschikbare middelen
Benodigde weerstandscapaciteit
Beschikbare weerstandscapaciteit
Weerstandsvermogen
De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door: - de verwachte impact van de aanwezige risico’s; - de gewenste mate van zekerheid dat de risico’s kunnen worden opgevangen; - de mate waarin de risico’s al op andere wijze zijn afgedekt. De beschikbare weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen en mogelijkheden waarover de regio kan beschikken om eventueel optredende niet begrote kosten af te dekken, zonder invloed op de uitvoering van taken. De middelen die we tot de beschikbare weerstandscapaciteit rekenen zijn: - de vrije aanwendbare reserves; - de stille reserves; - de post onvoorzien in de begroting.
32 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Beleid omtrent weerstandscapaciteit Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling die taken uitvoert in opdracht van acht gemeenten. Het weerstandsvermogen van de regio wordt gevormd door het weerstandsvermogen van de afzonderlijke gemeenten. Niettemin zijn er redenen om ook binnen de Regio financiële weerstand op te bouwen. Op grond van wettelijke voorschriften is de regio verplicht voorzieningen te vormen voor kwantificeerbare risico’s, verplichtingen en verliezen. Daarnaast is het wenselijk om voor bepaalde activiteiten een reserve te hebben om te voorkomen dat bedrijfsresultaten en onvoorziene omstandigheden grote afwijkingen veroorzaken in de jaarlijks geraamde gemeentelijke bijdragen en tarieven. De afgelopen jaren is de vaste gemeentelijke bijdrage van de gemeenten deels omgezet naar dienstverleningsovereenkomsten. Het leveren van maatwerk en flexibiliteit heeft als nadeel dat er meer (financiële) risico’s in de bedrijfsvoering ontstaan. Om deze risico’s op te kunnen vangen heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de vorming van reserves.
Overzicht van weerstandscapaciteit en risico’s bij de verschillende programma's Om het inzicht te versterken in de bestaande en toekomstige financiële risico's en de mate waarin deze zijn afgedekt door reserves heeft het Regiokantoor in het verleden een onderzoeksrapport ‘Risico's bij Regio Rivierenland’ op laten stellen. In algemene zin kan gesteld worden dat er geen (grote) risico's zijn bij het Regiokantoor die om directe aanpassing in de bedrijfsvoering vragen. Toelichting bij de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening Voor het opvangen van tekorten (en overige financiële risico's) bij de uitvoering van contractactiviteiten (programma 2 Contractgestuurde dienstverlening) is een risicoreserve gevormd. Deze reserve is bedoeld om tegenvallende resultaten en/of wegvallende vraag op flexibele taken op te kunnen vangen. Een reserve van maximaal 30% van de totale uitgaven bij Contractgestuurde dienstverlening wordt voldoende geacht om de bedrijfsvoeringrisico’s op te kunnen vangen (Besluit van het Algemeen Bestuur uit april 2011). De flexibele taken van Contractgestuurde dienstverlening bevatten risico’s voor Regio Rivierenland, waarbij te denken valt aan ziekte en inhuur van personeel en fluctuaties in de vraag naar diensten/producten. Ook zijn er risico’s op het gebied van vraag en aanbod. Hiertegenover staat dat de gemeenten betalen voor de gevraagde diensten.
In het uiterste geval zijn gemeenten als eigenaar van de Regio Rivierenland verantwoordelijk voor tekorten die niet kunnen worden gedekt uit de gevormde reserves.
33 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2022 REGIO RIVIERENLAND
Maatregelen op het gebied van risicobeheersing en risicomanagement We hebben verzekeringen afgesloten voor onze eigendommen en voor het personeel. We hebben verzekeringen op het gebied van brand/opstal + inventaris/goederen, computerverzekering, aansprakelijkheid, rechtsbijstand, fraude & beroving en goed werkgeverschap. Eventuele financiële risico's en kosten van schades kunnen veelal via verzekeringspolissen worden gedekt. De werkorganisatie en de werkprocessen zijn zodanig ingericht, dat voldoende (controle-) procedures en beheersmaatregelen functioneren om financiële risico's en frauderisico's te voorkomen of in ieder geval te beperken. We werken met (meerjarige) contracten, bijvoorbeeld op het gebied van huisvesting/onderhoud om de risico's ten aanzien financiële verplichtingen te reduceren. Ook voor de inkomsten geldt, dat we contractafspraken maken met onze klanten (bijvoorbeeld via dienstverleningsovereenkomsten). Het beheer van subsidiegelden en de bewaking van subsidievoorwaarden en -verplichtingen is voldoende ingebed in de organisatie. Ten aanzien van de geldmiddelen wordt opgemerkt dat de organisatie geen eigen kas heeft. Alle geldstromen lopen via de bank, waardoor geen risico's bestaan ten aanzien van vervreemding of verduistering van kasgelden.
De banktegoeden zijn ondergebracht bij de schatkist, waardoor ook ten aanzien van het onrechtmatig gebruik van banktegoeden de financiële risico's grotendeels zijn afgedicht, omdat voor het ontvreemden van gelden extra stappen ondernomen moeten worden. Bovendien zijn in het proces van bankbetalingen meerdere controlestappen aangebracht. Voor wat betreft de gemeentelijke bijdrage zijn in de Regeling Regio Rivierenland bepalingen opgenomen, waardoor financiële risico's worden beperkt, in ieder geval voor de korte termijn.
Financiële kengetallen Op 15 mei 2015 is een besluit tot wijziging van het BBV vastgesteld. Deze wijziging heeft betrekking op het opnemen van een uniforme set financiële kengetallen in de begroting, waaronder de volgende, die relevant en toepasselijk zijn voor Regio Rivierenland: - netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; - solvabiliteitsratio; - structurele exploitatieruimte. Kengetallen zijn momentopnamen. Gewijzigde omstandigheden kunnen een behoorlijk effect hebben op de ratio's met betrekking tot onze liquiditeits- en solvabiliteitspositie en de uitkomsten van de exploitatie. In deze paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing is een opsomming gegeven van een aantal financiële risico's, die hun impact kunnen hebben op onze financiële positie en de uitkomsten van de berekende kengetallen. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de (ontwikkeling van de) financiële positie. De uniforme kengetallen bieden de mogelijkheid om onderling cijfers te vergelijken. Daarmee dragen deze kengetallen bij aan de controlerende en kaderstellende rol van het bestuur. Hierna nemen wij de kengetallen op, die verplicht in de programmaverantwoording moeten worden opgenomen.