Bijlage 2. Afweging inzet algemene reserve en keuze voor kapitaallasten
Tekst van het document
Afweging inzet algemene reserve en keuze voor kapitaallasten De algemene reserve kan op 3 verschillende manieren worden ingezet: 1. Dekking kapitaallasten Voor de dekking van kapitaallasten van investeringen kan een specifieke reserve worden gevormd. De jaarlijkse onttrekking uit deze reserve wordt beschouwd als een structureel dekkingsmiddel, omdat deze gedurende de volledige afschrijvingsperiode van de investering beschikbaar blijft. 2. Inzet surplus algemene reserve als structureel dekkingsmiddel Gemeenten mogen het surplus van de algemene reserve, het deel van de reserve zonder specifieke bestemming, gebruiken voor het dekken van structurele lasten. Van dit vrij besteedbare surplus mag maximaal 10% worden ingezet voor structurele lasten. Dit is alleen toegestaan wanneer de solvabiliteit1 van de gemeente 20% of hoger is en blijft, en het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder voldoende is op basis van een actuele en volledige risico-inventarisatie. 3. Incidentele uitgaven De algemene reserve kan worden ingezet om eenmalige uitgaven te dekken. Bijvoorbeeld voor projecten of eenmalige investeringen. Dit betreft geen structurele dekking, maar tijdelijke inzet van middelen.
Waarom kiezen voor dekking van kapitaallasten? De grootste financiële uitdaging voor de gemeente is het structureel sluitend krijgen van de begroting. Het inzetten van de algemene reserve voor incidentele uitgaven draagt niet bij aan een structurele verbetering. Het inzetten van het surplus van de algemene reserve als structureel dekkingsmiddel kan ervoor zorgen dat het eerste begrotingsjaar sluitend wordt. Het voordeel hiervan is dat mogelijke ombuigingen kunnen worden uitgesteld. Tegelijkertijd wordt het probleem daarmee doorgeschoven naar de jaren daarna, waardoor geen sprake is van een structurele oplossing. Door kapitaallasten te dekken ontstaat wél een structureel voordeel in de begroting. In het geval van het IKC betreft dit een periode van 40 jaar.
Waarom de kapitaallasten IKC Beneden-Leeuwen dekken? In het meerjareninvesteringsplan (MIP) is in totaal circa € 30 miljoen aan investeringen opgenomen. Bij de keuze voor inzet van de reserve is gekeken naar de omvang van de investering, de looptijd en het jaar van realisatie. Door te kiezen voor een investering van € 7,2 miljoen komt de weerstandsratio uit op 1,57. Daarmee bevindt de gemeente zich in het midden van de door uw raad voorgestelde kaders. Het IKC heeft, gezien de omvang van de investering, een relatief korte looptijd van 40 jaar. Hierdoor is het jaarlijkse structurele voordeel groter dan bij investeringen met een langere looptijd, zoals 60 jaar. Daarnaast wordt het IKC als eerste grote investering gerealiseerd, waardoor het financiële voordeel relatief snel zichtbaar wordt en niet te ver in de toekomst ligt.
1
Solvabiliteit is de verhouding tussen het eigen vermogen en het totale vermogen van de gemeente. Hoe hoger het percentage, hoe meer eigen middelen de gemeente heeft en hoe minder afhankelijk zij is van leningen.
Toelichting ratio’s Weerstandsratio Het weerstandsvermogen van de gemeente is de financiële buffer die de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen zonder direct in de problemen te komen. De algemene reserve is de grootste factor binnen het weerstandsvermogen. De weerstandsratio is de verhouding tussen dat weerstandsvermogens en de risico’s die de gemeente loopt, uitgedrukt in geld. Hoe hoger de weerstandsratio, hoe makkelijker de gemeente haar risico’s op kan vangen. De weerstandsratio wordt als volgt berekend: Ratio weerstandsvermogen =
Beschikbare weerstandscapaciteit
Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de uitgangspunten uit de begroting 2026 ziet de weerstandsratio na verwerking van het voorstel er als volgt: Werkelijk
Begroting
Raming
2024
2025
2026
€ 1.719.637 € 13.502.170
€ 1.876.000 € 10.401.915
€ 2.235.000 € 7.852.000
€ 20.380.718
€ 17.905.915
€ 16.792.000
structureel (4 x in berekening)
€ 2.278.000
€ 2.061.000
€ 2.560.000
incidenteel (1 x in berekening) Benodigde capaciteit
€ 463.000 € 9.575.000
€ 724.000 € 8.968.000
€ 464.000 €10.704.000
2,13
2,00
1,57
Ratio weerstandsvermogen ratio = beschikbare capaciteit / benodigde capaciteit de capaciteit in bovenstaande formule = (4*structureel + 1*incidenteel) Beschikbare capaciteit structureel (4 x in berekening) incidenteel (1 x in berekening) Beschikbare capaciteit Benodigde capaciteit
Weerstandsratio
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft aan welk deel van het totale vermogen wordt gefinancierd met eigen vermogen in plaats van met vreemd vermogen. Hoe hoger het percentage, hoe sterker de financiële positie en hoe beter de organisatie in staat is om verplichtingen en tegenvallers op te vangen. De solvabiliteitsratio verandert in de eerste jaren nauwelijks. De onttrekking uit de algemene reserve voor het IKC Beneden-Leeuwen wordt omgezet in een bestemmingsreserve. Hierdoor blijven zowel het eigen vermogen als het totaal vermogen gelijk. Alleen de jaarlijkse onttrekking van € 181.362 heeft invloed op het percentage. In onderstaande tabel is de solvabiliteitsratio weergegeven voor de komende jaren: Werkelijk
Actueel
Raming
Raming
Raming
Raming
Financiële kengetallen
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Solvabiliteitsratio
29%
26%
24%
19%
16%
16%