Bijlage 2.2 Brief 6 verenigingen inzake inzameling oud papier

Gemeente West Maas en Waal T.a.v. de gemeenteraad Postbus 1 6658 ZG Beneden–Leeuwen Per email: raad@westmaasenwaal.nl

Wamel, 10 juli 2023 Onderwerp: Oud papier, Avri-besluit

L.S., Op 16 februari 2023 heeft het algemeen bestuur van de Avri het besluit genomen om in het vierde kwartaal van 2023 een definitief besluit te nemen om per 1 januari 2024 de samenwerking met de papier-ophalende organisaties in haar verzorgingsgebied te beëindigen. Namens de gemeente West Maas en Waal heeft wethouder dhr. F. van Gelder, in zijn hoedanigheid als lid van het algemeen bestuur van Avri, dit besluit ondersteund. Ondertekenende besturen van de papier-ophalende organisaties in West Maas en Waal kunnen zich niet verenigen met bovengenoemd eenzijdige besluit van de Avri. Naar onze mening heeft de Avri haar besluit op lichtvaardige (en deels onjuiste gronden) genomen. Onze verworven rechten worden niet gerespecteerd en er wordt onvoldoende rekening gehouden met de zware financiële consequenties voor onze organisaties. Het verlies van inkomsten uit het ophalen van oud papier bedreigt het voortbestaan van onze organisaties, waardoor wij onze huidige maatschappelijke rol niet meer kunnen vervullen. Op korte en langere termijn worden hierdoor de inwoners van de gemeente de dupe van. Om ons voortbestaan te bestendigen, is het voor onze organisaties cruciaal om de opbrengsten van het ophalen van oud papier te behouden. Dat kan ofwel via het continueren van het ophalen van papier, ofwel door middel van adequate alternatieven.

Graag doen wij een beroep op de raad om ons hierbij te helpen. Hierbij verzoeken wij uw Raad formeel tot het op korte termijn nemen van een van de volgende twee besluiten met de navolgende strekking: A. Alles in het werk te stellen om het voorgenomen besluit van het algemeen bestuur van de Avri tot beëindiging van de samenwerking met de papier-ophalende organisaties op te schorten; ten einde de Avri en deze organisaties in onderling overleg tot een vernieuwde samenwerking te laten komen, die recht doet aan de wederzijdse belangen. B. Indien besluit A niet bereikt wordt: alles in het werk te stellen om de papier-ophalende organisaties een adequaat alternatief te bieden, op basis waarvan hun bestaansrecht behouden blijft. Hieronder lichten wij onze overwegingen en argumenten nader toe. We hebben deze doorlopend genummerd en in drie clusters opgesplitst: historie en verworven rechten, argumenten Avri en alternatieve werkzaamheden.

• Historie en verworven rechten 1. Sinds meer dan 40 jaar wordt het oud papier in de dorpen en buurtschappen van de huidige gemeente West Maas en Waal door ons met vrijwilligers ingezameld en opgehaald. Met onze inzet en activiteiten hebben wij in een zeer vroeg stadium al een bijdrage geleverd aan afvalscheiding, recycling, leefbaarheid en sociale cohesie. De vrijwilligers zijn vertrouwd met en worden gewaardeerd door de gemeenschap en hebben bij onze inwoners draagvlak gecreëerd voor het gescheiden inzamelen van het oud papier. Het inzamelen en ophalen van oud papier vertegenwoordigt een bestendige waarde in het economisch verkeer. De papier-ophalende organisaties hebben in de loop der vele jaren een verworven recht in dezen opgebouwd. 2. Vanwege wetswijzigingen eind jaren ’90 wordt het oud papier door ons sinds 1999 opgehaald in samenwerking met de Avri. Verrekening vindt plaats volgens een door de Avri geïnitieerd gezamenlijk vergoedingsmodel per aansluiting en niet meer per kilo ingezameld papier. De toenmalige gemeenteraden hebben op deze wijze besloten organisatorische invulling te geven aan hun wettelijke taken en bevoegdheden inzake afvalstoffen. Hiermee hebben ze de verworven rechten van de papier-ophalende organisaties erkend en gewaarborgd. • Argumenten Avri 3.

Op 23 februari 2023 zijn alle papier-ophalende organisaties door de Avri op een bijeenkomst te Geldermalsen nader ingelicht omtrent haar motieven en de vervolgstappen. Het algemeen bestuur van de Avri, bestaande uit de 8 wethouders van de aangesloten gemeenten, heeft besloten, dat deze gemeenten alternatieven gaan onderzoeken om de papier-ophalende organisaties te compenseren. De Avri heeft een notitie “Samenwerking met verenigingen, kerken en andere maatschappelijke organisaties” geschreven en gepresenteerd. 4. Sinds 2015 is de Avri in overleg met de papier-ophalende organisaties om alternatieven te bedenken voor het ophalen van oud papier door vrijwilligers (zie door het volgende cluster). De argumenten waren enerzijds, dat het voor de Avri organisatorisch “lastig” zou zijn om met vrijwilligers te werken en anderzijds werd gesteld, dat het niet meer economisch rendabel zou zijn om met vrijwilligers in de avonduren papier op te halen. De Avri stelde niet voldoende personeel en voertuigen te hebben om volgens de arbeidstijden- en rijtijdenwet het werk met vrijwilligers te doen, waardoor ze zijladers in zijn gaan zetten om daarmee gedeelten van de routes te rijden, die de papier-ophalende organisaties normaal doen. Er zijn in de periode 2015-2020 vele alternatieven onderzocht, waarvan enkele in proeven en pilots zijn uitgevoerd en getest.

Deze waren om diverse redenen geen succes. 5. Tot verbazing van de meeste aanwezigen haalde de Avri tijdens de bijeenkomst op 23 februari 2023 ineens een nieuw argument aan als basis voor het opzeggen van de huidige papierregeling: de veiligheid van de vrijwilligers zou door de Avri niet meer gegarandeerd kunnen worden. Dit argument wordt niet tot nauwelijks onderbouwd. Incidenten in het Avri-verzorgingsgebied hebben zich niet noemenswaardig voorgedaan. Een enkel praktijkvoorbeeld elders wordt wel genoemd, maar of de omstandigheden van dat geval vergelijkbaar zijn met het werk door vrijwilligers met de Avri is onbekend. Het inzamelen van oud papier door vrijwilligers met de Avri gebeurt al bijna 25 jaar op een veilige manier door ervaren krachten. De papierophalende organisaties nemen deel aan de veiligheidsinstructies (recentelijk nog in februari 2023). Samen met ondersteuning van de Avri zijn de veiligheidsvoorwaarden geborgd.

6.

7.

8.

Het economische argument van de Avri mist rechtsgrond. Het door de Avri toeeigenen van alle inkomsten uit het ophalen en inzamelen van oud papier is wederrechtelijk en brengt de papier-ophalende organisaties grote schade toe (zie sub 1). Wij distantiëren ons nadrukkelijk van de suggestie door de Avri, dat het ophalen van oud papier door onze organisaties een oneigenlijke vorm van subsidie is. Onze inkomsten uit het ophalen van oud papier zijn géén subsidie, maar een vorm van “loon naar werk”; werk met een economische waarde. Voorts stelt de Avri, dat niet zij maar de gemeenten verantwoordelijk zijn voor subsidies aan organisaties binnen haar grondgebied. Deze stelling moge juist zijn, maar is in dezen niet relevant, want er is geen sprake van subsidie (zie sub 7.) Tot slot stelt de Avri, dat andere organisaties die geen oud papier ophalen door de huidige regeling benadeeld zouden worden. Met deze laatste stelling gaat Avri volledig voorbij aan de historie en de verworven rechten van onze organisaties (zie sub 2). Avri erkent hiermee ook niet de bedreiging van het bestaansrecht van (een deel van) de papier-ophalende organisaties indien het oud papier ophalen stopt.

• Alternatieve werkzaamheden 9. Op 6 maart 2023 heeft op het gemeentehuis te Beneden-Leeuwen een voorlichtingsavond plaatsgevonden. Wethouder Dhr. Van Gelder en medewerker dhr. H. Henderton hebben de papier-ophalende organisaties in de gemeente West Maas en Waal nader bijgepraat over de inhoud en de voortgang van het Avri-besluit en de mogelijke alternatieven voor het inzamelen van oud papier. 10. De wethouder heeft aangegeven dat de mogelijke alternatieve werkzaamheden niet vergelijkbaar kunnen en zullen zijn met het ophalen van oud papier. Niet vergelijkbaar in de zin van financiële opbrengst, tijdinzet en bestendigheid voor de toekomst. Wel heeft de wethouder onderkend, dat het wegvallen van de inkomsten uit het ophalen van oud papier voor de betreffende organisaties een zeer zware financiële aderlating is. Tot slot heeft de wethouder aangegeven dat er momenteel geen budget beschikbaar is in de begroting van de gemeente die kosten voor alternatieven voor het ophalen van oud papier kunnen bekostigen. Garantie dat daar in de toekomst budget voor vrijgemaakt wordt, kon de wethouder ook niet geven. 11. Mede gelet op de ervaring met de tot nu toe geboden alternatieve projecten en werkzaamheden met de Avri (zie sub 4), verwachten wij niet, dat de alternatieve werkzaamheden, die de gemeenten nu moeten gaan uitwerken, het beoogde doel zullen bereiken.

Deelname aan “Waaljutten” leverde bijvoorbeeld 250 euro op, maar daarvoor waren minimaal 10 leden 2 dagdelen van 4 uur nodig. In 2023 is “Waaljutten” vervangen door “Polderjutten”, maar doordat andere verenigingen voorrang kregen was er geen (of te weinig) ruimte om papier-ophalende organisaties deel te laten nemen. Dit onderschrijft dat het niet realistisch te verwachten is, dat er voldoende alternatieven zullen komen die de inkomsten van het ophalen van oud papier kunnen compenseren. Bovenstaande zorg wordt ook door papier-ophalende organisaties in de andere gemeenten van het verzorgingsgebied van de Avri gedeeld. Het verzoek dat wij nu aan u doen is ook aan de raden van de andere gemeenten gestuurd.

Wij hopen u met bovenstaande te hebben overtuigd dat het voorgenomen besluit van het algemeen bestuur van de Avri om per 1 januari 2024 de samenwerking met de papierophalende organisaties in haar verzorgingsgebied eenzijdig te beëindigen, een bedreiging is voor het voortbestaan van onze organisaties. De vraag of een dergelijk besluit rechtmatig is, en de toets der algemene beginselen van behoorlijk bestuur kan doorstaan, laten we graag aan u over. We doen in elk geval graag een beroep op de raad om ons adequaat te helpen om het voortbestaan van onze verenigingen te waarborgen.

Uiteraard zijn wij immer bereid tot het verstrekken van nadere toelichtingen. Uw reactie zien wij met grote belangstelling tegemoet.

Hoogachtend,

Bestuur Corsoclub Maas en Waal (Beneden-Leeuwen), Bestuur Fanfare en Drumband St. Lambertus (Alphen), Bestuur Harmonie Koningin Wilhelmina (Wamel), Bestuur Muziekvereniging Koning Willem III (Beneden-Leeuwen), Bestuur Muziekvereniging Prins Willem Alexander (Appeltern), en Bestuur Muziekvereniging St. Barbara (Dreumel)

voor dezen, Renske van Enschot Voorzitter Harmonie Koningin Wilhelmina Correspondentieadres: secretaris@harmonie-wamel.nl