Bijlage 2.1 Reactienota zienswijzen kaderbrief 2026

1. Robuustheid ODR De ODR moet per 1 april 2026 voldoen aan de landelijke robuustheidscriteria. Om te voldoen aan deze criteria moet de omzet op het valk van de milieutaken worden verhoogd. Wij onderschrijven de uitvoering van het huidige plan van aanpak waarbij wordt gezocht naar het toevoegen van bestaande en toekomstige milieutaken aan het werkpakket van de ODR. Waar mogelijk kan dit leiden tot kosten efficiëntie en het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening. De landelijke en provinciale trend waarbij wordt ingezet op schaalvergroting heeft mogelijkerwijs grote invloed op de nabijheid van de dienstverlening. Juist deze nabijheid is voor ons van groot belang. De uitvoering van het plan van aanpak brengt de nodige uitdagingen met zich mee, mede gezien de vraag om besparingen. Dit is voor ons dan ook een punt van zorg.

1. Robuustheid ODR ODR herkent en erkent dat de financiële uitdagingen bij gemeenten en de robuustheidseisen met elkaar op gespannen voet staan. Uitbreiding van de taken op gebied van milieu en ombuigingen lijken te botsen. Het is de bedoeling om producten of diensten te ontwikkelen die meerwaarde hebben voor de gemeente, bijdragen aan een efficiënter, effectiever of goedkoper realiseren van de doelen en ambities van de gemeente. Door bundeling van taken kan meer efficiency en/of financieel voordeel voor de gemeente worden behaald. ODR is er van overtuigd dat er voldoende kansen liggen om met de taakuitbreiding met deze (financiële) meerwaarde voor gemeenten, de robuustheidseisen te behalen.

2. Datagedreven werken en business intelligence De structurele inzet op datagedreven werken en business intelligence draagt bij aan de robuustheid van de ODR. De investeringen kunnen voor zowel gemeente als ODR leiden tot een efficiëntere inzet van de VTH-instrumenten. We zijn benieuwd naar de verdere uitwerking van deze plannen en de mogelijke voordelen voor de werkzaamheden van de gemeente. We vragen om dit in beeld te brengen bij de conceptbegroting 2026.

2. Datagedreven werken en business intelligence ODR investeert per 2025 in bemensing, architectuur en tooling. Dit doen wij op basis van onze roadmap Business Intelligence. De voornaamste aandachtspunten voor 2025 en 2026 zijn risico gestuurd toezicht en het verder optimaliseren van ons inrichtingenbestand. Hiermee kunnen we de gemeenten kwalitatief goed adviseren en werkzaamheden gerichter uitvoeren. We bouwen in het eerste jaar bewust op met basale inzet van bemensing met verstand van zaken op inhuurbasis, de

De door West-Betuwe aangegeven incidentele projecten 2025 worden als incidentele kosten opgenomen in de begroting.

De actualisatie van dit beleid kost – vanwege de zorgvuldigheid en besluitvorming binnen gemeenten en provincie – ongeveer een jaar. Dat betekent dat het niet mogelijk is voor de ontwerpbegroting 2026 (maart-april in procedure) al scenario’s hiervoor opgesteld te hebben. De 1,5%-3% is in de ontwerpbegroting dan ook opgenomen als “taakstelling”. Waarbij later deze taakstelling zal worden geconcretiseerd in de nog op te stellen werkprogramma’s 2026 aan de hand van het geactualiseerde regionale uitvoeringsbeleid VTH. Reactie per punt:

implementatie van de benodigde tooling en aandacht voor de meest relevante sturingsvraagstukken van dit moment. Op basis hiervan bepalen we de juiste vervolgstappen voor de hierop volgende jaren. 3. Omgevingswet & WKB Sinds 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) van kracht. Het afgelopen jaar stond dan ook in het teken van de implementatie van deze wetten. De komende jaren gaat deze implementatiefase door het maken van het omgevingsplan en het actualiseren van beleid bij de gemeente. Gezien de belangrijke rol van de ODR in de beleidscyclus van de omgevingswet (uitvoering en terugkoppeling) is een goede onderlinge samenwerking essentieel. We vragen dan ook om een goede monitoring van de uitvoering en tijdige evaluaties.

3. Omgevingswet & Wkb De implementatie van de Omgevingswet bij Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) verloopt voorspoedig. Dit betekent niet dat we er al zijn en alles goed gaat, maar we zijn wel op de goede weg. Begin 2025 is met de gemeentelijke partners en de ketenpartners de eerste periode werken onder de Omgevingswet geëvalueerd. In deze sessie zijn per gemeente het aantal zaken, zaaktypen, afhandelstatussen, etc. gepresenteerd. De gemeentelijke partners hebben aangegeven behoefte te hebben aan inzicht in het aantal en type binnengekomen zaken/aanvragen. Deze gegevens zijn in 2024 in de regieoverleggen (elke zes weken) gegeven. Voor 2025 willen we dit automatiseren zodat de partners op elk moment inzicht in de actuele cijfers kunnen krijgen. Deze monitoring op data bestrijkt twee gebieden. Enerzijds data die gebruikt kan worden voor de interne gemeentelijke organisaties (denk hierbij aan het informeren van de Raad), anderzijds data die gebruikt kan worden voor het invullen van de VNG monitor Omgevingswet.

Vanaf 1 juli 2025 gaat de Wkb ook gelden voor verbouwingen. De uitbreiding van de wet heeft gevolgen voor het takenpakket en de werkzaamheden van de ODR. De invoering van de Wkb verloopt tot nu toe moeizaam. Deze ontwikkeling brengt dan ook de nodige zorgen met zich mee.

De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) verplaatst o.a. de toetsing aan de bouwtechnische eisen van een bouwwerk van de gemeente/ omgevingsdienst naar een onafhankelijke partij, de zogenoemde kwaliteitsborger. Dit geldt niet direct voor alle bouwwerken, maar gaat in fases. De eerste fase voor de nieuwe bouwwerken in gevolg klasse 1, zoals eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden is ingegaan vanaf 1 januari 2024. Met als doel de kwaliteit in de bouw beter te borgen. Het invoeren van de volgende fase voor verbouw zal niet ingaan op 1 juli 2025, omdat er nog onvoldoende positieve ervaringen zijn of de wet functioneert in de praktijk. Zie berichten hierover in onder andere Binnenlands Bestuur. In 2026 hebben we voor nieuwbouw gevolg klasse 1 voornamelijk nog procedures lopen onder de Wkb en niet meer onder de Wabo en is het proces geheel geoptimaliseerd. Er zal voor het einde 2026 een evaluatie plaatvinden naar de regels voor kwaliteitsborging. Dan zal er ook duidelijkheid komen over de wet en hoe we hierop verder kunnen acteren. Wij zullen dit nauwlettend in de gaten houden.

4. Financiële kaders De financiële kaders zijn onveranderd en worden juist toegepast. Voor het extra gevraagde budget voor datagedreven werken zien we graag een uitgewerkte notitie, waarin aan ons wordt uitgelegd wat dit voor de werkzaamheden van ODR betekent en hoe dit kan bijdragen aan ons als individuele gemeente.

4. Financiële kaders Zie onze reactie onder 2.

De gemeentelijke financiën komen de komende jaren onder druk te staan, met als gevolg begrenzingen van financiële middelen. Dat zal zijn invloed gaan hebben op de gemeentelijke ambities, maar ook op de ambities die we via de gemeenschappelijke regeling in gezamenlijkheid hebben. Provincie Gelderland Nog niet ontvangen

N.v.t.