Bijlage 1. Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Datum raadsbehandeling: 3 juli 2025
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Aanbieding aan de gemeenteraad ...................................................................................................... 4 Vaststellingsbesluit .............................................................................................................................. 7 Leeswijzer ............................................................................................................................................ 8 JAARVERSLAG .................................................................................................................................... 11 Deel 1 - Programmaverantwoording ..................................................................................................... 12 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ................................................................................... 13 Programma 2 - Maatschappelijke zaken ........................................................................................... 21 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ...............................................................................................
30 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid .................................................................................... 39 Programma 5 - Bedrijfsvoering .......................................................................................................... 43 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................. 52 Recapitulatie van baten en lasten ..................................................................................................... 54 Deel 2 - Paragrafen ............................................................................................................................... 55 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................... 56 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................... 67 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................... 77 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................... 83 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................
88 Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................................... 100 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................... 108 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................................. 114 JAARREKENING ................................................................................................................................. 115 Deel 3 - Financiën ............................................................................................................................... 116 Toelichting balans ................................................................................................................................ 119 Toelichting programmarekening .......................................................................................................... 135 Programma 1 - Wonen, werken en recreëren ..................................................................................... 138 Programma 2 - Maatschappelijke zaken .............................................................................................
141 Programma 3 - Fysieke leefomgeving ................................................................................................. 146 Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid ...................................................................................... 148 Programma 5 - Bedrijfsvoering ............................................................................................................ 150 Algemene dekkingsmiddelen............................................................................................................... 154 Overzicht van incidentele lasten en baten ........................................................................................... 156 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .............................................. 159 Informatie Wet normering bezoldiging topfunctionarissen .................................................................. 160 Deel 4 - Bijlagen .................................................................................................................................. 161 Bijlage 1 - Overzicht Personeelslasten ............................................................................................ 162 Bijlage 2 - Overzicht Lopende investeringen ...................................................................................
163 Bijlage 3 - Overzicht Reserves en voorzieningen............................................................................ 165 Bijlage 4 - Kerngegevens ................................................................................................................ 166
2
Bijlage 5 - Single Information Single Audit ...................................................................................... 167 Bijlage 6 - Overzicht taakvelden ...................................................................................................... 172 Bijlage 7 - Lijst met afkortingen ....................................................................................................... 177 Bijlage 8 - Algemene uitkering ......................................................................................................... 180 Bijlage 9 - Budgetoverhevelingen naar 2025 .................................................................................. 181 Bijlage 10 - Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................. 182 Bijlage 11 - Controleverklaring accountant ...................................................................................... 183
3
AANBIEDING AAN DE GEMEENTERAAD ALGEMEEN De Jaarrekening 2024 is gereed. Met dit document sluiten we het jaar 2024 af. In de jaarstukken leest u op wat we in 2024 hebben gedaan met de opdracht die u ons gegeven hebt met de vaststelling van de Begroting 2024 (rb. 8 november 2023). De planning- en control cyclus ziet er als volgt uit: - Voorjaarsnota - Begroting - Najaarsnota - Jaarrekening Alle documenten uit deze planning en control cyclus hebben dezelfde opzet om de vergelijkbaarheid zo groot mogelijk te maken. Deel 1 bevat de programma's In dit deel staan per programma de algemene doelen, het geldende beleidskader, de status van voorgenomen activiteiten en de gemaakte kosten. Deel 2 bevat de paragrafen In dit deel zijn de verplichte paragrafen opgenomen. In deze jaarrekening wordt een verantwoording gegeven van de plannen die in de begroting waren opgenomen. Deel 3 bevat de financiën In dit deel staat de financiële jaarrekening. Het gaat om de balans en het overzicht van baten en lasten met toelichting. Deel 4 bevat de bijlagen In dit deel zijn de bijlages opgenomen die nodig zijn om de jaarrekening goed te kunnen lezen. In de leeswijzer gaan we gedetailleerd in op de inhoud van de verschillende delen. FINANCIEEL RESULTAAT Per saldo sluiten we het jaar 2024 af met een positief exploitatieresultaat van € 2.073.735.
Samenvatting programma's
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Rekening 2024
Saldo 2024
Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
€ -2.970.523 N
€ -2.329.174 N
€ -1.125.424 N
€ 1.203.750 V
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ -21.338.294 N
€ -25.991.156 N
€ -24.634.050 N
€ 1.357.106 V
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ -3.343.431 N
€ -3.309.909 N
€ -3.403.277 N
€ -93.368 N
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€ -3.862.588 N
€ -3.825.971 N
€ -4.053.937 N
€ -227.966 N
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€ -8.224.199 N
€ -9.443.912 N
€ -8.322.247 N
€ 1.121.665 V
Algemene dekkingsmiddelen
€ 39.885.929 V
€ 42.261.648 V
€ 42.175.121 V
€ -86.527 N
€ 146.894 V
€ -2.638.474 N
€ 636.186 V
€ 3.274.660 V
€ 400 V
€ 415.620 V
€ 406.070 V
€ -9.550 N
Programma's
Saldo programma's Mutaties in de reserves Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
4
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ 95.908 V
€ 511.618 V
€ 507.227 V
€ -4.391 N
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ 54.474 V
€ 280.169 V
€ 256.969 V
€ -23.200 N
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€0 V
€ 1.840.278 V
€ 267.283 V
€ -1.572.995 N
Algemene dekkingsmiddelen
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Saldo mutaties in de reserves
€ 150.782 V
€ 3.047.685 V
€ 1.437.549 V
€ -1.610.136 N
Gerealiseerd resultaat
€ 297.676 V
€ 409.211 V
€ 2.073.735 V
€ 1.664.524 V
Op hoofdlijnen is het saldo te verklaren met de volgende elementen. Deze elementen worden in het hoofdstuk 'Toelichting programmarekening' toegelicht. Omschrijving Geraamd begrotingsoverschot
€
409.000
V
Maatschappelijke zaken Lagere uitgaven in het kader van Wmo en Jeugd Lagere kosten voor onderwijs Lagere netto kosten bijstandverlening en inkomensvoorzieningen Lagere bijdrage aan MGR Nijmegen Brede Spuk middelen ingezet voor combinatiefunctionarissen Voorbereidingskosten spreidingswet Niet vastgesteld GVVP
€ € € € € € €
444.000 147.000 344.000 104.000 115.000 29.000 36.000
V V V V V V V
Leges en belastingen Hogere legesopbrengsten (bouw- en rijksleges) Eindafrekening ODR Hogere opbrengst OZB Gebruikers Hogere opbrengsten (water)toeristenbelasting Toeslag zwerfafval
€ € € € €
148.000 22.000 43.000 28.000 60.000
V N V V V
Investeringen, bouwgrondexploitaties, wonen en bouwen Resterende middelen van geheel of gedeeltelijk doorgeschoven projecten naar 2024 Voordelig exploitatieresultaat bouwgrondexploitaties en bedrijventerreinen Nadelig resultaat doorbelasting salarislasten aan investeringen en grondexploitaties Nog niet bestede middelen voor het klimaatakkoord Transitieplan Omgevingswet Invulling Panden Raadhuisdijk en Wilhelminastraat
€ € € € € €
229.000 416.000 180.000 149.000 304.000 157.000
V V N V V V
Personeelslasten Mutatie voorziening voormalig personeel Voorziening verlofstanden personeel
€ €
108.000 102.000
V V
Overige onderwerpen Actualisatie voorziening pensioenen wethouders Bijstelling uitkering gemeentefonds Hogere salarislasten Hogere kosten voor verzekeringen Niet aangewende stelpost onvoorzien
€ € € € €
220.000 96.000 200.000 31.000 25.000
N N N N V
5
Niet aangewende stelpost Nieuw Beleid Resultaat ICT en uitbesteding bedrijfsvoering Niet aangewende algemene reserve tbv afwikkeling dossier Oekraïne
€ € €
69.000 773.000 1.475.000
V V N
Overige verschillen per saldo
€
58.000
V
Totaal resultaat
€
2.073.000
V
Structurele doorwerking Uit nadere analyse van het resultaat blijkt dat het merendeel van de afwijkingen een incidenteel karakter heeft. De structurele afwijkingen zijn vooruitlopend op de vaststelling van de Jaarrekening 2024 al in de Voorjaarsnota 2025 verwerkt. Bestemming Het resultaat is op de balans afzonderlijk onder het eigen vermogen gepositioneerd in afwachting van de definitieve bestemming door uw besluitvorming. We stellen voor het saldo te verrekenen met de Algemene Reserve. VASTSTELLING JAARSTUKKEN De procedure om tot behandeling en vaststelling van de Jaarrekening 2024 te komen ziet er als volgt uit: * Technische vragen & behandeling in RTG: 19 juni 2025 * Auditcommissie: 23 juni 2025 * Gemeenteraad: 3 juli 2025 Wij vertrouwen er op dat deze jaarrekening een helder en transparant inzicht geeft in het gevoerde beleid over 2024 en de baten en lasten die hiermee verband houden. De jaarrekening is gecontroleerd door onze accountant. De controleverklaring is in deze jaarstukken opgenomen.
Beneden-Leeuwen, 20 mei 2025.
Burgemeester en Wethouders van de gemeente West Maas en Waal,
De gemeentesecretaris, De burgemeester, D. (Didier) Oosterom V.M. (Vincent) van Neerbos.
6
VASTSTELLINGSBESLUIT Onderwerp: Jaarrekening 2024 Nr. "invullen door griffier"
De Raad van de gemeente West Maas en Waal,
Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 mei 2025, Gelet op artikel 198 van de Gemeentewet,
BESLUIT:
1. 2. 3. 4.
De jaarstukken 2024 inclusief de rechtmatigheidsverantwoording vast te stellen; In te stemmen met het resultaat van € 2.073.735; Een totaalbedrag van € 1.589.906 over te hevelen naar 2025; Het uiteindelijke resultaat van € 483.829 toe te voegen aan de Algemene Reserve.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering op 3 juli 2025.
DE RAAD VAN DE GEMEENTE WEST MAAS EN WAAL, De griffier, De voorzitter,
C. (Elles) Jansen-Bouwman
V.M. (Vincent) van Neerbos
7
LEESWIJZER INLEIDING De Jaarrekening 2024 is opgebouwd uit vier delen. Deel 1 Programma's Deel 2 Paragrafen Deel 3 Financiën Deel 4 Bijlagen Hieronder wordt kort aangegeven welke informatie de vier delen bieden. DEEL 1 - PROGRAMMA’S Van doel naar actie Per programma is in beeld gebracht: - Doelstelling van het programma - Actuele beleidskaders - Gewenste maatschappelijke effecten - Status van concrete activiteiten - Eventuele indicatoren of kengetallen - Kosten per programma - Status van investeringsprojecten Gemeentelijke kaders De programma's zijn thematisch opgebouwd uit verschillende beleidsvelden. Met beleidsnota's wordt periodiek het beleid geactualiseerd. Per programma brengen we in beeld welke beleidsnota's op dit moment werkzaam zijn. Status van de activiteiten en investeringsprojecten Per activiteit wordt kort de status weergegeven. Om de leesbaarheid te vergroten is per activiteit een vlaggetje toegevoegd dat aangeeft of zaken op schema liggen.
De vlaggetjes betekenen het volgende: Wit vlaggetje = De activiteit is nog niet gestart, dit past binnen de vastgestelde planning; Groen vlaggetje = Realisatie binnen de door u gestelde kaders; Oranje vlaggetje = Deze activiteit dreigt uit de pas te lopen, bijsturing is wenselijk; Rood vlaggetje = De activiteit is niet binnen de kaders uitgevoerd, bijsturing is nodig; Blauw vlaggetje = De activiteit is afgrond en wij stellen voor om deze af te sluiten. Indicatoren en kengetallen Waar relevant worden beleidsindicatoren, effectindicatoren en kengetallen uitgewerkt. Beleidsindicatoren vergelijken onze gemeente met landelijke en provinciale informatie. Effectindicatoren en kengetallen worden gebruikt om de ontwikkeling in beeld te brengen over een aantal jaren. Wat heeft het gekost? Per programma zijn kosten en baten inzichtelijk gemaakt over 2024. Steeds bij het opstellen van nieuwe P&C-documenten worden de budgetten geactualiseerd en bijgesteld op basis van nieuwe prognoses.
DEEL 2 - PARAGRAFEN In dit deel zijn de volgende (verplichte) paragrafen opgenomen: - Lokale heffingen - Weerstandsvermogen en risicobeheersing - Onderhoud kapitaalgoederen - Financiering - Bedrijfsvoering
8
- Verbonden partijen - Grondbeleid - Openbaarheidsparagraaf Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer. Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen. Ook krijgt u inzicht in de gerealiseerde opbrengsten. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van de gemeente. Het geeft aan in welke mate de gemeente in staat is om financiële risico’s op te vangen. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de jaarrekening. Financiering In de financieringsparagraaf bespreken we de specifieke beleidsvoornemens respectievelijk de uitvoering van het beleid op het gebied van treasury. Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. Bedrijfsvoering bestaat traditioneel uit de onderdelen: personeel, informatisering, automatisering, communicatie, organisatie, financiën en huisvesting. Verbonden partijen De gemeente werkt vaak samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken.
Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf lichten wij deze partijen, hun beleidsdoelstellingen en activiteiten en de gemeentelijke bijdragen nader toe. Grondbeleid Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, Verkeer en Vervoer, Cultuur, Sport en Recreatie en Economische Zaken. Het gaat om grote belangen in diverse disciplines. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente. Openbaarheidsparagraaf Openheid en transparantie zijn essentieel voor het vertrouwen tussen de samenleving en de overheid. In de openbaarheidsparagraaf doen we verslag van de uitvoering van de Wet Open Overheid (WOO).
DEEL 3 - FINANCIËN In dit deel zijn de balans en de staat van baten en lasten opgenomen. Per onderdeel is een uitgebreide toelichting gemaakt. DEEL 4 - BIJLAGEN Tot slot nemen wij in dit deel de volgende relevante bijlagen op: - Bijlage 1 - Overzicht personeel en organisatie - Bijlage 2 - Overzicht lopende investeringen - Bijlage 3 - Overzicht van de reserves en voorzieningen - Bijlage 4 - Kerngegevens - Bijlage 5 - Single Information Single Audit - Bijlage 6 - Overzicht taakvelden
9
- Bijlage 7 - Lijst met afkortingen - Bijlage 8 - Algemene uitkering - Bijlage 9 - Budget overhevelingen naar 2025 - Bijlage 10 - Rechtmatigheidsverantwoording - Bijlage 11 - Controleverklaring van de accountant
10
JAARVERSLAG
11
DEEL 1 - PROGRAMMAVERANTWOORDING
12
PROGRAMMA 1 - WONEN, WERKEN EN RECREËREN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsvelden woningbouw, bedrijvigheid en werkgelegenheid, recreatie en toerisme en vergunningverlening, toezicht en handhaving. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Reclamebeleid Woonwagenbeleid Landschapsontwikkelingsplan Welstandsnota Visie Leefbaarheid Kernen Regionale detailhandelsvisie Beleid internet winkels Structuurvisie dorpen 2025 Structuurvisie Recreatie Concentratiegebieden Dorpskwaliteitsplan West Maas en Waal Regionaal Programma Werklocaties 2019-2024 (RPW) Uitvoeringsprogramma visie leefbaarheid kernen 2030 Verordening startersleningen 2021 Beleidsvisie zonne-energie Regionaal Ambitiedocument Regio Rivierenland 2022-2025 Woonvisie 2022-2026 VTH-beleid 2022-2025 Programma kostenverhaal en financiële bijdragen Nota grondbeleid Visie (vrijetijds)economie Omgevingsvisie West Maas en Waal
2008 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 2017 2019 2023 2020 2021 2021 2021 2022 2022 2023 2024 2024 2024
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT WILDEN WE BEREIKEN? Deelvisie Wonen Voor inwoners zijn passende, duurzame woonvormen beschikbaar. De basisvoorzieningen passen bij de maat van de gemeente en er is oog voor een open en groene leefruimte. Maatschappelijk effect West Maas en Walers zijn tevreden met hun woonplaats Doelstellingen 1. Realiseren van passende groei in de kernen (totaal 1.070 nieuwe woningen tot 2030), met behoud van het karakter en de omvang van de kernen. 2. Realiseren van spreiding van nieuwe woningen over de kernen. 3. Realiseren van voldoende betaalbare nieuwe woningen (sociale huur, midden-huur en betaalbare koop). 4. Stimuleren en faciliteren van het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad.
13
5. 6. 7.
Realiseren van meer levensloopbestendige woningen en passende en duurzame woonvormen wonen in alle kernen. Realiseren van een goede ontsluiting tussen nieuwe woonwijken en de kernen. Realiseren van toekomstbestendige basisvoorzieningen.
Deelvisie Werk Werk en economische ontwikkeling zijn in balans met de leefbaarheid en het milieu/klimaat. Bedrijventerreinen groeien waar mogelijk, zijn goed bereikbaar én het vrachtverkeer is geweerd uit de kernen. Er zijn alternatieven voor het ‘klassieke’ boerenbedrijf, bestaande bedrijfslocaties zijn hergebruikt om verpaupering tegen te gaan én nieuwe bedrijven (mkb) versterken bestaande bedrijven. Maatschappelijk effect: Een duurzame en maatschappelijk verantwoorde lokale economie met een sterke werkgelegenheid. Doelstellingen 1. Bedrijven faciliteren bij uitbreidingen, verplaatsing en/of vestiging, ten behoeve van het bevorderen van werkgelegenheid. 2. Duurzame revitalisering van bedrijventerreinen. 3. Uitbreiding van bedrijventerreinen. 4. Minder kansrijke bedrijventerreinen transformeren naar wonen. 5. Uitbreiding van kleine bedrijventerreinen hoogstens voor bestaande bedrijven, bij voorkeur centralisatie van bedrijven op grotere terreinen. 6. Huidige agrarische bedrijven niet belemmeren en de ruimte geven voor innovatie en recreatieve activiteiten, innovatie, mits de agrarische activiteiten niet worden belemmerd. 7. Stimuleren van transformatie van langdurig leegstaande commerciële panden. 8. Nieuwe ondernemingen moeten voor de gemeente een meerwaarde hebben én duurzaam en klimaat-adaptief zijn. 9. Vrachtverkeer wordt (waar mogelijk) geweerd uit de dorpskernen.
Deelvisie Recreëren In West Maas en Waal zijn de recreatiemogelijkheden doorontwikkeld. Hierdoor kent de gemeente een 4-seizoenen toerisme. Daarnaast is het recreatieve aanbod ook interessant voor de eigen inwoners. Maatschappelijk effect: Versterken van de merkbeleving van West Maas en Waal Doelstellingen 1. Investeren in het aantrekkelijk houden van het recreatieve gebied. 2. Inzetten op het sterke toeristische-recreatieve merk ‘Het Land van Maas en Waal’. 3. Stimuleren en uitbreiden van recreatieplekken en toerisme. 4. Het verbinden van de parels (attracties en kleinschalige recreatie) langs de Maas en tussen de Maas en Waal; het organiseren van het ‘parelsnoer’. 5. Nieuwe recreatieve ondernemers versterken het bestaande aanbod en zorgen voor een 4seizoenen aanbod. 6. Mogelijkheden voor recreatie op het platteland mogelijk maken.
14
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting
Realisatie
Voortgang
1. Kleinschalige en grootschalige woningbouwontwikkeling Stand van zaken: We boeken goede voortgang met zowel kleinschalige als grootschalige woningbouwprojecten binnen onze gemeente. Via de omgevingstafel bieden wij ruimte aan diverse nieuwe initiatieven en zorgen wij dat projecten zorgvuldig en efficiënt worden behandeld. Door enkele proceswijzigingen hopen we binnenkort minder complexe projecten nog efficiënter af te handelen. Grootschalige woningbouwprojecten die voldoen aan ons Afwegingskader Woningbouw krijgen voorrang op kleinschaligere initiatieven. Daarbij ligt de focus op het toevoegen van betaalbare woningen, sociale huurwoningen en levensloopbestendige woningen. We blijven ons inzetten om de woningbouwopgave actief te ondersteunen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Leningen Svn (woonvisie) Stand van zaken: Sinds september 2024 geven we weer startersleningen uit na een tijdelijke stop door het ontbreken van budget. U heeft een extra budget van vijf miljoen euro toegekend voor toekomstige startersleningen. In 2024 zijn er 43 startersleningen verstrekt aan onze (nieuwe) inwoners. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.
Eindoplevering project 'Over de Maas' bewerkstelligen en beheer en 2024 onderhoud door de gemeente starten Stand van zaken: De overdracht bij de notaris en definitieve financiële afwikkeling vindt naar verwachting plaats in 2025, maar mogelijk in 2026. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Gebiedsdekkende omgevingsvisie
2024
Stand van zaken: De Omgevingsvisie West Maas en Waal is op 30 mei 2024 vastgesteld. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Implementeren Omgevingswet in de organisatie
2024
Stand van zaken: De omgevingsvisie is in 2024 vastgesteld. De voorbereidingen voor het opstellen van het Omgevingsplan zijn gestart. Om te beginnen met de aanbesteding van een bureau dat ons ondersteunt. De afstemming met de ODR is een doorlopend proces zowel met betrekking tot vergunningverlening als met de advisering rondom ruimtelijke procedures en het Omgevingsplan. Dit betreft ook de afstemming rondom het DSO.De ontwikkeling van kennis en vaardigheden heeft continue aandacht. Vooral via "learning on the job" en bij specifieke (regionale) kennissessies. Het jaar realisatie aanpassen naar 2032. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar 2032.
15
1. Opstellen Kwaliteitsplan Buitengebied
2024
Stand van zaken: De Omgevingsvisie West Maas en Waal en het Programma Vitaal Platteland beschrijven de opgaven en ambities en werken als toetsings- en afwegingskader voor nieuwe initiatieven. Zowel de visie als het programma zijn thematisch, integraal en gebiedsgericht. De gebiedsgerichte benadering vraagt om het afwegen en ontwikkelen van initiatieven vanuit de kwaliteiten en waarden van het gebied. Daarmee ontstaat maatwerk. Het beschrijven en vastleggen van essentiële kwaliteiten en waarden is al gedaan in het inventarisatiedocument van het kwaliteitsplan in 2019. Dit is al een goede basis voor het kwaliteitsplan voor het buitengebied. In 2025 en 2026 pakken we de afronding van het Buitengebied kwaliteitsplan op. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Volgen van de ontwikkelingen natuurinrichting uiterwaarden Wamel2024 Dreumel-Heerewaarden Stand van zaken: Het bestemmingsplan UWDH is voor het grondgebied van West Maas en Waal niet vastgesteld. Welk effect en welke gevolgen dit heeft voor het project wordt nader onderzocht. De ontwikkelingen volgen we kritisch. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Vaststellen programma vitaal platteland
2024
Stand van zaken: Het voorbereidende proces is in 2024 afgerond. Er ligt een ontwerp Programma Vitaal Platteland. Instemming en vaststelling van het programma leggen we voor aan de raad. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Wet Kwaliteitsborging Bouw
2024
Stand van zaken: Het deel van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) over Omgevingswetregels geldt alleen voor nieuwe bouwwerken in gevolgklasse 1. Dit is de laagste risicoklasse van bouwwerken, zoals eengezinswoningen en kleinere bedrijfspanden. Het geldt dus niet voor te verbouwen bouwwerken. De Wkb voor verbouwingswerkzaamheden en renovatie is voorlopig uitgesteld. De oorspronkelijke ingangsdatum van 1 januari 2025 is verschoven omdat meer ervaring nodig is met de wet en er enkele onduidelijkheden zijn over de toepasbaarheid. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Onderzoeken mogelijkheden nut en noodzaak van herbestemmen 2026 recreatiewoningen binnen de nieuwe in ontwikkeling zijnde visie 'recreatie en toerisme' Stand van zaken: Gezien de veelheid van taken en onvoldoende capaciteit en middelen is hier nog geen uitvoering aan gegeven. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
16
1. Ontwikkeling en realisatie acties woonzorgvisie
2026
Stand van zaken: U heeft de Woonzorgvisie West Maas en Waal op 13 maart 2025 vastgesteld. Daarna zijn wij aan de slag gegaan met het afwegingskader. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Rivierenprojecten
2028
Stand van zaken: •Voor het project Meanderende Maas is voor de maatregelen binnen ons grondgebied, de omgevingsvergunning verleend. Dit vond plaats in een gecoördineerde procedure. Er is beroep ingesteld tegen enkele besluiten binnen deze gecoördineerde procedure. •Voor het project UWDH is het bestemmingsplan voor ons grondgebied niet vastgesteld. •De voorbereidingen voor het project Dormio zijn in volle gang. Startprocedure is nog onbekend. •Het zandwinproject Over de Maas is afgerond. De overdracht van het plangebied naar de gemeente heeft nog niet plaatsgevonden. Wij zijn in afwachting van een reactie van het ministerie van I&W voor risicobeperking bij overdracht. Hierna vervolgen wij het proces van de overdracht. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Realisatie projecten uitvoeringsagenda woonvisie
2030
Stand van zaken: De uitvoeringsagenda ligt op schema. Plannen en initiatieven vinden doorgang aan de omgevingstafel. Met het ingaan van het afwegingskader woningbouw zijn ontwikkelaars zich er beter van bewust dat plannen een grotere betaalbaarheidscomponent moeten hebben. Het heeft niet geleid tot minder woningbouwinitiatieven. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Realisatie uitvoeringsagenda woonvisie 2022
2030
Stand van zaken: In 2025 wordt de woningbehoefte opnieuw tegen het licht gehouden om te zien of de woonvisie nog aansluit bij de huidige behoefte. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3. Cofinanciering routeprogramma
2024
Stand van zaken: Het einde van de looptijd van het Routeprogramma was 2024. Verschillende activiteiten zijn nog in uitvoering of in onderzoek. Bureau Toerisme en Regio Rivierenland zijn in overleg met provincie Gelderland om de verantwoording van de activiteiten uit te stellen. We zijn nog in afwachting van een verlenging vanuit de provincie. Ondertussen voeren we gesprekken over de voortgang en wijziging van activiteiten op basis van nieuwe inzichten en behoeften binnen de gemeente. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
17
3. Landgoed de Acht morgen - Appeltern (project derden)
2025
Stand van zaken: Het bestemmingsplan voor deze locatie is onherroepelijk. De initiatiefnemer heeft overleg met provincie Gelderland over de vergunningen. In het eerste kwartaal 2025 ging initiatiefnemer aan de slag met de voorbereidingen voor aanvraag omgevingsvergunning flora- en fauna-activiteit. Na positieve uitkomsten worden de volgende stappen gezet in de planuitwerking. Op dat moment wordt meer duidelijk over de termijn van realisatie. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3. Ontwikkeling Hanzeland Maasbommel
2025
Stand van zaken: Uiterwaarde en Dormio zijn een samenwerking aangegaan voor de ontwikkeling van het "Dormio Resort" in Maasbommel. De locatie is in het recreatiegebied de Gouden Ham op het Hanzeland. Initiatiefnemer is op dit moment bezig met aanpassingen van hun plan. Aanleiding hiervoor was de aanwezige flora en fauna in het plangebied. Dit heeft tevens invloed op het aantal recreatiewoningen. Naar verwachting wordt de planologische procedure eind 2025 opgestart. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 3. Regionaal projectfiche agribusiness
2025
Stand van zaken: In 2024 voerde Bureau Toerisme een aantal activiteiten uit van de marketingcampagne voor de opgave agrotoerisme. Zo stonden er op de website en in het magazine ‘Uit in de Regio' artikelen over onder andere bloesem en de oogstperiode. Voor kinderen is er een streeckpaspoort ontwikkeld. Ook is een start gemaakt met de inventarisatie van de verschillen tussen gemeenten in regelgeving/vergunningen wat betreft agrotoerisme. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 3. Uitvoeringsprogramma visie (Vrijetijds)economie tot 2025 en verder
2025
Stand van zaken: Begin 2025 is een rapport over jaarronde dagrecreatie opgeleverd en een analyse van retail in onze gemeente. Aan de hand van deze uitkomsten volgt een programma zoals staat in het transitieplan Omgevingsplan. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Grondexploitaties De activiteiten in het kader van de grondexploitaties worden hierna op hoofdlijnen behandeld. Voor een uitgebreide toelichting per complex verwijzen wij u naar de paragraaf Grondbeleid. Grondexploitaties De Appelhoek 1b - Alphen
Realisatie
Voortgang
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: Fase 1A is in 2021 opgeleverd. Fase 1B omvat maximaal 27 woningen. Voor de ontwikkeling is in 2021 een anterieure overeenkomst gesloten met projectontwikkelaar Van Wijnen. Het bestemmingsplan is onherroepelijk. In 2022 is het terrein door de gemeente bouwrijp gemaakt. Levering van de grond vond in 2023 plaats. In 2024 zijn de woningen gerealiseerd en is het terrein (bijna) volledig woonrijp gemaakt. Begin 2025 wordt de laatste hand gelegd aan de openbare ruimte en het park. Het project wordt in 2025 afgesloten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
18
Het Leeuwse Veld - Beneden-Leeuwen (Project in samenwerking met 2025 derden) Beleidsmatige eindverantwoording: Het bestemmingsplan van deelgebied E (ongeveer 260 woningen) werd medio 2023 onherroepelijk. Voor dit plangebied is een overeenkomst met de ontwikkelaar afgesloten. Dit leidt tot extra opbrengsten. De overdracht van gronden aan de ontwikkelaar heeft plaatsgevonden. De nog te ontwikkelen fases bestaan uit gevarieerde woningen voor alle doelgroepen. Vanaf 2025 worden de volgende fasen gerealiseerd. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Gravin van Rechterenschool
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: Vier starters verbouwen de Gravin van Rechterenschool tot 4 appartementen. De koopovereenkomsten zijn in 2021 ondertekend. De notariële overdracht was in 2022. De naastgelegen kavels (Spitsestraat 8) zijn in 2022 verkocht en notarieel overgedragen. Dit project wordt in 2025 afgerond. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Economie Functiemenging (in %)
2023
54,2
54,4
47
Vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
2023
181,8
166,3
191,4
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Demografische druk (in %)
2024
70,4
74,3
73,4
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in €)
2024
Geen data
933
963
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in €)
2024
Geen data
996
974
Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)
2023
9,1
9,6
22,8
KENGETALLEN Kengetal
Rekening 2023
Begroting 2024
Rekening 2024
Aantal overnachtingen
153.430
135.000
153.870
Kengetal
Analyse afwijking
Aantal overnachtingen
Het definitieve aantal overnachtingen is nog niet bekend. De aanslagoplegging toeristenbelasting gebeurt altijd in het jaar na het jaar waarop de toeristenbelasting betrekking heeft. Het aantal overnachtingen is naar verwachting hoger dan begroot.
19
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Rekening 2024
Saldo 2024
Lasten
€ -6.519.077 N
€ -5.820.023 N
€ -4.890.890 N
€ 929.133 V
Baten
€ 3.548.554 V
€ 3.490.849 V
€ 3.765.467 V
€ 274.618 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
€ -2.970.523 N
€ -2.329.174 N
€ -1.125.424 N
€ 1.203.750 V
Toevoegingen aan reserves
€ -15.000 N
€ -15.000 N
€ -15.000 N
€0 V
Onttrekking uit reserves
€ 15.400 V
€ 430.620 V
€ 421.070 V
€ -9.550 N
€ 400 V
€ 415.620 V
€ 406.070 V
€ -9.550 N
€ -2.970.123 N
€ -1.913.554 N
€ -719.354 N
€ 1.194.200 V
Resultaatbestemming
Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening. INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
Besteed
Verplichtingen
t/m 2023
/ restant
Herinrichting woonwagenstandplaatsen
2010
€0
€ 95.223
-€ 95.223
Vervanging speeltoestellen
2023
€ 60.256
€ 38.153
€ 22.103
€ 60.256
€ 133.376
-€ 73.120
Realisatie
Voortgang
Totaal investeringen programma 1
Investeringen Inv. Herinrichting woonwagenstandplaatsen
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: In december 2024 is het nieuwe woonwagenbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. Er is besloten om op termijn 7 nieuwe standplaatsen te ontwikkelen. De ingangsdatum van het beleid is nog niet vastgesteld, omdat er eerst een uitvoeringsprogramma moet komen. Het uitvoeringsprogramma loopt vertraging op, omdat de nulmeting van bestaande standplaatsen nog niet gereed is. Deze investering nog niet sluiten in het geval de bestaande locaties aangepast moeten worden om meer plekken te realiseren. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Vervanging speeltoestellen
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: In 2024 zijn diverse nieuwe speeltoestellen geplaatst. Dit betreft de beweegtoestellen aan de Schoolstraat te Alphen. Ook is een oud speeltoestel vervangen en is op diverse plekken de valondergrond van schors vervangen. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
20
PROGRAMMA 2 - MAATSCHAPPELIJKE ZAKEN ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat ondersteuning, welzijn, onderwijs, sport, cultuur, zorg en sociale voorzieningen. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk Subsidieverordening basisbibliotheek West Maas en Waal Accommodatiebeleidsplan Maatschappelijke knooppunt in elke kern Verordening inrichting antidiscriminatievoorziening gemeente West Maas en Waal Visie Leefbaarheid Kernen/Koers 2030 Verordening Individuele studietoeslag Participatiewet Verordening cliëntenparticipatie Participatiewet West Maas en Waal Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening cliëntenparticipatie Werkzaak Kadernota cultuur 2017-2020 'Cultuur is geen kunst' Verordening individuele inkomenstoeslag West Maas en Waal Algemene subsidieverordening Gemeente West Maas en Waal Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Advies- en verbeterplan sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid Regionaal Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Beleidskader Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk Lokaal sociaal akkoord 2018-2021 Beleidskader Lokaal Onderwijsbeleid 2018-2022 'Verdiepen en verbreden' Beleidsnota onderwijsachterstandenbeleid Afstemmingsverordening participatiewet IOAW
en IOAZ West Maas en Waal 2018 Nota vereenvoudiging minimabeleid en bijzondere bijstand 2020 Verordening Jeugdhulp & Maatschappelijke ondersteuning 2020 Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Regioplan Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Nijmegen & Rivierenland VVE-beleid (onderdeel van onderwijsachterstandenbeleid) Regioaanpak 'Huiselijk geweld en Kindermishandeling' IHP (Integraal Huisvestingsplan) Verordening onderwijshuisvesting West Maas en Waal 2022 Verordening bekostiging leerlingenvervoer Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning West Maas en Waal Nadere regels Jeugdhulp West Maas en Waal Tarievenverordening voor welzijnsaccommodaties in de gemeente West Maas en Waal Uitgangspunten lokaal minimabeleid 2024 Meerjarenstrategie GGD 2024-2027 Meerjarenbeleidsplan Werkzaak 2024-2027
Jaar 2007 2009 2010 2013 2015 2015 2015 2016 2016 2017 2017 2017 2017 2017 2018 2018 2018 2018 2018 2019 2019 2020 2021 2021 2021 2021 2022 2022 2022 2022 2022 2023 2023 2024 2024
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT WILDEN WE BEREIKEN? West Maas en Waal heeft een vitale gemeenschap met een actief verenigingsleven, waarbij mensen naar elkaar om kijken. De gemeente faciliteert en helpt mensen (die dat nodig hebben) aansluiting te
21
houden bij de gemeenschap. Sportvoorzieningen en accommodaties blijven waar mogelijk in de buurt/wijk. Maatschappelijk effect West Maas en Walers voelen zich gezien en gehoord en kunnen deelnemen aan de maatschappij. Doelstellingen 1. Jeugd en jongeren op een verantwoorde manier te laten opgroeien, ontwikkelkansen te vergroten en zorg te dragen voor een zinvolle vrijetijdsbesteding. 2. Bevorderen van de zelfredzaamheid van al onze inwoners. 3. Een goede gezondheid en verantwoorde levensstijl van al onze inwoners te bevorderen. 4. Actieve en passieve deelname/betrokkenheid van al onze inwoners aan de samenleving te bevorderen. 5. Een voorzieningenniveau dat bijdraagt aan de leefbaarheid in de dorpen, passend bij de omvang van het dorp. WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting 1. Cultuurbeleid
Realisatie
Voortgang
2024
Stand van zaken: Voor het voorstel voor een nieuwe cultuurnota 2025 t/m 2027 bleek in september onvoldoende draagvlak binnen de raad. Er volgt een nieuw voorstel als er duidelijkheid is over de financiële kaders waarbinnen het cultuurbeleid zich de komende jaren kan ontwikkelen. Deze nota zal concreet zijn en beperkt zich tot de speerpunten voor de komende jaren. Dit is mede ingegeven door de huidige beperkte middelen voor cultuur en de bezuinigingen. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Uitbreiding IKC
2024
Stand van zaken: Op 17 september 2024 keurde u 3 raadsvoorstellen goed die betrekking hebben op de uitbreiding van het IKC in Beneden-Leeuwen. Twee investeringskredieten (gebouw en schoolplein en de aanpassingen openbare ruimte) en het bestemmingsplan. In de businesscase beschreven we de planning voor het ontwerp en de bouw (tot eind juni 2027). We bevinden ons nu in de ontwerpfase. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Gymzaal Appeltern duurzaamheidsmaatregelen
2025
Stand van zaken: De daken van de kleedkamers zijn in 2023 vervangen en voorzien van extra isolatie. Wij hebben een offerte ontvangen voor het plaatsen van zonnepanelen. Vanwege de geschatte terugverdientijd van 10 jaar of langer en de onzekerheid over regelgeving en mogelijke kosten voor het terugleveren van teveel opgewekte stroom, hebben wij besloten om de investering niet te doen. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. 1. Lokale inclusie agenda
2025
Stand van zaken: Om inclusie goed neer te zetten is een goed participatieproces nodig. Dit kost tijd. Daarbij is inclusie een doorlopend proces, zonder einddatum. Echter is het hebben van een Lokale Inclusie Agenda een wettelijke verplichting, waar wij als gemeente nog niet aan voldoen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
22
1. Uitvoeren beleidsplan GGZ Beschermd Wonen-Maatschappelijke 2025 Opvang Stand van zaken: We voeren in Gelderland Zuid het regionale beleidsplan uit van Rijk van Nijmegen en Regio Rivierenland: 'GGZ Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Samen Dichtbij '. We werken hierop samen op basis van een Gemeenschappelijke regeling-Centrumregeling en een DVO en zijn daarbij goed op schema. De decentralisatie BW per 1-1-2026 door het Rijk wordt waarschijnlijk niet gehaald. Het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel BW is namelijk nog steeds controversieel verklaard. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Zilverenkrachtbeleid
2025
Stand van zaken: Onder het zilverenkrachtbeleid vallen: 'een dementievriendelijke gemeente worden' en 'het stimuleren van meer publiekstoegankelijke toiletten via de HogeNoodapp'. Deze twee onderdelen worden nader toegelicht onder deze specifieke activiteiten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Actief jeugd- en onderwijsbeleid uitvoeren met als doel dat alle 2026 jeugdigen zo gezond en veilig als mogelijk kunnen opgroeien en zich zo goed mogelijk ontwikkelen Stand van zaken: In 2024 hebben wij de Lokale Educatieve Agenda (LEA) ontwikkeld, samen met alle educatieve partners. In deze LEA is er naast de wettelijke taken extra aandacht voor het verder ontwikkelen van de pedagogische basis, aandacht voor preventie en gelijke kansen. Samen met de regio is er een actief jeugdpreventie beleid. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Bevorderen gezonde leefstijl, onder andere in scholen en instellingen
2026
Stand van zaken: We helpen mensen bij het aannemen van een gezonde leefstijl. Dit doen we door sportaanbieders in de gemeente te ondersteunen bij het organiseren van passend sport- en beweegaanbod, en door te werken aan de ketenaanpak Welzijn op Recept, valpreventie en de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI). Daarnaast zetten we ons in voor rookvrije terreinen en stimuleren we via de GGD de Gezonde School. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Dementievriendelijke gemeente worden
2026
Stand van zaken: In 2024 zijn meerdere stappen gezet naar een dementievriendelijke gemeente. Welzijnsorganisatie Sociom kreeg hiervoor opdracht tot en met 2026. Er was een informatiebijeenkomst, een training voor inwoners en een vragenlijst over de dementievriendelijke samenleving. Dit is beloond. Op 12 december 2024 ontving de gemeente het certificaat 'Dementievriendelijke gemeente' van Alzheimer Nederland. Het certificaat is vier jaar geldig met een tussenevaluatie na twee jaar. Alzheimer Nederland gaf ons 5 adviespunten mee. Investeren in de dementievriendelijke gemeente blijft dus noodzakelijk om het certificaat te behouden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
23
1. Een integrale aanpak ten behoeve van de leefbaarheid in Altforst via 2026 de "dorpendeal" Stand van zaken: We werkten met en voor het dorp aan een leefbaarheidsplan. Daarbij stond het toekomstbestendig maken van de lokale maatschappelijke voorzieningen en accommodaties in Altforst centraal. Een projectgroep, bestaande uit verenigingen en organisaties uit Altforst en de gemeente voerde het gesprek. De voorkeur van de projectgroep ging uit naar een nieuwe multifunctionele accommodatie. Dit scenario bleek financieel niet realistisch. In de eerste helft van 2025 waren gesprekken over de invulling van een tweede scenario: het dorpshuis renoveren en investeren in het schoolgebouw zodat het gebouw nog zeker 10 jaar mee kan. Fase 1 van de dorpendeal is daarmee afgerond. Concrete plannen worden in fase 2 uitgewerkt. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Een integrale aanpak van laaggeletterdheid en lage 2026 basisvaardigheden in beleid en uitvoering. En daarbij de continuering van het (mobiel) Digitaalhuis Stand van zaken: De uitvoering van het Digitaalhuis (aanbodkant) heeft conform de subsidieverstrekking plaatsgevonden. Wij hebben een regionaal jaarplan integrale aanpak laaggeletterdheid 2024 opgesteld. Met een lokaal uitvoeringsplan. Dit loopt door in 2025. Thema; gezin.
Dit houdt vooral in het borgen van (het faciliteren van) structureel screenen op laaggeletterdheid (vraagkant) en toeleiden naar het Taalhuis. De uitvoering vertaalt zich in diverse acties. De signaleringsfunctie wordt bijv. meegenomen in de businesscase voor Vraagwijzer. Ook richt de uitvoering zich hierbij op een toegankelijke dienstverlening door begrijpelijke communicatie. Het borgen van het bestrijden van de (erfelijkheid) van laaggeletterdheid is integraal opgenomen in de Lokale Educatieve Agenda. Samengevat: De uitvoering van een integrale aanpak van laaggeletterdheid vraagt een lange adem; het richt zich steeds op het borgen van de signaleringsfunctie (vraagkant) bij (maatschappelijke) partners. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Jeugd en jongeren meer betrekken bij de samenleving
2026
Stand van zaken: In mei 2024 stelde de raad het beleidskader sociaal domein vast. Vanuit dit kader gaan we aan de slag van het versterken van de sociale en de pedagogische basis. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Jeugd: Opgroeien in een kansrijke omgeving
2026
Stand van zaken: Afgelopen jaar zijn verschillende activiteiten geweest om jongeren te laten opgroeien in een kansrijke omgeving: -Sociom organiseerde een "dag voor de toekomst" met allerlei activiteiten waar bijna 200 kinderen tussen 10-14 jaar aan deelnamen. -In twee edities van Puberpraat werd over thema’s gesproken als: praten en luisteren naar je kind, middelengebruik, omgaan met tegenslagen en seksualiteit en grenzen. -Halt gaf voorlichting op basisscholen en het voortgezet onderwijs over groepsbeïnvloeding en gebruik van sociale media. Er is een Halt loket ingezet om het alcohol gebruik van jongeren onder de aandacht te brengen bij jongeren en hun ouders. -Het verder realiseren van de jongeren ontmoetingsplekken in Beneden-Leeuwen en Dreumel. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
24
1. Opstellen en uitvoeren plan van aanpak in het kader van het Gezond 2026 en Actief Leven Akkoord (GALA) Stand van zaken: Wij hebben in 2023 het plan van aanpak GALA vastgesteld. U bent in mei 2024 met een presentatie geïnformeerd over de voortgang in de uitvoering. In september 2024 heeft u op uw verzoek een voortgangsrapportage ontvangen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Opstellen en uitvoeren van een integraal beleidskader 'sociaal 2026 domein' Stand van zaken: In de raadsvergadering van mei 2024 stelde u het beleidskader sociaal domein 'bouwen aan een krachtige sociale basis' vast. De uitvoering komt in uitvoeringsplannen binnen de verschillende beleidsterreinen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Realiseren ontmoetingsplekken voor de jeugd
2026
Stand van zaken: In januari 2024 besloten we om in Dreumel en Beneden-Leeuwen een Jongeren Ontmoetings Plaats (JOP) te realiseren. Onder begeleiding van een projectbureau is een onderzoek gestart. Daarna besloten we in mei twee voorkeurslocaties aan te wijzen. In bijeenkomsten spraken we met jongeren en omwonenden van de voorkeurslocaties. Na de bijeenkomsten besloten wij in juni twee pilotlocaties aan te wijzen voor 1 jaar. Na dit besluit zijn er meerdere gesprekken gevoerd met omwonenden en verenigingen omdat er bezwaren en zorgen zijn over de veiligheid van de omgeving en mogelijke afval. Na de gesprekken is het ontwerp in Dreumel aangepast, is er in oktober een vragenlijst uitgezet en organiseerden we in november een informatiebijeenkomst. Tijdens de informatiebijeenkomst is de pilot toegelicht en is gekeken naar succes-en faal factoren van de pilot. Eind 2024 zijn de tijdelijke vergunningsaanvragen ingediend. We zijn nu in afwachting van het vergunningsproces inclusief bezwaar en beroep. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Regie voeren op de MFA's, afhankelijk van de uitkomsten van de 2026 herijkte businesscases Stand van zaken: In mei 2025 informeerden we u over de voortgang van het traject herijking businesscases. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Stimuleren sport- en cultuuractiviteiten/evenementen
2026
Stand van zaken: We promoten het sport-, beweeg- en cultuuraanbod via Sjors Sportief & Creatief, Try-out en Max Vitaal. Deze boekjes geven per doelgroep inzicht in het beschikbare aanbod binnen de gemeente. Daarnaast zet Actief Maas en Waal zich in als combinatiefunctionaris om een brug te vormen tussen sporten op school en daarbuiten. Sociom vervult de rol van buurtsportcoach voor volwassenen en onderzoekt waar aanvullingen nodig zijn. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
25
1. Stimuleren van activiteiten tussen jeugd en politiek
2026
Stand van zaken: In de eerste week september 2024 namen leerlingen van groep 7 en 8 van de basisscholen deel aan het spel Democracity. Tijdens dit interactieve rollenspel leerden de leerlingen over de basisprincipes van lokaal bestuur door samen een stad te bouwen en besluiten te nemen. De zevende editie van de Kindergemeenteraad in West Maas en Waal met als thema ‘Fijn opgroeien in West Maas en Waal!’ is in 2024 helaas niet doorgegaan. Twee van de drie aangemelde scholen annuleerden door omstandigheden namelijk. In overleg met het onderwijs kijken we hoe we dit in 2025 kunnen realiseren. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Stimuleren van publiekstoegankelijke toiletten. En de vindbaarheid 2026 vergroten door middel van aansluiting bij de "Hoge Nood App" Stand van zaken: De gemeente is in 2024 voor de tweede keer op rij aangewezen als meest toiletvriendelijke gemeente van Nederland. Dit doordat onze gemeente op zes punten het hoogste scoort. Denk aan het aantal inwoners per toilet, toegankelijkheid van de toiletten en spreiding over de gemeente. Voor het jaar 2025 zijn er middelen om de licentie voor de app te behouden. Vanaf 2026 zijn deze middelen onderdeel van de bezuinigingen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1.
Uitvoering geven lokaal beleid op Huiselijk Geweld en 2026 Kindermishandeling Stand van zaken: In 2024 hebben wij samen met de regio verder ingezet op de samenwerking voor bestrijding van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM). Dit is onder andere gedaan door het inkopen van de doe- en praatgroep "twee huizen" en ouderschapsbemiddeling. Vanuit de Regio is er een omgangshuis beschikbaar gesteld. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Uitvoeren van het integraal Huisvesting Plan (IHP)
2026
Stand van zaken: De uitvoering van het in januari 2022 vastgestelde IHP loopt niet volgens planning. Dit heeft diverse oorzaken. Het project IKC Beneden-Leeuwen is met de tijdelijke en structurele huisvesting omvangrijk. De ambtelijke capaciteit voor onderwijshuisvesting is beperkt en de gemeentelijke financiën staan onder druk. We stelden voor om het IHP te herijken en met onze (onderwijs)partners hierover in gesprek te gaan. Op 30 januari 2025 nam u een geamendeerd raadsbesluit. In plaats van het IHP te herijken, actualiseren we het huidige IHP met nieuwe reële cijfers voor het zomerreces van 2025. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Waarderen en ondersteunen van (jonge) mantelzorgers via het 2026 netwerk van mantelzorgsteunpunten Stand van zaken: De locaties van het Steunpunt Mantelzorg voerden de ondersteuning en waardering van mantelzorgers uit. Welzijnsorganisatie Sociom zorgt in 2025 en 2026 voor de uitvoering van het Steunpunt Mantelzorg. De beleidsregel over mantelzorgondersteuning is gewijzigd. Dit regelt de subsidie voor het vergoeden van de onkosten van logeerzorg bij Hospice De Brug, diensten van een mantelzorgmakelaar en de onkosten van 2 lotgenotencontactgroepen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
26
EFFECTINDICATOREN Effectindicator Positieve cliëntervaring: er is samen naar oplossingen gezocht (%) Positieve cliëntervaring: de ondersteuning past bij de hulpvraag van de cliënt (%) Positieve cliëntervaring: met ondersteuning kan de cliënt beter de dingen doen (%) Kwaliteit ondersteuning WMO Effectindicator
Rekening 2023
Begroting 2024
Rekening 2024
78%
85%
85%
82%
87%
85%
72%
83%
80%
86%
90%
89%
Analyse afwijking
Positieve cliëntervaring: er In 2023/2024 ervaren 85% van de respondenten van het CEO tijdens is samen naar oplossingen het gesprek met de toegangsmedewerker dat samen naar een gezocht (%) oplossing is gezocht voor hun ondersteuningsvraag. Dit is een stijging van 7% t.o.v. 2022/2023. In de begroting was ook 85% verwacht. Positieve cliëntervaring: de In 2023/2024 vindt 85% van de respondenten dat de ondersteuning ondersteuning past bij de past bij de hulpvraag. Dit is een toename van 3%. In de begroting hulpvraag van de cliënt was de verwachting 87%. (%) Positieve cliëntervaring: met ondersteuning kan de cliënt beter de dingen doen (%)
In 2023/2024 vindt 80% dat zij door de ondersteuning beter de dingen kunnen doen die zij willen. Dit is een flinke stijging (8%) t.o.v. de vorige meting in 2022/2023. Iets lager dan de verwachting in de begroting.
Kwaliteit ondersteuning WMO
In 2023/2024 is 89% van de respondenten aan het CEO is van mening dat de kwaliteit goed is. Dit is gestegen t.o.v. 2022/2023 (86%) 1% minder dan begroot. (zie verder raadsinformatiebrief over de CEO 2024)
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Onderwijs Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
2023
6,3
5,4
13,0
Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen)
2023
27
24
30
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (in % deelnemers aan VO/MBO)
2023
2,4
2,2
1,9
Banen (aantal per 1.000 inwoners in leeftijd 15-64 jaar)
2023
836,6
830,6
596,2
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (aantal per 10.000 inwoners)
2024
650
636
440
Jongeren met een delict voor de rechter (in % van 12-21 jarigen)
2023
1
1
1
Jongeren met jeugdbescherming (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
2024
0,9
0,9
0,8
Sociaal domein
27
Jongeren met jeugdhulp (in % van alle jongeren tot 18 jaar)
2024
11,5
12,1
12,8
Jongeren met jeugdreclassering (in % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
2024
0,3
0,2
Geen data
Kinderen in uitkeringsgezin (in % kinderen tot 18 jaar)
2023
6
5
4
Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar)
2022
197,7
195,1
72,1
Netto arbeidsparticipatie (in % werkzame beroepsbevolking t.o.v. beroepsbevolking)
2023
73,1
73,7
74,4
Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 18-67 jaar)
2024
343,6
292,4
149,2
Werkloze jongeren (in % 16 t/m 22 jarigen)
2023
2
2
1
2022
46,4
46,8
53,7
Rekening 2023
Begroting 2024
Rekening 2024
15.518 1.925
18.000 1.877
16.668 1.960
Sport, cultuur en recreatie Niet sporters (in %)
KENGETALLEN Kengetal Aantal bezoekers zwembad Aantal zelfstandig wonende inwoners van 75+ Kengetal
Analyse afwijking
Aantal bezoekers zwembad
Bezoekers aantallen bij het zwembad in Dreumel zijn sterk afhankelijk van het weer/ temperatuur gedurende de openstelling van het zwembad.
Aantal zelfstandig wonende inwoners van 75+
Deze gegevens komen uit de BRP. De inschatting was minder. Waarschijnlijk is eerder het begrip zelfstandige bewoning anders geïnterpreteerd dan de bedoeling. Voor de jaarrekening is rekening gehouden dat wonen binnen de omgeving van een instelling als zelfstandig beschouwd kan worden. Oudere inwoners blijven langer zelfstandig wonen ofwel het aantal hiervan neemt vooralsnog toe.
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Rekening 2024
Saldo 2024
Lasten
€ -25.466.806 N
€ -33.823.638 N
€ -34.658.534 N
€ -834.896 N
Baten
€ 4.128.512 V
€ 7.832.482 V
€ 10.024.484 V
€ 2.192.002 V
€ -21.338.294 N
€ -25.991.156 N
€ -24.634.050 N
€ 1.357.106 V
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
€ 95.908 V
€ 511.618 V
€ 507.227 V
€ -4.391 N
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves Onttrekking uit reserves
28
Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat
€ 95.908 V
€ 511.618 V
€ 507.227 V
€ -4.391 N
€ -21.242.386 N
€ -25.479.538 N
€ -24.126.823 N
€ 1.352.715 V
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening. INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
/ restant
2022
€ 170.000
€ 170.000
€0
2024
€ 7.254.500
€ 163.119
€ 7.091.381
2024
€ 200.000
€ 162.141
€ 37.859
€ 7.744.500
€ 545.802
€ 7.198.698
Realisatie
Voortgang
Voorbereidingskrediet uitbreiding IKC Uitbreiding IKC Hulpmiddelen Wmo 2024
Inv. Voorbereidingskrediet uitbreiding IKC
t/m 2023 € 50.542
2022
Investeringen
Verplichtingen
€ 120.000
WMO Woonunit
Totaal investeringen programma 2
Besteed
€ 69.458
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: Op 30 mei 2024 gaf u goedkeuring voor uitbreiding van het voorbereidingskrediet met € 300.000. Dit bedrag is onderdeel van het totaal benodigde investeringskrediet voor uitbreiding gebouw + schoolplein. Op 17 september 2024 keurde u het raadsvoorstel goed voor het totaal benodigde investeringskrediet. Het voorbereidingskrediet IKC Beneden-Leeuwen sluiten we hiermee af. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. Inv. Hulpmiddelen WMO 2024
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: We hebben in totaal voor € 251.517,88 aan hulpmiddelen bekostigd. Deze kosten zijn verdeeld over kostenplaats 66415 en de investeringsrekening. Dit is het verschil van € 40.877. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. Expl. Waterstofzuiger buitenzwembad Dreumel
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: De waterzuiger is oud. Hoewel de waterzuiger in 2024 nog goed functioneerde, is het gezien de technische levensduur mogelijk dat een investering in 2025 noodzakelijk is. We houden dit in de gaten. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. WMO Woonunit
2024
Beleidsmatige eindverantwoording: Er is in 2024 1 woningaanpassing geweest en 1 woonunit wordt gehuurd. Deze kosten zijn op de kostenplaats afgeboekt. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
29
PROGRAMMA 3 - FYSIEKE LEEFOMGEVING ALGEMEEN Omschrijving Dit programma omvat de beleidsontwikkeling, inrichting en ontwerp, beheer, onderhoud en exploitatie van onze openbare ruimte, verkeer, milieu en afval. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk