Bijlage 1 GEWIJZIGD Programmabegroting 2026-2029
Tekst van het document
In het door het college van burgemeester en wethouders op 10 januari 2012 vastgestelde Treasurystatuut is de beleidsmatige infrastructuur van de treasuryfunctie vastgelegd in de vorm van uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen en limieten. Het bevat met name protocollen voor de dagelijkse uitvoering. De onderwerpen die hierbij aan de orde komen zijn het kasbeheer, het risicobeheer, de financiering en de administratieve organisatie. Hoofddoelstelling beleid Inzicht hebben in de lange termijn ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente. Het aangaan en verstrekken van geldleningen en het verstrekken van garanties is alleen toegestaan voor de uitvoering van de publieke taak. Hierbij mogen geen overmatige risico’s worden gelopen. Het gebruik van de kasgeldlimiet en de renterisiconorm is bedoeld als normstellend. Algemene ontwikkelingen / rentevisie De treasuryactiviteiten staan bloot aan zowel interne als externe ontwikkelingen. De interne ontwikkelingen bestaan uit het oppakken van nieuwe activiteiten, investeringsplannen en reorganisatieprocessen. De belangrijkste externe ontwikkelingen zijn (internationale) economische indicatoren en de invloed hiervan op de geld- en kapitaalmarkt, maar ook wijzigingen in wet- en regelgeving. Het voorspellen van de renteontwikkeling is een lastige en bijna onmogelijke opgaaf, zeker op de lange termijn.
Volgens de stand van onze economie van De Nederlandsche Bank (DNB) (voorjaarsraming juni 2025) groeit de economie in Nederland in 2025 met 1,1% (in 2024 was de groei 0,5%). Door onzekerheid en handelsspanningen blijft de economische groei ook de komende twee jaar beperkt tot ongeveer 1% per jaar. De inflatie daalt geleidelijk, maar blijft hoger dan in de rest van het eurogebied. De economische groei wordt geremd door geopolitieke spanningen en invoerheffingen. Die zorgen voor toegenomen economische onzekerheid en een lagere wereldhandelsgroei. Risicomanagement Risicomanagement is het identificeren en kwantificeren van risico's en het vaststellen van beheersmaatregelen. Hiermee worden activiteiten bedoeld waarmee de kans van optreden of de gevolgen van risico's worden beïnvloed. De risico’s die binnen onze gemeente worden gelopen bij de uitvoering van de treasurytaak bestaan voornamelijk uit renterisico's. Om die risico's te beperken en te beheersen geldt er een kasgeldlimiet en is er een renterisiconorm ontwikkeld. Daarnaast verdient vooral het kredietrisico aandacht. Dit is het risico dat wij lopen wanneer geldleningen worden verstrekt aan rechtspersonen die in voorkomende gevallen in financiële problemen zouden kunnen komen. In het treasurystatuut zijn algemene uitgangspunten opgenomen om dit risico te beperken.
62
Met betrekking tot risicobeheer hanteren wij, volgens het treasurystatuut, de volgende algemene uitgangspunten: 1. De gemeente mag leningen of garanties uit hoofde van de ‘publieke taak’ uitsluitend verstrekken aan door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen. 2. De gemeente kan middelen uitzetten uit hoofde van de treasuryfunctie indien deze uitzettingen een prudent karakter hebben en niet zijn gericht op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. 3. Het gebruik van derivaten is niet toegestaan. Leningportefeuille en financieringsbehoefte De leningportefeuille De ontwikkeling van de huidige leningportefeuille ziet er als volgt uit:
Financieringsbehoefte In het onderstaand overzicht wordt de verwachte financieringsbehoefte voor de komende 4 jaren weergegeven. Hierbij is uitgegaan van volledige realisatie van alle investeringen, inclusief die volgens het investeringsplan 2026 - 2029. Berekening financieringsbehoefte (per 31 dec.)
Werkelijk 2024
Actueel 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Financieringsbehoefte Boekwaarde staat activa Boekwaarde voorraad grond Financieringsbehoefte
€ 60.959.573 -€ 200.916 € 60.758.657
€ 64.796.946 -€ 200.916 € 64.596.030
€ 68.239.963 -€ 200.916 € 68.039.047
€ 84.204.926 €0 € 84.204.926
€ 95.638.758 €0 € 95.638.758
€ 96.214.846 €0 € 96.214.846
Financieringsmiddelen Langlopende geldleningen o/g Reserves en voorzieningen Financieringsmiddelen
€ 28.377.448 € 29.891.127 € 58.268.575
€ 28.888.630 € 28.086.920 € 56.975.550
€ 32.737.755 € 27.131.286 € 59.869.041
€ 37.711.802 € 26.452.320 € 64.164.122
€ 43.110.228 € 24.625.397 € 67.735.625
€ 45.619.965 € 23.634.819 € 69.254.784
Resterende financieringsbehoefte
€ 2.490.083
€ 7.620.481
€ 8.170.007
€ 20.040.803
€ 27.903.133
€ 26.960.062
Renteresultaat Toerekening van de rentelasten aan de taakvelden is verplicht. Voor de toerekening aan de grondexploitaties wordt een percentage berekend door het gemiddelde rentepercentage van de leningenportefeuille (1,00%) te vermenigvuldigen met de debt ratio (de verhouding vreemd vermogen / totaal vermogen). De uitkomst van deze berekening is 1,12%. Om tot een verdeling van de resterende rente over de programma’s te komen, wordt het zogenaamde rente-omslagpercentage gebruikt. Voor de begroting 2026 is het berekende percentage 0,65%. Het saldo van rentelasten en –baten wordt daarvoor gedeeld door het totaal van de vaste activa exclusief de uitstaande geldleningen: • De uitkomst mag met een marge van 0,5% worden afgerond; én • Het verschil tussen de 'door te rekenen externe rente' en de 'werkelijke aan taakvelden toegerekende rente' bedraagt maximaal 25%.
63
Het renteschema ziet er als volgt uit: Werkelijk 2024
Actueel 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
€ 538.936 -€ 542.137 -€ 3.201
€ 570.300 -€ 427.954 € 142.346
€ 670.315 -€ 383.658 € 286.657
€ 834.036 -€ 381.430 € 452.606
€ 1.004.502 -€ 381.430 € 623.072
€ 1.095.085 -€ 381.430 € 713.655
-€ 6.815 € 3.614
-€ 2.270 € 144.616
-€ 2.228 € 288.885
€0 € 452.606
€0 € 623.072
€0 € 713.655
Werkelijk aan taakvelden toegerekende rentekosten
€0
€ 150.764
€ 274.370
€ 440.575
€ 618.029
€ 695.640
Renteresultaat op taakveld Treasury
€ 3.614
-€ 6.148
€ 14.515
€ 12.031
€ 5.043
€ 18.015
Renteschema Door te belasten rentekosten Rentebetalingen aan externe partijen Renteontvangsten van externe partijen Door te belasten rentekosten Rente die toegerekend moet worden aan de grondexploitatie Verder nog door te belasten rentekosten
Renterisicobeheer Renterisicobeheer is het bewust beperken van de negatieve invloed van toekomstige rentewijzigingen op het resultaat van de organisatie en op de waarde van rentedragende activa en passiva. Ook het minimaliseren van de rentekosten en het optimaliseren van de rentebaten behoren tot dit onderwerp. Jaarlijkse nemen we in de paragraaf financiering onze rentevisie op. Om de renterisico’s te beperken geldt er een kasgeldlimiet en een renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft de maximale toegestane omvang van de kortlopende schuld aan. De kasgeldlimiet is ingevoerd om de gemeente te behoeden voor het risico dat de rentelasten opeens fors stijgen, omdat de rente voor kortlopende leningen sterk kan fluctueren. De wet Fido staat een kasgeldlimiet toe van 8,5% van het begrotingstotaal. Renterisiconorm Het begrip renterisiconorm is ingevoerd om zoveel mogelijk spreiding in de looptijden van leningen aan te brengen, en zodoende het renterisico bij herfinanciering van de vaste schuld te beheersen. Deze norm bedraagt 20% van het begrotingstotaal, met een minimum van € 2,5 miljoen. De berekening van de huidige renterisiconorm in meerjarenperspectief is opgenomen in het volgend overzicht. Renterisico op vaste schulden
Werkelijk 2024
Actueel 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Renterisico Renteherzieningen Aflossingen Totaal renterisico
€0 € 3.227.260 € 3.227.260
€0 € 3.488.818 € 3.488.818
€0 € 3.650.875 € 3.650.875
€0 € 4.025.953 € 4.025.953
€0 € 4.601.574 € 4.601.574
€0 € 4.990.263 € 4.990.263
Berekening renterisiconorm Begrotingstotaal vast percentage van begrotingstotaal Renterisiconorm
€ 63.332.552 20% € 12.666.510
€ 62.233.598 20% € 12.446.720
€ 61.702.767 20% € 12.340.553
€ 62.988.669 20% € 12.597.734
€ 64.785.392 20% € 12.957.078
€ 66.435.047 20% € 13.287.009
Ruimte binnen toegestane renterisiconorm
€ 9.439.251
€ 8.957.902
€ 8.689.679
€ 8.571.781
€ 8.355.504
€ 8.296.746
Kredietrisicobeheer Kredietrisico Dit is het risico dat wij lopen wanneer geldleningen worden verstrekt aan rechtspersonen die in voorkomende gevallen in financiële problemen zouden kunnen komen. In het treasurystatuut is vastgelegd dat de gemeente alleen overtollige middelen mag uitlenen aan betrouwbare bedrijven met minimaal een zogeheten AAA-rating (looptijd langer dan 3 maanden) c.q. AA-rating (looptijd tot 3 maanden), aan ondernemingen waarvoor een solvabiliteitsratio van 0% geldt of aan de centrale overheid. Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak worden zekerheden of garanties geëist.
64
Schuldrestant aan het begin van het jaar
Werkelijk 2024
Actueel 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Actuele leningen (u/g) Geldlening aan St. Kulturhus Boven-Leeuwen Geldlening aan st. MFA Dreumel (lening 1) Geldlening aan st. MFA Dreumel (lening 2) Geldlening aan st. Sport & Recreatie (lening 1) Geldlening aan st. Sport & Recreatie (lening 2) Geldlening aan MFA de Hucht Geldlening aan Yasemin Maaltijdservice Geldlening aan Jasmin Services Totaal actuele leningen
€ 2.682.592 € 3.505.852 € 306.295 € 1.191.950 € 1.796.520 € 1.253.809 € 40.000 € 500.000 € 11.277.018
€ 2.598.840 € 3.411.230 € 298.028 € 1.161.708 € 1.757.560 € 1.229.695 €0 €0 € 10.457.061
€ 2.513.413 € 3.314.716 € 289.596 € 1.090.258 € 1.717.821 € 1.205.098 €0 €0 € 10.130.903
€ 2.426.278 € 3.216.272 € 280.995 € 1.053.916 € 1.606.993 € 1.180.010 €0 €0 € 9.764.464
€ 2.337.400 € 3.115.858 € 272.223 € 1.017.574 € 1.606.993 € 1.154.419 €0 €0 € 9.504.468
€ 2.246.744 € 3.013.437 € 263.274 € 981.232 € 1.551.580 € 1.128.317 €0 €0 € 9.184.585
2,00%
2,00%
2,00%
2,00%
2,00%
2,00%
Nadere info Gewogen gemiddeld rentepercentage
Aandelen De gemeente is in het bezit van 18.693 gewone aandelen Vitens. De nominale waarde hiervan is € 1 per aandeel. Als aandeelhouder komen alleen publiekrechtelijke (direct of indirect) rechtspersonen in aanmerking. Door de beperkte verhandelbaarheid is het moeilijk een marktwaarde te noemen. Overigens onderschrijven wij het belang dat de drinkwatervoorziening in publieke handen blijft. Op grond van het treasurystatuut vindt aankoop en verkoop van aandelen uitsluitend plaats voor de uitoefening van de publieke taak. Schatkistbankieren Wij zijn verplicht om onze overtollige middelen in de Rijksschatkist aan te houden. Om het dagelijkse kasbeheer te vereenvoudigen is er een drempelbedrag, afhankelijk van het begrotingstotaal, dat buiten de schatkist mag worden gehouden. Het drempelbedrag bedraagt 2,0% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Voor ons betekent dit een drempelbedrag van € 1,2 miljoen. Intern liquiditeitsbeheer Liquiditeitsrisico Liquiditeitsrisico is het risico dat wij op korte termijn niet genoeg geld in kas hebben om aan onze verplichtingen te voldoen. Om deze reden stellen wij liquiditeitsplanningen en een liquiditeitsbegroting op. Hierbij zien wij er op toe dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat wij de verplichtingen tijdig kunnen nakomen.
De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar treasuryactiviteiten te baseren op een korte termijn liquiditeitenplanning (looptijd tot 1 jaar), alsmede een meerjarige liquiditeitenplanning met een looptijd van minimaal 4 jaar. Bij deze laatste dient enige terughoudendheid in acht te worden genomen. Een goede planning, zeker op de langere termijn, is gelet op de onzekere factoren die een rol spelen zoals vertragingen in de investeringsplanning en de informatievoorziening niet eenvoudig. Meerjarenramingen zijn veelal onbetrouwbaar, zowel qua volume als tijdpad. Wanneer op basis daarvan op voorhand leningen dienen te worden afgesloten, gaan wij onbedoeld renterisico’s lopen. Met name bij de op termijn voorziene grote(re) investeringen vormen het politieke, procedurele en de uiteindelijke omvang van de financieringsbehoefte dermate onzekere factoren dat dit een ongewenste risicovergroting zou vormen. Voor het liquiditeitenbeheer is, met ingang van 15 november 2018, met de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten een Financieringsovereenkomst voor een (Rekening-courant) Krediet- en Depotarrangement (tijdelijk overtollige middelen beleggen) afgesloten. De Financieringsovereenkomst geldt voor onbepaalde tijd en kan schriftelijk geheel of gedeeltelijk worden opgezegd. De kredietlimiet bedraagt € 3.700.000.
Over het gebruikte deel van de rekening-courant moet de 1-maands Euribor + 0,15% worden betaald. In het afgelopen jaar is de 1-maands Euribor fors gedaald. De rente ging van +3,655% (juli 2024) naar +1,906% (juli 2025). Daarnaast moet over het ongebruikte deel van de rekening-courant 0,04% bereidstellingsprovisie worden betaald.
65
PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING ALGEMEEN Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering (BBV, artikel 14). Inleiding De bedrijfsvoering betreft de middelenfuncties (personeel en organisatie, planning & control, informatievoorziening en automatisering, communicatie en facilitaire zaken) ter ondersteuning van de uitvoering van de programma’s (het primaire proces). In deze paragraaf hebben wij tevens de griffie en de rekenkamercommissie opgenomen. De bedrijfsvoering is ondersteunend aan en mede bepalend voor de kwaliteit van het primaire proces en de realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten. De interne organisatie staat volledig ten dienste aan het primaire proces. Dit betekent dat de kwaliteit en omvang van de gemeentelijke organisatie, maar ook faciliteiten als bijvoorbeeld de huisvesting en de automatisering indirect van grote invloed zijn op het behalen van de gewenste effecten. In deze paragraaf worden de verschillende onderdelen van de bedrijfsvoering verder uitgewerkt. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Communicatiebeleidsplan ICT-Verbeterplan Informatiebeveiligingsbeleid Programmaplan organisatieontwikkeling 2023-2026 Inkoopbeleid HR Beleidskaders
2020 2022 2023 2024 2024 2024
Ontwikkelingen Op hoofdlijn: Voortzetting ICT-Verbeterplan: In 2026 verschuift de focus van implementatie naar beheer. De nieuwe ICT-omgeving vormt dan de basis voor een stabiele en veilige informatievoorziening. Daarmee verandert ook onze rol: van uitvoering naar regie. We geven invulling aan die regierol door de dienstverlening van Centric actief te monitoren en waar nodig bij te sturen. Doorontwikkeling Klant Contact Center – Burgerzaken 2026 is een jaar dat in het teken staat van continuïteit, digitalisering en professionaliseren. De dienstverlening aan de inwoners en bedrijven wordt geprofessionaliseerd door o.a. diensten digitaal aan te bieden via E-diensten. De werkprocessen worden geactualiseerd en verbeterd. Het KCC ondersteunt het project Internationale Werknemers en begeleidt de gemeenteraadsverkiezingen. PERSONEEL EN ORGANISATIE Personeel: beleid en ontwikkelingen Het personeelsbeleid is afgestemd op de ontwikkelingen en behoeften vanuit de organisatie en de maatschappij. Hier dragen de onderstaande ontwikkelingen aan bij. •
Actualisering HR-beleidskaders De HR Beleidskaders worden jaarlijks op hoofdlijnen aangepast. Hierbij zijn de ontwikkelingen en behoeften vanuit de organisatie en de samenleving leidend. De beperkte HR-capaciteit maakt dat er keuzes gemaakt worden in activiteiten die opgepakt worden.
66
•
Implementatie nieuw e-HRM systeem: Met een nieuw e-HRM systeem worden de processen in-, door- en uitstroom, verzuim, verlof en rapportages verbeterd. Sinds 2025 werken we met een nieuwe personeels- en salarisadministratie. Dit is gekoppeld aan de overgang naar een nieuw e-HRM systeem. De Verzuimmodule die we inmiddels gebruiken, geeft een verbeterde monitoring en betrekt de teammanager actief bij het verzuim/reintegratieproces. Ook is er een link tussen de Bedrijfspoli en de Verzuimmodule. Hierdoor hebben de teammanagers altijd de meest actuele informatie/status voorhanden.In het periodieke Sociaal Medisch Team overleg (SMT) vindt afstemming en overleg plaats tussen het MT, HR en de bedrijfsarts en coach arbeid en gezondheid van de Bedrijfspoli. Inrichting en ingebruikname van de verlofmodule - mogelijk geheel of gedeeltelijk ter vervanging van tijdschrijfsysteem TIM - wordt nader onderzocht.
•
Beloningsbeleid en implementatie HR 21: In 2025 is het beloningsbeleid herzien en is gestart met de implementatie van HR21 als nieuw functiewaarderingssysteem voor de organisatie. HR begeleidt het proces van de overgang van het huidige functiewaarderingssysteem naar HR21. Er is gekozen voor zorgvuldigheid van het traject boven snelheid. Dit heeft als effect dat de implementatie van het nieuwe functiehuis nog doorloopt in 2026.
•
Werving en selectie We blijven inzetten op actieve werving en selectie om geschikte kandidaten uit een krappe arbeidsmarkt te halen. Waar mogelijk streven we naar het (vast) in dienst nemen van medewerkers ter vervanging van inhuur. De vacatureteksten zijn modern en aantrekkelijk vormgegeven. We maken gebruik van wervingsfilms, zijn actief op LinkedIn en andere social media, het aanbrengen van een nieuwe collega wordt beloond, etc. Door deze acties sluiten we beter aan op de manier waarop kandidaten tegenwoordig naar banen zoeken.
•
Onboarding: Om nieuwe medewerkers te laten kennismaken met de organisatie hebben we een onboardingsprogramma samengesteld. Dit is een onderdeel van het binden en boeien van medewerkers. Implementatie van het programma zal plaatsvinden eind 2025 en doorlopen in 2026.
•
Strategische personeelsplanning We willen leer- en ontwikkelmogelijkheden benutten, die zijn gericht op talent voor de toekomst en hebben oog voor wat we als organisatie nodig hebben aan kennis en kunde om toekomstige ontwikkelingen het hoofd te bieden.
•
Medewerkerstevredenheid In voorgaande jaren is een werkbelevingsonderzoek uitgevoerd door de externe organisatie 2DaysMood. Hieruit bleek dat 70% van de deelnemers goed in zijn of haar vel zit, met plezier naar het werk gaat en zich thuis voelt in de organisatie. De teammanagers besteden in hun teamoverleggen en in ontwikkelgesprekken (schijnwerpergesprekken) met medewerkers regelmatig aandacht aan medewerkerstevredenheid. Als er aandachtspunten zijn, wordt dit besproken in het MT en meegenomen in de ontwikkeling van de organisatie. Vanaf 2026 willen we tevredenheidsmetingen intern oppakken. HR gaat hierin ondersteunen.
Financiën De kosten van het personeel zijn verdeeld op basis van de loonsom. Met u zijn afspraken gemaakt dat wij niet sturen op de formatie, maar op de loonsom. Deze loonsom stijgt met niet te beïnvloeden externe factoren, zoals CAO-stijgingen of wijzigingen in sociale premies of als gevolg van overdracht van taken door het Rijk. De ambtelijke organsiatie zorgt ervoor dat de opgedragen taken binnen de loonsom worden verricht. Het overzicht met de personeelslasten is opgenomen als bijlage 1. Ziekteverzuim We streven naar een maximaal ziekteverzuimpercentage van 4,0%. We hebben beleid en ondernemen de nodige activiteiten om het ziekteverzuim laag te houden. We maken gebruik van de adviezen van de Arboarts voor een optimale re-integratie en de inzet van interventies.
67
Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage voor gemeenten bedroeg over 2024 6,7% (bron: A&O Fonds Gemeenten en VNG). Het ziekteverzuimpercentage van de gemeente West Maas en Waal zat daar met 4,15% in 2024 ruim onder. We streven er naar dit percentage nog iets verder omlaag te krijgen. In onderstaande tabel staan de bereikte resultaten en de resultaten die we komende jaren willen bereiken. Tabel: Ontwikkeling ziekteverzuim Ziekteverzuimpercentage (realisatie t/m 2024, streefcijfer vanaf 2025)
2022 6,78
2023 4,92
2024 4,36
2025 4,0
2026 4,0
2027 4,0
2028 4,0
Risico’s Eigen risicodragerschap WGA, WGA-flex Onze gemeente is sinds 2010 eigenrisicodrager voor de WGA (Wet Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsongeschikten), de WGA-flex en de Ziektewet. Dat wil zeggen dat, in geval van instroom in de WGA, de uitkeringslasten en re-integratiekosten gedurende maximaal 10 jaar voor rekening van de gemeente komen. Een goed ziekteverzuimbeleid beperkt de risico´s. Tot 2026 zullen er sinds de invoering van de WIA (wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen) naar verwachting drie (ex-) medewerkers van onze gemeente zijn ingestroomd in deze uitkering. INFORMATIEVEILIGHEID Als gemeente zijn we wettelijk verplicht om informatie veilig te beheren en te beschermen, met name persoonsgegevens. Daartoe moet de gemeente functies zoals de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en Chief Information Security Officer (CISO) ingevuld hebben en voldoen aan eisen die zijn vastgelegd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Gemeenten moeten bij nieuwe projecten die een hoog privacyrisico met zich meebrengen een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitvoeren. De gemeente is verplicht een FG aan te stellen en een CISO is nodig om het informatieveiligheidsbeleid in te vullen.
De gemeente is ook verplicht jaarlijks een zelfevaluatie en IT-audit uit te voeren om aan te tonen dat de juiste maatregelen getroffen zijn rond informatiebeveiliging en datakwaliteit. Dit wordt uitgevoerd door een ENSIA-coördinator, waarbij ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. In 2025 wordt onderzocht op welke manier de functies op het gebied van informatieveiligheid het beste ingevuld kunnen worden. Tot medio 2025 zijn een CISO en FG extern ingehuurd. Onderzocht wordt of samenwerking met andere gemeenten mogelijk is, waardoor het volledige pakket aan rollen en functies ingevuld kan worden. Dit zal doorlopen in 2026. Het in 2023 opgestelde Beleidsplan Informatieveiligheid bevat algemene kaders, uitgangspunten en managementafspraken waarmee de informatieveiligheid van de organisatie kan worden vormgegeven en geborgd. Het biedt bovendien een normenkader om de huidige informatie infrastructuur en bestaande contracten te evalueren en aanbevelingen ter verbetering te kunnen maken. Wij streven als gemeente naar een veilige, betrouwbare en toegankelijke digitale omgeving voor onze inwoners, bedrijven en medewerkers. Daarbij gaan we uit van het principe dat alleen gegevens worden verzameld, verwerkt en bewaard die strikt noodzakelijk zijn voor een specifiek doel. De eisen uit de Archiefwet nemen we daarbij uiteraard in acht.
INFORMATIEVOORZIENING EN AUTOMATISERING Ontwikkelingen 2026 en verder: In 2026 verschuift de focus van implementatie naar beheer. We geven samen met de organisatie invulling aan nieuwe ontwikkelingen op het gebied van Informatievoorziening zoals AI en we zetten in op verdergaande digitalisering. Met de overgang naar de beheerfase komt er meer nadruk te liggen op de regierol die wij hebben richting onze ICT-dienstverlener (Centric).
68
Wat gaan we doen: •
•
•
•
•
Invulling van onze regierol We verstevigen onze positie als regiegemeente door duidelijke afspraken te maken met onze ICT-partner (Centric), prestaties continu te monitoren en actief bij te sturen waar nodig. We houden grip op kosten, kwaliteit en doorontwikkeling. Borgen van continuïteit en veiligheid De ICT-omgeving vraagt om voortdurende aandacht. We werken aan betrouwbare dienstverlening, voeren risicoanalyses uit, ondersteunen audits en borgen informatieveiligheid volgens de geldende kaders (onder andere BIO en NIS2). Inwoners en medewerkers moeten kunnen vertrouwen op veilige systemen en zorgvuldige omgang met gegevens Klaar voor de toekomst: AI, Cloud en Datagedreven werken We begeleiden de introductie van AI-toepassingen, zoals Microsoft Copilot (binnen MS365), en toetsen deze aan ethische en juridische randvoorwaarden. Daarbij zorgen we voor een verantwoorde en begrijpelijke invoering, zodat collega’s deze technologie op een veilige en zinvolle manier leren gebruiken. Door slim gebruik van data en AI kunnen we efficiënter werken én beter inspelen op vragen van inwoners. Informatiebeheer op orde We bouwen voort op het traject ‘Toekomstbestendig Informatiebeheer’ en zetten in op verdere professionalisering van het team DIV, actieve uitrol van de Wet open overheid (WOO) en het structureel verbeteren van onze informatiehuishouding.
Doorontwikkeling digitale dienstverlening We continueren en ondersteunen als ICT de verdere digitalisering van het KCC. Dit stelt ons in staat om inwoners en ondernemers sneller, persoonlijker en veiliger van dienst te zijn via de kanalen die zij zelf kiezen. We werken toe naar een dienstverleningsaanpak waarin gemak, bereikbaarheid en betrouwbaarheid centraal staan.
Teamontwikkeling: van project naar structuur: De inrichting van het ICT-team wordt afgestemd op de fase waarin we zitten en de toekomstige ontwikkelingen Functies: • ICT-coördinator/regisseur (contractbeheer/monitoring, regisseur/leverancierssturing, aanspreekpunt Centric), • Informatiemanager (beleidsontwikkeling, data gedreven werken, informatiehuishouding), • Functioneel beheerder (inzetbaar op kritieke applicaties). Deze inrichting versterkt onze regierol, borgt kennis en draagt bij aan continuïteit binnen de organisatie. Ontwikkeling Informatiebeheer: Toekomstbestendig informatiebeheer: In 2025 is een stevige basis gelegd voor toekomstbestendig informatiebeheer. Medewerkers zijn begeleid in het juist opslaan en afsluiten van informatie, gekoppeld aan teamgerichte actieplannen en ondersteuning op de werkvloer. Eerste procesverbeteringen zijn gestart, met onder meer quick wins in JOIN en de digitale dienstverlening. Digitale achterstanden zijn fors verminderd, en oude dossiers zijn vernietigd volgens de wettelijke termijnen. Het team DIV is uitgebreid met nieuwe rollen en functies, en er is gestart met de inrichting van een kwaliteitssysteem. Het informatiebeleid en het documentair structuurplan (DSP) zijn geactualiseerd.
In 2026 richten we ons op verdere verdieping en borging: • De coaching van medewerkers binnen de organisatie wordt voortgezet, waarbij het gewenste gedrag structureel wordt ingebed in de werkcultuur. • Procesverbeteringen rollen we verder uit en worden vastgelegd, zodat alle teams werken volgens heldere, efficiënte werkprocessen. • Controle en afsluiting van de resterende digitale dossiers met lange bewaartermijn. • We werken tegelijkertijd aan preventie van nieuwe achterstanden, onder meer via risico gestuurde monitoring. • Doorontwikkeling van het team DIV als proactieve adviespartner.
69
• •
Het kwaliteitssysteem wordt volledig geïmplementeerd. Nieuwe beleidsinstrumenten zoals de hotspotmonitor en afspraken over informatiebeheer bij uitbesteding worden structureel ingebed.
Zo wordt het fundament voor duurzaam, wettelijk compliant en transparant informatiebeheer verder verstevigd. Dit alles heeft betrekking op het digitale gedeelte van informatiebeheer. De verwerking van het fysieke (papieren) archief vraagt extra aandacht. Binnen de verwerking van het fysieke archief is er achterstand. We zijn in 2026 wettelijk verplicht het volgend blok archiefmateriaal over te brengen naar het Regionaal Archief Nijmegen (RAN). Op dit moment zijn deze dossiers nog niet compleet: in meerdere gevallen ontbreken fysieke stukken die eerst moeten worden toegevoegd. De overbrenging van archiefmateriaal naar het Regionaal Archief Nijmegen is een wettelijke verplichting op grond van de Archiefwet. Dossiers mogen pas worden overgedragen als ze compleet zijn. De tijdige verwerking van het fysieke archief is te omvangrijk om met eigen capaciteit uit te voeren. Door in 2026 tijdelijk extra capaciteit in te zetten, zorgen we dat ontbrekende stukken worden toegevoegd en de overbrenging tijdig en rechtmatig kan plaatsvinden. Daarmee voorkomen we risico’s op toezichtmaatregelen en wettelijke overtreding. Financiën De kosten van onze informatievoorziening en automatisering, exclusief de personeelslasten en doorberekeningen, ontwikkelen zich de komende jaren als volgt:
Kosten I&A-budget Kosten I&A-budget Kapitaallasten Onderhoud, hard- en software Ondersteuning en consultancy Huur data- en spraaklijnen Veiligheidsbeleid Beheer en bewaring archief Digitale dienstverlening Huur en lease
ICT Dienstverlener Overige kosten Ontvangsten Saldo I&A-budget
Raming
Raming
Raming
Raming
2026
2027
2028
2029
€ 122.292 € 907.055 € 127.881 € 63.861 € 33.572 € 92.860 € 120.424 € 32.954 € 879.741 € 46.280 -€ 4.983
€ 115.444 € 929.194 € 130.755 € 65.297 € 34.327 € 94.949 € 50.964 € 35.077 € 902.807 € 47.320 -€ 5.094
€ 72.156 € 947.174 € 133.381 € 66.609 € 35.016 € 96.856 € 55.603 € 37.017 € 921.721 € 48.271 -€ 5.197
€ 72.166 € 966.565 € 136.179 € 68.006 € 35.751 € 98.888 € 56.769 € 68.068 € 941.483 € 49.284 -€ 5.306
€ 2.421.937
€ 2.401.040
€ 2.408.607
€ 2.487.853
Risico’s Overbrenging Fysiek archief. Dit is bij wet geregeld (Archiefwet). In 2026 zijn we verplicht om een gedeelte van het fysieke archief over te brengen naar het Regionaal Archief Nijmegen. Dit is een omvangrijke taak die we niet met de huidige capaciteit tijdig kunnen afronden. Hiervoor hebben we tijdelijke uitbreiding van de capaciteit nodig om aan deze wettelijke verplichting te kunnen voldoen Hiermee voorkomen we risico’s op toezichtmaatregelen en wettelijke overtreding. PLANNING & CONTROL Algemeen Met behulp van de planning- en controlcyclus zorgen wij voor het plannen, uitvoeren, bewaken en bijsturen van het gemeentelijk beleid. Doel is om transparant, doelgericht en verantwoord te werken. Naast beleidsthema's wordt in de planning- en controlcyclus inzicht gegeven in de financiële huishouding van onze gemeente.
70
In de voorjaarsnota 2025 is al aangegeven dat wij bij ongewijzigd beleid te maken krijgen met oplopende financiële tekorten in de komende jaren. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door stijgende kosten in de zorg en de verandering in het gemeentefonds (het ravijnjaar). In de meicirculaire 2025 is duidelijk geworden dat een deel van de tekorten door het rijk wordt gecompenseerd of gemitigeerd. In de voorjaarsnota zijn al een aantal bezuinigingsmaatregelen verwerkt. De voorjaarsnota liet daarna nog geen sluitend beeld zien. Inmiddels is deze begroting in de jaren 2026 en 2027 wel in evenwicht gebracht. Voor de jaren 2028 en 2029 liggen er echter nog financiële uitdagingen in het verschiet. COMMUNICATIE Communicatie speelt een belangrijke rol in het realiseren van gemeentelijke doelstellingen. Heldere, toegankelijke en tijdige informatie zorgt voor meer vertrouwen, betrokkenheid en begrip van inwoners. Ook helpt goede communicatie bij het uitvoeren van beleid en het betrekken van inwoners bij plannen. Daarvoor zetten we verschillende middelen in, afhankelijk van het doel en de doelgroep. Daarnaast investeren we in interne communicatie om samenwerking en kennisdeling binnen de organisatie te versterken. In het komende begrotingsjaar zetten we in op begrijpelijke taal, digitale toegankelijkheid en actieve betrokkenheid van inwoners.
Dat doen we onder andere door: o Training en ondersteuning van collega’s bij het schrijven van teksten en raads- en collegevoorstellen op B1 niveau o Zorgen voor uniforme manier van werken met heldere standaardbrieven en sjablonen, zowel qua inhoud als vormgeving o Actualisatie huisstijl en communicatiemiddelen o Verbetering website: o Inventariseren van verbeterpunten vanuit de gebruikers (extern en intern) via het participatieplatform en die ook doorvoeren o Controle op de juistheid van de inhoud van de pagina’s o Werken aan digitale toegankelijkheid o Goede regels voor gebruik van AI (Copilot) Ontwikkelingen en risico’s De wereld van communicatie verandert snel. Steeds meer inwoners gebruiken digitale kanalen, maar niet iedereen kan daar goed mee overweg. Daarom blijven we letten op begrijpelijkheid en toegankelijkheid. Ook nieuwe technologie, zoals AI, biedt kansen maar vraagt om duidelijke regels. Een risico is dat informatie onduidelijk of niet actueel is. Dat kan zorgen voor verwarring of wantrouwen. Daarom blijven we werken aan kwaliteit, betrouwbaarheid en actualiteit. FACILITAIRE ONDERSTEUNING Algemeen Facilitaire zaken beslaat de huisvesting, advisering en inkoop van huishoudelijke zaken.
Ontwikkelingen Ontwikkelingen met facilitaire gevolgen zijn: - Strenger wordende eisen aan interne veiligheid en aan de informatieveiligheid; - Eisen met betrekking tot duurzaamheid en milieubewustzijn. - Aanpassingen i.v.m. preventie en het welzijn van de medewerkers (ARBO). Risico’s Op het gebied van facilitaire zaken zijn de volgende risico's te verwachten: - Toenemende eisen aan de interne veiligheid; - Toenemende eisen aan de informatie veiligheid; - Hoge kosten digitale abonnementen. Financiën De kosten van facilitaire ondersteuning, ontwikkelen zich de komende jaren als volgt:
71
GRIFFIE Algemeen De griffie verricht haar werkzaamheden onder verantwoordelijkheid van uw gemeenteraad. Daarmee vallen de op de griffie werkzame medewerkers en de griffier niet onder de bevoegdheid van het college valt. De griffie(r) legt alleen verantwoording af aan uw raad. De griffie heeft drie kerntaken: - Adviserende taak gericht op de ondersteuning van uw raad en individuele raadsleden bij de uitoefening van de taken en bevoegdheden en de positionering van uw raad; - Logistieke en secretariële ondersteuning bij vergaderingen en overige werkzaamheden van uw raad; - Afstemmende en coördinerende taken. Naast reguliere werkzaamheden kent de griffie ad hoc werkzaamheden. Deze vallen onder de procesmatige ondersteuning en advisering van uw raad. Het gaat dan bijvoorbeeld over werkprocedures, positionering, ontwikkeling, participatie, enz. Wij doen deze werkzaamheden op uw verzoek of op eigen initiatief. Deze werkzaamheden worden, voor zover voorzien, beschreven in een Werkplan Griffie. Financiën Als raad beschikt u voor 2026 over een budget van € 9.400. Dit is een bedrag voor trainingen, inhuur advies derden, de raadsexcursie, ontwikkeling instrumenten en raadsactiviteiten. Daarnaast is er een bedrag van € 10.000 (structureel) beschikbaar voor het organiseren van een kindergemeenteraad/ Politiek Actief .
In het verkiezingsjaar 2026 is een extra budget van € 5.000 beschikbaar voor het inwerkprogramma van de gemeenteraad. Ontwikkelingen en risico’s In maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Hiervoor zijn de voorbereidingen in 2025 gestart. Rondom en na de gemeenteraadsverkiezingen bieden we een uitgebreid inwerkprogramma aan. Naar aanleiding van een nieuw coalitieakkoord stellen er een nieuwe Lange Termijn Agenda op. In 2026 zal de kindergemeenteraad weer georganiseerd worden. Deze wordt volledig binnenshuis georganiseerd. De Kindergemeenteraad wordt om het jaar gehouden en afgewisseld met de cursus Politiek Actief van ProDemos. Vanaf eind 2020 moet raadsinformatie voldoen aan de toegankelijkheidsrichtlijnen voor overheidsinstanties (waaronder ondertiteling van raadsvergaderingen en RTG's). Hiervoor moeten we ook in 2026 nog de nodige werkzaamheden uitvoeren; zo dienen bijvoorbeeld de (live) uitzendingen ondertiteld te worden. In 2025 zijn we gestart met de module digitale archivering in Notubiz. Na afronding van het besluitvormingsproces is het belangrijk de bijbehorende informatie (inclusief het digitaal verslag) op de juiste wijze en volgens archiveringsnormen te bewaren. Deze module zorgt voor een vereenvoudiging van het huidige archiveringsproces.
72
Wij houden de doorontwikkeling van raadsinformatiesysteem nauwlettend in de gaten. Hieronder valt ook de koppeling met ons zaak- en archiefsysteem. REKENKAMER Algemeen Met ingang van 1 januari 2025 is West Maas en Waal aangesloten bij het samenwerkingsverband rekenkamer Regio Rivierenland. De rekenkamer is één van de instrumenten van uw raad om uw controlerende taak uit te voeren. De rekenkamer onderzoekt of het gemeentelijk beleid goed is uitgevoerd en het gewenste effect heeft gehad. Zijn de beoogde doelen bereikt? Ook kijkt zij of het gemeentelijke geld hiervoor goed is besteed. Daarom is het belangrijk dat er een goede afstemming is tussen uw raad en de rekenkamer over gewenste onderzoeken. Twee raadsleden zijn afgevaardigd in de raad van advies. Het eerste onderzoek naar klachtbehandeling in West Maas en Waal is in 2025 gestart Financiën Voor de rekenkamer is een jaarlijks budget beschikbaar gesteld van € 26.600.
73
PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN ALGEMEEN De paragraaf betreffende de verbonden partijen bevat ten minste (BBV, artikel 15): a De visie op, en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen; b De lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in: 1. gemeenschappelijke regelingen; 2. vennootschappen en coöperaties; 3. stichtingen en verenigingen; 4. overige verbonden partijen. c De lijst van verbonden partijen. In de lijst van verbonden partijen wordt ten minste de volgende informatie opgenomen: a De wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; b Het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; c De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; d De verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; e De eventuele risico’s van een verbonden partij waar geen maatregelen voor getroffen zijn door de gemeenten en die van materiële betekenis kunnen zijn op de financiële positie van de gemeente. Inleiding Verbonden partijen zijn organisaties waaraan de gemeente zich bestuurlijk en financieel verbindt.
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV, artikel 1) geeft als definitie: “een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft”. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel in het bestuur van een participatie of het hebben van stemrecht. Van financieel belang is sprake wanneer wij middelen ter beschikking stellen en die verloren gaan in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op ons verhaald kunnen worden. In deze paragraaf gaan wij in op de belangen die met de diverse verbonden partijen zijn gediend en de relatie met onze gemeentelijke doelstellingen. Via deze paragraaf informeren we u op hoofdlijnen over de relatie tussen 'verbonden partijen' en het 'publieke belang' dat wordt gediend. Visie op de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen Het inzichtelijk maken van de verbonden partijen is om twee redenen van belang. De eerste reden is dat verbonden partijen vaak beleid uitvoeren dat de gemeente in principe ook zelf kan blijven doen. De gemeente geeft een mandaat aan de verbonden partij. De tweede reden betreft de kosten, het budgettaire beslag en de financiële risico’s, die de gemeente met de verbonden partijen kan lopen en de daaruit voortvloeiende budgettaire gevolgen.
Het aangaan van banden met verbonden partijen komt altijd voort uit het publieke belang. In het algemeen geldt dat voor een gemeenschappelijke regeling wordt gekozen indien de gemeente dit beleid niet alleen of niet doeltreffend kan uitvoeren. De gemeenschappelijke regelingen voeren beleid en beheer op verschillende terreinen uit voor de gemeente. Onderverdeling verbonden partijen Gemeente West Maas en Waal heeft een verbintenis met onderstaande partijen. Van de gemeenschappelijke regelingen wordt nader uitgewerkt welk doel we nastreven met de verbintenis, hoe de financiële situatie is en welke risico’s benoemd kunnen worden.
74
Onderverdeling Gemeenschappelijke regeling
Naam verbonden partij Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Gezondheidsdienst Gelderland Zuid (GGD) Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Regio Rivierenland Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Werkzaak Rivierenland Rekenkamer Rivierenland
Vennootschappen en coöperaties Vitens Stichtingen en verenigingen
Geen verbintenissen
Overige verbonden partijen
Geen verbintenissen
Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
GR Afvalverwijdering Rivierenland GR Belastingsamenwerking Rivierenland GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid GR Omgevingsdienst Rivierenland GR Regio Rivierenland GR Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal GR Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland GR Hulpverlening en Veiligheid Gelderland Zuid GR Werkzaak Rivierenland GR Rekenkamer Rivierenland
2019 2019 2020 2019 2019 2019 2020 2019 2025
Met betrekking tot gemeenschappelijke regelingen in de regio Nijmegen hebben wij afspraken gemaakt over de uitgangspunten voor het opstellen van de begroting en de jaarrekening. In deze begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen (BRN) wordt een aantal essentiële uitgangspunten gegeven. Deze uitgangspunten zijn: - Uitgangspunten voor opstelling van de begroting; - Indexering van de gemeentelijke bijdrage; - Overige uitgangspunten. - Uitgangspunten voor opstelling jaarrekening; - Resultaatbestemming; - Door gemeenten terug te vorderen BTW op grond van het BTW Compensatie Fonds (BCF). - Planning besluitvorming voor de regio. De opgenomen kaders in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor de begroting en jaarrekening zijn vanzelfsprekend van toepassing voor de GR. Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. OVERZICHT VERBONDEN PARTIJEN Afvalverwijdering Rivierenland (AVRI) Juridische vorm Gemeenschappelijk Regeling Vestigingsplaats
Geldermalsen
Omschrijving
Avri verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen, ontwikkelt het gemeentelijke afvalstoffenbeleid, handhaaft de afvalstoffenverordening en verzorgt de voorlichting over afval.
75
Doel
Samen werken aan een schoon Rivierenland
Participanten
Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West-Betuwe en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Het algemeen bestuur telt acht leden (en plaatsvervangende leden) en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten. De bevoegdheden van het algemeen bestuur zijn gelijk aan die van de gemeenteraad met als uitzondering dat de verhoudingen bij de gemeenschappelijke regelingen niet volledig zijn gedualiseerd.
Bijdrage 2026
€ 0 AVRI opereert kostendekkend.
Bijdrage 2027
€ 0 AVRI opereert kostendekkend.
Bijdrage 2028
€ 0 AVRI opereert kostendekkend.
Bijdrage 2029
€ 0 AVRI opereert kostendekkend.
Eigen vermogen per 1-1 € 1.967.000
Eigen vermogen per 31-12
€ 2.025.000
Vreemd vermogen per 1-1 € 63.167.000
Vreemd vermogen per 31-12 € 65.832.000
Resultaat begroting
€0
Relatie met programma
Fysieke leefomgeving
Beleidsvoornemens
Het jaar 2026 is het derde jaar van het Strategisch Koersplan 2024-2030 van Avri. De afgelopen jaren is Avri met een aantal strategische en bepalende projecten gestart zoals de ontwikkeling van een circulair ambachtscentrum, het onderzoek naar de besturingsstructuur en het grondstoffenplan. Deze projecten lopen door in 2026. Conform de wens van de meeste deelnemende gemeenten zal Avri temporiseren en voorlopig geen nieuwe zaken oppakken.
Risico's en getroffen maatregelen
Risico's zijn (nog steeds) de krapte op de arbeidsmarkt en mogelijke overheidsmaatregelen zoals met name de extra belastingen die boven de markt hangen voor bijvoorbeeld het verbranden van restafval of CO2heffingen.Risico's worden beheerst door in 2026 geen nieuwe strategische onderwerpen op te pakken maar eerst af te maken waar Avri mee begonnen is.
Belasting Samenwerking Rivierenland (BSR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats
Tiel
Omschrijving
Samenwerkingsverband op het gebied van belastingen.
Doel
Uitvoering gemeentelijke belastingtaken, met uitzondering van het beleid.
Participanten
De gemeenten Culemborg, IJsselstein, Maasdriel, Montfoort, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe en Wijk bij Duurstede, het Waterschap Rivierenland en de AVRI.
Bestuurlijk belang
Het algemeen bestuur bestaat uit zoveel leden als er deelnemers zijn, waarbij het Waterschap twee leden benoemd. Uit het AB wordt een dagelijks bestuur van drie leden gekozen. Dit bestaat uit een voorzitter en twee leden. In het DB zit minimaal één lid namens het Waterschap.
Bijdrage 2026
€ 386.000
Bijdrage 2027
€ 397.000
Bijdrage 2028
€ 408.000
Bijdrage 2029
€ 420.000
Eigen vermogen per 1-1 € 93.000
Eigen vermogen per 31-12
€ 42.000
Vreemd vermogen per 1-1 € 9.553.000
Vreemd vermogen per 31-12 € 9.379.000
Resultaat begroting
€0
76
Relatie met programma
Algemene dekkingsmiddelen.
Beleidsvoornemens
BSR heeft de ambitie om voor 2026 een score van 4 sterren (goed) te krijgen van De Waarderingskamer. De huidige score is 3 (voldoende). Het streven is om de kwaliteit van de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken te verbeteren door te voldoen aan het toetsingskader en de richtlijnen van de Waarderingskamer. Door WOZ-taxaties van goede kwaliteit te leveren en op alle onderdelen te voldoen aan de kwaliteitseisen zal de toezichthouder BSR beoordelen met een waardering ‘goed’.
Risico's en getroffen maatregelen
Voor kwantificeerbare risico’s heeft BSR een voorziening gevormd. De incidentele weerstandscapaciteit van BSR is gelijk aan de in de begroting opgenomen post onvoorzien. Reeds in 2009 is besloten dat er geen algemene reserve bij BSR zal worden gevormd. BSR heeft daardoor geen structurele weerstandscapaciteit. Voor eventuele risico’s die niet in de begroting zijn opgenomen en niet gedragen kunnen worden uit de post onvoorzien, is door de gemeente een voorziening getroffen.
GGD Gelderland-Zuid Juridische vorm
Gemeenschappelijke regeling
Vestigingsplaats
Nijmegen
Omschrijving
De GGD Gelderland-Zuid is - na de fusie van GGD Regio Nijmegen en GGD Rivierenland - vanaf 1 juli 2013 de uitvoeringsorganisatie van de gemeentelijke taken die voor een belangrijk deel zijn vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (WPG). De taken die de GGD uitvoert dragen bij tot de bescherming en de bevordering van de gezondheid van onze inwoners.
Doel
Doelstelling van de GGD is de uitvoering geven aan de wettelijke taken op het terrein van de (preventievoorlichting over de) openbare volksgezondheid. De belangrijkste taken die worden uitgevoerd zijn vroeg signalering van lichamelijke en geestelijke stoornissen en psychosociale problemen, voornamelijk door uitvoering van jeugdgezondheidszorg, en het opsporen en bestrijden van bronnen van infectieziekten. Het gaat ook om een goede toegankelijkheid en spreiding van gezondheidszorgvoorzieningen.
Participanten
Gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe, Wijchen en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur bestaan uit portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten. De stemverhouding in het algemeen bestuur is gebaseerd op 1 stem per 20.000 inwoners of minder.
Bijdrage 2026
€ 1.278.883
Bijdrage 2027
€ 1.278.883
Bijdrage 2028
€ 1.278.883
Bijdrage 2029
€ 1.278.883
Eigen vermogen per 1-1 € 2.220.000
Eigen vermogen per 31-12
€ 2.220.000
Vreemd vermogen per 1-1 € 28.802.000
Vreemd vermogen per 31-12 € 27.815.000
Resultaat begroting
-€ 81.000
Relatie met programma
Maatschappelijke zaken
Beleidsvoornemens
Continuering huidige wettelijk verplichte en facultatieve taken (klein deel JGZ, coördinatie kansrijke start, gezonde school) van de GGD.
Risico's en getroffen maatregelen
77
Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats
Tiel
Omschrijving
De Omgevingsdienst voert taken op het gebied van bouwen, milieu, handhaving en toezicht voor de deelnemende gemeenten en Provincie uit. Wij hebben met ingang van 1 april 2013 onze taken op het gebied van vergunningverlening en handhaving ondergebracht bij de Omgevingsdienst Rivierenland. Onze gemeente is WABO-breed overgegaan, dus zowel de milieutaken als de bouwzaken zijn overgegaan.
Doel
Door de bundeling en schaalvergroting wordt de basis gelegd voor een kwalitatief betere dienstverlening aan de burgers. Door een bundeling van formatie wordt een schaal gecreëerd die beter in staat is om versnippering en gaten in de capaciteit op te vangen, dus minder kwetsbaarheid. De ODR zal door haar omvang beter kunnen inspelen op komende wettelijkeen kwaliteitscriteria.
Participanten
Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe en Zaltbommel en provincie Gelderland.
Bestuurlijk belang
Omgevingsdienst Rivierenland wordt bestuurd door een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur bestaat uit één lid per deelnemende gemeente.
Bijdrage 2026
€ 2.756.918
Bijdrage 2027
€ 2.756.918
Bijdrage 2028
€ 2.715.308
Bijdrage 2029
€ 2.715.308
Eigen vermogen per 1-1 € 1.002.481
Eigen vermogen per 31-12
€ 973.856
Vreemd vermogen per 1-1 € 6.574.601
Vreemd vermogen per 31-12 € 6.434.485
Resultaat begroting
€ 24.702
Relatie met programma
Er is vooral een relatie met Programma 1 - Wonen, Werken en Recreëren en met programma 3 - Fysieke leefomgeving.
Beleidsvoornemens
Voor de periode 2026 - 2029 zal het VTH-beleid worden geactualiseerd. Het betreft beleid met betrekking tot de bouw- en milieutaken die de ODR voor onze gemeente uitvoert op het gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving.
Risico's en getroffen maatregelen
Ontwikkelingen Interbestuurlijk programma (IBP). Ondanks dat de ODR een plan van aanpak heeft opgesteld om te kunnen voldoen aan de Robuustheidseisen van het IBP, bestaat het risico dat er wordt ingegrepen in het VTH stelsel door de hogere overheid.
Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats
Kerk-Avezaath
Omschrijving
In de zeventiger jaren van de vorige eeuw worden de drie Recreatieschappen in het Rivierengebied opgericht. Voor onze gemeente is dat het Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal en is een gemeenschappelijke regelingen (rechtspersoonlijkheid bezittende openbare lichamen).
Doel
Belangenbehartiging van o.m. de openluchtrecreatie en het toerisme van de deelnemende gemeenten.
Participanten
Gemeente Buren, Culemborg, Druten, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en de uit®waarde.
78
Bestuurlijk belang
Het Dagelijks Bestuur wordt gevormd door de burgemeester/een wethouder van elke gemeente en het Algemeen Bestuur door de leden van het Dagelijks Bestuur plus een raadslid van elke gemeente.
Bijdrage 2026
€0
Bijdrage 2027
€0
Bijdrage 2028
€0
Bijdrage 2029
€0
Eigen vermogen per 1-1 € 6.853
Eigen vermogen per 31-12
€ 6.853
Vreemd vermogen per 1-1 € 6.853
Vreemd vermogen per 31-12 € 6.853
Resultaat begroting
€0
Relatie met programma
Fysieke leefomgeving
Beleidsvoornemens
Belangenbehartiging van o.m. de openluchtrecreatie en het toerisme.
Risico's en getroffen maatregelen
Voor zover bekend zijn er geen risico's verbonden aan deelname aan de GR.
Regio Rivierenland Juridische vorm
Gemeenschappelijke regeling
Vestigingsplaats
Tiel
Omschrijving
Regio Rivierenland is het samenwerkingsverband van 8 (na herindeling Geldermalsen, Neerijnen en Lingewaard) gemeenten in de Tielerwaard, de Culemborgerwaard, de Betuwe, de Bommelerwaard en het westen van het Land van Maas en Waal.
Doel
Regio Rivierenland ondersteunt de samenwerking van deze gemeenten. Met een werkgebied met bijna 250.000 inwoners is door schaalvoordelen veel efficiencywinst en voordeel te halen. Regio Rivierenland is het overheidsonderdeel van Fruitdelta Rivierenland, een overkoepelende samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs, onderzoek en ondernemende inwoners in het rivierengebied. Fruitdelta Rivierenland heeft als doel om de door de gemeenten geformuleerde economische speerpunten “Agribusiness”, “Economie en Logistiek” en “Recreatie en Toerisme” te stimuleren en te versterken.
Participanten
Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Het Openbaar Lichaam Regio Rivierenland heeft een Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur bestaat uit 8 leden. Dit zijn bestuurders van de aangesloten gemeenten.
Bijdrage 2026
€ 232.181
Bijdrage 2027
€ 232.181
Bijdrage 2028
€ 232.181
Bijdrage 2029
€ 232.181
Eigen vermogen per 1-1 € 2.187.000
Eigen vermogen per 31-12
€ 1.870.000
Vreemd vermogen per 1-1 € 10.788.000
Vreemd vermogen per 31-12 € 10.303.000
Resultaat begroting
€0
Relatie met programma
Alle gemeentelijke programma’s.
Beleidsvoornemens
In 2021 is het Regionaal Economisch Ambitiedocument Regio Rivierenland (REA) voor de periode 2022-2025 opgesteld. In 2025 wordt het REA en de benoemde opgaven, programma's en projecten en het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) geëvalueerd. In 2026 wordt, na de gemeenteraadsverkiezingen, een nieuw economisch ambitiedocument aangeboden aan de raden. Het economisch ambitiedocument is een van de bouwstenen voor de integrale regionale Kansenagenda en regionale investeringsagenda FruitDelta Rivierenland.
79
Risico's en getroffen maatregelen
Om het inzicht te versterken in de bestaande en toekomstige financiële risico's en de mate waarin deze zijn afgedekt door reserves heeft de Regio Rivierenland in het verleden een onderzoeksrapport op laten stellen. Mede op basis van de uitkomsten van de risico-inventarisatie en de in het onderzoekrapport opgenomen adviezen is een algemene reserve gevormd van circa € 475.000 als extra buffer voor het afdekken van (financiële) risico's. In algemene zin kan gesteld worden dat er geen (grote) risico's zijn bij de Regio Rivierenland die om directe aanpassing in de bedrijfsvoering vragen.
Rekenkamer Rivierenland Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats
Niet specifiek op één plek gevestigd. Werken vanuit een postadres in Geldermalsen.
Omschrijving
De regeling betreft de samenwerking tussen de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe en West Maas en Waal voor het instellen van een gemeenschappelijke rekenkamer.
Doel
Het doel is het instellen van een gemeenschappelijke rekenkamer zoals bedoeld in artikel 81l van de Gemeentewet. Deze Rekenkamer voert onafhankelijk onderzoek uit naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde beleid door de deelnemende gemeenten. En rapporteert hierover aan de raden van de deelnemende gemeenten.
Participanten
Gemeente Buren, Culemborg, West Betuwe en West Maas en Waal.
Bestuurlijk belang
De Rekenkamer bestaat uit vier leden, zij bepalen welke onderzoeken worden verricht. De raden benoemen de leden van de Rekenkamer en hebben invloed via de Raad van Advies en via het vaststellen van begroting en jaarverslag. De Raad van Advies met acht leden (twee per gemeente), draagt suggesties voor onderzoek aan en geeft gevraagd en ongevraagd advies over de uitvoering van de taak van de Rekenkamer.
Bijdrage 2026
€ 28.116
Bijdrage 2027
€ 28.116
Bijdrage 2028
€ 28.116
Bijdrage 2029
€ 28.116
Eigen vermogen per 1-1
Eigen vermogen per 31-12
Vreemd vermogen per 1-1
Vreemd vermogen per 31-12
Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats
Tiel
Omschrijving
Deze regeling is getroffen teneinde de aanleg en het beheer van een breedbandnetwerk door de gemeenten in gezamenlijkheid te realiseren. Het breedbandnetwerk staat open voor alle private aanbieders om diensten zoals internettoegang, televisie, telefonie, zorg en onderwijs op afstand aan te bieden aan onze inwoners.
Doel
In gezamenlijkheid realiseren en onderhouden van een regionaal breedbandnetwerk
Participanten
Gemeente Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West-Betuwe en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Het algemeen bestuur telt zeven leden (en plaatsvervangende leden) en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende gemeenten.
Bijdrage 2026
€0
Bijdrage 2027
€0
Bijdrage 2028
€0
Bijdrage 2029
€0
80
Eigen vermogen per 1-1 € 950.000
Eigen vermogen per 31-12
€ 1.067.000
Vreemd vermogen per 1-1 € 34.245.000
Vreemd vermogen per 31-12 € 33.387.000
Resultaat begroting
€ 288.132
Relatie met programma
Fysieke leefomgeving
Beleidsvoornemens
De doelstelling van de UBR is om alle circa 8.880 zogenaamde witte adressen in het buitengebied van de 7 deelnemende gemeente te voorzien van een toekomstvaste internetaansluiting zonder eigen bijdrage van de bewoners en zonder gemeentelijke bijdrage.
Risico's en getroffen maatregelen
In de kadernota 2026 is te zien dat de UBR een structureel positief eigen vermogen opbouwt en aan alle betalingsverplichtingen kan voldoen. De opbrengsten in 2026 en de jaren daarna zijn (ruim) voldoende voor een structureel overschot van de exploitatie. Na 2026 lopen de positieve resultaten op, omdat de geactiveerde voorbereidingskosten dan volledig zijn afgeschreven en niet meer op de exploitatie drukken. Het is daarom niet te verwachten dat de deelnemende gemeenten vanuit hun eigenaarschap of garantiestelling voor de lening financiële nadelen zullen ondervinden. De gezamenlijke gemeenten staan borg voor eventuele exploitatietekorten (voor onze gemeente gaat het om een maximum bedrag van € 5.4 miljoen).
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats
Nijmegen
Omschrijving
De gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (1 januari 2011) is een voortzetting van de gemeenschappelijke regeling Hulpverlening en Veiligheid (1 januari 2004) en bestaat uit de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR), de regionale ambulancevoorziening (RAV), brandweer Gelderland-Zuid, de gemeenschappelijke meldkamer (GMK), het veiligheidsbureau, P&O en Financiën, facilitaire zaken en ICT en een aantal staffuncties. Het samenwerkingsverband behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van hulpverlening en veiligheid door te zorgen voor:1. brandweerzorg2. vervoer zieken en slachtoffers3. hulpverlening bij rampen4. fysieke veiligheid5. advisering hulpverlening en veiligheid
Doel
Doel van de GR is het in onze regio organiseren van geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR), de brandweer en rampenbestrijding, de ambulancevoorziening (RAV) en de meldkamer. Met de gemeenschappelijke regeling willen wij als deelnemende gemeenten in Gelderland-Zuid de samenwerking van de hulpverleningsdiensten op een meer eenduidige wijze laten plaatsvinden. De veiligheid in onze gemeente is voor wat betreft het voorkomen en bestrijden van incidenten, rampen en zware ongevallen mede afhankelijk van de kwaliteit van de door de gemeenschappelijke regeling uit te voeren wettelijke taken.
Participanten
Gemeente Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel
Bestuurlijk belang
Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten.
Bijdrage 2026
€ 1.937.741
Bijdrage 2027
€ 1.937.741
Bijdrage 2028
€ 1.957.138
Bijdrage 2029
€ 1.959.976
Eigen vermogen per 31-12
€ 8.190.000
Eigen vermogen per 1-1 € 8.809.000
81
Vreemd vermogen per 1-1 € 77.188.000
Vreemd vermogen per 31-12 € 75.339.000
Resultaat begroting
€0
Relatie met programma
Burger, bestuur en veiligheid
Beleidsvoornemens
2024- 2027:1. Een sterk netwerk;2. Een weerbare organisatie;3. Informatiemanagement
Risico's en getroffen maatregelen
De VRGZ heeft een actief risicomanagement. De risico's worden periodiek gemonitord en gewaardeerd.
Werkzaak Rivierenland Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats
Geldermalsen
Omschrijving
Werkzaak Rivierenland is een organisatie voor de uitvoering van de Participatiewet welke per 1 januari 2015 in werking is getreden. Werkzaak Rivierenland is op 1 januari 2016 gestart.
Doel
Streven naar een zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie van de inwoners en, indien nodig, het verstrekken van uitkeringen aan de doelgroep voor de kosten van levensonderhoud. Daartoe wordt zoveel mogelijk samengewerkt met o.a. UWV en Werkgeversorganisaties).
Participanten
Gemeente Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Bestuurlijk belang
Werkzaak Rivierenland wordt bestuurd door een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur bestaat uit één lid per deelnemende gemeente.
Bijdrage 2026
€ 6.854.700 (incl dvo's)
Bijdrage 2027
€ 6.848.600 (incl dvo's)