Bijlage 1 Concept West Maas en Waalse visie op inwonerparticipatie

West Maas en Waalse visie op inwonerparticipatie

Februari 2024

Portefeuillehouder V.M. van Neerbos L. van Dinther

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................. 2 Stel uzelf voor… ................................................................................................................ 2 Achtergrond en context: als een schakel verbonden ............................................................. 3 Inwonerparticipatie in ontwikkeling ..................................................................................... 3 West Maas en Waalse visie op inwonerparticipatie ............................................................... 4 Toegelicht: elementen van de visie .................................................................................... 5 Visie: de weg ernaartoe ......................................................................................................... 6 Van visie naar beleid.......................................................................................................... 6

Inleiding Stel uzelf voor… West Maas en Waal: de gemeente waarin wij (inwoners en gemeentelijke organisatie) elkaar kennen, van elkaar weten wat ons bezighoudt, wat ons drijft, waar we voor staan. Zoveel mensen met even zoveel verschillende perspectieven, historie, kennis en ook belangen… Wat een rijkdom als dit alles samenkomt: in deze verschillen zit juist de kracht. Door precies hier verbinding en medewerking te creëren, wordt visie, beleid en uitvoering nog sterker en completer. Het is dan niet altijd de uitkomst, maar wél de weg ernaartoe die begrip, mogelijkheden en duidelijkheid kan bieden. Inwoners en gemeentelijke organisatie ontmoeten elkaar, op welke manier dan ook én over en weer. Stel uzelf voor… De gemeente West Maas en Waal, wij allemaal, met een gezicht. Dát maakt ons menselijk.

‘In onze verschillen zit de kracht’

2

Achtergrond en context: als een schakel verbonden Participatie is niet meer weg te denken uit het dagelijks leven van de Nederlander. Het gaat hierbij om inwonerparticipatie (gemeente is initiatiefnemer bij beleid en projecten) én overheidsparticipatie (inwoner is initiatiefnemer, gemeente ondersteunt). De gemeenteraad is eerder op de hoogte gebracht via de informatienota ‘Stip op de horizon en stand van zaken’. Deze visie is onderdeel van de tijdlijn die we momenteel doorlopen.

Inwonerparticipatie in ontwikkeling In de ontwikkeling van inwonerparticipatie binnen de gemeente West Maas en Waal, start midden 2023, is vanuit diverse acties veelvuldig gesproken met enkele inwoners en raadsleden, ambtenaren en college. Hierbij stond altijd de ontwikkeling van inwonerparticipatie centraal. Van hieruit is deze visie ontwikkeld. Uiteraard in het licht van bestaande missie, visie en kernwaarden van de gemeente West Maas en Waal. Alles is als een schakel aan elkaar verbonden. Zoals hieronder duidelijk in beeld gebracht:

Missie Gemeente (collegeprogramma) Bijdragen aan het levensgeluk van onze inwoners

Visie burgerparticipatie (coalitieakkoord) Burgers moeten meer betrokken raken bij gemeentelijke zaken die in hun omgeving gebeuren of dreigen te veranderen.

Visie op inwonerparticipatie Gesprekken met enkele inwoners en raadsleden, college en ambtenaren

Deelvisie burger (collegeprogramma) 'Inwoners zijn betrokken bij gemeentelijke zaken die in hun omgeving gebeuren.'

Kernwaarden & organisatieontwikkeling (ambtelijke organisatie) Samen Verantwoordelijk Professioneel Ambtenaar @nno nu

3

West Maas en Waalse visie op inwonerparticipatie De visie op inwonerparticipatie is ons beeld van de toekomst, waar we naartoe werken. Hier gaan we voor! De geformuleerde visie geeft ons allen, als we deze leggen naast wat we doen, de juiste richting. De onderliggende elementen zorgen voor een verdere uiteenzetting van deze richting. Gemeente West Maas en Waal formuleert de visie op inwonerparticipatie als volgt:

West Maas en Waal, dat zijn wij. De gemeente met ‘n gezicht. Dát maakt ons menselijk.

ZICHTBAAR

TRANSPARANT

INCLUSIEF

SAMEN

ALGEMEEN BELANG

COMMUNICATIE

4

Toegelicht: elementen van de visie Wij zijn zichtbaar. We zijn de gemeente met een gezicht. Hiermee zeggen we dat we zichtbaar zijn voor elkaar, over en weer. We zijn ook de gemeente met de vele gezichten van al onze meer dan 20.000 inwoners, alle mensen in de ambtelijke organisatie en het gemeentelijke orgaan. We zijn er en we ‘zien’ elkaar, op de vele manieren die in deze tijd mogelijk zijn. De organisatie treedt naar buiten. Inwoners laten zichzelf zien. Ook in communicatie zijn we zichtbaar, we vertellen onze verhalen en we brengen onszelf en elkaar (letterlijk) in beeld. Bekend maakt bemind. Wij zijn transparant. We zijn open en duidelijk voorafgaand aan, tijdens en na het gehele participatietraject. We handelen naar het belangrijke verwachtingenmanagement en naar goede terugkoppeling. We hebben daarbij duidelijk wat er speelt in de gehele gemeente en daar handelen we ook naar. We werken integraal en waar mogelijk versterken participatietrajecten elkaar. Inwonerparticipatie is inclusief: iedereen kan meedoen.* We staan open voor alle inwoners. We maken betrokkenheid en inbreng van een brede en diverse groep inwoners mogelijk. Iedereen kan en mag meedoen. Dit gaat hand in hand met bekendheid over inwonerparticipatie. Via het bereiken van alle inwoners en het besef ‘ik hebt invloed!’ activeren we de stille meerderheid. Er is nooit één wijze van meedoen en meedenken.

Zoals er ook nooit één inwoner(sgroep) bestaat. Daarom gaan we altijd voor meer passende en drempelverlagende wijzen van inwonerparticipatie náást elkaar. Inwonerparticipatie doen we samen. ‘Wij’ zijn wij allemaal. Inwoners, ambtelijke organisatie en gemeentelijk orgaan. Wat we van elkaar mogen verwachten gaat over en weer. We doen het samen, met gezamenlijke inzet. Dit doen we ieder vanuit onze expertise en ervaring en waarbij we openstaan voor elkaar. Inwonerparticipatie is samen werken en samen doen. Het algemeen belang staat voorop. Inwonerparticipatie gaat over algemeen belang. We kunnen, durven en willen denken in de breedte. Vraagstukken gaan verder dan het individu, de eigen straat, het eigen dorp, de eigen gemeente. Samen staan we voor het naleven van algemeen belang. Waarbij we ons inleven in elkaar, in alle verschillende perspectieven die er zijn. Inwonerparticipatie is communicatie Inwonerparticipatie en communicatie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ook bovenstaande elementen tonen dat aan: in alle elementen zit communicatie verweven. Het bereiken van de elementen en dús van het geheel, is mogelijk via de juiste communicatieve aanpak.

*De gesprekken en het bestuderen van bestaande stukken die hebben geleid tot deze West Maas en Waalse visie (zie uitleg op pagina 4), raken op een heel mooie wijze het onderzoek ‘Beter beleid met ervaringskennis van inwoners’, van kennisinstituut Movisie. Daarin is onderzocht hoe gemeenten meer inclusief kunnen zijn bij inwonerparticipatie. De door hen benoemde cruciale kenmerken ‘Vroegtijdig – Dichtbij – Samen – Proactief – Flexibel’, zijn allen (door de regels heen) terug te vinden in de West Maas en Waalse visie.

5

Visie: de weg ernaartoe Zoals bij alle doelen en bij uitstek bij inwonerparticipatie: het gaat meer om de weg ernaartoe dan om het doel zelf. Want ‘onderweg’ is waar we leren, daar is waar we ontwikkelen. En precies dat is wat we doen.

Van visie naar beleid De visie zoals nu geformuleerd is compact, binnen een compact document. Hiermee zetten we voorop: duidelijkheid, leesbaarheid én inspiratie. Dit is het vertrekpunt voor het beleid. In het beleid worden ambities geformuleerd die volgen uit deze visie. En hoe daar te komen. De praktische uitwerking van het beleid volgt via een uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma wordt vastgesteld door het college, aan de hand van het vastgestelde beleid. Evalueren en bijstellen gebeurt binnen de beleidscyclus. Maar voordat we beleid gaan realiseren, gaan we de straat op om in gesprek te gaan met onze inwoners. Minimaal 240 verdiepende straatgesprekken worden gevoerd voor een representatief onderzoek waarbij we ophalen hoe onze inwoners denken over dit onderwerp (zie informatienota Dag van de Toekomst i.r.t. burgerparticipatie: nieuwe opzet). Advies is om uiteindelijk deze visie en het beleid samen te voegen in één document.

6