Bijlage 1 Beleidsnotitie gemeentelijke watergangen
Tekst van het document
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
22/22
Bijlage 1 – Bronnen Gemeente West Maas en Waal. (2013). Beheerplan wadi’s en retenties. Gemeente West Maas en Waal. (2022, september). Beleidsplan Water en Riolering West Maas en Waal, 2023-2027. Geraadpleegd van https://cuatro.sim-cdn.nl/westmaasenwaal/uploads/beleidsplan-water-en-riolering-wmw-2023-2027.pdf. Gemeente West Maas en Waal. (2012, 20 augustus). Hemelwater- en afkoppelbeleidsplan. Gemeente West Maas en Waal. (2020, 9 oktober). Klimaatbestendig West Maas en Waal, uitvoeringsprogramma 2020 - 2023. Gemeente West Maas en Waal. (2022, 16 augustus). Klimaatadaptatieplan gemeente West Maas en Waal. Geraadpleegd op 15 februari 2023. Gemeente West Maas en Waal. Omgevingsvisie Buitengebied. Geraadpleegd op 15 februari 2023 van https://www.westmaasenwaal.nl/omgevingsvisiebuitengebied. Provincie Gelderland. (2018, 19 december). Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. Geraadpleegd van https://gldanders.planoview.nl/planoview/omgevingsplannen/NL.IMRO.9925.SVOmgvisieGG-vst1?s=SACMXDpiAXu_MkWERkE5BD2DwAh7A. Regionale Adaptatie Strategie Rijk van Maas en Waal. (2019, 22 mei). Geraadpleegd van https://klimaatadaptatienederland.nl/@214972/regionale-adaptatie-strategie-rijk-maaswaal/#:~:text=De%20regio%20Rijk%20van%20Nijmegen,uiterlijk%20in%202050%20klimaatbestendig%20is! Sollie, S., Sahit, F. en Vulto, S. (Tauw, 2021, 21 april). Klimaatverandering en waterkwaliteit in stedelijk gebied.
Waterschap Rivierenland. (2014, 9 december). Algemene Regels behorende bij de Keur Waterschap Rivierenland 2014. Geraadpleegd van https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR346099/11#d78613014e6437. Waterschap Rivierenland. (2014, 9 december). Beleidsregels behorende bij de Keur Waterschap Rivierenland 2014. Geraadpleegd van https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR346697/12. Waterschap Rivierenland. (2014, 28 november). Keur Waterschap Rivierenland 2014. Geraadpleegd van https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR344329/3. Waterschap Rivierenland. Legger Waterschap Rivierenland. Geraadpleegd op 15 februari 2023, van https://www.waterschaprivierenland.nl/legger-wateren. Waterwet. (2009, 29 januari). Geraadpleegd van https://wetten.overheid.nl/BWBR0025458/2021-07-01. Wet Natuurbescherming. (2015, 16 december). Geraadpleegd van https://wetten.overheid.nl/BWBR0037552/2021-07-01.
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
Bijlage 2 – Werkwijze Om te komen tot aanvullende beleidsuitgangspunten voor de inrichting, het beheer en onderhoud van de secundaire en tertiaire watergangen zijn ten eerste het bestaande beleid en de wetgeving geïnventariseerd. Hiervoor zijn onder andere het landelijk, provinciaal, gemeentelijk en beleid van Waterschap Rivierenland geïnventariseerd. Vervolgens is de huidige situatie geïnventariseerd; welke secundaire en tertiaire watergangen zijn in eigendom en onderhoud bij de gemeente en hoe ziet het landgebruik eruit? Daarna zijn twee werksessies georganiseerd (zie tabel B1), waarbij verschillende experts van zowel de gemeente als het waterschap aanwezig waren. De eerste sessie (d.d. 16-01-2023) richtte zich op de inrichting van de secundaire en tertiaire watergangen. Het bestaande beleid is besproken waarna aanvullende beleidsuitgangspunten zijn geformuleerd. De tweede sessie (d.d. 31-01-2023) richtte zich op het beheer en onderhoud van de secundaire en tertiaire watergangen. Ook tijdens deze sessie is het bestaande beleid besproken waarna aanvullende beleidsuitgangspunten zijn geformuleerd. Tot slot zijn tijdens een veldbezoek met experts vanuit de gemeente en het waterschap vier locaties bezocht waaruit de behoefte tot aanvullend beleid blijkt. De reeds geformuleerde aanvullende beleidsuitgangspunten zijn hierop aangevuld en aangescherpt. Tabel B1
Aanwezigen werksessies en veldbezoek
Aanwezigen werksessie 1, Inrichting (d.d. 16-01-2023) Martijn Timmermans Hessel van Kessel Bram Bleij Stephan Fontein Roland van Eimeren José Ziekenheiner
Organisatie
Functie
Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Waterschap Rivierenland Waterschap Rivierenland Sweco
Beleidsadviseur water en klimaat Projectleider groen Werkvoorbereider civiel Beleidsadviseur water en ruimte Beleidsadviseur VTH Adviseur water en klimaat
Aanwezigen werksessie 2, Beheer en onderhoud (d.d. 31-01-2023) Martijn Timmermans Hessel van Kessel Joey van Rooij Bram Bleij Stephan Fontein Joost Roelofs José Ziekenheiner Lusanne Smink
Organisatie
Functie
Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Waterschap Rivierenland Waterschap Rivierenland Sweco Sweco
Beleidsadviseur water en klimaat Projectleider groen Opzichter buitendienst groen Werkvoorbereider civiel Beleidsadviseur water en ruimte Opzichter watersystemen Adviseur water en klimaat Adviseur duurzame transities
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
Aanwezigen Veldbezoek (d.d. 01-03-2023) Martijn Timmermans Joey van Rooij Bram Bleij Stephan Fontein Joost Roelofs José Ziekenheiner Lusanne Smink
Organisatie
Functie
Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Gemeente West Maas en Waal Waterschap Rivierenland Waterschap Rivierenland Sweco Sweco
Beleidsadviseur water en klimaat Opzichter buitendienst groen Werkvoorbereider civiel Beleidsadviseur water en ruimte Opzichter watersystemen Adviseur water en klimaat Adviseur duurzame transities
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
Bijlage 3 – Notitie veldbezoek Veldbezoek 1 maart 2023 West Maas en Waal
1. Veesteeg Oost Het gaat om de retentie die in de loop der tijd is dichtgegroeid, maar waar zich wel een hoge natuurwaarde heeft gevormd. Tijdens het onderhoud worden wilgen hier gesnoeid maar worden de wortels niet verwijderd. Hierdoor komt de bodem steeds hoger te liggen (zie afbeelding links). Ander punt is de relatie tussen nodig onderhoud en gebruik. Bedrijven breiden graag uit tot in de watergang en er is nauwelijks ruimte om met onderhoudsmaterieel te werken (zie afbeelding rechts). Opmerkingen veldbezoek • •
In het beleid iets over uitstroomvoorziening noemen. De manier waarop deze nu worden afgewerkt, is niet gewenst (zie afbeelding rechts). De retentie groeit ieder jaar vol, waardoor de bodem steeds hoger komt te liggen; het verlandt. De diepteschouw wordt eens per tien jaar uitgevoerd. Het waterschap voert voor verschillende gebieden gefaseerd onderhoud uit: elke 3 jaar wordt 1/3 onderhouden. Dat is hier ook wenselijk; dan blijft de retentie op diepte en blijven ecologische en recreatieve waarden zoveel mogelijk behouden.
Aanvullende beleidsuitgangspunten ➔ Bij tertiair en secundair water worden de afvoervoorzieningen of hemelwaterbuizen afgewerkt met een uitstroombak. ➔ Voor retentie- of overloopgebieden worden afspraken gemaakt over gefaseerd onderhoud (maaien en op diepte houden). ➔ Bij nieuw gegraven water wordt vooraf een brede functie bepaald (zoals waterbelang, biodiversiteit en beleving) en wordt daarbij een bijpassend onderhoudsplan opgesteld.
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
2. Veldlaan Het gaat hier om het beeld van grote watervoorzieningen, grenzend aan de openbare ruimte en groene ruimte in de wijk. Opmerkingen veldbezoek •
• •
Het grondwater staat hier vaak hoog, waardoor de drainagevoorziening onder de berging onder water staat. Hierdoor vindt geen infiltratie, maar wel (vertraagde) afvoer plaats. Het water voert af naar een primaire watergang. In de berging staat niet vaak (langdurig) water. De afvoer gaat (te) snel. Onderhoud is hier moeilijk, omdat de grond vaak drassig is. Voorheen had de voorziening een secundaire status. De inrichting is sterk overgedimensioneerd. Meer ecologisch beheer is hier wenselijk.
Aanvullende beleidsuitgangspunten •
N.v.t., de reeds geformuleerde aanvullende beleidsuitgangspunten bieden voldoende mogelijkheden en kaders.
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
3. Kloosterweide De watergangen liggen achter particuliere terreinen en kunnen door de gemeente alleen met handwerk worden onderhouden. De watergangen liggen uit zicht. Dit veroorzaakt risico op wijziging van het profiel of de onderhoudsruimte. Opmerkingen veldbezoek • • • • • •
Op deze locatie is geen 4 meter brede onderhoudsstrook aanwezig. Doordat de watergangen achter de woningen en tuinen liggen, zijn ze niet zichtbaar en niet beleefbaar. Er wordt 3x per jaar gemaaid. Het maaisel blijft liggen, waardoor de sloten verlanden. Het op diepte brengen van de sloten is hier duur en arbeidsintensief; dit moet namelijk met aangepast materieel gebeuren. Vanuit het waterschap is er geen onderhoudsplicht (tertiaire watergang) maar vanwege het feit dat de randsloten in een wijk liggen, is dit wel gewenst. Bij nieuwe ontwikkelingen is het wenselijk dat de watergangen aan de voorzijde van de bebouwing liggen. Hierdoor is onderhoud makkelijker en is het water zichtbaar.
Aanvullende beleidsuitgangspunten •
N.v.t., de reeds geformuleerde aanvullende beleidsuitgangspunten bieden voldoende mogelijkheden en kaders.
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
4. Retentie Nieuwstraat Het gaat hier om een grote retentie die achteraf ligt (achter woningen en gebouwen die zich aan het eind van een doodlopende weg bevinden) en slecht te onderhouden is. Hoe gaan we hier nu mee om? In de toekomst wil de gemeente dergelijke voorzieningen niet meer op deze manier. Opmerkingen veldbezoek • • •
De retentie is op zo’n manier ingericht en aangelegd dat onderhoud vanaf de kant niet de hele retentie omvat. Daarom zijn door het midden van de retentie rijplaten aangelegd; hierdoor kunnen onderhoudsvoertuigen door het water rijden. In het bestemmingsplan kan een functie aan een gebied worden toegekend. Als het terrein een functie retentie of waterberging krijgt, dan is de retentie beschermd, los van het eigendom. Het is gewenst dat bij de inrichting van een waterpartij nevenfuncties, zoals biodiversiteit en beleving, worden meegenomen. Hierdoor vallen inrichtingsopties niet per definitie af wanneer de onderhoudskosten door bepaalde inrichtingskeuzen toenemen.
Aanvullende beleidsuitgangspunten •
N.v.t., de reeds geformuleerde aanvullende beleidsuitgangspunten bieden voldoende mogelijkheden en kaders.
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
Bijlage 4 – Kosten
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635
Bijlage 5 – Figuren watergangen, natuur en landgebruik
Sweco | Gemeente West Maas en Waal Projectnummer 51012219 Datum 19-04-2023
Versie Definitief
Document referentie NL23-648800269-48635