Bijlage 1.1 Jaarstukken 2025 incl. controleverklaring accountant - Gemeente West Maas en Waal
Tekst van het document
2025
Stand van zaken: De voorbereiding is volledig afgerond. De uitvoering bevindt zich in de afrondende fase. Verdere rapportage volgt via de investering. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Reconstrueren van de Rooijsestraat in Dreumel
2025
Stand van zaken: De uitvoering is afgestemd en ingepland met de nutspartijen. De uitvoering start medio 2026. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Eenvoudige melding van incidenten op wegkwaliteit, inclusief een 2026 transparante prioritering Stand van zaken: De Buiten Beter-app is geïntroduceerd. Inwoners kunnen hiermee eenvoudig meldingen doorgeven. De app is actief en functioneert goed. Er is een duidelijk overzicht van meldingen en bijbehorende informatie. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Maasveren toekomstbestendig (laten) maken
2026
Stand van zaken: De nieuwe directeur van Stichting Maasveren werkt aan een plan waarmee invulling wordt gegeven aan de wijze waarop het bedrijf wil verduurzamen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
32
1. Onderzoek naar (snel) fietspaden en aansluiting op fietsknooppunten
2026
Stand van zaken: Door het vervallen van budget vanuit het GVVP is er geen mogelijkheid geweest hier verdere uitvoering aan te geven via een externe partij. De personele capaciteit binnen de organisatie laat het niet toe om hier zelf mee aan de slag te gaan. We zijn in overleg met de Provincie. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Onderhoudsregime voor wegenkwaliteit en trottoirbeleid in kaart 2026 brengen Stand van zaken: In het vierde kwartaal van 2025 is het volledige gemeentelijke wegenareaal (waaronder rijbanen, voetpaden en inritten) geïnspecteerd door een extern bureau. Op basis van de uitkomsten van deze inspectie wordt het nieuwe beheer- en onderhoudsprogramma voor de wegen voor de periode 2026–2030 opgesteld. Medio 2026 wordt dit programma ter besluitvorming aan uw raad aangeboden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Opstellen integraal project voor een aantrekkelijk winkelhart van 2026 Beneden-Leeuwen (Levendig Leeuwen) Stand van zaken: Het raadsvoorstel inclusief krediet en stedenbouwkundig plan is vastgesteld. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Realisatie aanpak warmtetransitie
2026
Stand van zaken: Het warmte programma zal voor de verkiezingen worden vastgesteld door het college. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Realisatie projecten/maatregelen uitvoeringsagenda GVVP
2026
Stand van zaken: De budgetten die hiervoor geraamd waren, zijn bezuinigd bij de opmaak van de programmabegroting 2026. Het Uitvoeringsplan GVVP zal in 2026 worden aangeboden aan uw Raad. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Realisatie uitvoeringsagenda laadpalenvisie
2026
Stand van zaken: Geen wijzigingen ten opzichte van voorgaande jaar. Wel is steeds vaker een stagnatie in de plaatsing, doordat er door de netbeheerder verzwaring van het elektriciteitsnet nodig is. Daardoor kan een aantal geplande laadpalen pas (veel) later worden geplaatst en aangesloten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Uitvoering haalbaarheidsonderzoek warmtetransitie (wijkonderzoek)
2026
Stand van zaken: We hopen vóór de zomer van 2026 de eerste business case in schetsontwerp te kunnen opleveren. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
33
1. Weg- en veiligheidsproblemen coördineren en bewaken in 2026 samenwerking met wegbeheer, waterschap en provincie Stand van zaken: n 2025 is intensief samengewerkt met regiogemeenten, waterschap, provincie en Rijkswaterstaat over werkzaamheden op wegen in en rond de gemeente. De verwachting is dat we de samenwerking in 2026 op gelijke voet voortzetten. De Antea Group heeft gezorgd voor de eerste verkenningen naar de bereikbaarheid van Beneden-Leeuwen middels de mobiliteitsvisie BenedenLeeuwen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Ontwikkeling en realisatie klimaatbeleidsplan 2024-2029
2029
Stand van zaken: Op 30 januari 2025 stelde uw raad het Lokaal Uitvoeringsprogramma (LUP) Klimaatbestendig West Maas en Waal 2024-2029 vast. In dit plan zijn 55 maatregelen opgenomen verdeeld over 34 projecten. In 2025 is aan de Klaverpas in Appeltern een waterberging gerealiseerd waarbij ook 53 bomen op rabatten zijn geplant. Samen met woonstichting De Kernen hebben we de Steenstraat vergroend. En samen met waterschap Rivierenland hebben we 3 van de 5 klimaatbuffers in onze gemeente gerealiseerd. De parkeerplaats aan de Meester Van der Venstraat in Maasbommel is vergroend en afgekoppeld. De naastgelegen groenstrook is ingericht voor verblijf. In Alphen hebben we het kerkplein vergroend en samen met de school ook het schoolplein groener ingericht. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Volksgezondheid en Milieu Hernieuwbare elektriciteit (in % van totale energieverbruik)
2022
32,5
28,4
68,4
Omvang huishoudelijk restafval (in kg per inwoner)
2024
148
93
55
KENGETALLEN Kengetal
Rekening 2024
Aantal oplaadpalen Aantal overzettingen Maasveren Aantal overzettingen Veerdienst Tiel-Wamel Aantal klachten dumpingen en zwerfafval Energieopwekking gemeentelijke gebouwen in kWh
35 35 29 921.011 1.150.000 1.120.000 135.000 123.644 335 320 340 177,9 200 mWh 196,5 mWh mWh 73 kg 65 kg 72 kg 83% 87% 83% 100% 100% 100%
Hoeveelheid restafval per inwoner in kg Scheidingspercentages gemeente Percentage duurzaam stroomverbruik gemeentelijke gebouwen
Begroting 2025
Rekening 2025
34
Kengetal
Analyse afwijking
Aantal oplaadpalen
In 2024 is het prognosegetal van 35 laadpalen opgenomen in plaats van het gerealiseerd aantal. In 2025 zijn er in totaal 29 laadpalen gerealiseerd. Samen met de laadpaal exploitant proberen we de komende tijd zoveel mogelijk laadpalen te realiseren. Door congestie op het elektriciteitsnet krijgen aansluitingen van nieuwe woningen en bedrijven voorrang op nieuwe laadpalen.
Energieopwekking gemeentelijke gebouwen in kWh
Opwekking in 2025 volgens mijn Solar Edge: - Gemeentehuis: 123,2 MWh - Gemeentewerf: 34,3 MWh - Zwembad: 39,0 MWh
Percentage duurzaam stroomverbruik gemeentelijke gebouwen
West Maas en Waal koopt de stroom groen / vergroend in.
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo 2025
Lasten
€ -9.730.260 N
€ -11.321.616 N
€ -10.646.471 N
€ 675.145 V
Baten
€ 6.215.417 V
€ 7.628.925 V
€ 6.997.220 V
€ -631.705 N
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
€ -3.514.843 N
€ -3.692.691 N
€ -3.649.251 N
€ 43.440 V
€0 V
€ -144.386 N
€ -143.211 N
€ 1.175 V
Onttrekking uit reserves
€ 254.474 V
€ 403.004 V
€ 179.804 V
€ -223.200 N
Saldo mutaties in reserves programma
€ 254.474 V
€ 258.618 V
€ 36.593 V
€ -222.025 N
€ -3.260.369 N
€ -3.434.073 N
€ -3.612.658 N
€ -178.585 N
Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves
Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.
35
INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
Besteed
Verplichtingen
t/m 2025
/ restant
Herinrichting Zandstraat
2019
€ 239.600
€ 239.739
-€ 139
Herinrichting Dorpsstraat Wamel
2021
€ 135.000
€ 103.646
€ 31.354
Vervanging Molenlaan wegen 2024
2024
€ 225.000
€ 225.000
€0
Voorbereiding vervanging Rooijsestraat
2024
€ 64.000
€ 66.944
-€ 2.944
Aanpassing Openbare ruimte IKC
2024
€ 700.000
€ 567.274
€ 132.726
Riolering (vGRP)
Div.
€ 2.530.440
€ 2.315.769
€ 214.671
Vervanging beplanting 2025
2025
€ 115.000
€ 114.078
€ 922
Vervanging bomen 2025
2025
€ 217.000
€ 202.147
€ 14.853
Vervanging openbare verlichting 2025
2025
€ 160.200
€ 89.942
€ 70.258
Vervanging wegen 2025
2025
€ 941.000
€ 939.471
€ 1.529
Vervanging Hoefstraat (wegen)
2023
€ 148.000
€ 148.000
€0
Vervanging brug Papesteeg
2025
€ 288.000
€ 142.422
€ 145.578
Aanbrengen Bermverharding
2023
€ 500.000
€ 451.695
€ 48.305
Rotonde van Heemstraweg verkeersveilige oversteek
2023
€ 132.000
€ 99.758
€ 32.242
Dorpsstraat Wamel
2025
€ 1.323.333
€ 1.313.185
€ 10.148
Zandstraat Dorpsplein wegen
2025
€ 2.241.100
€0
€ 2.241.100
Zandstraat Dorpsplein openbare verlichting
2025
€ 133.400
€0
€ 133.400
Wielstraat Sportlaan wegen
2025
€ 427.880
€ 60.826
€ 367.054
Wielstraat Sportlaan openbare verlichting
2025
€ 26.680
€0
€ 26.680
Vervangen Masten 2025
2025
€ 200.000
€ 116.252
€ 83.748
Zandstraat Dorpsplein groen
2025
€ 80.700
€0
€ 80.700
Wielstraat Sportlaan groen
2025
€ 55.360
€0
€ 55.360
Vergroenen dorpsentree en centrum Wamel
2021
€ 230.000
€ 197.235
€ 32.765
Industrieweg Dreumel, ombouw VGS
2022
€ 21.000
€ 2.610
€ 18.390
Beatrixstraat Ben. Leeuwen afvoergoot
2022
€ 96.000
€ 77.903
€ 18.097
Aansluiten niet aangesloten percelen
2022
€ 371.725
€ 84.941
€ 286.784
Renoveren gemalen / BBB's 2022
2022
€ 101.001
€ 79.595
€ 21.406
Vervanging drainage 2023/2024
2023
€ 31.318
€0
€ 31.318
Vervanging duiker riolering 2023/2024
2023
€ 47.054
€0
€ 47.054
Zandstraat Dorpsplein riool
2025
€ 999.800
€0
€ 999.800
Wielstraat Sportlaan riool
2025
€ 296.080
€0
€ 296.080
Herinrichting Torsdam riool
2025
€ 150.000
€ 12.407
€ 137.593
Zoutstrooiers fietspaden
2025
€ 47.000
€ 45.855
€ 1.145
€ 13.274.671
€ 7.696.693
€ 5.577.978
Totaal investeringen programma 3
36
Investeringen Inv. Riolering (vGRP)
Realisatie
Voortgang
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De projecten zijn volgens planning voorbereid en uitgevoerd. In de Dorpsstraat in Wamel en de Molenlaan in Beneden-Leeuwen is een gescheiden rioolstelsel aangelegd. Daarnaast zijn diverse rioolstrengen gerenoveerd om deze chemisch bestand te maken tegen gasvorming, onder andere aan de Industriestraat (Wamel) en de Dijkgraaf de Leeuwweg (Alphen).Voor komend jaar staan de renovatie/vervanging van de Kerkstraat in Wamel en de aanleg van een gescheiden stelsel in de Rooijsestraat gepland. Ook worden strengen gerenoveerd aan de Oude Maasdijk en de Kerkdwarsstraat. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Herinrichting Zandstraat
2026
Beleidsmatige eindverantwoording: U heeft het stedenbouwkundig plan vastgesteld. De uitvoering van de Molenlaan is afgerond. De uitvoering van de Molenlaan is afgerond. De werkzaamheden aan de Wielstraat, Sportlaan en Margrietstraat zijn gestart en worden medio 2026 afgerond. De Zandstraat en Het Dorpsplein worden in 2026 technisch uitgewerkt volgens het stedenbouwkundig plan. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging Beplanting
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: Op diverse locaties is de beplanting vervangen. Dit betreft (integrale) herinrichtingsprojecten, kleinschaligere renovaties van plantvakken en het vervangen van afgestorven beplanting. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging bomen
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: Begin 2025 zijn diverse bomen geplant. Vanaf de herfst is gestart met de aanplant van nieuwe bomen, deze werkzaamheden lopen tot begin april 2026. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging Wegen
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: Dit jaar zijn de volgende wegen volledig (deels) vernieuwd: - Dorpstraat in Wamel; - Molenstraat in Beneden-Leeuwen - Zijveld in Beneden-Leeuwen (rotonde tot Liesterstraat) - Trambaan in Beneden-Leeuwen (van Brouwerstraat tot Tesstraat); - 'Het hofje' Molenstraat in Dreumel; - Margrietstraat in Dreumel; - Het Sant en het Gildt in Maasbommel. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
37
Inv. Vervanging Openbare Verlichting
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: Het nieuwe beheerplan openbare verlichting 2025 - 2029 is vastgesteld. Op basis hiervan is de eerste grootschalige vervangingsronde van verouderde lichtmasten en armaturen uitgevoerd. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervanging Hoefstraat
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De werkzaamheden zijn afgerond. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. Vervanging Filip- Schutstraat Alphen
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De werkzaamheden zijn afgerond en de onderhoudsperiode is verstreken. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. Herinrichting Dorpsstraat Wamel
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De werkzaamheden zijn afgerond. Het onderhoudstermijn loopt tot medio 2026. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Rotonde van Heemstraweg verkeersveilige oversteek
2026
Beleidsmatige eindverantwoording: De aanpassingen tussen de rotonde Beatrixstraat en de huisartsenpraktijk zijn uitgevoerd. Net als de installatie van de ledverlichting. De benodigde extra oversteek bij de verkeersregelinstallatie is ook aangebracht. Het resterende budget zetten we in voor extra maatregelen bij de rotonde Leeuwseveld. De uitvoering staat gepland na de oplevering van de wijk, momenteel voorzien rond 2026-2027. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Aanbrengen bermverharding
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: In 2025 zijn de volgende bermverhardingen aangebracht.: deel van de berm/parkeergedeelte Parkenstraat in Wamel (nabij de tennisvereniging); de bermen/parkeren van de Bikkelen/Bosseestraat in Beneden-Leeuwen; Goorstraat in Beneden-Leeuwen (van huisnr 4 tot de Veesteeg).- aanbrengen bermverharding van asfaltgranulaat in de Bering en Elsweg Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. Inv. Vervangen brug Papesteeg
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De brug in de Papesteeg is verbreed en vervangen. De onderhoudsperiode loopt tot medio 2026. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
38
Inv. Zoutstrooier fietspaden
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De zoutstrooier is geleverd en afgelopen winter naar tevredenheid ingezet Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. Aanpassing Openbare ruimte IKC
2027
Beleidsmatige eindverantwoording: In 2025 hebben we de buiten ruimte aangepast voor de bouw van de uitbreiding. De Heideakker is aangepast, openbare verlichting verplaats en rondom het IKC zijn op diverse plekken parkeerplekken aangebracht. Ook hebben we de schoolzone verduidelijkt met bebording en bestrating. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
39
PROGRAMMA 4 - BURGER, BESTUUR EN VEILIGHEID ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat de dienstverlening aan burgers, het functioneren van het bestuur en de organisatie en de integrale veiligheid. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Nota Verbonden partijen Kwaliteitshandvest met servicenormen Regionaal beleidsplan 2024-2027 Integraal Veiligheidsplan 2023-2027 Evenementenbeleid 2024-2028 Regionaal Crisisplan 2024-2027 Algemene Plaatselijke Verordening (APV) 2024 Beleidsplan toezicht en handhaving WMW 2024-2027 Visie & beleid inwonerparticipatie 2025-2030
2014 2015 2023 2023 2024 2024 2024 2024 2025
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT WILDEN WE BEREIKEN? Deelvisie Inwoner Inwoners zijn betrokken bij gemeentelijke zaken die in hun omgeving gebeuren. Maatschappelijk effect: Een dynamische inwonerparticipatie die bijdraagt aan de beleidsvorming van de gemeente. Doelstellingen 1. Versterken van de Inwonerparticipatie. Deelvisie Bestuur West Maas en Waal heeft een sterke gemeenteraad die de inwonersbelangen optimaal behartigt. Daarnaast is West Maas en Waal een bestuurlijk en organisatorisch sterke gemeente die ook in 2026 nog zelfstandig is. Maatschappelijk effect: Een gemeenteraad die duidelijke ontwikkelingskaders, gebaseerd op maatschappelijke effectsturing stelt. Doelstellingen 1. Een gemeenteraad die optimaal wordt ondersteund en die de belangen van de inwoners behartigt. Deelvisie Veiligheid West Maas en Waal is een veilige gemeente om in te wonen en te verblijven. Maatschappelijk effect: Inwoners en bezoekers voelen zich thuis en veilig in West Maas en Waal
40
Doelstellingen 1. Realiseren van een gemeente waarin iedereen zich thuis en veilig voelt. WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting
Realisatie
Voortgang
1. Beleid realiseren waarin de basisparticipatie-infrastructuur opgezet 2025 wordt Stand van zaken: Visie en beleid inwonerparticipatie en de participatieverordening zijn vastgesteld door de gemeenteraad in juni 2025. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. De gemeente gaat naar de inwoners toe (fysiek en online)
2025
Stand van zaken: We hebben met veel doelgroepen te maken, die op verschillende manieren te bereiken zijn. Het is nodig om verschillende instrumenten naast elkaar te gebruiken, om voor zoveel mogelijk inwoners de drempel zo laag mogelijk te maken om te participeren. Per project of beleid inventariseren we welke stakeholders er zijn en wat nodig is om hen te bereiken en betrekken. Dit is iedere keer maatwerk. Bij participatietrajecten gaan we naar inwoners toe, daar waar zij zijn, fysiek en online. Mogelijkheden hiervoor staan in het uitvoeringsprogramma van het beleid inwonerparticipatie. We werken vanuit het uitvoeringsprogramma aan de doorontwikkeling waardoor dit ook heel goed mogelijk is. Denk aan het online participatieplatform en andere werkmethoden voor de organisatie. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Stimuleren van Dorpsplatforms
2025
Stand van zaken: We gaan door met de invulling en het contact tussen gemeente en de dorpsplatforms. Daar waar extra aandacht nodig is, zetten we hier wederzijds op in. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Evaluatie Leefbaarheidsvisie 2030, vervolg Leefbaarheidsvisie 2050
2026
Stand van zaken: Leefbaarheidsvisie onder de loep nemen als het gaat om de inhoudelijke 15 speerpunten: bepalen wat de status hiervan is. Leefbaarheidsvisie onder de loep nemen als het gaat om het vervolg na 2030. Dit in samenhang met hoe we werken binnen de organisatie en de ontwikkelingen die in de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden. Een belangrijke onderzoeksvraag is het bestaansrecht van visies van onze gemeente náást de omgevingsvisie. In het geval van de visie leefbaarheid: wat de toegevoegde waarde van de visie leefbaarheid is naast de omgevingsvisie en het beleidskader sociaal domein. De ontwikkelingen van het toekomstige beleidshuis sluiten hierop aan. Dit laten we gelijk oplopen. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
41
1. Uitvoeringsprogramma inwonersparticipatie 2025-2030
2030
Stand van zaken: Het uitvoeringsprogramma 2025-2030 is door het college vastgesteld in juli 2025. De gemeenteraad is over het uitvoeringsprogramma geïnformeerd via een informatienota. Voorbeelden van acties (gekoppeld aan de ambities uit het beleid), die we hebben opgepakt hebben in 2025 zijn: • Implementatie participatieplatform; • Communicatie over het participatieplatform; • Inbedden beleid, leidraad en formats in de hele organisatie; • Voorbereiding op het verwerken van het uitdaagrecht in de participatieverordening. Voorbeelden van acties (gekoppeld aan ambities uit het beleid), die nog verder volgen zijn: • proces rondom inwonerinitiatieven stroomlijnen (initiatievenloket); • verwerken uitdaagrecht in participatieverordening; • inzichtelijk maken van participatietrajecten (en versterken in uitvoering); • scholing voor medewerkers op het vlak van bijvoorbeeld dialoog, • de straat op (in gesprek met inwoners); • aandacht voor de doelgroep jeugd; • communicatie over inwonerparticipatie. Het gaat hierbij om uitvoeringsacties die ervoor zorgen dat beleidsadviseurs en projectleiders stappen voorwaarts zetten bij de inwonersparticipatie van hun thema’s. De uitvoering vindt plaats op basis van prioritering en binnen de mogelijkheden van tijd en budget. Voor toelichting zie het uitvoeringsprogramma. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 2.
Gemeenteraad en college begeleiden bij het nemen van een actieve rol in regio en de gemeenschappelijke regelingen Stand van zaken: Alle teksten van de gemeenschappelijke regelingen (GR’en) zijn geactualiseerd en in overeenstemming gebracht met de nieuwe Wet op de gemeenschappelijke regeling (Wgr). Bij dit proces zijn de colleges en raden actief betrokken. In betreffende GR-teksten zijn niet alleen de rollen, taken en verantwoordelijkheden beschreven van de diverse bestuurslagen maar is bijvoorbeeld ook opgenomen wanneer en op welke wijze de colleges en raden de gelegenheid moeten krijgen om zienswijzen in te dienen. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 2. Gemeenteraad en college ondersteunen bij het nemen van een duidelijke rol gebaseerd op het dualisme Stand van zaken: In 2024 is ingezet op het trainen van de ambtelijke organisatie in bestuurlijk sensitief adviseren. Het gaat om het maken van goede college- en raadsvoorstellen en bestuurlijke sensitiviteit. Deze trainingen worden sindsdien structureel aangeboden aan alle nieuwe medewerkers in de organisatie. Daarnaast wordt met behulp van een externe partij gewerkt aan het verbeteren van de bestuurlijk-ambtelijke samenwerking tussen college en managementteam met aandacht voor de verschillende rollen en bestuurlijk-ambtelijke verhoudingen.
In maart 2025 hebben collegeleden en managementteam bijvoorbeeld gezamenlijk een workshop 'beoordelen van raads- en collegevoorstellen' gevolgd, met als doel dat iedereen weet hoe een goed geschreven voorstel eruit ziet en dat op dezelfde manier beoordeelt. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
42
3. Meer zichtbaarheid van de wijkagenten voor een beheersbaar werkgebied Stand van zaken: Wekelijks is er overleg met de wijkagenten en de IV-ambtenaren. De wijkagenten proberen zoveel mogelijk in de wijk aanwezig te zijn en hun activiteiten via social media te delen. Daarnaast zijn ze ook aanwezig op verschillende evenementen, zoals bij de Veiligheidsdag in Dreumel. Onze gemeentelijke communicatieadviseurs delen de social media posts van onze wijkagenten ook op de gemeentelijke pagina's zodat de bereikbaarheid en daarmee de zichtbaarheid nog meer vergroot wordt. Ook in de toekomst blijven wij deze lijn vasthouden. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 3. Ondersteunen VRGZ bij uitbreiden/opvullen vrijkomende posten Stand van zaken: De extra inzet om de vrijwillige brandweer te versterken is afgerond. In Maasbommel zijn alle inwoners die wonen binnen een straal van 3 kilometer en met een leeftijd tussen 18 en 45 jaar, aangeschreven voor het bijwonen van een oefenavond. Hier is ruim voldoende reactie op gekomen. In Dreumel heeft tijdens de veiligheidsdag een kraam met informatie gestaan over de vrijwillige brandweer. Dit heeft veel enthousiasme opgeleverd. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Veiligheid Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)
2024
1,2
1,2
1,7
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)
2024
4,3
3,5
2,0
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (aantal per 1.000 inwoners)
2024
5,7
4,9
2,7
Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren 1217 jaar)
2024
9
8
20
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)
2024
2,2
1,8
0,5
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo 2025
Lasten
€ -4.653.494 N
€ -4.868.043 N
€ -5.795.874 N
€ -927.831 N
Baten
€ 415.338 V
€ 518.172 V
€ 516.935 V
€ -1.237 N
€ -4.238.156 N
€ -4.349.871 N
€ -5.278.940 N
€ -929.069 N
Toevoegingen aan reserves
€0 V
€0 V
€0 V
€0 V
Onttrekking uit reserves
€0 V
€ 63.679 V
€ 63.679 V
€0 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaatbestemming
43
Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat
€0 V
€ 63.679 V
€ 63.679 V
€0 V
€ -4.238.156 N
€ -4.286.192 N
€ -5.215.261 N
€ -929.069 N
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.
44
PROGRAMMA 5 - BEDRIJFSVOERING ALGEMEEN Omschrijving Het programma omvat het functioneren van de gemeentelijke organisatie. De bedrijfsvoering is ondersteunend aan en mede bepalend voor de kwaliteit van het primaire proces en de realisatie van de beoogde maatschappelijke effecten. De interne organisatie staat volledig ten dienste aan het primaire proces. Dit betekent dat de kwaliteit en omvang van de gemeentelijke organisatie, maar ook faciliteiten als bijvoorbeeld de huisvesting en de automatisering indirect van grote invloed zijn op het behalen van de gewenste effecten. Missie Bijdragen aan het levensgeluk van inwoners Door een leefomgeving te faciliteren die is afgestemd op de behoefte van de inwoners. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Archiefverordening Strategisch fiscaal beleidsplan 2022-2025 ICT-verbeterplan Informatiebeveiligingsbeleid Programmaplan organisatieontwikkeling 2023-2026 Inkoopbeleid
2018 2022 2022 2023 2024 2024
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. WAT WILDEN WE BEREIKEN? West Maas en Waal is een regiegemeente die dienstbaar is aan haar inwoners, open en duidelijk communiceert en inwoners met vragen daadwerkelijk verder helpt. De gemeente werkt slim & efficiënt vanuit een krachtig financieel beleid, dat aansluit bij gestelde politieke kaders en Wet- en regelgeving. Daarnaast is de gemeente een professionele organisatie die haar professionals ondersteunt, faciliteert, ziet en hoort vanuit de interne dienstverlening en de gezamenlijke verantwoordelijkheid. Maatschappelijk effect Inwoners hebben vertrouwen in de gemeente en professionals zijn trots op de gemeente West Maas en Waal als werkgever. Doelstellingen 1. Een dienstbare organisatie met een sterke dienstverlening naar de professional (intern). 2. Een dienstbare organisatie die inwoners daadwerkelijk verder helpt bij een (hulp)vraag. 3. Realiseren van de gemeentelijke ambities binnen de kaders van een krachtig financieel beleid. 4. Realiseren van een krachtig informatiebeleid.
45
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Activiteiten programmabegroting
Realisatie
Voortgang
1. Informatieveiligheid Stand van zaken: De gemeente West Maas en Waal is verplicht haar informatiebeveiliging in te richten conform de BIO, de Basis Informatiebeveiliging Overheid. De beveiliging van onze informatie, waaronder de persoonsgegevens, maken een onlosmakelijk onderdeel uit van het “toekomst bestendig informatiebeheer”. De implementatie van de BIO richtlijnen vindt plaats onder leiding van de CISO. De diverse functies en rollen op het gebied van Informatiebeveiliging blijken voor een kleine gemeente als West Maas en Waal moeilijk in te vullen. Er is daarom gewerkt met inhuurkrachten voor zowel CISO als FG (Functionaris gegevensbeheer). Vanaf 1 oktober 2025 wordt samengewerkt met de bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe. Zij boden tijdelijk ondersteuning en dienstverlening op het gebied van informatiebeveiliging. Inmiddels is een overeenkomst met BVO West Betuwe gesloten voor structurele samenwerking vanaf 1 januari 2026. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Jaarstukken hebben een kader stellende, signalerende en evaluerende functie Stand van zaken: Voor de kaderstellende functie is de begroting het belangrijkste instrument. De jaarstukken hebben vooral een signalerende en evaluerende functie.
De jaarstukken voldoen aan het wettelijk kader zoals vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en het gemeentelijk kader zoals vastgelegd in de financiële verordening. Het college van B&W legt in de jaarstukken verantwoording af over de manier waarop de middelen in het begrotingsjaar zijn besteed en geeft informatie over de uitvoering van het gemeentelijk beleid. Informatie uit zowel de jaarstukken als de voorjaarsnota dient weer als basis voor de najaarsnota en de begroting. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Actualiseren Werving en selectiebeleid
2025
Stand van zaken: Wij vinden het belangrijk om nieuwe collega's zorgvuldig, eerlijk en transparant te werven en selecteren. Het werving- en selectiebeleid zorgt ervoor dat:- elke vacature op een duidelijke en gelijke manier, via de juiste kanalen wordt uitgezet;- we sollicitanten op basis van hun kwaliteiten en geschiktheid beoordelen;- het wervingsproces eerlijk en objectief verloopt. Het werving- en selectiebeleid is in 2025 geactualiseerd. Het nieuwe beleid is vastgesteld in het MT, de OR heeft in juni 2025 ingestemd met dit beleid. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Herijking HR-Beleidskaders
2025
Stand van zaken: Het HR beleidskader inclusief planning 2025 en 2026 is geactualiseerd en gepubliceerd op WOL (intranet). Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.
46
1. Implementatie e-HRM systeem
2025
Stand van zaken: Implementatie van e-HRM verloopt volgens plan. Eind 2025 wordt het instroomproces opgeleverd. Het doorstroomproces en uitstroomproces zijn iets naar achteren in de tijd verplaatst, omdat vanaf 1-1-2026 ook de verlofmodule in Youforce afgenomen wordt. Dit vergt tijd en capaciteit voor de inrichting en het overzetten van data naar YouForce Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Implementatie HR21
2025
Stand van zaken: HR21 is vrijwel geheel geïmplementeerd binnen de organisatie. De implementatie van het functiewaarderingssysteem HR21 is iets vertraagd omdat eerst het beloningsbeleid is herzien. In september hebben zowel het college als de ondernemingsraad het nieuwe beloningsbeleid goedgekeurd. Eind 2025 zijn de brieven met de definitieve indeling verstuurd naar de medewerkers. Daarmee is het grootste deel van de medewerkers officieel over naar HR21. Een aantal medewerkers is in deze ronde nog niet meegenomen. Dit komt doordat zij tijdens de implementatie nog niet in dienst waren of omdat hun functie nog niet bestond. Deze functies worden in het eerste kwartaal van 2026 geïnventariseerd en ingedeeld in HR21.Daarnaast hebben enkele medewerkers bezwaar gemaakt tegen hun voorlopige indeling. Het managementteam heeft besloten om deze functies opnieuw te bekijken en in te delen in HR21. Dit vindt plaats in het eerste kwartaal van 2026. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Implementatie ICT-verbeterplan
2025
Stand van zaken: In 2024 is de aanbesteding voor een nieuwe ICT-dienstverlener afgerond. Begin 2025 heeft Centric het beheer overgenomen en is uitvoering gegeven aan het ICT-Verbeterplan. Met de inrichting en afronding van een actuele en gemonitorde ICT-omgeving wordt de implementatiefase van het ICT-verbeterplan afgerond in Q2 2026. De eerdere kwetsbaarheden zijn structureel aangepakt. De focus ligt nu op borging en verdere digitale ontwikkeling. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten. 1. Medewerker tevredenheidsonderzoek (MTO)
2025
Stand van zaken: De uitvoering van een tevredenheidsonderzoek onder medewerkers is aangepast. Er wordt ingezet op het in eigen beheer uitvoeren van een (periodiek) onderzoek onder medewerkers. Dit is december 2025 voorbereid en wordt in het eerste kwartaal van 2026 uitgevoerd. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Opstellen en implementeren on-boardingprogramma
2025
Stand van zaken: De regeling Onboarding is opgesteld, ambtelijk vastgesteld en de OR heeft hiermee ingestemd. In het onboardingsprogramma is vastgelegd hoe nieuwe medewerkers ontvangen en wegwijs gemaakt worden binnen de organisatie. Met dit programma krijgen alle nieuwe medewerkers dezelfde informatie over hoe en met welke systemen gewerkt wordt. Nieuwe medewerkers krijgen o.a. een buddy die hen bijstaat en vragen kan beantwoorden. Om wegwijs te worden binnen de gemeente krijgt elke nieuwe medewerker een Rondje Maas en Waal (autotocht door de dorpen) aangeboden. Voorstel bijsturing: Deze activiteit afsluiten.
47
1. Opstellen Informatiebeleidsplan
2025
Stand van zaken: Het nieuwe informatiebeleidsplan is in ontwikkeling en wordt in Q3 2026 afgerond. Sinds december 2025 wordt de gemeente voor de CIO-, CISO- en ENSIA-taken ondersteund door de Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe (BWB). Het informatiebeleidsplan wordt in nauwe samenwerking met BWB opgesteld. In 2026 wordt gewerkt op basis van bestaande kaders en vastgesteld beleid, waarmee de sturing op informatievoorziening, beveiliging en het voldoen aan wettelijke regelgeving en richtlijnen geborgd en in control is. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Opstellen Personeel ontwikkelplan
2025
Stand van zaken: Elke teammanager voert jaarlijks een schijnwerpergesprek met alle medewerkers van het team. In deze gesprekken komen de behoefte aan opleiding en ontwikkeling van de individuele medewerker aan bod. Een gemeentebreed plan voor personeelsontwikkeling wordt volgens planning in het HR-beleidskader in 2026 opgesteld. In dit plan komt o.a. te staan:-Wat hebben we als organisatie aan kennis en kunde nodig om toekomstige ontwikkelingen het hoofd te bieden?Wat hebben we nu aan kennis en kunde aan boord?-Wat is ervoor nodig om naar het gewenste/vereiste niveau te groeien? Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Opstellen RI&E beleidskaders
2025
Stand van zaken: RI&E bij de buitendienst (Beheer Openbare Ruimte) is opgesteld. De aandachtspunten worden opgepakt. Daarna volgt toetsing. Actualisatie van de huidige RI&E van de overige organisatie staat gepland voor 2026 (conform HR-beleidskader 2025/2026). Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Opzet en inrichting Informatiehuis
2025
Stand van zaken: Data gedreven werken (het Informatiehuis) maakt onderdeel uit van het nog vast te stellen Informatiebeleidsplan (Q3 2026). In 2026 wordt gewerkt aan verdere inrichting en toepassing. Databronnen worden inmiddels gekoppeld voor analyses en sturing. De focus ligt op versterking van datakwaliteit, governance en veilig gebruik, zodat deze werkwijze duurzaam wordt ingebed. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. 1. Toekomstbestendig Informatiebeheer
2025
Stand van zaken: In 2025 is een stevige basis gelegd voor toekomstbestendig informatiebeheer. Team DIV is versterkt en vervult steeds meer een proactieve adviesrol binnen de organisatie. Digitale achterstanden zijn volgens planning teruggebracht en werkprocessen zijn verbeterd, ondersteund door coaching van medewerkers op gewenst gedrag. In 2026 ligt de nadruk op verdere verdieping en borging van deze resultaten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
48
1. Een begroting opgesteld (voor het vrije deel) op basis van 2026 maatschappelijk toegevoegde waarde, waardoor resultaat & effect en niet financiën leidende principes zijn. Stand van zaken: Dit traject is opgepakt met een externe partij. In maart 2024 was de conclusie echter dat de gemeente weliswaar beschikt over een gemiddeld draagvlak voor maatschappelijke effectsturing. Maar dat het onder andere door de situatie aangaande de financiële rechtmatigheidsverantwoording niet raadzaam is om tot implementatie over te gaan. Er is daarom een pas op de plaats gemaakt met betrekking tot de introductie van maatschappelijke effectsturing. Op een later moment kan de implementatie weer opgepakt worden. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Een versterkte bedrijfsvoering a.g.v. de financiële 2026 rechtmatigheidsverantwoording en de mogelijkheden die dit in organisatorische sfeer biedt. Stand van zaken: Bij de Midterm review (2024) is voorgesteld in te zetten op verbetering van de bedrijfsvoering. Volgens een analyse bevinden wij ons op het gebied van informatiemanagement in de beschrijvende fase (fase 1). Voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering is het noodzakelijk door te groeien naar minimaal fase 2. Dan zijn we in staat niet alleen te beschrijven wat er gebeurd is, maar ook te diagnosticeren. Doorgroeien naar fase 3 is gewenst.
Dan zijn we in staat te voorspellen wat er gaat gebeuren. Aanbevelingen om de bedrijfsvoering te verbeteren zijn grotendeels al uitgevoerd. Wat nog niet heeft plaatsgevonden is het invoeren van een verplichtingenadministratie. Er is in 2025 eerst ingezet op verdere implementatie van de cloudversie van het financieel pakket Unit4Financials en migratie naar een nieuwe ICT-omgeving. Eind 2025 wordt gestart met de voorbereidingen voor een nieuwe aanbesteding van het financieel pakket (streefdatum invoering 1-1-2027). Afhankelijk van de uitkomsten van de aanbesteding worden de mogelijkheden rond invoering van een verplichtingenadministratie daarna verder onderzocht. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Informatiebeheer: uitvoering en doorontwikkeling
2026
Stand van zaken: In 2025 is een stevige basis gelegd voor toekomstbestendig informatiebeheer. Team DIV is versterkt en vervult steeds meer een proactieve adviesrol binnen de organisatie. Digitale achterstanden zijn volgens planning teruggebracht en werkprocessen zijn verbeterd, ondersteund door coaching van medewerkers op gewenst gedrag. In 2026 ligt de nadruk op verdere verdieping en borging van deze resultaten. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. 1. Toegankelijke communicatie, heldere taal, verbeterde 2026 gemeentewebsite Stand van zaken: Het afgelopen jaar hebben we: • gewerkt aan de actualisatie van de huisstijl en professionalisering van communicatiemiddelen • collega's getraind in en ondersteund bij het schrijven van teksten op B1 niveau • communicatie- en participatiestrategieën voor projecten ontwikkeld en uitgevoerd • een start gemaakt met AI (beleids)regels en AI oplossingen voor onze processen • gewerkt aan de verbetering van de website zoals het actualiseren van pagina's en het verbeteren van de digitale toegankelijkheid Zo werken we met communicatie continu aan een begrijpelijke en betrouwbare overheid. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig.
49
1. Uitvoering plan van aanpak dienstverlening en klantprocessen
2026
Stand van zaken: In 2025 is de focus gelegd op de continuïteit en de kwaliteit van het team. Hoe kunnen we deze verder optimaliseren. Zo zijn de werkzaamheden belegd bij meerdere medewerkers door middel van kruisbestuiving. Hierdoor zijn de processen minder kwetsbaar en helpen medewerkers elkaar met hun persoonlijke ontwikkeling/kennis. De samenwerking wordt daardoor versterkt en een ieder is evenveel verantwoordelijk voor de processen. Ook hebben collega's vakopleidingen gevolgd. Een aantal processen hebben we al efficiënter ingericht door middel van automatisering : - Naturalisaties - Backoffice agenda, afspraken inwoner, - Verkiezingen applicatie. - Gezamenlijke mailboxen zoals de Burgerzaken mailbox. Verder hebben we de werkvoorraad in JOIN (zaaksysteem) opgeschoond en pakken we de wettelijke taak Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) structureel op. Daarnaast is het KCC nauw betrokken geweest bij het opzetten en uitvoeren van het verkiezingsproces. Voorstel bijsturing: Bijsturing is niet nodig. EFFECTINDICATOREN Effectindicator
Rekening 2024
Begroting 2025
Rekening 2025
70%
75%
74%
Waardering medewerkers Effectindicator
Analyse afwijking
Waardering medewerkers
In januari 2026 is een nulmeting gedaan naar de tevredenheid onder medewerkers. Er is daarbij een responspercentage van 83% behaald. 95% van de medewerkers geeft aan met plezier naar het werk te gaan, 83% zegt zich op het werk over het algemeen fit en energiek te voelen. 94% geeft aan trots te zijn op het werk dat hij/zij doet. De belangrijkste verbeterpunten zijn efficiënt werken en het functioneren van het MT. De vervolgstappen worden opgepakt door het MT. Ook gaan de medewerkers in hun eigen team in gesprek over de uitkomsten en hoe zij kunnen bijdragen aan verdere verbetering.
BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
WMW 2023
WMW 2024
WMW 2025
Bestuur en ondersteuning Apparaatskosten (in € per inwoner) Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) Externe inhuur (kosten in % totale loonsom + inhuur externen) Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) Overhead (in % van totale lasten)
€ 344
€ 373
€ 396
4,76
4,80
5,33
18,5%
17,3%
12,5%
5,26
5,23
5.71
11,0%
11,9%
12,4%
50
KENGETALLEN Kengetal Ziekteverzuimpercentage
Rekening 2024
Begroting 2025
Rekening 2025
4,36%
4%
5,75%
Kengetal
Analyse afwijking
Ziekteverzuimpercentage
Het ziekteverzuimpercentage is iets gestegen ten opzichte van 2024, voornamelijk door een toename van langdurig verzuim. Het verzuim ligt naar verwachting nog steeds onder het landelijk gemiddelde (cijfers A&O fonds 2024 gemiddeld 6,7% ziekteverzuim bij gemeenten, cijfers 2025 zijn nog niet bekend).
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Lasten
€ -9.113.551 N
€ -9.472.222 N
€ -9.402.736 N
€ 69.486 V
Baten
€ 40.061 V
€ 63.016 V
€ 269.755 V
€ 206.739 V
€ -9.073.490 N
€ -9.409.206 N
€ -9.132.981 N
€ 276.225 V
Toevoegingen aan reserves
€0 V
€ -266.500 N
€ -251.500 N
€ 15.000 V
Onttrekking uit reserves
€0 V
€ 892.000 V
€ 936.760 V
€ 44.760 V
Saldo mutaties in reserves programma
€0 V
€ 625.500 V
€ 685.260 V
€ 59.760 V
€ -9.073.490 N
€ -8.783.706 N
€ -8.447.721 N
€ 335.985 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
Saldo 2025
Resultaatbestemming
Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.
51
INVESTERINGEN Omschrijving
Start
Budget
jaar
Besteed
Verplichtingen
t/m 2025
/ restant
Meubilair gemeentehuis
2025
€ 78.434
€0
€ 78.434
Bureaustoelen
2018
€ 55.000
€0
€ 55.000
Meubilair college en secretaris
2022
€ 45.000
€0
€ 45.000
Herinrichting publieksruimte gemeentehuis
2023
€ 26.900
€0
€ 26.900
Verrijdbare stelling archief
2023
€ 30.400
€0
€ 30.400
Paternosterkasten kamer 17
2023
€ 25.000
€0
€ 25.000
Geluidsinstallatie raadzaal 2024
2024
€ 26.000
€0
€ 26.000
Meubilair linkervleugel 2024
2024
€ 125.000
€0
€ 125.000
ICT Werkplek laptops
2025
€ 163.000
€ 162.916
€ 84
ICT Werkplek telefoon
2025
€ 87.000
€ 86.427
€ 573
Bus (VT-017-D)
2024
€ 55.000
€0
€ 55.000
2 bussen (V-513-JZ / V-514-JZ)
2025
€ 150.000
€0
€ 150.000
€ 866.734
€ 249.343
€ 617.391
Totaal investeringen programma 5
Investeringen Inv. Tractiemiddelen
Realisatie
Voortgang
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De bussen zijn besteld en worden volgend jaar geleverd. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Herinrichting publieksruimte gemeentehuis
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De investering maakt onderdeel uit van het nieuwe huisvestingsplan gemeentehuis. Planning is dat de uitvoering in 2027 zal plaatsvinden. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Verrijdbare stelling archief
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De stelling functioneert momenteel nog naar behoren in het archief. Het voorstel is om de investering door te schuiven naar 2027. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar. Inv. Inventaris gemeentehuis
2025
Beleidsmatige eindverantwoording: De investeringen maken onderdeel uit van het nieuwe huisvestingsplan gemeentehuis. Planning is dat de uitvoering in 2027 zal plaatsvinden. Voorstel bijsturing: Activiteit doorschuiven naar volgend jaar.
52
Inv. ICT Werkplek laptops Beleidsmatige eindverantwoording: In 2025 zijn de gemeentelijke werkpleklaptops vervangen in het kader van de overgang naar de nieuwe ICT-dienstverlener Centric. Een groot deel van de bestaande apparatuur bevond zich aan het einde van de technische levenscyclus. De nieuwe laptops zijn centraal beheerd en beveiligd ingericht, waardoor beheer op afstand mogelijk is en wordt voldaan aan de geldende eisen op het gebied van informatiebeveiliging. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten. Inv. ICT Werkplek telefoon Beleidsmatige eindverantwoording: In 2025 zijn de gemeentelijke smartphones vervangen. De eerdere toestellen naderden het einde van hun levensduur en voldeden niet meer volledig aan de huidige beheer- en beveiligingseisen. De nieuwe smartphones zijn opgenomen in een centraal beheerde mobiele werkomgeving, waardoor beheer en beveiliging beter zijn geborgd. Voorstel bijsturing: Deze investering afsluiten.
53
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ALGEMEEN Omschrijving Binnen de begroting bestaat onderscheid tussen algemene dekkingsmiddelen en specifieke dekkingsmiddelen. Specifieke dekkingsmiddelen zijn de inkomsten die direct samenhangen met een bepaald programma. Dat kunnen de inkomsten zijn van het Rijk met een specifiek bestedingsdoel (bijvoorbeeld voor de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand in programma 2), de opbrengsten uit verkoop van gronden (programma 1) of opbrengsten uit verleende diensten, zoals het verstrekken van een paspoort (programma 4). Ook de rioolheffing en de afvalstoffenheffing zijn specifieke dekkingsmiddelen. De specifieke dekkingsmiddelen worden binnen het betreffende programma verantwoord. De algemene dekkingsmiddelen zijn dekkingsmiddelen die vrij aan te wenden zijn. De besteding van deze inkomsten is op voorhand niet gebonden aan een bepaald programma of doel, maar wordt ingezet ter dekking van de tekorten op de programma's. De dekking bestaat voor het grootste gedeelte uit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de lokale heffingen die niet bestedingsgebonden zijn. De overige dekkingsmiddelen bestaan uit rentebaten en de post onvoorzien. Doelstelling We willen een financieel gezonde gemeente voor nu en in de toekomst zijn.
Om dit te bereiken voeren wij een verantwoord en stabiel financieel beleid met sluitende begrotingen, waarbinnen ruimte wordt gemaakt voor noodzakelijke en gewenste veranderingen van beleid en het opvangen van onvoorziene omstandigheden. Wij maken voortdurend een afweging tussen onze bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Gemeentelijke kaders Beleidsstuk
Jaar
Nota weerstandsvermogen Nota risicomanagement Nota activabeleid Nota reserves en voorzieningen 2019 Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente West Maas en Waal Verordening controle financiële beheer en organisatie gemeente West Maas en Waal Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid Belastingverordeningen 2025 Rechtmatigheids- en controleprotocol 2024-2028 Controleplan en Normenkader 2025
2012 2013 2019 2019 2023 2023 2023 2024 2025 2025
Ontwikkelingen Er zijn geen bijzondere externe ontwikkelingen. BELEIDSINDICATOREN Beleidsindicator
Jaar meting
Landelijk
Provincie
WMW
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Gemiddelde WOZ waarde (in € 1.000)
2025
398
398
435
54
WAT HEEFT HET GEKOST? Exploitatie
Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo 2025
Lasten
€ -768.103 N
€ -878.840 N
€ -794.363 N
€ 84.477 V
Baten
€ 44.549.048 V
€ 47.633.731 V
€ 47.887.557 V
€ 253.826 V
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
€ 43.780.945 V
€ 46.754.891 V
€ 47.093.194 V
€ 338.303 V
€ 43.780.945 V
€ 46.754.891 V
€ 47.093.194 V
€ 338.303 V
Resultaatbestemming Toevoegingen aan reserves Onttrekking uit reserves Saldo mutaties in reserves programma Gerealiseerde resultaat
De financiële toelichting per programma is opgenomen in de jaarrekening.
55
RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN
Exploitatie
Begroting 2025 voor wijziging
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Saldo 2025
Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
€ -4.838.962 N
€ -5.225.193 N
€ -5.588.205 N
€ -363.012 N
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ -28.773.445 N
€ -34.147.200 N
€ -33.387.144 N
€ 760.056 V
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ -9.730.260 N
€ -11.321.616 N
€ -10.646.471 N
€ 675.145 V
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€ -4.653.494 N
€ -4.868.043 N
€ -5.795.874 N
€ -927.831 N
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€ -9.113.551 N
€ -9.472.222 N
€ -9.402.736 N
€ 69.486 V
Algemene dekkingsmiddelen
€ -768.103 N
€ -878.840 N
€ -794.363 N
€ 84.477 V
€ -57.877.815 N
€ -65.913.114 N
€ -65.614.793 N
€ 298.321 V
Programma 1 - Wonen, werken en recreëren
€ 2.025.588 V
€ 2.009.921 V
€ 2.360.624 V
€ 350.703 V
Programma 2 - Maatschappelijke zaken
€ 4.251.788 V
€ 9.822.787 V
€ 9.712.056 V
€ -110.731 N
Programma 3 - Fysieke leefomgeving
€ 6.215.417 V
€ 7.628.925 V
€ 6.997.220 V
€ -631.705 N
Programma 4 - Burger, bestuur en veiligheid
€ 415.338 V
€ 518.172 V
€ 516.935 V
€ -1.237 N
Programma 5 - Bedrijfsvoering
€ 40.061 V
€ 63.016 V
€ 269.755 V
€ 206.739 V
Algemene dekkingsmiddelen
€ 44.549.048 V
€ 47.633.731 V
€ 47.887.557 V
€ 253.826 V
Totaal baten
€ 57.497.240 V
€ 67.676.552 V
€ 67.744.147 V
€ 67.595 V
€ -380.575 N
€ 1.763.438 V
€ 2.129.353 V
€ 365.915 V
- toevoeging aan reserves
€ -15.000 N
€ -1.861.965 N
€ -1.998.116 N
€ -136.151 N
- onttrekking aan reserves
€ 408.980 V
€ 2.572.725 V
€ 2.494.126 V
€ -78.599 N
Saldo mutaties in reserves
€ 393.980 V
€ 710.760 V
€ 496.010 V
€ -214.750 N
Gerealiseerd resultaat
€ 13.405 V
€ 2.474.198 V
€ 2.625.362 V
€ 151.164 V
Lasten
Totaal lasten Baten
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Resultaatbestemming
56
PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN ALGEMEEN Inleiding In deze paragraaf verantwoorden we ons beleid voor de heffingen en tarieven in 2025. Hieronder leest u meer over: • • • • • • • •
De algemene ontwikkelingen Het beleid voor de lokale heffingen De gerealiseerde inkomsten per heffing De ontwikkeling van de gemeentelijke woonlasten De kostendekkendheid van de tarieven Een specificatie van de leges Informatie over kwijtschelding Informatie over de lokale lastendruk
Gerealiseerde inkomsten De volgende inkomsten uit gemeentelijke belastingen en heffingen zijn in de jaarrekening opgenomen.
Omschrijving
Begroting 2025
Rekening 2025
Verschil 2025
Belastingen OZB-woning eigenaren OZB-niet woning eigenaren OZB-niet woning gebruikers Roerende zaakbelasting Hondenbelasting Toeristenbelasting (incl. watertoeristenbelasting) Forensenbelasting Totaal belastingen
€ 3.117.962 € 1.172.000 € 929.000 € 15.070 € 113.000 € 333.000 € 13.000 € 5.693.032
€ 3.099.638 € 1.173.082 € 932.382 € 13.159 € 123.629 € 346.863 € 14.278 € 5.703.031
-€ 18.324 € 1.082 € 3.382 -€ 1.911 € 10.629 € 13.863 € 1.278 € 9.999
Heffingen Afvalstoffenheffing Brede rioolheffing (Niet woningen) Brede rioolheffing (woningen) Marktgeld Marktgeld (leges) Lijkbezorgingsrechten Leges Totaal heffingen
€ 2.903.058 € 278.460 € 2.441.840 € 5.386 € 5.283 € 6.750 € 1.378.467 € 7.019.244
€ 2.903.058 € 292.981 € 2.461.908 € 5.266 € 317 € 2.706 € 1.267.054 € 6.933.290
€0 € 14.521 € 20.068 -€ 120 -€ 4.966 -€ 4.044 -€ 111.413 -€ 85.954
Totale opbrengst lokale heffingen
€ 12.712.276 € 12.636.321
-€ 75.955
Legesopbrengsten In 2025 is bij de inkomsten uit omgevingsvergunningen sprake van een nadeel van € 108.000. Dit bedrag komt bovenop de afboeking die al is verwerkt in de Najaarsnota 2025. Dit zit niet in het aantal vergunningen dat is verleend. Dit was zelfs hoger dan geraamd, maar in het feit dat de bouwsom van al deze vergunningen gemiddeld veel lager was dan het jaar daarvoor. Er zijn in 2025 geen leges geheven voor grote bouwprojecten, terwijl dit in 2024 wel het geval was. Qua ureninzet zien we geen terugloop bij de ODR omdat het aantal vergunningen, zoals hiervoor vermeld, is toegenomen. Ook een vergunning met een lage bouwsom, kan net zoveel tijd kosten als een vergunning met een hoge bouwsom.
58
Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen Na de begrotingsbehandeling actualiseren wij jaarlijks de verordeningen op het gebied van de lokale heffingen. In december voorafgaande aan het heffingsjaar bieden wij u deze ter vaststelling aan. De verordening afvalstoffenheffing wordt jaarlijks geactualiseerd en vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de Gemeenschappelijke Regeling (GR)-Avri. Er is onderscheid te maken tussen: 1. opbrengsten als algemene dekkingsmiddelen Dit zijn onroerende zaakbelastingen, roerende zaakbelastingen, forensenbelasting, hondenbelasting, en (water)toeristenbelasting. 2. opbrengsten die direct dienen ter dekking van gemaakte kosten (bestemmingsheffingen) Tot deze categorie horen rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten, marktgelden en leges. Uitgangspunt is dat we de kosten terugverdienen met de opbrengsten van de betreffende belasting of leges. Ons uitgangspunt is om volledig kostendekkende tarieven te hanteren. ONROERENDE ZAAK BELASTINGEN Algemeen Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ (OZB) heffen wij: 1. bij niet-woningen: een gebruikersbelasting en een eigenarenbelasting; 2. bij woningen: alleen een eigenarenbelasting. Voor 2025 baseerden wij de OZB-heffing op de WOZ-taxaties met waardepeildatum 1 januari 2024. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van onroerende zaakbelastingen 2025.
Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de OZB-tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - OZB is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Tariefdifferentiatie (gebruik niet-woningen, zakelijk recht niet-woningen en zakelijk recht woningen); - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de OZB-tarieven in de afgelopen jaren ziet er als volgt uit: Soort
2022
2023
2024
2025
Tarief Woningen - zakelijk recht - feitelijk gebruik
0,0951% n.v.t.
0,0840% n.v.t.
0,0793% n.v.t.
0,0814% n.v.t.
Tarief Niet-woningen - zakelijk recht - feitelijk gebruik
0,2578% 0,2562%
0,2616% 0,2600%
0,2703% 0,2662%
0,3051% 0,3060%
59
Opbrengsten In 2025 registreerden wij de volgende opbrengsten met onroerende zaak belastingen: Begroting Rekening Verschil Omschrijving 2025 2025 2025 OZB-opbrengst Totale opbrengst OZB gebruik niet woningen Totale opbrengst eigendom niet woningen Totale opbrengst eigendom woningen
€ 929.000 € 1.172.000 € 3.117.962
€ 932.382 € 1.173.082 € 3.099.638
€ 3.382 € 1.082 -€ 18.324
Totale opbrengst OZB
€ 5.218.962
€ 5.205.102
-€ 13.860
ROERENDE ZAAKBELASTINGEN Algemeen Onder de naam 'Belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten' (kortweg: RZB) heffen wij een belasting over roerende objecten, zoals woonwagens en woonarken. De tarieven en de manier van heffen zijn gelijk aan die van de OZB. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten 2025. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de RZB-tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - RZB is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Tariefdifferentiatie (gebruik niet-woningen, zakelijk recht niet-woningen en zakelijk recht woningen); - Tarieven RZB zijn gelijk aan tarieven OZB; - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De tarieven voor de roerende zaakbelastingen zijn gelijk aan de tarieven van onroerende zaakbelastingen. Opbrengsten In 2025 realiseerden wij de volgende opbrengsten: Begroting Omschrijving 2025
Rekening 2025
Verschil 2025
Opbrengst RZB
€ 15.070
€ 13.159
-€ 1.911
Totale opbrengst RZB
€ 15.070
€ 13.159
-€ 1.911
HONDENBELASTING Algemeen Onder de naam 'hondenbelasting' heffen wij een directe belasting voor het houden van een hond. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van hondenbelasting 2025. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven gelden deze beleidsuitgangspunten: - Hondenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel; - Tariefdifferentiatie (1e hond, meerdere honden en kenneltarief); - Kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de hondenbelasting in de afgelopen jaren ziet er als volgt uit:
60
Soort
2022
2023
2024
2025
Tarieven hondenbelasting - 1e hond - 2de en volgende hond - kenneltarief
€ 36,18 € 72,36 € 217,08
€ 36,36 € 72,72 € 218,17
€ 36,54 € 73,08 € 219,26
€ 40,19 € 80,39 € 241,19
Opbrengsten In 2025 realiseerden wij de volgende opbrengsten met hondenbelasting: Begroting Rekening Omschrijving 2025 2025
Verschil 2025
Opbrengst hondenbelasting
€ 113.000
€ 123.629
€ 10.629
Totale opbrengst hondenbelasting
€ 113.000
€ 123.629
€ 10.629
TOERISTENBELASTING EN WATERTOERISTENBELASTING Algemeen Onder de naam 'toeristenbelasting' en 'watertoeristenbelasting' heffen wij een directe belasting van personen die niet in onze gemeente wonen maar wel in onze gemeente overnachten. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2025 en verordening op de heffing en invordering van watertoeristenbelasting. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de toeristenbelasting en de watertoeristenbelasting gelden de volgende beleidsuitgangspunten: - Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting zijn een algemeen dekkingsmiddel; - Met geïnteresseerde ondernemers is een vaststellingsovereenkomst gesloten voor vaste stand- en ligplaatsen om zonder administratieve last de jaarlijkse heffing te bepalen; - Kwijtschelding is niet mogelijk; - Heffing vindt plaats na afloop van het kalenderjaar. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor toeristen- en watertoeristenbelasting ziet er als volgt uit: Soort Tarief per persoon per nacht Toeristenbelasting Watertoeristenbelasting
2022
€ 1,20 € 1,20
2023
€ 1,20 € 1,20
2024
2025
€ 1,20 € 1,20
€ 2,00 € 2,00
Opbrengsten In 2025 realiseerden wij de volgende opbrengsten met toeristen- en watertoeristenbelasting: Begroting Rekening Verschil Omschrijving 2025 2025 2025 Opbrengst toeristenbelasting
€ 333.000
€ 346.863
€ 13.863
Totale opbrengst toeristenbelasting
€ 333.000
€ 346.863
€ 13.863
61
FORENSENBELASTING Algemeen Onder de naam "Forensenbelasting" heffen wij een directe belasting van personen die, zonder in onze gemeente hoofdverblijf te hebben, meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning in onze gemeente beschikbaar houden. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van forensenbelasting 2025. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de forensenbelasting gelden deze beleidsuitgangspunten: - Forensenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel, er wordt geen relatie gelegd met de bijbehorende kosten; - Kwijtschelding is niet mogelijk. Tarieven De ontwikkeling van de tarieven voor de forensenbelasting ziet er als volgt uit: Soort
2022
2023
2024
2025
Tarief forensenbelasting (per woning)
€ 428,46
€ 430,60
€ 432,75
€ 434,91
Opbrengsten In 2025 realiseerden wij de volgende opbrengsten met de forensenbelasting: Begroting Rekening Omschrijving 2025 2025
Verschil 2025
Opbrengst forensenbelasting
€ 13.000
€ 14.278
€ 1.278
Totale opbrengst forensenbelasting
€ 13.000
€ 14.278
€ 1.278
AFVALSTOFFENHEFFING Algemeen De gemeenschappelijk regeling Afvalverwijdering Rivierenland (GR-Avri) verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. De kosten van Avri worden gedekt met de inkomsten uit de afvalstoffenheffing: een belasting voor het inzamelen en verwerken van afval. Gemeentelijke kaders Het AB van de GR-Avri stelt de Verordening afvalstoffenheffing vast. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de afvalstoffenheffing gelden deze beleidsuitgangspunten: - volledig kostendekkende tarieven; - vast en variabel deel van het tarief; - kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk.
62
Tarieven De ontwikkeling van de vaste en variabele tarieven voor de afvalstoffenheffing ziet er als volgt uit: Soort
2022
2023
2024
2025
Vast tarief afvalstoffenheffing (per huishouden)
€ 279,00
€ 292,00
€ 318,00
€ 341,00
€ 1,00 € 0,80
€ 1,00 € 0,80
€ 1,00 € 0,80
€ 1,00 € 0,80
Variabel tarief afvalstoffenheffing (per inworp restafval) - grondgebonden woning - hoogbouw
Pluspakket Verder werden in onze gemeente in 2025 de navolgende opslagen op het basistarief gehanteerd (pluspakket): - inzamelen zwerfafval (€ 3,99 per huishouden); - toeslag voor gescheiden inzameling van luier- en incontinentiemateriaal (€ 6,08 per huishouden). RIOOLHEFFING Algemeen Onder de naam 'rioolheffing' heffen wij een belasting van degene die bij het begin van het belastingjaar eigenaar is van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2025. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor de rioolheffing gelden deze beleidsuitgangspunten: - volledig kostendekkende tarieven; - kwijtschelding is onder voorwaarden mogelijk; - eventuele jaarsaldi worden verrekend met de voorziening riolering. Kosten In het onderstaande overzicht op hoofdlijnen inzicht in de kosten van de gemeentelijke riolering: Begroting Rekening Verschil Berekening kostendekkendheid rioolheffing 2025 2025 2025 Lasten taakveld 7.2 riolering Inkomsten taakveld 7.2 riolering Mutatie voorziening Netto kosten taakveld 7.2 riolering
€ 2.090.520 -€ 9.036 -€ 160.046 € 1.921.438
€ 2.027.280 -€ 16.255 -€ 69.611 € 1.941.414
€ 63.2405 € 7.219 -€ 90.435 -€ 19.976
Extracomptabele toerekening kosten: Aanslag oplegging BSR Aandeel tractiemiddelen Overhead Rente BTW Totale kosten
€ 20.000 € 28.494 € 135.866 € 278.284 € 336.218 € 2.720.300
€ 20.000 € 25.814 € 135.866 € 278.384 € 353.412 € 2.754.889
€0 € 2.680 €0 €0 -€ 17.194 -€ 34.589
Baten rioolheffing
€ 2.720.300
€ 2.754.889
€ 34.589
100,0%
100,0%
Kostendekkendheid
63
Tarieven De ontwikkeling van de tarieven Rioolheffing ziet er als volgt uit: Soort
2022
2023
2024
2025
Tarief Rioolheffing (per perceel)
€ 270,00
€ 272,70
€ 272,70
€ 278,15
MARKTGELDEN Algemeen Onder de naam marktgeld heffen wij een recht voor het gebruik van enig gedeelte van openbare gebouwen, terreinen, pleinen of straten, die zijn aangewezen voor het houden van markten. Het marktgeld wordt geheven van degene aan wie de standplaats is toegewezen dan wel degene die de standplaats inneemt. Gemeentelijke kaders Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2025. Beleidsuitgangspunten Bij de berekening van de tarieven voor marktgeld gelden deze beleidsuitgangspunten: - bij marktgeld geldt een maximale kostendekkendheid van 100%; - kwijtschelding is niet mogelijk. Kosten In het onderstaande overzicht geven wij u op hoofdlijnen inzicht in de kostendekkendheid van de markten. Begroting