B12.1 Stand van zaken overleg met I&W en Europese Commissie

Stand van zaken overleg I&W en EC Algemeen We hebben in de afgelopen maanden brieven verzonden aan diverse ministers (te vinden op onze website) en tevens enkele malen overlegd met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) over de geluidsoverlast door motorvoertuigen, in het bijzonder van motorfietsen. We hebben daarbij nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de gezondheidsaspecten van geluidsoverlast en daar in onze brieven en in het overleg met het ministerie steeds meer de nadruk op gelegd. Afgelopen week hebben wij van het ministerie van I&W een schriftelijke reactie, d.d. 8 juli 2021 ontvangen op onze brieven aan diverse ministers. Deze schriftelijke reactie van I&W is tevens een reactie op onze brieven aan VWS, Binnenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid. Daarnaast heeft de gemeente Bergen alle gemeenten benaderd met het voorstel om via een landelijke actie maatregelen tegen geluidsoverlast te bepleiten. Dat betekent dat wij als NEFOM regelmatig contact hebben gehad met de gemeente Bergen om onze acties en die van de gemeente Bergen op elkaar af te stemmen. Voorts hebben wij, doch met name Tony Hardenberg, ook overleg gevoerd met bewonersgroepen in andere landen, met name Frankrijk, Duitsland, België en Luxemburg.

Dat heeft er toe geleid dat wij daartoe een internationaal samenwerkingsverband hebben opgericht onder de naam SOS Europe (SOS staat hier voor Save Our Silence). Doel daarvan is om gezamenlijk te pleiten voor aanpassing van de Europese regelgeving. Onderstaand geven wij een overzicht van de stand van zaken van het overleg met I&W, met de gemeente Bergen en van het overleg in het kader van SOS Europe en met de Europese Commissie.

a. Zorgplicht van de overheid Het ministerie van I&W geeft in de brief van 8 juli 2021 mede namens de andere ministeries allereerst aan dat zij waarderen dat de NEFOM de diverse lokale initiatieven in één landelijke organisatie, gericht op het beperken van geluidsoverlast door motorvoertuigen, heeft verenigd. Hetzelfde geldt voor de door NEFOM opgestelde position papers en factsheets. Het ministerie van I&W erkent in de brief allereerst de zorgplicht van de overheid ten aanzien van de leefomgeving, zoals deze zorgplicht is neergelegd in onze Grondwet.

b. Gezondheidsaspecten In het overleg heeft het ministerie van I&W erkend, dat de overheid een zorgplicht heeft t.a.v. gezondheid van de burgers en dat er dus aandacht dient te worden besteed aan de gezondheidseffecten van geluidsoverlast, temeer daar zich – juist i.v.m. deze geluidsoverlast – ruim 90 bewonersgroepen bij de NEFOM hebben

aangesloten met het doel om de wetgeving aan te passen. Voorts hebben inmiddels ruim 60 gemeenten (waaronder de G-4) zich aangesloten bij de gemeente Bergen, die via een landelijke actie eveneens een aanpassing van de wetgeving willen i.v.m. geluidsoverlast van met name motorfietsen.

c. Europese samenwerking Zoals bekend, is naast aanpassing van de Nederlandse wetgeving ook aanpassing van de Europese regelgeving gewenst, zoals de Europese geluidsnormen. Juist met het oog op die Europese geluidsnormen hebben we als NEFOM contact gezocht met bewonersgroepen in Duitsland, België, Luxemburg en Frankrijk.

d. Europese regelgeving Deze Europese samenwerking heeft er toe geleid dat wij als SOS Europe - dus namens ongeveer 150 bewonersgroepen in vijf EU-lidstaten - een brief aan de Europese Commissie hebben gestuurd. We hebben daarin - met het oog op de gezondheid van de burgers en de inmiddels uitgebrachte rapporten door de WHO en de Europese Commissie - gepleit voor een verbod op de verkoop van nieuwe motorfietsen met brandstofmotor, een en ander vanaf 1 januari 2025. We hebben voorts begrepen dat ook de gemeente Bergen namens ruim 60 gemeenten een vergelijkbaar verzoek aan de Europese Commissie heeft gericht. Zoals ongetwijfeld bekend, heeft Frans Timmermans gisteren de "Europese Green Deal" gepresenteerd. Daarin stelt hij met het oog op de risico's van klimaatverandering en de gezondheid van de burgers een groot aantal maatregelen voor. Daartoe behoort onder meer een verbod op de verkoop van nieuwe auto's met brandstofmotor vanaf 2035. Uiteraard moet deze "Green Deal" nog in het Europese parlement goedgekeurd worden, evenals door de Lidstaten van de EU, maar deze “Green Deal” past goed in de voorstellen van SOS Europe, hoewel daarin nog geen aandacht wordt besteed aan motorfietsen.

e. Overleg met I&W In de brief van I&W verwijst het ministerie ook naar het rapport van de WHO en naar het rapport van het RIVM, uitgebracht naar aanleiding van de motie Schonis. De uitwerking van de voorstellen van het RIVM in concrete beleidsopties is nog gaande en besluitvorming daarover zal in één kabinetsreactie plaatsvinden. In de brief verwijst I&W naar het Programma Gezonde, Groene Leefomgeving, dat recent is opgezet en waarover de Tweede Kamer op 16 april 2021 geïnformeerd is. Dit Programma is nadrukkelijk opgezet om lokale, regionale en landelijke overheden te faciliteren in het vergaren van kennis over integrale gezondheidsvraagstukken in de leefomgeving. In de brief van I&W wordt tevens gemeld dat het ministerie in de visie “Duurzame Energiedragers in Mobiliteit” heeft aangekondigd dat een verkenning zal plaatsvinden naar de mogelijkheden om motorfietsen verder te verduurzamen, bijv. via overschakeling naar elektrische motorfietsen. Dit onderzoek past goed in de gisteren gepresenteerde “Green Deal”, waarbij voor personenauto's een duidelijk tijdstip wordt aangekondigd voor de overschakeling naar elektrische voertuigen.

f. Verlaging bestaande geluidsnormen I&W heeft in reactie op onze brieven in het overleg te kennen gegeven positief te staan tegenover aanvullende maatregelen. Uiteraard moet Nederland de huidige Europese geluidsnormen in acht (blijven) nemen tot tijdstip herbeoordeling door de Europese Commissie. Wel geeft I&W in de brief van 8 juli 2021 aan dat de Europese Commissie een onderzoek is gestart naar de huidige geluidsnormen van twee- en driewielers. Dit onderzoek loopt nog en I&W verwacht dat de resultaten van dit onderzoek aan het eind van 2021 kunnen worden verweacht.

g. Gebruik niet toegestane uitlaten In de brief geeft I&W aan dat zij - met het oog op de zorgplicht en de bescherming van de gezondheid van de burgers - met de gedachte speelt om binnen de huidige mogelijkheden strengere eisen te stellen aan het gebruik van niet-typegekeurde uitlaten en verwijderbare DB-killers. Het ziet er naar uit dat I&W een onderzoek naar de mogelijkheden op dit vlak heeft afgerond. Publicatie van dit onderzoek verwachten wij pas na de zomer, mogelijk pas na vorming van een nieuw kabinet. Wij verwachten dat de resultaten van dit onderzoek aan het nieuwe kabinet zullen worden voorgelegd voor verdere besluitvorming.

h. APK-keuring voor motorfietsen In het overleg met I&W kwam zijdelings ook een APK-keuring voor motorfietsen ter sprake. Nederland kent een dergelijke verplichte APK-keuring (nog) niet. Dit onderwerp is in het verleden in Europa aan de orde geweest en Nederland heeft toen een uitzondering bedongen voor een verplichte APK-keuring. Als gevolg hiervan geldt in veel landen reeds een verplichte APK-keuring, maar in Nederland dus nog steeds niet. Wij verwachten dat een verplichte APK-keuring een bijdrage kan leveren aan vermindering van de geluidsoverlast, mits de voorgestelde maatregelen in het afgeronde onderzoek zodanig zijn, dat vervanging van uitlaten van motorfietsen en gesleutel aan uitlaten niet meer mogelijk zullen zijn. Naar wij begrepen hebben, beoogt I&W met de nieuwe voorstellen, dat constatering van gesleutel aan een uitlaat, zoals afzagen van een deel van de uitlaat of vervanging van de type-gerelateerde uitlaat simpelweg tot oplegging van een boete zal leiden. Controle op geluidsproductie is dan nauwelijks meer nodig. Verder valt tevens te melden dat de Europese vereniging van motorfietsfabrikanten (ACEM) bezig is om een voorstel voor een verplichte APK voor motorfietsen, bromfietsen en scooters te maken. De ACEM wil op korte termijn voorstellen formuleren voor een richtlijn op dit vlak voor Brussel. De plannen worden gesteund door de BOVAG en de RAI Vereniging.

Uiteraard zijn de KNMV en de MAG fel tegen de plannen voor een verplichte APK. Ook op dit punt zijn we eindelijk op de goede weg!

i. Afsluitend We zitten momenteel midden in een traject van herbeoordeling van geluidsnormen. Bovendien zijn er sterke aanwijzingen dat de bescherming van de gezondheid van burgers tegen geluidsoverlast door motorvoertuigen in de voorgenomen nieuwe regelgeving meer aandacht zal krijgen. We mogen voorzichtig constateren dat het onderwerp geluidsoverlast zowel in Europa, als in Nederland bij I&W, ruimschoots aandacht krijgt. We zijn dus na een jaar duwen en trekken eindelijk met dit thema op de goede weg. Namens de NEFOM, Kees van Hooft, secretaris Haastrecht, 15 juli 2021