A 2025-06 Vervallen Amendement VVD wijziging Voorjaarsnota 2025 (geredigeerd)

AMENDEMENT A 2025-06 Voorstel bij açiendaount 7 Voorjaarsnota 2025 Raadsvergadering 3 juli 2025 Onderwerp: Wijziging voorjaarsnota 2025

De raad van de gemeente West Maas en Waal in vergadering bijeen op 3 juli 2025

De Raad, Gezien het voorstel, Overwegende dat, -

beleid en keuzes leidend moeten zijn bij het opstellen van een voorjaarsnota, en dat bezuinigingsvoorstellen niet slechts een optelsom mogen zijn van bedragen die onderaan de streep een sluitend saldo moeten opleveren;

- de gemeente in de afgelopen jaren ondanks bezuinigingen en lastenverzwaringen structureel geld overhield op de begroting, soms tot meer dan twee miljoen euro per jaar, wat duidt op een te voorzichtig, en voor inwoners en ondernemers moeilijk uitlegbaar begrotingsbeleid; - er jaarlijks gemiddeld voor meer dan één miljoen euro aan voorgenomen taken, projecten of maatregelen niet is uitgevoerd, wat wijst op een te optimistische planning en een structureel tekort aan uitvoeringscapaciteit binnen de organisatie; - het college in de financiële voorstellen te weinig reflecteert op de effectiviteit en efficiency van de eigen organisatie, terwijl juist daar kansen liggen om ruimte te creëren zonder direct terug te grijpen op bezuinigingen of lastenverzwaringen; - de voorjaarsnota richtinggevend is voor de opstelling van de begroting 2026 en de meerjarenraming tot en met 2029; -

het Rijk tot en met 2027 incidenteel extra middelen beschikbaar stelt aan gemeenten, onder andere voor jeugdzorg en sociaal domein;

-

over de financiering ná 2027 nog geen duidelijkheid bestaat en het tweede advies van de commissie Van Ark, dat hierin een belangrijke rol speelt, pas in 2027 wordt verwacht;

- de VNG gemeenten adviseert om voor de jaren 2028 en 2029 een stelpost op te nemen en niet te streven naar een sluitende begroting zolang structurele duidelijkheid ontbreekt; -

het derhalve niet verantwoord is om op dit moment te sturen op een sluitend meerjarenbeeld tot en met 2029;

- wij met dit amendement niet alleen financiële keuzes maken, maar ook een andere lijn willen neerzetten: realistisch begroten, gericht op uitvoering, en eerlijk naar onze inwoners.

Gehoord hebbend de beraadslagingen, Besluit het voorgestelde besluit onder punt 1 en 3 als volgt aan te passen : Beslispunt 1 1. De Voorjaarsnota 2025 vast te stellen met de volgende wijzigingen: 1.1. De OZB voor 2026 te verhogen met 7% en in de jaren 2027 t/m 2029 met 2% per jaar naast de reeds begrote 2% verhoging; 1.2. Niet te bezuinigen op Basisopdracht Sociom, Buurtgezinnen, Mantelzorg, DigiTaalhuis en inwonersparticipatie; 1.3. In 2026 en 2027 de structuur rondom het informatiehuis zodanig te borgen dat dit zonder aparte aansturing kan blijven functioneren. Voor 2028 en 2029 blijft de bezuiniging van€ 100.000 behouden. Voor de jaren 2026 t/m 2029 de overige voorgestelde bezuiniging van€ 100.000 niet door te voeren; 1.4. Niet te bezuinigen op personeelsvoorzieningen en werving; 1.5. De toeristenbelasting niet te verhogen en geen verblijfsbelasting in te voeren; 1.6. Voorschoolse voorzieningen niet te beperken; 1.7. Het subsidiejaarprogramma wel te indexeren; 1.8. De subsidie Dijkensport niet afbouwen; 1.9. De digitale sociale kaart niet op te heffen; 1.10. De werkzaamheden Betonbrug Mosterdwal uitvoeren in 2026; 1.11. Niet te stoppen met investeren in de klompenpaden; 1.12. De nieuwbouw scholen niet uit te stellen; 2.

Het afzien van de onder punt 1.1 tot en met 1.12 genoemde bezuinigingsmaatregelen en lastenverzwaring financieel te dekken door middel van de volgende aanvullende baten; 2.1. Voor 2026-2028 de bezuiniging op Buurtgezinnen te dekken via de middelen binnen Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang en de voorgestelde bezuiniging vanaf 2029 structureel te schrappen; 2.2. De bezuiniging op mantelzorg in 2026 en 2027 op te vangen via de middelen binnen Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang en voor 2028 en 2029 niet te bezuinigen op mantelzorg; 2.3. Op externe inhuur structureel 10% te bezuinigen; 2.4 . Voor de leges voor omgevingsvergunningen en bestemmingsplannen een verbeterdoelstelling van 10% hogere kostendekkendheid op te nemen; 2.5. de resultaten uit de Meicirculaire mee te nemen en te verwerken in de Voorjaarsnota 2025 Beslispunt 3: Het college op te dragen om een mee~arig Programmabegroting 2026-2029 op te stellen met inachtneming van de uitgesproken bestuurlijke ambities en de financiële kaderstelling zoals is aangegeven in deze Voorjaarsnota.

Het voorgesteld besluit uit te breiden met de volgende punt: Het college op te dragen om bij het opstellen van de programmabegroting 2026-2029 uit te gaan van: • een structureel sluitende begroting voor de jaren 2026 en 2027 • Opnemen van een stelpost voor de jaren 2028 en 2029 voor de te verwachten kostenontwikkelingen binnen het sociaal domein, waaronder jeugdzorg, in afwachting van landelijke besluitvorming; Ondertekening en naam: Erik Sweep - WD West Maas en Waal Ellen JaQtenberQ - WD West Maas en Waal 2

Toelichting: Financiële uitwerking van het amendement Met dit amendement stellen we voor om de Voorjaarsnota 2025 aan te passen door selectieve bezuinigingen en lastenverzwaringen uit scenario B te heroverwegen, in combinatie met verantwoorde dekking en realistische begrotingsdoelen tot 2029.

Toelichting op afwijkingen t.o.v. voorstel Scenario B 1. De voorgestelde verhoging van de onroerendezaakbelasting met 20% in 2025 en 7% per jaar daarna achten wij buiten proportie. Deze lastenverzwaring wijkt sterk af van eerdere verhogingen en legt onnodige druk op inwoners en ondernemers. De OZB mag wat ons betreft geen sluitpost worden voor financieel beleid. Wij stellen daarom voor om in 2026 een verhoging van 7% door te voeren, met in de jaren 2027 t/m 2029 een stijgingspercentage van 2% per jaar boven op de reeds begrote 2% verhoging. 2. De komende jaren vragen veel van onze organisatie. Bezuinigen op het ambtenarenapparaat is dan ook onwenselijk. We willen een goed functionerende organisatie die voldoende capaciteit heeft voor reguliere taken én toekomstige opgaven. Ook het snijden in personele regelingen en werving ondermijnt dit. Wel vinden wij dat de nog in te vullen functie van projectleider lnformatiehuis tijdelijk zou moeten zijn. Voor 2028 en 2029 behouden wij daarom de voorgestelde bezuiniging van €100.000 op deze post, met de opdracht aan het college om in 2026 en 2027 de structuur rondom het informatiehuis zodanig te borgen dat deze zonder aparte aansturing kan blijven functioneren. Dit is geen rem op digitalisering, maar een duidelijke horizon en efficiëntieopdracht. 3.

Wij zien geen ruimte voor verdere verhoging van toeristenbelasting of invoering van een verblijfsbelasting . West Maas en Waal is sterk afhankelijk van recreatieondernemers en kent al een relatief hoog tarief ten opzichte van omliggende gemeenten. Verhoging vermindert onze aantrekkelijkheid als toeristische gemeente. Daarnaast raakt een verblijfsbelasting ook arbeidsmigranten en daarmee het verdienmodel van lokale ondernemers. Wij achten dat sociaal en economisch onwenselijk. 4. Na het vaststellen van onze Visie en Beleid inwonerparticipatie op 26 juni j.1. lijkt het ons zeer onverstandig om direct een bezuiniging op inwonersparticipatie in te zetten. Dit staat haaks op wat we in deze Visie samen hebben vastgelegd. Toelichting op punten uit het Batenplan 1. Voor de jaren 2026-2028 stellen wij voor om de bezuiniging op buurtzorg te dekken via middelen binnen Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Voor 2029 schrappen wij deze bezuiniging structureel. 2. De bezuiniging op mantelzorg kan in 2026 en 2027 worden opgevangen via dezelfde middelen (Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang). Voor 2028 en 2029 stellen wij voor deze maatregel volledig terug te draaien. Mantelzorg is van groot belang en mag geen sluitpost worden in financieel krappe jaren. 3. Wij zijn kritisch op de inzet van extern personeel.

Met een bezuiniging van 10% op externe inhuur willen wij het college aanzetten tot een scherpere afweging bij tijdelijke opdrachten, waarbij vaste capaciteit en kennisopbouw binnen de organisatie voorrang krijgen. Hoewel dit doel nu mogelijk nog niet als formeel structurele dekking geldt binnen de begrotingssystematiek, is dit wat ons betreft juist een reden om het college nu al deze opdracht mee te geven. Wij roepen het college op om deze doelstelling te vertalen naar concrete maatregelen bij de uitwerking van de begroting 2026. Daarmee maken we dit niet alleen financieel , maar ook oroanisatorisch structureel." 3

4 . De kostendekkendheid van de leges voor omgevingsvergunningen (39,2%) en bestemmingsplannen (24,9%) blijft fors achter. Wij stellen voor om voor beide leges een verbeterdoelstelling van 10% hogere kostendekkend heid op te nemen. Dit leidt naar verwachting tot extra baten van respectievelijk €301.000 en €55.000. Het doel is niet primair tariefverhoging, maar het versterken van de verhouding tussen kosten en opbrengsten, onder meer via procesoptimalisatie en efficiëntie. Tabellen met uitwerking amendement Bedragen x€ 1.000

Wijzigingen t.o.v. Scenario B Onderwerp Basisopdracht Sociom Buurtgezinnen Mantetzorg ondersteuning Digi-Taalhuis Subsidies Subsidies Digitale sociale kaart OZB woningen en niet-woningen Toeristenbelasting Verblijfsbelasting Betonbrug mosterdwal Klompenpaden Loonsom Inwonersparticipatie Werving en selectie overige personele regelingen Dijkensport Onderwijshuisvesting

afschalen basisopdracht stopzetten subsidie beëindigen subsidie beëindigen Subsidlejaarprogramma niet indexeren Voorschoolse voorziening beperken opheffen In 2026 verhogen met 7%, overige jaren 2% over de reeds begrote 2% verhoging Verhogen naar€ 2,34,- {landelijk gemiddelde)

2026

2027

2028

2029

0 0 76 0 24

30 52 77 58

60 53 79 60 24 28

8 667

24 28 B 881

1.116

100 53 81 61 24 28 9 1.376

57

57

57

57

0

130

130

130

6 0 100 7 15

6 23

28

Invoeren gelijk aan toeristenbelasting, tarief€ 2 pp/pn niet vervangen stoppen bezuinigen budgetten beperk beperken budget vieringen beperken, stoppen met fruit, etc. subsidie afbouwen uitstellen nieuwbouw scholen Resultaat wijzigingen

0

6

0 200

0

200

9

9

15 28 0

28

45 1.157

15

B

100 7 15 36 8

45

33 B 309

309

1.648

2.093

2.423

0

Baten plan Onderwerp leges omgevingsvergunningen 10% meer kostendekkend leges bestemmingsplannen 10% meer kostendekkend 10% minder externe inhuur Mantelzorg uit de middelen beschermd wonen/maatschappelijke opvang Buurtzorg uit de middelen beschermd wonen/maatschappelijke opvang

2026 301

2027 301

2028 301

2029

55

55

55

55

130 76

130 77

130 0

130 0

0

52

53

0

Potentiele baten

562

615

539

486

301

4

Meicirculaire Ond•rwerp

2025

2026

2027

2028

2029

Etfecte11 Mei circulaue 2025

545

228 7

1792

734

1226

Resultaat na aanpassingen VJ nota en effecten Meicirculaire 2025

2028

55

-1859

2Da7 -1305

2.028 -1524

-1526

· 1.339 -1.284 0

-1964 -3823 2214

-2292 -3597 3027

-2477 -4001 3810

-3145 -4671 4524

-1.284

-1609

-570

-191

-147

Effecten Mei circutalfe 2025

545

2287

1792

-739

678

1222

734 543

1226

Resultaat Scenario B én Melclrculalra Aanpassingen op VJ Aanvullende batenplan

0

· 1157 562

·1648 615

-2093 539

-2423

0 -739

83

189

-1011

-858

Ollderwerp Stand voor opstellen voor1aarsnota Financieel effect Voorjaarsnota Stan<l tot VJ-nota Financieel effect bezulnlglngsmaatregelen Scenario B Eindstand na vaststelUngVJ

Eindresultaat

2029

1079

486

5