9 Raadsvoorstel Kaderbrief 2023 GGD Gelderland-Zuid

Voorstel aan de gemeenteraad

Onderwerp

Kaderbrief 2023 GGD Gelderland-Zuid

Vergadering

Datum

Agendapunt

Rondetafelgesprek Raadsvergadering

14 januari 2022 27 januari 2022

4 9

Registratienummer Datum collegebesluit

Z.063826 / 63826

Datum presidium Portefeuillehouder

R.A.N. Reuvers

Behandelend ambtenaar Programma

mw. J.M.W. Mangel Maatschappelijke zaken

Fatale termijn Openbaarheid

Openbaar

Voorstel genodigden rondetafelgesprek: Rondetafelgesprek Conclusie

ConclusieRo ndetafelgesp rek Afgedaan

xNaar raad

ConclusieRond etafelgesprek Extra RTG

ConclusieRondetafel gesprek Terug naar college

Openstaande vragen Toezeggingen Overige opmerkingen Bijlagen bij dit voorstel Stukken ter inzage

-

Kaderbrief 2023 Concept zienswijze Concept Raadsbesluit

Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met de Kaderbrief 2023 van de GGD Gelderland-Zuid met de volgende kanttekeningen: - Opnieuw onze waardering uit te spreken over de wijze waarop de GGD de werkzaamheden voor het bestrijden van het Coronavirus oppakt. De GGD te vragen de uitkomsten van de evaluaties over de aanpak van Corona tzt met ons te delen. - Vragen om een goede uiteenzetting van de kosten van data- en informatiegestuurd werken, omdat wij vraagtekens hebben bij de hoogte van het bedrag en de breedte van de gebieden waarop geïnvesteerd zal worden. - Aan te geven dat er nog geen bedrag kan worden opgenomen in de begroting 2023 voor de invoering van de Omgevingswet, omdat er nog te veel onduidelijk is over uitbreiding van taken. - Aan te geven dat we de notitie over Wmo toezicht afwachten om hiermee inzicht te krijgen in hoe om

te gaan met Wmo toezicht in de toekomst. - De GGD te vragen goede afspraken te maken met professionals over het uitvoeren van het prenataal huisbezoek m.i.v. 2022. - De GGD te vragen de herziening van het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg met ons te delen en te bespreken welke keuzes gemaakt worden. Pas daarna het gesprek te voeren over financiële consequenties. - Aan te geven dat we kansen zien bij het inzetten van preventie door de GGD om het Jeugdzorggebruik terug te dringen. - De GGD te verzoeken een goed onderbouwde begrotingswijziging in te dienen als het gaat om de wijziging van het BBV. - De eerder ingediende zienswijze ten aanzien van het aanstellen van een CISO te handhaven. - Aandacht te vragen voor het maken van juiste keuzes bij het (minder) aanbieden van bepaalde diensten als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt. - Te benadrukken dat de kosten voor het realiseren van nieuwbouw binnen de gestelde financiële kaders moet blijven. - Te benadrukken dat het voor ons wenselijk is dat de GGD ook na 2023 een generieke korting van 3% toepast op haar producten. 2. Een zienswijze in te dienen conform bijgevoegde brief.

Onderwerp

Kaderbrief 2023 GGD Gelderland-Zuid

Toelichting 1. Aanleiding De GGD stelt jaarlijks een Kaderbrief op waarin zij gemeenten op hoofdlijnen informeert over de ontwikkelingen en het beleid en de verwachte financiële consequenties. Deze Kaderbrief gaat over het jaar 2023. De Kaderbrief is een eerste stap in de voorbereiding op de Programmabegroting GGD 2023 welke in het voorjaar van 2022 wordt opgesteld en vóór 1 april 2022 wordt aangeboden aan de raden. 2. Beoogd effect De GGD biedt de raad de gelegenheid om een zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2023. Deze zienswijze wordt betrokken bij het opstellen van de concept Programmabegroting GGD 2023. 3. Argumenten De inhoudelijke ontwikkelingen van de GGD voor het jaar 2023 1.1. Aanpak Corona De GGD zal de komende jaren nog belast zijn met de bestrijding van het Coronavirus. In 2022 worden de kosten door het Rijk vergoed aan de GGD. Zij verwachten dat dit ook voor 2023 het geval zal zijn. We spreken nogmaals onze waardering uit over de wijze waarop de GGD de werkzaamheden voor het bestrijden van het Coronavirus oppakt en wij zijn benieuwd naar de verschillende evaluaties die gaan plaatsvinden over de aanpak en de organisatie van de Coronacrisis. Wij willen hier graag van op de hoogte worden gehouden door de GGD, omdat dit invloed kan hebben op de toekomstige omvang, organisatie en financiering van de infectieziektebestrijding in Nederland. 1.2.

Data- en informatiegestuurd werken In de kaderbrief van 2022 heeft de GGD al aangegeven dat zij kansen ziet op het gebied van data- en informatiegestuurd werken. Het AB heeft toen besloten hiervoor een incidentele bijdrage

te verstrekken van in totaal € 175.275,- en dit thema in 2023 verder te bespreken. Wij hebben in onze zienswijze aangegeven hiermee in te stemmen omdat wij data- en informatiegestuurd werken belangrijk vinden. We zien dan ook zeker het belang van structurele financiering van data- en informatiegestuurd werken. Wij hebben alleen vraagtekens bij de hoogte van het bedrag en de breedte van de gebieden. Daarom vragen we de GGD om heel goed aan te geven waar dit bedrag op is gebaseerd en wat dit concreet oplevert voor gemeenten. Ook omdat veel gemeenten al eigen monitoringssystemen hebben. Er moet dan ook een meerwaarde blijken. 1.3 Veilig Thuis Er zijn veel ontwikkelingen waar ook Veilig Thuis bij betrokken is of waar Veilig Thuis een rol krijgt. Het gaat hierbij om de ontwikkelingen rondom het Toekomstscenario Kind- en Jeugdbescherming, De Gelderse Verbeteragenda en starten van Toekomsttuin. Het is nog onbekend of de genoemde ontwikkelingen invloed hebben op de Programmabegroting GGD 2023. Voor nu zijn er in ieder geval geen begrotingswijzigingen aangekondigd. 1.4 Invoering Omgevingswet Wij hebben eerder aangegeven bij de GGD dat we als gemeente (ook andere gemeenten) eerst zelf nog aan het verkennen zijn wat de invoering van de Omgevingswet precies voor ons betekent en welke positie we de GGD in dit proces willen geven.

De GGD zal in het najaar de behoeften van de gemeenten inventariseren in overleg met de regionale regiegroep Omgevingswet. Het lijkt ons niet haalbaar om nu al iets te zeggen over uitbreiding en dus kosten mbt de Omgevingswet in de begroting 2023 van de GGD. De GGD daarom meegeven dat er nog te veel onduidelijk is om al financiering op te nemen in de begroting van 2023. 1.5 Wmo toezicht De GGD is sinds 2015 aangewezen als toezichthouder op de kwaliteit van de Wmo dienstverlening. Op 15 oktober heeft een bestuurlijk overleg plaatsgevonden over de Kwaliteit en Toezicht Wmo. Bij het schrijven van dit raadsvoorstel is n.a.v. dit overleg een notitie in voorbereiding welke in december is aangeboden aan het AB van de GGD Gelderland-Zuid. OP het moment van schrijven van dit raadsvoorstel was hierover nog niets bekend. In de notitie zullen een aantal scenario's worden geschetst hoe we in de toekomst om willen gaan met het Wmo toezicht. We wachten de uitkomsten van dit overleg af. Het is nu dan ook nog onduidelijk wat dit gaat betekenen voor de GGD begroting van 2023. 1.6 Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma (RVP) In 2022 komt er een uitbreiding van het RVP, namelijk het HPV vaccin voor jongens. Deze uitbreiding heeft geen consequenties voor de kosten, omdat bij toevoeging van nieuwe vaccins aan het RVP, er extra middelen worden toegevoegd aan het gemeentefonds.

De vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. 1.7 Prenataal huisbezoek door JGZ Vanaf 2022 zijn gemeenten verplicht om een prenataal huisbezoek aan zwangeren en/of gezinnen in een kwetsbare situatie te bieden. Dit komt door de wetswijziging 'Prenataal huisbezoek door de JGZ'. Deze taak moet neergelegd worden bij dezelfde organisatie als die de JGZ 0-4 jarigen voor ons uitvoert. Dat is in ons geval dus de GGD. De inzet van prenatale huisbezoeken is erop gericht om in een vroegtijdig stadium van een zwangerschap hulp en ondersteuning door de jeugdverpleegkundige aan te bieden aan de zwangeren en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie. Het is wel op basis van vrijwilligheid. Het is wenselijk om al bij de intake bij een verloskundig zorgverlener uitvraag te doen naar de situatie van de zwangere om een afweging te kunnen maken of er sprake is van een kwetsbare situatie. Wij ondersteunen deze ontwikkeling, omdat hierbij in een vroegtijdig stadium hulp en zorg kan worden geboden om erger te voorkomen. Het is wel noodzakelijk dat de GGD goede afspraken maakt met de professionals (verloskundige zorgverleners), maar ook met VraagWijzer om de taak zo goed mogelijk uit te kunnen voeren. Het huisbezoek valt onder het uniforme pakket van de GGD en betreft structurele JGZ middelen.

Er wordt nog een begrotingswijziging voorbereid voor 2022, omdat deze wijziging daarin nog niet is meegenomen. Ook in de begroting van 2023 zal dit worden meegenomen.

1.8 Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg De GGD gaat het komende jaar het landelijk professioneel kader tegen het licht houden en eventueel herzien. Het is een positieve ontwikkeling dat de GGD gaat kijken of wijze waarop wordt gewerkt nog steeds te juiste is. Dat kind en gezin hier rendement uit zal halen is een heel goed uitgangspunt. Dat ondersteunen wij van harte. De GGD zal in een later stadium aangeven of dit financiële consequenties heeft. Wij vragen de GGD om de keuzes die gemaakt worden met ons te bespreken en de meerwaarde van een (mogelijke) nieuwe werkwijze aan te tonen. Pas daarna kan gekeken worden hoe het met de financiële consequenties zit. 1.9 Terugdringen Jeugdzorggebruik Wij delen de zorg van de GGD over het toenemende jeugdzorggebruik. In overleg met verschillende partners (o.a. gemeenten) is de GGD aan het kijken waar de GGD kan bijdragen aan het terugdringen van het jeugdzorggebruik. De resultaten van deze gesprekken werden eind 2021 besproken met het AB. Hierover is nog niets bekend. Gemeenten hebben de regie op de jeugdzorgketen. Wij maken dan ook zelf keuzes in het anders vormgeven van de jeugdzorgketen en de inzet van preventie. Wij zien kansen door aan de voorkant (JGZ) meer in te zetten op signaleren en bieden van preventie.

Het slimmer inzetten van de JGZ kan naar onze mening zeker bijdrage aan het terugdringen van (dure vormen van) Jeugdzorggebruik. Wij zijn dan ook erg benieuwd naar de resultaten en gaan graag met de GGD in gesprek over dat wat zij hierin kunnen bieden. Over de financiële consequenties willen we dan wel eerst het gesprek voeren. 1.10 Stijgende instroom bij Bijzondere Zorg De GGD heeft al eerder gemeld dat er sprake is van een stijgende instroom bij Bijzondere Zorg. Het is logisch dat dit o.a. komt door de regionale Sluitende Aanpak Verwarde Personen én het lanceren van het Landelijke Meldpunt Zorgwekkend Gedrag. Er wordt meer gemeld, omdat de drempel hiervoor is verlaagd. Dit leidt tot meer (zorgtrajecten bij de GGD. Hierdoor komt er naar alle waarschijnlijkheid een voorstel voor begrotingswijziging 2022. We zien wel graag een heel goed onderbouwde begrotingswijziging 2022 tegemoet en ook voor de begroting van 2023. 1.11 Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang Per 1 mei is de GGD gestart met de taak Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang. De kosten die deze (facultatieve) taak met zich meebrengt wordt betaald uit de gelden van de centrumgemeente Nijmegen. 1.12 Wet verplichte ggz (Wvggz) In 2020 is de Wvggz in werking getreden. Recent is er een evaluatie geweest over de uitvoering van deze nieuwe wet in Gelderland-Zuid.

Wij zijn het eens met het voorstel van de GGD om vanaf 2023 de middelen voor het uitvoeren van haar taken binnen de Wvggz op te nemen in het uniforme takenpakket van de GGD. Wij vragen de GGD wel om de aanbevelingen uit het evaluatierapport goed op te pakken met de samenwerkingspartners. 1.13 Forensische Geneeskunde Er wordt landelijk gewerkt aan verbetering van de organisatie van de forensische geneeskunde. We wachten de uitkomsten van dit traject af. De GGD heeft eerder al uitgesproken dat dit geen financiële consequenties zal hebben voor de GGD Gelderland-Zuid. Wij gaan hier nog steeds vanuit. 1.14 Wijziging van Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV), m.b.t. de rechtmatigheidsverantwoording Door wijziging van het BBV is de GGD voornemens om een eigen concerncontroller aan te stellen samen met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (kosten kunnen dan gedeeld worden). Het aanstellen van een parttime concerncontroller voor de rechtmatigheidsverklaring is meer dan voldoende. De GGD geeft aan ook haar bedrijfsprocessen te willen verbeteren en administratie en interne beheersing aan te willen passen. Wij verwachten in de begrotingswijziging 2022 e.v. van de GGD een heldere onderbouwing van datgene wat noodzakelijk is en datgene wat wenselijk is voor deze functie.

Wij kunnen dan beoordelen of de hoogte van de gevraagde uitgaven in verhouding staat tot dat wat noodzakelijk is.

1.15 Informatiebeveiliging In onze zienswijze op de conceptbegroting 2022 hebben wij aangegeven dat wij slechts instemmen met uitzetting van middelen tbv een CISO voor een bedrag van € 75.000,-. Hiermee hebben wij het advies van de adviesfunctie gevolgd. Het aanstellen van een CISO is een wettelijke plicht. Hier staan wij als gemeente dan ook nog steeds achter, omdat wij het belangrijk vinden dat voldaan wordt aan wet- en regelgeving. Wij staan nog steeds achter deze zienswijze en zullen deze voorlopig handhaven. 4. Kanttekeningen 1.1 Algemene reserves De algemene reserves bij de GGD blijven een aandachtspunt. In 2022 worden de spelregels rondom de vorming van de algemene reserves geëvalueerd. Wij zijn benieuwd naar de uitkomsten van deze evaluatie. 1.2 Coronavirus Het Coronavirus blijft een risico voor de GGD. Over 2021 en 2022 worden door het Rijk de kosten voor Coronabestrijding vergoed. De GGD verwacht hiervoor ook een toezegging in 2023. Er worden diverse kosten gemaakt waarvan nu nog niet zeker is dat alles vergoed wordt door het Rijk. Dit is nog onzeker en hier kunnen nog geen uitspraken over worden gedaan. We gaan er vooralsnog vanuit dat het Rijk de kosten opnieuw vergoed. 1.3 Arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector is en blijft urgent.

Het AB moet alert blijven op deze ontwikkeling en energie te steken in het werven van nieuwe medewerkers om ervoor te zorgen dat diensten geleverd kunnen worden. Mocht dit niet mogelijk zijn dan is het belangrijk dat er juiste keuzes gemaakt worden bij het (minder) aanbieden van bepaalde diensten. Wij vragen hier aandacht voor. 1.4 Prijsstijgingen De GGD noemt een aantal prijsstijgingen in haar Kaderbrief (pensioenpremie, energiekosten enz.). We nemen deze voor kennisgeving aan. De kosten worden in 2022 en 2023 opgevangen uit het weerstandvermogen. 1.5 Nieuwbouw Bij nieuwbouw zijn altijd risico's ten aanzien van planning en prijsstijgingen. We hopen dat de bouw vanaf nu voorspoedig zal verlopen en geen verdere vertragingen op zal lopen. Extra kosten die gemaakt zijn door het (te) laat afsluiten van de koopovereenkomst passen nog binnen het gestelde budget. We willen meegeven dat het echt de bedoeling is om dit project binnen de gestelde financiële kaders op te leveren. 1.6 Algemeen In meerjarenperspectief is in onze begroting een generieke korting opgenomen van 3% op de gemeenschappelijke regelingen. Ook de GGD heeft de afgelopen jaren deze korting toegepast. De periode voor uitvoering van deze korting eindigt in 2022. Ondanks dat door het adviespunt Nijmegen wordt geadviseerd deze generieke korting niet toe te passen na 2022, wensen wij deze wel door te voeren.

Mogelijk zal, indien niet gemeenschappelijk wordt gekozen voor de korting, lokaal bezien worden welke aanpassingen nodig zijn om de begrote korting te realiseren. Het algemeen Bestuur beslist op basis van artikel 11, lid 5 van de gemeenschappelijke regeling bij meerderheid van stemmen. Om effect te hebben op de conceptbegroting, moeten meerdere gemeenten een vergelijkbare zienswijze indienen. 5. Financiën Financiën zijn bij de Kaderbrief niet van toepassing. Dit wordt in de begroting uiteengezet. Bovengenoemde ontwikkelingen kunnen wel financiële consequenties hebben voor 2023. Daarnaast zal er ook loon- en prijscompensatie plaatsvinden. Daarnaast heeft het AB in 2019 besloten om besparingen door te voeren. Dit betreft in 2023 ruim 3% van het uniforme deel van de begroting.

6. Communicatie We hebben een voorlopige zienswijze ingediend bij het DB van de GGD, omdat deze voor 15 januari 2022 binnen moest zijn bij de GGD. Na besluitvorming in de raad zenden wij het DB de definitieve zienswijze toe. 7. Aanpak en planning Dit is niet van toepassing.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal, P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester