8 Raadsvoorstel Vaststelling Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025

Voorstel aan de gemeenteraad

Onderwerp

Vaststelling Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025

Vergadering

Datum

Agendapunt

Rondetafelgesprek Raadsvergadering

16 november 2021 9 december 2021

4 8

Registratienummer Datum collegebesluit Datum presidium Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Programma Fatale termijn Openbaarheid Voorstel genodigden rondetafelgesprek:

Z.062946 / 62946 26-10-2021 2-11-2021 R.G.M. Cruijsen mw.Magnee Wonen, werken en recreëren Openbaar

Rondetafelgesprek Conclusie Openstaande vragen Toezeggingen Overige opmerkingen Bijlagen bij dit voorstel

Stukken ter inzage

 Afgedaan

X Naar raad

 Extra RTG

 Terug naar college

1 Proces nieuw REA (fase 1) 2 Analyse regio Rivierenland (fase 2) 3 Evaluatie ambitiedocument en RIF Rivierenland (fase 2) 4 Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 (fase 4) 5 Terugblik 4 jaar RIF - Concept Raadsbesluit

Voorgesteld besluit

1. In te stemmen met het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025; 2. Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) door de ontwikkelen naar een Regionaal Stimuleringsfonds (RSF).

Onderwerp

Vaststelling Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025

Toelichting 1. Aanleiding Om lokale ambities te verwezenlijken is regionale samenwerking nodig. Die zorgt voor kennisontwikkeling en brengt lokale belangen en initiatieven samen. Gezamenlijk krijgen we een grotere uitvoeringskracht en daarmee kunnen we sneller resultaten bereiken. Het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA) 2022-2025 is de opvolger van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2016-2020. Het REA richt zich op het stimuleren van

toekomstbestendigheid en verzilveren van meerwaarde op de economische speerpunten, de fundamentele aanjagers van de brede welvaart (welzijn) in de regio. Het ambitiedocument focust daarbij op drie speerpunten: Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven, Agribusiness en Recreatie & Toerisme. Het beste resultaat wordt behaald door het investeren in cross-overs tussen deze drie speerpunten, en met gebruik van essentiële instrumenten om de opgaven te realiseren (zoals het RIF / RSF). Proces In het proces richting het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 zijn het college en uw raad op verschillende momenten meegenomen. Op 12 maart 2020 heeft uw raad ingestemd met het procesvoorstel voor het nieuwe REA (fase 1, bijlage 1). In de 2e fase heeft er een cijfermatige analyse van de regionale economie plaatsgevonden. Daarnaast zijn het vorige ambitiedocument (2016-2020) en het Regionaal Investeringsfonds uitgebreid geëvalueerd (bijlage 2 en 3). Partijen als Logistics Valley Rivierenland, Greenport Gelderland, Bureau Toerisme Rivierenland, RW-POA, projectindieners van het RIF en ambtenaren, bestuurders en raadsleden zijn in deze fase nauw betrokken geweest. Het concept ambitiedocument is tijdens de RTG Samenleving en Bestuur op 11 februari 2021 gepresenteerd en besproken (fase 3). Uw raad heeft de mogelijkheid gekregen om input te leveren met betrekking tot het REA.

Alle input is vervolgens verwerkt in voorliggend document (bijlage 4). De 4e en huidige fase betreft het besluitvormingsproces bij colleges en gemeenteraden van alle regiogemeenten. Regionaal Investeringsfonds Onderdeel van het Regionaal Economisch Ambitiedocument is een voorstel dat betrekking heeft op het Regionaal Investeringsfonds (RIF). Het RIF is het instrument om innovatief ondernemen te stimuleren. Op basis van de bereikte resultaten in de afgelopen 4 jaar (zoals vastgelegd in de rapportage ‘terugblik 4 jaar RIF’, bijlage 5), de onderzochte alternatieven en de opgehaalde input ten aanzien van de invulling van een nieuw financieel instrument, wordt voorgesteld om het Regionaal Investeringsfonds door te ontwikkelen naar een Regionaal Stimuleringsfonds. 2. Beoogd effect Het vaststellen van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025, inclusief het voorstel om het RIF door te ontwikkelen naar een Regionaal Stimuleringsfonds. 3. Argumenten 1.1 Het Regionaal Economisch Ambitiedocument sluit aan bij de economische uitdagingen van de gemeente voor de komende tijd Het is belangrijk om de economische uitdagingen voor de komende periode gezamenlijk op te pakken. Het vorige regionale ambitiedocument was gericht op economische groei en het versterken van de speerpuntsectoren.

De uitdagingen die de komende tijd voorliggen in de regio hebben in belangrijke mate betrekking op het bewerkstelligen van de brede welvaart: een optimale balans tussen economische vraagstukken en onder andere het landschap, de arbeidsmarkt, duurzaamheid en de woon- en leefomgeving. Het nieuwe ambitiedocument sluit daar op de volgende manier op aan: • Maatschappelijke opgaven aanpakken waarvoor samenwerking nodig is Op bovenlokale beleidsterreinen, zoals economie, mobiliteit, duurzaamheid en wonen, hebben gemeenten elkaar (soms verplicht) nodig om resultaten te boeken. Dit zijn maatschappelijke opgaven en beleidsterreinen die vooral strategisch van aard zijn (bijvoorbeeld de aanpak vitale verblijfsrecreatie). • Versnelling van resultaten door een grotere uitvoeringskracht Door de samenwerking tussen gemeenten, maar ook onder andere met ondernemers, ondernemende inwoners, onderwijs en onderzoekende organisaties, kunnen we sneller resultaten boeken op het gebied van werkgelegenheid en een prettig woon- en leefklimaat voor al onze inwoners (brede welvaart).

• Een grotere naamsbekendheid en beleidsaandacht voor de gemeenten binnen onze regio De regio is het juiste schaalniveau voor samenwerking met de provinciale, Rijks- en Europese overheid waarmee gezamenlijk gewerkt wordt aan de maatschappelijke opgaven van de toekomst, zoals het klimaatvraagstuk. • Bouwstenen ontwikkelen voor financiële instrumenten van andere overheden Door de samenwerking tussen de gemeenten, maar ook met onder meer ondernemers, onderwijs en inwoners, worden er bouwstenen ontwikkeld. Deze kunnen worden ingezet voor financiële instrumenten van de provincie (zoals de Gebiedsagenda), het Rijk (zoals de RegioDeal) en Europa. Hierdoor ontvangen wij geld en bereiken we een multiplier van onze eigen investeringen. • Kennisontwikkeling Samenwerken op regionale schaal brengt lokale belangen en initiatieven samen. Daardoor ontstaat slagkracht. Een integrale aanpak van gebiedsopgaven wordt mogelijk op een groter schaalniveau. Deze integrale aanpak verhoogt het kennisniveau op lokale schaal omdat van elkaar kan worden geleerd. Door regionaal samen te werken, kom je lokaal verder. 1.2 Het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 vormt een bouwsteen voor de Gebiedsagenda Samen met provincie Gelderland wordt er gewerkt aan het opstellen van een gebiedsagenda voor regio Rivierenland als onderdeel van het provinciale coalitieakkoord.

De gebiedsagenda wordt opgebouwd uit actuele regionale agenda’s en visies. Het vaststellen van het Regionaal Economisch Ambitiedocument levert een actuele economische bouwsteen voor de te ontwikkelen gebiedsagenda. Een integraal en gedragen gebiedsagenda biedt de kans om de band met de provincie verder te versterken. 1.3 Het Regionaal Economisch Ambitiedocument heeft grotendeels conform het afgesproken proces vorm gekregen De pandemie heeft wel geleid tot enige vertraging en daarbij de noodzaak van een andere invulling van een aantal fasen gedurende het proces. Het proces is in 2019/2020 door alle gemeenteraden in de regio vastgesteld. Een overzicht van het proces is weergegeven in bijlage 1. 1.4 Het is belangrijk om in deze COVID-19 crisis weer een actueel economisch ambitiedocument te hebben Juist in deze tijden, waarin sectoren het moeilijk hebben als gevolg van de pandemie, is het belangrijk om een actueel en gericht regionaal economisch ambitiedocument te hebben. Een document dat rekening houdt met de gevolgen van deze crisis en inzet op een krachtig herstel naar balans. 2.1 De looptijd van het RIF loopt af en het verdient een doorontwikkeling Uit het uitgevoerde proces is gebleken dat het RIF een waardevol instrument is om ondernemers en inwoners in de regio te stimuleren tot innovatie, verduurzaming en intensievere samenwerking.

Het instrument wordt breed gewaardeerd, maar kan op een aantal punten worden versterkt. Met de voorgestelde doorontwikkeling worden verbeterpunten doorgevoerd, maar blijven de positieve punten van het instrument behouden voor de regio. 2.2 Het voorgestelde Regionaal Stimuleringsfonds sluit aan bij het advies van de Economic Board De Economic Board heeft geadviseerd om, rekening houdend met de druk op de gemeentelijke begrotingen, de gemeentelijke inleg te verlagen. Daarnaast adviseert de EB de maximale bijdrage aan een project te verlagen in combinatie met het leggen van de verbinding met andere fondsen en subsidies (cofinanciering). Tot slot adviseert de EB geen revolverend fonds. Dit vanwege hogere (totale) uitvoeringskosten en omdat dergelijke fondsen reeds bestaan. De EB stelt dat het RIF juist ook bedoeld is om ondernemers te steunen bij het realiseren van innovaties die niet per definitie op korte termijn zicht geven op een verdienmodel, maar die wél het regionale vestigingsklimaat versterken en verduurzamen.

Onderstaande tabel geeft de verschillen weer tussen het RIF en het RSF. Criteria Regionaal Regionaal Investeringsfonds (RIF) Stimuleringsfonds (RSF) Inleg gemeenten Jaarlijks € 3,- per inwoner Jaarlijks € 2,- per inwoner Doelstelling Aanjagen van innovaties Aanjagen van innovaties binnen en tussen de binnen en tussen de speerpuntsectoren speerpuntsectoren Cofinanciering Buiten eigen inbreng niet Bij aanvragen boven de € verplicht 50.000,- is cofinanciering buiten de eigen inbreng verplicht Maximale bijdrage Maximale bijdrage 30% van Maximale bijdrage 25% van uitvoeringsprojecten het projectbudget met een het projectbudget met een maximum van € 100.000,maximum van € 80.000,Maximale bijdrage Maximale bijdrage 50% met Maximale bijdrage 50% met haalbaarheidsstudies een maximum van € 10.000,- een maximum van € 10.000,Beoordeling Beoordeling en advisering Beoordeling en advisering door de Economic Board door de Economic Board

4. Kanttekeningen Niet van toepassing. 5. Financiën Rekening houdend met de druk op de gemeentelijke begrotingen is ervoor gekozen om het Regionaal Investeringsfonds om te zetten naar een Regionaal Stimuleringsfonds met een jaarlijkse inleg van € 2,- per inwoner (in plaats van € 3,-). Voor West Maas en Waal betekent dit een jaarlijkse bijdrage van circa € 39.400,- voor de periode 2022 tot en met 2025. De totale bijdrage aan het Regionaal Stimuleringsfonds voor deze periode komt neer op € 157.000,-. Tijdens de bezuinigingsronde in de zomer van 2020 is door uw raad besloten om de RIF investeringsbijdrage voort te zetten. Dit betekent dat de jaarlijkse bijdrage van € 59.000,- (€ 3,- per inwoner) voor de komende 4 jaar, tot en met 2025, al opgenomen is in de begroting. Bij instemming met de doorontwikkeling van het RIF naar het Regionaal Stimuleringsfonds verminderd de jaarlijkse bijdrage per inwoner met € 1,- (€ 19.700,-). Dit voordeel leidt tot een positief rekening resultaat. 6. Communicatie De communicatie met betrekking tot dit Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 en het besluitvormingsproces wordt verzorgd door regio Rivierenland. 7. Aanpak en planning Na de besluitvorming in elke regiogemeente wordt (conform het regionaal afgesproken proces) gestart met fase 5.

Het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 vormt input voor een regionaal economische agenda van Fruitdelta Rivierenland. Samen met de verbonden partijen wordt hier invulling/operationalisering aan gegeven. Deze regionaal economische agenda is vervolgens weer een bouwsteen voor de gebiedsagenda. De gebiedsagenda wordt gemaakt op basis van overeenkomende belangen en integrale opgaven, van samenwerkende gemeenten, provincie Gelderland, regionale partners en (georganiseerde) inwoners. In 2025 vindt er een evaluatie plaats van het REA. Deze evaluatie vormt de basis voor een eventueel nieuw regionaal economisch ambitiedocument.

Burgemeester en wethouders van West Maas en Waal,

P.G. (Perry) Arissen gemeentesecretaris

V.M. (Vincent) van Neerbos burgemeester