8.1 Begroting 2023 Regio Rivierenland voor gemeentelijke zienswijze

Personeelskosten Het totaal van de geraamde salarislasten (inclusief sociale lasten) in de begroting 2023 bedraagt € 6.256.000. In dit bedrag zijn ook budgetten voor externe inhuur opgenomen en de salarissen van de proces-/programmamanager RW-POA en de trainees die participeren in het project Traineeship Rivierenland. Hierbij wordt de kanttekening geplaatst, dat de salarislasten van RW-POA niet ten laste van onze eigen begroting komen, maar worden gefinancierd uit de financiële middelen van RW-POA zelf. In het geval we voor (tijdelijke) projecten extern personeel inhuren, worden de lasten hiervan gefinancierd uit de projectopbrengsten. De eventuele inhuurkosten voor projecten zijn niet in de salarisbegroting meegenomen.

Investeringen Regiokantoor Via deze begroting worden geen kredieten gevraagd voor nieuwe investeringen in 2023. Eventueel nieuwe investeringskredieten worden via separate bestuursvoorstellen geformaliseerd en in de administratie verwerkt.

Reserves en voorzieningen Reserves In het navolgende overzicht is de verwachte stand van de reserves opgenomen per 1 januari 2023 en de vermeerderingen en verminderingen en de verwachte eindstand op 31 december 2023. De berekening is gebaseerd op de werkelijke standen per 1 januari 2022 en de geraamde mutaties in 2022 en 2023. Overzicht reserves Bedragen x € 1.000 Algemene reserves Risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening Algemene reserve Regiokantoor Subtotaal algemene reserves Bestemmingsreserves Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) Speerpuntberaden Communicatie Herhuisvesting Desintegratiekosten ontvlechtingen Revolverend fonds Contractgestuurde dienstverlening Subtotaal bestemmingsreserves Totaal

31-12-2022 Toevoegingen Onttrekkingen

31-12-2023

481 474 955

-

-

481 474 955

216 45 9 877 375 25 1.547 2.502

-

52 58 75 185 185

164 45 9 819 300 25 1.362 2.317

49 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

Toelichting bij de reserves: Algemene reserves / risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening In de begroting 2023 is geen inzet van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening (CgD) geraamd, omdat we met de gemeenten afspraken hebben gemaakt over de ureninzet en uurtarieven/bekostiging van de uitvoeringstaken en daarmee een sluitende exploitatie hebben gerealiseerd in de begroting. Uitgangspunt voor de begroting is een structureel kostendekkende exploitatie zonder inzet van reserves. Bestemmingsreserves De actuele verwachting is dat van de bestemmingsreserves in 2023 een bedrag van € 185.000 wordt ingezet. De bestemmingsreserves worden ingezet overeenkomstig de doelstellingen waarvoor de reserves zijn gevormd. Structurele inzet van de (bestemmings)reserves proberen we te beperken om te voorkomen, dat met het afbouwen van deze reserves financiering van een deel van de doorlopende (structurele) lasten binnen onze begrotingskaders niet meer mogelijk is. Voorzieningen Overzicht voorzieningen Bedragen x € 1.000

31-12-2022 Toevoegingen Onttrekkingen 31-12-2023

Voorziening onderhoud gebouwen Tiel Totaal

93 93

16 16

16 16

93 93

Toelichting bij de voorzieningen: De toevoegingen en onttrekkingen zijn afgeleid uit het in 2016 geactualiseerde meerjarig onderhoudsplan van ons bedrijfspand in Tiel aan de Burg. van Lidth de Jeudelaan. Eind 2021 zijn we gestart met de actualisatie van het meerjarig onderhoudsplan.

Geprognosticeerde balans Activa Bedragen x € 1.000 Totaal vaste activa Totaal vlottende activa Totaal activa Passiva Bedragen x € 1.000 Eigen vermogen Voorzieningen Vaste schulden langer dan één jaar Totaal vaste passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva

50 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

31-12-2026

841 9.425 10.266

708 5.694 6.402

619 5.353 5.972

536 5.273 5.809

453 5.204 5.657

31-12-2022

31-12-2023

31-12-2024

31-12-2025

31-12-2026

2.502 93 2.595 7.671 10.266

2.317 93 2.410 3.992 6.402

2.187 93 2.280 3.692 5.972

2.074 93 2.167 3.642 5.809

1.972 93 2.065 3.592 5.657

Financiële kengetallen Op 15 mei 2015 is een besluit tot wijziging van het BBV vastgesteld. Deze wijziging heeft betrekking op het opnemen van een uniforme set financiële kengetallen in de begroting, waaronder de volgende, die relevant en toepasselijk zijn voor Regio Rivierenland: - netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; - solvabiliteitsratio; - structurele exploitatieruimte. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de (ontwikkeling van de) financiële positie. De uniforme kengetallen bieden de mogelijkheid om onderling cijfers te vergelijken. Daarmee dragen deze kengetallen bij aan de controlerende en kaderstellende rol van het bestuur. Hierna nemen wij de kengetallen op, die verplicht in de programmabegroting moeten worden opgenomen. Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de baten. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Regio Rivierenland heeft geen leningen verstrekt aan derden. De uitkomst van de gecorrigeerde netto schuldquote is daardoor gelijk aan de netto schuldquote.

Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserves als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. In het algemeen wordt een getal tussen de 25 en 40% als een gezonde positie gezien. Regio Rivierenland heeft een gezonde solvabiliteitspositie, ondanks de geraamde inzet van de (bestemmings)reserves. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Om de structurele lasten en baten te bepalen worden de incidentele lasten en baten van de totale lasten en baten afgetrokken. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Een ruimte van meer dan 1% geeft voldoende ruimte om structurele tegenvallers op te vangen.

Tabel met kengetallen: Kengetallen Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Realisatie 2021

Raming 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

1% 16%

-11% 24%

-11% 36%

-11% 37%

-11% 36%

-11% 35%

0,4%

0%

0%

0%

0%

0%

51 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

Toelichting bij de tabel met kengetallen: - De netto schuldquote blijft meerjarig constant op een niveau van ca. -11%. Een negatief percentage is gunstig, omdat dit betekent dat we meer vlottende activa (uitzettingen < 1 jaar + liquide middelen) hebben dan schulden. Het gunstige percentage van de netto schuldquote vanaf 2022 heeft te maken met de beëindiging van de erfpachtconstructie met Avri en de overdracht van de BNG-leningen, waardoor we geen langlopende externe financiering meer hebben. - De solvabiliteitsratio blijft op een niveau van gemiddeld 36% en dat is een teken van een stabiele en gezonde vermogenspositie. - De structurele exploitatieruimte komt vanaf 2022/2023 uit op 0%, omdat we uitgaan van structureel evenwicht in de begroting. Het saldo van de structurele baten en lasten en de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves bedraagt in onze begroting nihil, waardoor ook het percentage van de structurele exploitatieruimte uitkomt op 0%. We kunnen het (structurele) budget voor onvoorziene uitgaven inzetten voor het opvangen van tegenvallers binnen de exploitatie. Kengetallen zijn momentopnamen. Gewijzigde omstandigheden kunnen een behoorlijk effect hebben op de ratio's met betrekking tot onze liquiditeits- en solvabiliteitspositie en de uitkomsten van de exploitatie.

In de paragraaf 'Weerstandvermogen en risicobeheersing' is een opsomming gegeven van een aantal financiële risico's, die hun impact kunnen hebben op onze financiële positie en de uitkomsten van de berekende kengetallen.

52 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

Meerjarenraming 2023-2026

Belangrijke ontwikkelingen en aandachtspunten De belangrijkste ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdrage voor de jaren 2023 en verder zijn naar verwachting: - Voor de jaarlijkse stijging van de salarissen, pensioenlasten en indexering van kostenbudgetten zijn indicatieve percentages opgenomen. In de jaarlijkse Kaderbrief bij de Programmabegroting worden de definitieve percentages vastgesteld. - De stijging van de uurtarieven bij Contractgestuurde dienstverlening in de (meerjaren)begroting houdt gelijke tred met de ontwikkeling van de salariskosten en overige mutaties in kostenbudgetten.

Meerjarenraming Overzicht baten en lasten Bedragen x € 1.000

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026

Lasten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Meerjarige aanpassingen Vrijval kapitaallasten Lasten Regio Deal Treasury-resultaat (rente)

1.768 11.122 2.407

1.801 11.436 2.461

1.834 11.760 2.522

1.868 12.095 2.584

-44 -164 2

-50 -164 3

-50 -164 4

Totaal lasten Baten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Meerjarige aanpassingen Inkomsten Regio Deal

15.297

15.492

15.905

16.337

562 12.011 248

562 12.360 246

562 12.719 249

562 13.088 253

-164

-164

-164

Totaal baten Gemeentelijke bijdrage 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (storting (+) en onttrekking (-) 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

12.821

13.004

13.366

13.739

2.293 -2 2.291 -185

2.358 2.358 -130

2.425 1 2.426 -113

2.494 2 2.496 -102

-52 -133 -185 -

-45 -85 -130 -

-38 -75 -113 -

-31 -71 -102 -

Gemeentelijke bijdrage Bedragen x € 1.000 Gemeentelijke bijdrage Totaal Mutatie t.o.v. voorgaand jaar

Rekening B 2022 Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 t/m AB mrt 2023 2024 2025 2026 2.163 2.163

2.229 2.229 3,05%

2.291 2.291 2,78%

2.358 2.358 2,92%

2.426 2.426 2,88%

2.496 2.496 2,89%

53 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

Toelichting bij de in de meerjarenraming opgenomen gemeentelijke bijdrage: De in de meerjarenraming opgenomen stijging van de gemeentelijke bijdrage nà 2023 bedraagt gemiddeld 2,9% per jaar en is het gevolg van de reguliere kostenstijgingen bij de salarissen en de overige kostenbudgetten en een voortzettende daling van het resultaat uit treasury. Het treasuryresultaat neemt jaarlijks af in verband met de daling van de boekwaarde van de investeringen als gevolg van afschrijvingen. Uit bovenstaande tabel blijkt dat in meerjarig perspectief de jaarlijkse stijging van de gemeentelijke bijdrage redelijk constant blijft en gelijke tred houdt met de ontwikkeling van de salariskosten in de begroting.

Uitgangspunten bij de meerjarenraming Algemeen De meerjarenraming geeft een indicatie van de verwachte begrotingssaldi in de periode 2023 t/m 2026. De uitgangspunten komen overeen met de Kaderbrief programmabegroting 2023. Salarissen Voor de meerjarenraming zijn we uitgegaan van een stijging van de salarissen en pensioenpremies ná 2023 van gemiddeld 3,0% per jaar. Dit is slechts een raming. Als de werkelijke salariskostenstijging in enig jaar anders uitvalt, wordt de begroting hierop aangepast. Dit wordt vastgelegd in de Kaderbrief, die elk jaar opnieuw wordt vastgesteld bij de start van het begrotingsproces. Prijsontwikkelingen In de meerjarenbegroting worden de actuele bedragen geraamd, waarbij rekening gehouden wordt met de bekende meerjarige aanpassingen, zoals mutaties op het gebied van salarislasten, prijsindexeringen, vrijval van kapitaallasten en actualisaties van werkbudgetten en treasuryresultaten. Kapitaallasten In de meerjarenbegroting zijn de kapitaallasten voor 2024 en verder vastgesteld op het niveau van 2023, waarbij rekening is gehouden met de meerjarige mutaties, zoals vrijval van kapitaallasten op het moment dat investeringen volledig zijn afgeschreven. Afbouw reserves/resultaat uit treasury Als gevolg van jaarlijkse afschrijvingen van de investeringen daalt het resultaat uit treasury met een klein bedrag per jaar.

Inzet reserves De inzet van reserves bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening betreft de inzet van de RMC-reserve voor de bekostiging van de uitvoeringstaken en projecten op het gebied van voortijdige schoolverlaters en kwetsbare jongeren. De inzet van bestemmingsreserves bij programma 3 heeft te maken met de financiering van de extra (kapitaal)lasten van de herhuisvesting (inzet reserve Herhuisvesting) en de lasten van de gerealiseerde modernisering ICT-infrastructuur/vervanging kantoorautomatisering (inzet reserve Desintegratiekosten). De inzet van de bestemmingsreserve Herhuisvesting eindigt op het moment, dat de verbouwingsinvesteringen volledig zijn afgeschreven. De kapitaallasten van de verbouwingsinvesteringen vallen over enige jaren vrij in de begroting, en dat gebeurt op het moment, dat de reserve Herhuisvesting geen saldo meer heeft. Hierdoor behouden we een reëel en structureel sluitende begroting in meerjarig perspectief.

54 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Op grond van artikel 23 lid c van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn in onderstaand overzicht de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves volgens de (meerjaren)begroting 2023-2026 opgenomen. Overzicht structurele reservemutaties Bedragen x € 1.000 Reservemutaties Inzet RMC-reserve (progr. 2) Inzet reserve Herhuisvesting (progr. 3) Inzet reserve Desintegratiekosten (progr. 3)

Totaal reservemutaties Waarvan structureel Inzet RMC-reserve (progr. 2) Inzet reserve Herhuisvesting (progr. 3) Inzet reserve Desintegratiekosten (progr. 3)

Totaal structurele reservemutaties Waarvan incidenteel Inzet RMC-reserve (progr. 2) Inzet reserve Herhuisvesting (progr. 3) Inzet reserve Desintegratiekosten (progr. 3)

Totaal incidentele reservemutaties

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 Onttr. Onttr. Onttr.

Onttr. Onttr. Onttr.

Onttr. Onttr. Onttr.

-52 -58 -75

-45 -36 -49

-38 -30 -82

-31 -30 -41

-185

-130

-150

-102

-52 -58 -75

-45 -36 -49

-38 -30 -82 -

-31 -30 -41

-185

-130

-150

-102

-

-

-

-

-

-

-

-

Toelichting bij het overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves We beschouwen evt. tekorten bij uitvoeringstaken en de daarmee samenhangende reserve-inzet primair als structurele posten, tenzij de oorzaken naar de aard een incidenteel karakter hebben. De oorzaken hebben namelijk betrekking op reguliere, doorlopende ‘going-concern’-posten. Uiteraard is hierbij wel van belang, dat de reserves een toereikend saldo hebben (en in meerjarig perspectief behouden) om ingezet te kunnen worden. Op deze wijze realiseren we een reëel en structureel sluitende (meerjaren)begroting. RMC-reserve: Met de jaarlijkse inzet zoals opgenomen in bovenstaande tabel heeft de RMC-reserve op 31-122026 een verwacht saldo van € 50.000. Een en ander is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de rijksbijdrage RMC in de komende jaren voor de bekostiging van de uitvoering van de RMC-taak. Vooralsnog is er geen aanleiding om rekening te houden met de omstandigheid dat de RMCreserve volledig is ingezet en geen saldo meer heeft. In de afgelopen 2 jaren (2020 en 2021) zijn de rijksbudgetten voor RMC aanzienlijk verhoogd met een factor voor inflatie/indexatie (resp. € 32.800 in 2020 en € 26.700 in 2021) en we verwachten dat deze lijn wordt gecontinueerd in de komende jaren.

Reserve Herhuisvesting: Deze reserve wordt ook ná 2026 nog jarenlang ingezet voor de financiering van de (kapitaal)lasten van de verbouwingsinvesteringen van de in 2019 gerealiseerde herhuisvesting. De reserve heeft toereikend saldo voor de structurele dekking van deze lasten.

55 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

Reserve Desintegratiekosten: Deze reserve wordt ingezet voor de financiering van de lasten van de gerealiseerde vernieuwing/modernisering van de ICT-Infrastructuur in 2019/2020. De reserve heeft op 31 december 2026 een verwacht saldo van € 165.000. Dit saldo wordt toereikend geacht voor de geraamde inzet ná 2026. Een en ander is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de ICT-kosten in de komende jaren.

Incidentele baten en lasten Op grond van artikel 23 lid b van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn in onderstaand overzicht de incidentele baten en lasten in het resultaat per programma gespecificeerd. We beschouwen de inkomsten en uitgaven voor de diverse projecten die we uitvoeren voor de gemeenten niet als incidenteel, ondanks het vaak kortlopende karakter van deze projecten. Het voorbereiden, faciliteren en uitvoeren van projecten is voor Regio Rivierenland een structurele en duurzame activiteit, die niet het karakter heeft van een incidentele werkzaamheid. Aanvullende toelichting bij het overzicht van incidentele baten en lasten Onze begroting is gebaseerd op bestaand beleid, waarbij we in principe alleen posten met een structureel karakter meenemen. Incidentele baten en lasten krijgen een plek in onze begroting via de bestuursrapportage. Dit betekent dat in de programmabegroting in principe geen eenmalige posten worden opgenomen, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden en dit wel gebeurt. In de begroting 2023 zijn geen incidentele lasten en geen incidentele baten vastgelegd. Dat is zichtbaar gemaakt in onderstaande tabel.

Overzicht incidentele baten en lasten Bedragen x € 1.000 Incidentele lasten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal incidentele lasten Incidentele baten 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal incidentele baten Saldo van de incidentele baten en lasten

56 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND

Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025

-

-

-

-

-

-

-

-

Bijlage Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage Overzicht gemeentelijke bijdrage Bedragen x € 1.000

Primitieve Begroting 2023

Buren

Culemborg Maasdriel

NederBetuwe

Tiel

West Betuwe

West Maas en Zaltbommel Waal

Totaal

Aantal inwoners Regio Rivierenland op 1-1-2022

250.974

27.165

29.387

25.511

25.033

42.271

51.968

19.685

29.954

250.974

Algemene bestuursondersteuning Speerpunten, beleidsondersteuning en projecten Programma 1 Regionale samenwerking

726.719

78.659

85.093

73.870

72.485

122.400

150.478

57.000

86.735

726.719

1.566.472

169.552

183.421

159.229

156.245

263.837

324.362

122.865

186.960

1.566.472

2.293.191

248.211

268.514

233.098

228.731

386.237

474.840

179.865

273.695

2.293.191

Treasury Onvoorziene uitgaven Vennootschapsbelasting Programma 3 Algemene baten en lasten Totaal gemeentelijke bijdrage

-12.000 -1.299 10.000 1.082 0 0 -2.000 -216 2.291.191 247.995

-1.405 1.171 0 -234 268.280

-1.220 -1.197 -2.021 -2.485 -941 1.016 997 1.684 2.071 784 0 0 0 0 0 -203 -199 -337 -414 -157 232.895 228.531 385.900 474.426 179.708

-1.432 -12.000 1.194 10.000 0 0 -239 -2.000 273.456 2.291.191

57 BEGROTING 2023 REGIO RIVIERENLAND