7.1 notitie bedrijventerreinen 2021-2024 deel 1

Notitie Bedrijventerreinen 2021-2024: Deel 1

Datum: 8-12-2020

Inhoudsopgave Aanleiding notitie ................................................................................................................................ 2 Hoofstuk 1

.......................................................................................................................... 3

Inleiding ............................................................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2 2.1

Regulering van bedrijventerreinen ...................................................................... 4

Regionaal Programma Werklocaties (RPW) Rivierenland ....................................................... 4

2.1.1.

Stoplichtmodel nieuwe bedrijventerreinen .................................................................... 4

2.1.2.

Voorraad kavels bedrijventerrein tot 1 november 2020................................................. 4

2.2

Regionaal Programma Werklocaties (RPW) Rivierenland (2020 - 2024) ................................ 5

2.3

Het afsprakenkader 2020 – 2025 ............................................................................................ 6

Hoofdstuk 3

Resultaten enquête en QuickScan ....................................................................... 7

3.1

Resultaten enquête West Maas en Waal ................................................................................ 7

3.2

Ondernemers in West Maas en Waal versus Druten .............................................................. 9

3.3. Covid 19 en de behoefte aan uitbreiding van bedrijventerreinen ............................................. 10 3.4. QuickScan bedrijventerreinen met voorstel tot kwaliteitsverbetering ..................................... 10 Hoofdstuk 4 Realisatie verbeterpunten ter verbetering van de kwaliteit van de West Maas en Waalse bedrijventerreinen ......................................................................................................... 13 4.1 Opzet aanpak samenwerking gemeente en ondernemers ......................................................... 13 4.2. Ruimtelijke fasering en instrumenten voor verbetering van de lokale bedrijventerreinen ...... 13 4.3. Beschikbare financiële instrumenten voor kwaliteitsverbetering bedrijventerreinen .............. 14 4.4. Tijdspad, inzet uren en middelen gemeente West Maas en Waal ............................................ 14 4.5. Vervolgproces ............................................................................................................................. 15

1

Notitie bedrijventerreinen West Maas en Waal 2021– 2024: Deel 1 Aanleiding notitie Bedrijventerreinen in Nederland zijn de locaties waar ondernomen en gewerkt wordt. De kwaliteit aan bebouwing, ruimtelijke kwaliteit, voorzieningen en beschikbaarheid van kavels van en op terreinen zijn van grote invloed op een gezond klimaat om te ondernemen in een gemeente. De factoren die van invloed zijn op een goed ondernemersklimaat zijn o.a.: • Aantrekkelijkheid voor ondernemers om zich te vestigen op bedrijventerreinen; • Het welzijn van ondernemers en werknemers om met plezier op bedrijventerreinen te ondernemen en werken; • De ruimtelijke uitstraling van deze terreinen op de lokale omgeving; • Voorzieningen die aanwezig zijn op terreinen om goed te kunnen ondernemen; • Ruimte voor uitbreiding of verhuizen van de onderneming op de terreinen; • Veiligheidsgevoel van ondernemers en werknemers op een terrein. • Ondernemen in de eigen gemeente. Het eerste deel van deze notitie heeft als doel het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van West Maas en Waal inzicht te geven in: • De staat van de bedrijventerreinen in West Maas en Waal • De wensen van ondernemers ten aanzien van uitbreiden of verhuizen; • Geconstateerde verbeterpunten van de bedrijventerreinen in West Maas en Waal. De notitie Bedrijventerreinen 2021-2024 Dee 1 sluit aan op de Economische Nota 2016-2019.

In de Economische Nota wordt het begrip “de Rode Loper” geïntroduceerd. De Rode Loper staat voor een goed gemeentelijk vestigingsbeleid voor gevestigde en nieuw te vestigen ondernemers. En op welke manieren dit vestigingsbeleid kan worden ingevuld. De notitie geeft verder inzicht in: • De ruimtelijke kwaliteit van de bedrijventerreinen. Hieronder zijn de kwaliteit van bebouwing, groen, het openbaar gebied en voorzieningen inbegrepen; • De behoefte die speelt in West Maas en Waal aan nieuwe bedrijventerreinen; • De methodiek voor het ontwikkelen van nieuwe bedrijventerreinen; • Verbeterpunten van de huidige bedrijventerreinen; • Een doorkijk naar de aanpak van de verbeterpunten op de bedrijventerreinen om het Rode Loper beleid uit te voeren. Het tweede deel van deze notitie wordt in het voorjaar van 2021 geschreven en ter besluitvorming aan het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van West Maas en Waal voorgelegd. Het tweede deel zoomt in op de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsterreinen.

2

Hoofstuk 1 Inleiding In de afgelopen jaren zijn in de Gemeente West Maas en Waal veel bedrijfskavels uitgegeven. Deze uitgifte heeft geleid tot een vermindering van beschikbare nog uit te geven kavels. De huidige stand van zaken is dat er op dit moment geen gemeentelijke bedrijfskavels meer beschikbaar zijn. Om lokale en regionale ondernemers met een lokale uitbreidings- of vestigingswens te faciliteren is een onderzoek naar de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen uitgevoerd. Ook de kwaliteit van de huidige bedrijventerreinen en de wensen en meningen van gevestigde ondernemers ten aanzien van hun bedrijfslocatie zijn elementen die zijn meegenomen in het onderzoek. De resultaten van het onderzoek geven een duidelijke doorkijk naar de kwaliteit en inrichting van nieuwe bedrijventerreinen. Het onderzoek is in 2019 uitgevoerd door de firma Ecorys. Ecorys heeft door middel van een enquête ondernemers vragen gesteld ten aanzien van: • • • • •

De behoefte aan nieuwe bedrijfskavels; De gewenste categorie van bedrijvigheid; Uitbreidingswensen op de eigen locatie; Voorzieningenniveau op de locatie en het omliggende terrein. Te denken valt aan glasvezel, parkeervoorzieningen, parkmanagement en camerabeveiliging; De tevredenheid van ondernemers.

Een groot aantal van onze ondernemers (op onze bedrijventerreinen maar ook erbuiten) hebben de afgelopen maanden de enquête ingevuld. In paragraaf 3.1 is een samenvatting van de resultaten opgenomen. Naast de enquête is er voor het onderzoek naar de kwaliteit van de terreinen een QuickScan uitgevoerd. In de QuickScan zijn de volgende onderwerpen onderzocht: • Welke bedrijventerreinen zijn er? • Welke bedrijvigheid vindt er plaats? • Wat zijn de aanwezige voorzieningen op de terreinen? • Hoe is de kwaliteit van de bestrating, bebouwing en groenvoorziening op het bedrijventerrein? Uit de QuickScan kunnen meerdere zaken worden afgeleid waaronder: • De kwaliteit en uitstraling van het terrein; • Mogelijke verpaupering van een bedrijf of terrein; • De verbeterpunten die op korte en lange termijn kunnen worden aangepakt;

3

Hoofdstuk 2

Regulering van bedrijventerreinen

Het ontwikkelen van bedrijventerreinen kan niet ‘zomaar’ meer. Sinds 2016 worden afspraken rondom het ontwikkelen van bedrijventerreinen gereguleerd in het Regionaal Programma Bedrijventerreinen (RPB) van Regio Rivierenland. Het RPB is in 2019 herzien en heeft als nieuwe naam het Regionaal Programma Werklocaties (RPW). De gemeenteraad van West Maas en Waal heeft op 28 mei 2020 ingestemd met de herziening van het RPB. De essentie van het RPW voor ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen is dat een plan tot ontwikkeling van een bedrijventerrein genoemd moet zijn in het RPW. Anders wordt het een moeilijke opgave om met gunstig verloop de Ladder van Duurzame Verstedelijk te doorlopen en ook de bestemmingsplanprocedure.

2.1

Regionaal Programma Werklocaties (RPW) Rivierenland

In regio Rivierenland hebben de gemeenten onderling afspraken gemaakt over het ontwikkelen van bedrijventerrein. Deze afspraken zijn vastgelegd in het RPW Rivierenland en het Afsprakenkader. Het RPW is een regionale agenda voor bedrijventerreinen tussen regiogemeenten en provincie Gelderland over planning en programmering van bedrijventerreinen. Het RPW functioneert als toetsingskader voor de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen in de regio. Al onze voorraden van bedrijventerreinen en die van andere gemeenten in Rivierenland worden geprogrammeerd via dit RPW.

2.1.1. Stoplichtmodel nieuwe bedrijventerreinen In het RPB van 2016 werd een stoplichtenmodel geïntroduceerd om aan te geven welke plannen er zijn voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen in de regio. Elke kleur in het model heeft zijn betekenis en stelt voorwaarden. Onderstaande bedrijventerreinen of plannen voor bedrijventerreinen werden hierin genoemd. Tabel herijkte plannen West Maas en Waal (Bron RPB 2016): Groen Oranje (on hold) · BT De Krozenbogerd (1,2 ha) · BT Lageweg Dreumel (2,4 ha) · BT Kapelstraat Maasbommel (0,5 ha) · BT Veesteeg Oost (1,7 ha) · BT Veesteeg West (1,9 ha)

Rood (schrappen/ Na 2020)

· BT Veesteeg Zuidwest (4,5 ha) · BT Wamel Oost (2,2 ha) · BT Waterstraat (2 ha)

* Groen: Nog uitgeefbare bedrijventerreinen met een onherroepelijk bestemmingsplan of waarvan de behoefte is aangetoond. * Oranje: Behoefte voor deze ontwikkeling moet nog worden aangetoond en regionaal worden afgestemd. * Rood: De planvorming wordt uitgesteld (tot na 2020) en/of definitief stopgezet.

2.1.2. Voorraad kavels bedrijventerrein tot 1 november 2020 In het RPB uit 2016 stonden er vijf bedrijventerreinen op ‘groen’. Deze bedrijventerreinen stonden in de afgelopen jaren in de verkoop. De eerste drie bedrijventerreinen zijn gemeentelijke bedrijventerreinen en bedrijventerreinen 4 en 5 zijn in eigendom van projectontwikkelaars. Als een gemeente aanspraak wil doen op nieuw te ontwikkelen bedrijventerrein, dient de gehele voorraad aan bedrijventerrein te slinken/ minimaliseren. Voorraad bedrijventerreinen West Maas en Waal 1. Bedrijventerrein Lageweg Dreumel 2. Bedrijventerrein Kapelstraat Maasbommel 3. Bedrijventerrein Veesteeg Oost 4. Bedrijventerrein Veesteeg West 5. Bedrijventerrein De Krozenbogerd

4

Voorraad (peildatum 07-01-2020) Verkocht Verkocht Verkocht Verkocht Aangewezen voor vestiging Aldi

De voorraden van bedrijventerreinen (beschikbare kavels) worden op verzoek van regio Rivierenland en provincie Gelderland bijgehouden in IBIS. IBIS kan geraadpleegd worden via de link https://bedrijventerreinen.gelderland.nl/app/IBISPUBLIEK/

2.2 Regionaal Programma Werklocaties (RPW) Rivierenland (2020 2024) De belangrijkste algemene wijzigingen van het RPW ten opzichte van het RPB zijn: • De toelichting op het stoplichtenmodel; • Het toevoegen van onderwerpen zoals XXL-locaties; • Het loslaten van de 0,5 hectare aan kavelgrootte voor lokale bedrijventerreinen; • Meer nadruk op de kwaliteit van bedrijventerreinen. Wat is gehandhaafd is de ruimte voor maatwerk en flexibiliteit ten aanzien van de lokale uitbreidingsvraag.

Bovenstaande tabel (5) geeft het gewijzigde stoplichtenmodel weer. In de basis is dit hetzelfde als het stoplichtenmodel uit het RPB 2016, maar de te volgen procedure (om van kleur te veranderen) is in deze nieuwe versie beter toegelicht. Ook is in het RPW breder ingezet op gemeenten aan de rand van de regio die economische binding hebben met buurgemeenten buiten de regio. Door deze toevoeging kunnen we in de praktijk meer lokale (lees Maas en Waalse) bedrijven faciliteren om binnen Maas en Waal te blijven. Voor de toekomstige bedrijventerreinen in West Maas en Waal zijn onderstaande twee tabellen belangrijk. In deze tabellen worden mogelijkheden aangegeven van toekomstige ontwikkelingen: toekomstig planaanbod/ zachte plannen tot en met 2022 en toekomstig planaanbod/ zachte plannen vanaf 2023. Deze plannen zouden voldoende mogelijkheden moeten bieden voor toekomstige ontwikkelingen in onze gemeente.

5

2.3

Het afsprakenkader 2020 – 2025

De samenwerking tussen de gemeenten in Rivierenland op het gebied van bedrijventerreinen is vastgelegd in het ‘Afsprakenkader 2020 – 2025’. De gemeenten streven ernaar elk bedrijf op de best beschikbare plek in de regio te accommoderen. Al gevestigde bedrijven moeten zoveel mogelijk behouden blijven voor de gemeente van vestiging en in breder perspectief van de regio. De gemeenten stellen zichzelf tot doel een marktconform regionaal aanbod van bedrijventerreinen met een duidelijke segmentering (lokaal/ regionaal) en typering aan te bieden. Binnen de regio zijn de volgende procesafspraken hierover gemaakt.

6

Hoofdstuk 3

Resultaten enquête en QuickScan

Ondernemers in gemeenten Druten en West Maas en Waal konden tot november 2019 een ondernemersenquête invullen. Beide enquêtes hadden een andere insteek, maar veel vragen kwamen overeen. Bijna 300 ondernemers uit onze gemeente hebben de enquête ingevuld. Met de enquête schetsen we een actueel beeld van de ondernemers op hun werkomgeving. De samenvatting van de resultaten van de enquête staan in paragraaf 3.1. De volledige resultaten van de enquête en de enquêtevragen zijn als bijlage toegevoegd.

3.1

Resultaten enquête West Maas en Waal

West Maas en Waal telde in 2018 in totaal 1.818 bedrijven, waarvan 1.041 ZZP’ers (57%), met samen 6.308 arbeidsplaatsen1. Van het totaalaantal bedrijven in de gemeente was in 2018 ongeveer 12% gevestigd op een bedrijventerrein. Het gaat om 218 bedrijven met in totaal 1.981 banen. Vestigingsklimaat De ondernemers zijn in het algemeen tevreden over het vestigingsklimaat in de gemeente. Zij geven hiervoor gemiddeld een 7,4 als rapportcijfer. Het cijfer bij de ondernemers op de bedrijventerreinen is iets lager, een 7,2; buiten de bedrijventerreinen is dit 7,5. De meerderheid van de ondernemers (62%) vindt dat er geen verbeteringen nodig zijn aan zijn/haar vestigingslocatie. Op de bedrijventerreinen is dit echter omgekeerd: 54% vindt dat er verbeteringen nodig zijn. Dit heeft vooral te maken met bereikbaarheid (digitaal en fysiek) en veiligheid (verlichting en cameratoezicht). Toekomstplannen De cirkeldiagrammen (figuur 5 en 6) geven inzicht in de toekomstplannen van de ondernemers. De ondernemers op de bedrijventerreinen hebben meer uitbreidingsplannen dan de overige ondernemers. Dit is zowel in hun verwachte personeelstoename als fysieke uitbreiding of verplaatsing te zien. Op de bedrijventerreinen geeft 47% aan dat er personeelsuitbreiding verwacht wordt; 24 procent verwacht uitbreiding of verplaatsing. Deze uitbreidingsplannen zitten niet bij de ZZP’ers.

Van de ondernemers die aangaven uitbreidings- of verplaatsingsplannen te hebben, zijn er 14 gevestigd op een bedrijventerrein. Daarvan willen er 6 op de huidige locatie uitbreiden, 5 elders binnen de gemeente en de resterende 3 buiten de gemeente.

1 Provinciale WerkgelegenheidsEnquête (PWE) Gelderland

7

Nieuwe bedrijventerreinen Aandachtspunten voor een nieuw bedrijventerrein zijn vooral: bereikbaarheid (zowel digitaal als fysiek), uitstraling en veiligheid. Figuur 8 laat de precieze rangvolgorde zien. Zo is ‘bereikbaarheid per auto’ bijvoorbeeld door 47% van de ondernemers genoemd als aandachtspunt.

Samenwerken De meerderheid van de bedrijven in West Maas en Waal werkt niet regelmatig samen met andere bedrijven of lokale instanties. Dit is zowel het geval op de bedrijventerreinen als daarbuiten. Van de bedrijven die wel samenwerken (19%), zijn het vooral de bedrijven op de bedrijventerreinen die dit doen.

8

Voor de meerderheid van de bedrijven geldt ook dat zij geen behoefte hebben aan verdere samenwerking. Slechts 31 procent van de bedrijven heeft wel behoefte aan verdere samenwerking. Hier geldt wederom dat deze behoefte het sterkst aanwezig is bij de bedrijven die op bedrijventerreinen gevestigd zijn. Figuur 10 heeft betrekking op alle bedrijven die zijn ondervraagd. De meerderheid heeft geen behoefte aan verdere samenwerking, maar dat kan ook betekenen dat deze groep al tevreden is over de huidige samenwerking(en).

In figuur 11 zijn de voorkeuren van de ondernemers op en buiten de bedrijventerreinen weergegeven, gegroepeerd op mogelijke collectieve acties. Bij ondernemers op bedrijventerreinen bestaat de meeste interesse voor het aanvragen van een gezamenlijk glasvezelnetwerk (55% geïnteresseerd of zeer geïnteresseerd) en voor het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) (bijna 40% geïnteresseerd of zeer geïnteresseerd).

3.2

Ondernemers in West Maas en Waal versus Druten

In beide gemeenten zijn de ondernemers tevreden over de uitstraling van het eigen pand (73% in WMW en 74% in Druten geeft dit aan). De uitstraling van de panden in de omgeving is over het algemeen voldoende, al geven een aantal ondernemers in beide gemeenten aan dat er wel wat aan verbeterd moet worden. Ditzelfde geldt voor de tevredenheid over de parkeergelegenheid van of nabij de bedrijfslocatie. Hierover is het merendeel in beide gemeenten tevreden, maar een aantal ondernemers vindt het toch wenselijk dat er wat verbeterd moet worden. Het openbaar groen is in

9

beide gemeente een punt van aandacht. Volgens de ondernemers op het bedrijventerrein zou er meer aandacht mogen komen voor de voorzieningen voor recreatie en bewegen. Al wordt dat niet noodzakelijk gevonden door de ondernemers. Er moet aandacht blijven voor het veiligheidsgevoel. Ondernemers zijn hier niet specifiek negatief over, maar het tevredenheidspercentage mag gevoelsmatig niet dalen. Over het algemeen geven de ondernemers hun werkomgeving een ruime voldoende namelijk een 7.4 in West Maas en Waal. Kort samengevat mag gezegd worden dat de werklocaties in West Maas en Waal goede locaties zijn om te ondernemen. Er zijn voor de bedrijventerreinen verbeterpunten aan te wijzen die met de betreffende stakeholders moeten worden opgelost. Een mogelijke aanpak hiervoor wordt in deze notitie verder toegelicht. Ondernemers zijn in beide gemeenten tevreden over de samenwerking met de gemeenten. Groei Ondernemers verwachten groei. Een kwart van de ondernemers die deelnamen aan het onderzoek geven in beide gemeenten aan dat zij in personeelsomvang verwachten te groeien. Een derde deel van de ondernemers geeft aan moeite te hebben met de werving en selectie van nieuw personeel. In Druten wordt meer samengewerkt met derden voor de werving en selectie van personeel dan in West Maas en Waal (31% versus 15%).

Meer dan de helft van de ondernemers die de enquête hebben ingevuld zijn niet bekend met de Werk coöperatie (in West Maas en Waal) of het Werkbedrijf in Nijmegen. In beide gemeenten verwachten de ondernemers groei in omzet en activiteiten en in fysieke ruimte. In beide gemeenten is de lokale binding groot. Drie kwart van de ondernemers blijft het liefst in de eigen gemeente. Men zoekt daar vooral naar een bestaand pand. Als dat er niet is, oriënteert men zich op nieuwbouw. Als er in de eigen gemeente geen geschikte plek gevonden wordt, kijken ondernemers over de gemeentegrenzen. In West Maas en Waal wordt Druten genoemd als één van de mogelijkheden om naar uit te wijken en in Druten kijkt men onder andere naar West Maas en Waal.

3.3. Covid 19 en de behoefte aan uitbreiding van bedrijventerreinen De uitbraak van het corona virus heeft in veel sectoren geleid tot mindere bedrijfsresultaten en zelfs faillissementen. In het onderzoek van Ecorys zijn deze gevolgen niet meegenomen. Er mag worden verondersteld dat, er met de komst van een vaccin, de ingestelde maatregelen van de overheid en werken onder de gewijzigde omstandigheden die het corona virus van iedereen vragen, dit niet leidt tot een wijziging in de onderzoeksresultaten. Immers, ondernemers zijn gericht op de toekomst en in hun bedrijfsvoering calculeren zij groei in voor de komende jaren. De hiervoor genoemde ontwikkelingen nemen ondernemers ook mee in hun langere termijnplannen waardoor uitbreidingswensen blijven bestaan. Daarnaast zien we een divers beeld van branches waarin het slecht gaat en branches die geen ernstige nadelen ondervinden van het virus. Het rekening houden met corona kan hierdoor ook ten nadele van de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen uitpakken. Met de komst van een vaccin en inenting van een groot deel van de Nederlandse beroepsbevolking is de kans groot dat de economie zich hersteld. Het risico is dan aanwezig dat er gemeentelijk niet is voorgesorteerd op dit herstel en er geen bedrijventerreinen meer beschikbaar zijn in West Maas en Waal.

Op het moment dat de vraag naar bedrijfskavels toeneemt is er geen kavel beschikbaar en duurt ontwikkelen van nieuwe kavels/terreinen meerdere jaren. Met als gevolg dat ondernemers de gemeente verlaten en zich vestigen in gemeenten waar nog bedrijfskavels beschikbaar zijn.

3.4. QuickScan bedrijventerreinen met voorstel tot kwaliteitsverbetering Naast de enquête is er een QuickScan uitgevoerd voor elk bedrijventerrein in onze gemeente. De kwaliteit van elk bedrijventerrein is beoordeeld op vijf indicatoren: 1. Infrastructuur 2. Uitstraling 3. Ruimtegebruik 4. Omgeving 5. Vestigingsmilieu Per bedrijventerrein zijn in deze paragraaf de belangrijkste bevindingen en verbeterpunten opgenomen, aangegeven per indicator. De volledige QuickScan is opgenomen als bijlage.

10

Bedrijventerrein Energieweg/ Waterstraat, Beneden-Leeuwen (6,82) 1. Ligging zorgt voor verkeer door bebouwde kom. Dit kan overlast veroorzaken. 2. Verouderde panden, voornamelijk langs de dijken een rommelige uitstraling. 3. Buitenruimte wordt gebruikt voor opslag en materialen. Leegstand is minder dan 5%. 4. Meerdere woningen in nabije omgeving. 5. Voorzieningen in de nabije omgeving. Geen parkmanagement, wel ondernemersvereniging. 6. Bedrijventerrein is niet klimaatbestendig; er is nauwelijks (openbaar) groen en open water aanwezig. Verbeterpunten: • Verbetering van het aanzicht vanaf de dijk. • Bebouwingsgraad naar beneden brengen om meer ruimte te genereren voor groen en open water(retentie) om zodoende ook de gevolgen van veranderend klimaat het hoofd te bieden. Om dit mogelijk te maken is schuifruimte nodig op een ander bedrijventerrein. Bedrijventerrein Wamel (7) 1. De toegangsweg naar het bedrijventerrein is lastig te vinden. Veelvuldig geparkeerd langs de weg door vrachtauto’s. 2. Verouderde panden. 3. Weinig (openbaar) groen en open water. 4. Openbare weg wordt gebruikt als parkeerplaats, rommelige uitstraling. Nauwelijks leegstand. 5. Op en in de nabijheid van het terrein woningbouw. 6. Voorzieningen in de nabije omgeving. Geen parkmanagement, geen ondernemersvereniging. Verbeterpunten: • Handhaving parkeren op de weg.

• Toegangsweg verleggen, voor directe aansluiting op de provinciale weg. • Herinrichting; feestwinkel verplaatsen en ruimte maken voor kleinschaligere bedrijvigheid en/of woningbouw. Om dit mogelijk te maken is schuifruimte nodig. • Ruimte creëren voor meer (openbaar) groen en open water(retentie) om zodoende ook de gevolgen van veranderend klimaat het hoofd te bieden. Bedrijventerreinen Veesteeg, Veesteeg Oost en Veesteeg West (7,7) 1. Interne en externe bereikbaarheid is goed 2. Uitstraling panden is over het algemeen goed. Groen is beperkt, maar goed onderhouden. 3. Hier en daar parkeren op de weg, ondanks parkeerverbod. Buitenruimte gebruikt voor opslag van materialen. 4. Gunstige ligging, overlast omwonenden beperkt. 5. Aanwezig Parkmanagement en KVO. Binnenkort camerabeveiliging. Weinig verbeterpunten op voorzieningenniveau. Verbeterpunten: • Handhaven van openbare orde en parkeren op de weg • Aanpak van de groenvoorziening • Cameratoezicht • Uitbreiding van het bedrijventerrein is een wenselijke ontwikkeling om de groei van lokale/ regionale ondernemers mogelijk te maken. • Inventarisatie gewenste duurzaamheidsmaatregelen. Bedrijventerrein Heemstrade/ Krozenbogerd/ Nijverheidsstraat e.o., Beneden-Leeuwen (8) 1. Het aantal parkeerplaatsen voor personenauto’s en externe bereikbaarheid is goed op orde. Interne bereikbaarheid (breedte wegen) kan op sommige plaatsen beter.

2. Uitstraling panden Heemstrade en Krozenbogerd goed. Verouderde panden op het bedrijventerrein Nijverheidsstraat e.o. en zijn niet klimaat- en toekomstbestendig. Openbaar groen en open water in beperkte mate aanwezig. 3. Buitenruimte bij de Nijverheidsstraat e.o. wordt gebruikt als opslag. Op dit terrein ook enkele leegstaande panden. 4. Overlast omwonenden beperkt. Op drukke momenten kan verkeer op Heemstrade vastlopen.

2 Waardering Vestigingslocatie

11

5. Heemstrade kan worden afgesloten en er is camerabeveiliging. Voorzieningenniveau is hoog. Geen parkmanagement, wel ondernemersverenging. Verbeterpunten: • Huidige staat en het onderhoud aan de openbare ruimte doorzetten op het oudere deel. • Actieve aanpak van de leegstand op het oudere deel en de verkeerssituatie. • Transformeren en ruimte bieden aan woningbouw i.c.m. werken en/of maatschappelijke functies. • Inventarisatie gewenste duurzaamheidsmaatregelen. • Ruimte creëren voor meer (openbaar) groen en open water(retentie) om zodoende ook de gevolgen van veranderend klimaat het hoofd te bieden.

Bedrijventerrein Lageweg, Dreumel (7,3) 1. Interne en externe bereikbaarheid is goed. Bewegwijzering aanwezig. Brede wegen. 2. Uitstraling panden goed op de uitbreiding. Op het ouderen gedeelte redelijk. Aan de Margrietstraat is er sprake van verrommeling. 3. Met name bij de uitbreiding, voldoende ruimte voor parkeren op eigen terrein. Relatief lage bebouwingsgraad, hetgeen bijdraagt aan de uitstraling. 4. Overlast omwonenden beperkt. 5. Kavels zijn afsluitbaar. Geen parkmanagement, wel ondernemersvereniging. Verbeterpunt: • Verbetering bedrijventerrein door actieve aanpak van het verouderde gedeelte aan de zuidkant (Margrietstraat). Om dit mogelijk te maken is schuifruimte nodig. Bedrijventerrein Kapelstraat, Maasbommel (5,8) 1. Externe bereikbaarheid is goed voor de doelgroep (lokaal). Bewegwijzering aanwezig. Doodlopende straten. Dit kan als overlast worden ervaren. 2. Uitstraling panden en openbaar groen is goed op orde. 3. Parkeren op straat. Buitenruimte wordt door meerdere ondernemers gebruikt voor opslag. Geen leegstand. 4. Kleinschalige ondernemers (milieucategorie 2). Hierdoor beperkte overlast voor omwonenden. Enquête geeft aan dat er overlast is door personen en/of bedrijven. 5. Geen parkmanagement, wel ondernemersvereniging. Verbeterpunten: • Aanpak overlast. • Inventarisatie gewenste duurzaamheids- en klimaatmaatregelen. De gemeente heeft o.a.

een uitvoeringsagenda beschikbaar met klimaatadaptieve maatregelen. Bedrijventerrein Zandkamp, Alphen 1. Externe bereikbaarheid is voldoende voor de doelgroep (lokaal). Doodlopende straten. Dit kan als overlast worden ervaren. Geen openbare parkeerplaatsen. 2. Uitstraling van panden is redelijk. Een opknapbeurt is wenselijk. Onderhoud groen is matig. 3. Buitenruimte wordt door meerdere ondernemers gebruikt voor opslag. Leegstand is aanwezig. 4. Lokale ondernemers. Hierdoor beperkte overlast voor omwonenden. 5. Kavels zijn niet afsluitbaar. Aanwezigheid tankstation. Dit komt het voorzieningenniveau ten goede. Geen parkmanagement, wel ondernemersvereniging. Verbeterpunt: • Uitstraling panden en openbaar groen In overleg met wethouder Cruijsen is de bovenstaande volgorde van bedrijventerreinen ook de volgorde van de mogelijke aanpak van de verbeterpunten te beginnen bij bedrijventerrein Energieweg/Waterstraat.

12

Hoofdstuk 4 Realisatie verbeterpunten ter verbetering van de kwaliteit van de West Maas en Waalse bedrijventerreinen 4.1 Opzet aanpak samenwerking gemeente en ondernemers Om ondernemers voor de komende jaren een goede bedrijfslocatie te bieden die voor hen prettig is om te werken en te ondernemen is een verkenning naar de uitvoering van de verbeterpunten essentieel. Een tweede reden om een dusdanig onderzoek uit te voeren is dat upgraden van de bedrijventerreinen bijdraagt aan de leef- en werkomgeving van de inwoners van West Maas en Waal. De bedrijventerreinen van West Maas en Waal bevinden zich vooral aan de randen van de gemeentelijke kernen. Inwoners, toeristen en forensen verlaten en bereiken de kernen door wegen die langs de terreinen leiden. Terreinen die een goede ruimtelijke kwaliteit hebben geven mensen een positief beeld van de entree van de kernen wat vervolgens leidt tot een positief beeld van de eigen woon- en verblijfsomgeving. Door het uitvoeren van de verbeterpunten neemt de aantrekkelijkheid van bedrijventerreinen toe. Dit leidt onder meer tot de volgende voordelen: • • • • •

Er is kortdurende leegstand wat verloedering en criminaliteit tegengaat; Werknemers hebben een prettige en gezonde werkomgeving; Ondernemers zijn betrokken bij op het peil houden van de bedrijfsomgeving; Overlast en onveiligheid nemen af; Duurzaamheids- en klimaatopgaven worden in gang gezet en gerealiseerd.

Om de West Maas en Waalse bedrijventerreinen te verbeteren hanteren we een pragmatische aanpak. Deze aanpak start bij een onderzoek naar de bereidwilligheid van lokale ondernemers om mee te werken aan het verbeteren van de bedrijventerreinen. De ondernemers van de verschillende terreinen worden vanaf de start van het onderzoek betrokken bij het proces. De voorliggende notitie bedrijventerreinen wordt na kennisname en meningsvorming van het college gedeeld met lokale ondernemers die zijn gevestigd op de West Maas en Waalse bedrijventerreinen. Tijdens gesprekken met ondernemers en/of ondernemersverenigingen wordt bepaald of ondernemers mee willen en kunnen werken aan de verbeteringsopgaven. Zonder inzet van de ondernemers wordt verbeteren van de terreinen een lastige zo niet onmogelijke opgave. De aangegeven verbeterpunten vragen om publiek-private samenwerking omdat de verbeterpunten op privaat en gemeentelijke terrein aangebracht worden. Het samenwerken tussen ondernemers en gemeente is daarom essentieel. Daarnaast zijn de volgende factoren kritische succesfactoren om de genoemde verbeterpunten te realiseren: • • • • • • •

Bestuurlijk akkoord op een haalbaarheidsonderzoek naar de realisatie van de verbeterpunten; Ambtelijke capaciteit; Provinciale financiering; Gemeentelijke financiële middelen om te voldoen aan de eis van cofinanciering; Consensus over de in te zetten ontwikkelingen onder ondernemers; Een financiële bijdrage uit het bedrijfsleven of andere derde partij; Inzet van ondernemers om samen te werken aan de realisatie van de verbeterpunten.

4.2. Ruimtelijke fasering en instrumenten voor verbetering van de lokale bedrijventerreinen Voor de aanpak van ruimtelijke verbeteringsopgaven zijn meerdere instrumenten in te zetten. Deze instrumenten kennen elk hun eigen kaders van werkzaamheden die worden uitgevoerd om de verbeteringsopgave te realiseren. Om te bepalen welk instrument wordt ingezet wordt de staat van het bedrijventerrein beoordeeld en ingedeeld in een fase. De fase van het bedrijventerrein bepaalt vervolgens het in te zetten instrument. De volgende 4 fasen worden in het ruimtelijk domein toegepast op de staat van bedrijventerreinen waarvoor een verbetertraject wordt gestart: •

13

Fase 1: terreinen die geen of nauwelijks veroudering kennen. Enkel lichte maatregelen als een facelift en beheer om toekomstbestendigheid te vergroten.

• • •

Fase 2: Er is sprake van veroudering van (een deel van) het terrein. Revitalisering om de kwaliteit van het vastgoed en openbare ruimte te verbeteren. Fase 3: Het gehele terrein is verouderd. Er is zware revitalisering nodig om het terrein weer toekomstbestendig te maken. Fase 4: Het terrein is zwaar verouderd. Bij dit type terrein zijn zware maatregelen nodig om toekomstbestendig te kunnen zijn. Herprofilering, sloop en nieuwbouw, functiewijziging en transformatie zijn maatregelen die op dit type terrein nodig zijn.

De bovenstaande fasering is ook van toepassing op de bedrijventerreinen in West Maas en Waal. Als het verbeterproject wordt uitgevoerd worden alle terreinen ingedeeld in één van de vier fasen. Dan kan er ook bepaald worden welk instrument voor welk bedrijventerrein ingezet wordt om het terrein te verbeteren. Per instrument worden ook financiële middelen beschikbaar gesteld door het Rijk en de provincie om de uitvoer van het verbeteringstraject mede te financieren.

4.3. Beschikbare financiële instrumenten voor kwaliteitsverbetering bedrijventerreinen Het Rijk en de provincie hebben voor de verbetering van bedrijventerreinen regelingen in het leven geroepen om de kwaliteitsverbetering van bedrijventerreinen financieel mogelijk te maken. Vaak vragen deze regelingen cofinanciering van lokale partijen zoals gemeenten en ondernemers. Naast deze cofinanciering zijn er regels opgesteld om in aanmerking te komen voor de financiële tegemoetkoming. Vanzelfsprekend is het voldoen aan deze regels noodzakelijk om de subsidie te ontvangen. De regelingen worden in de vorm van subsidie aan de gemeente verstrekt. Een van deze regelingen is de regeling “Toekomstbestendige bedrijventerreinen” van de Provincie Gelderland. De regeling toekomstbestendige bedrijventerreinen zou, gelet op het doel van de regeling, ingezet kunnen worden om de gewenste verbeteringen van de West Maas en Waalse bedrijventerreinen te realiseren. Het onderzoeken of de regeling daadwerkelijk voor West Maas en Waal ingezet kan worden is hiervoor noodzakelijk. Als de provincie positief staat tegenover het plan van Maas en Waal kan de formele aanvraag worden ingediend bij de provincie.

Naast de regeling toekomstbestendige bedrijventerreinen kunnen ook andere provinciale, rijks- of Europese regelingen onderzocht worden om in te zetten voor verbetering van de kwaliteit van de bedrijventerreinen.

4.4. Tijdspad, inzet uren en middelen gemeente West Maas en Waal In onderstaand schema is een tijdspad opgenomen dat een beeld geeft van het tijdsbestek van uitvoering van het verbeteren van de kwaliteit van de bedrijventerreinen. Het onderstaande schema is bedoeld om een beeld te geven van de looptijd van de werkzaamheden. De daadwerkelijke planning en uitvoering is afhankelijk van de bestuurlijke agenda van het college en de prioriteit die zij stelt in de uitvoering van andere EZ-dossiers waaronder: • De uitbreiding van de huidige bedrijventerreinen met een nieuw terrein of nieuwe terreinen. Hiervoor ontvangt uw college begin voorjaar 2021 een notitie; • Actualiseren van de Economische Visie. Deze visie staat geagendeerd om in mei 2021 aan het college voor te leggen. • Actualiseren de Visie Recreatie en Toerisme. Deze staat geagendeerd om in juni 2021 aan het college voor te leggen. De hierboven genoemde documenten hebben alle drie uitvoeringsprogramma’s. Een goede planning, het stellen van prioriteiten in de volgorde van de uitvoering en bewaking van de uitvoering is essentieel om de programma’s uit te kunnen voeren en af te ronden. Dit zal in overleggen met de teammanager, portefeuillehouder en het college verder afgestemd worden.

14

Data December 2020

Activiteit • •

Meningsvorming College Informeren gemeenteraad •

Januari 2021

•

Informeren ondernemers WMW Reacties inventariseren ondernemers •

Februari 2021

•

Organiseren gesprekken ondernemers Uitnodigen ondernemers voor gesprekken •

Maart 2021/ Mei 2021 Juni 2021

September 2021

• •

Gesprekken ondernemers •

Verkennen financiële mogelijkheden

•

Uitvoering Werkzaamhed en.

Eerste reactie provincie Formele aanvraag provinciale subsidie

November 2021

•

Besluit provincie op aanvraag subsidie

December 2021 Januari 2022 Februari 2022 en verder

• •

Projectplan Besluitvorming college •

Samenstellen projectteam

Schema 1: overzicht tijdspad en werkzaamheden

In het bovenstaande schema zijn een aantal van de acties aan voorwaarden verbonden die voldaan moeten worden om het proces verder uit te kunnen voeren: zo zijn de gesprekken met de ondernemers in te plannen en te voeren als het college van burgemeester en wethouders positief in de ontwikkeling staat om de lokale bedrijventerreinen te verbeteren. Als de ondernemers positief zijn over de samenwerking met de gemeente kan de stap genomen worden om externe financiële ondersteuning te onderzoeken. De genoemde werkzaamheden die starten in februari 2022 kunnen op een later moment bepaald en gepland worden. Dit is afhankelijk van de uiteindelijke verbeteropgave, de beschikbare middelen en de mogelijke inzet van ambtelijke uren en steun van ondernemers.

4.5. Vervolgproces De onderliggende nota zal na vaststelling door het college besproken worden met de lokale ondernemers. Naast het traject waarin ondernemers benaderd en uitgenodigd worden, wordt het tweede deel van de notitie Bedrijventerreinen, voor uitbreiding van de lokale bedrijventerreinen, geschreven. Gelet op het karakter van dit tweede deel wordt deel 2 eerst besloten behandeld door college en gemeenteraad. Het belang van nieuwe bedrijventerreinen in de gemeente West Maas en Waal is voor ondernemers en gemeente groot. Door de lokale vraag naar bedrijfskavels, uitbreidingsruimte en zogenaamde schuifruimte die in de onderliggende nota naar voren komt heeft het ambtelijk de voorkeur om deel 2 van de notitie Bedrijventerreinen eerst uit te voeren.

15