Document · PDF

3.2 Opzet raadspresentatie West Maas en Waal 2021111

Gemeenteraad 9 december 2021, gemeente West Maas en WaalBij agendapunt: c. Ingekomen stukken Gemeenschappelijke Regelingen2.151 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Informele raadsbijeenkomst gemeente West Maas en Waal Uitvoeringsprogramma regionale huisvesting arbeidsmigranten Regio Rivierenland 16 – 11 – 2021

Opgave provincie Gelderland ▪ Sterke stijging arbeidsmigranten in Gelderland 2010-2017:

Werk: 16.000 → 54.000 Wonen: 14.000 → 21.000 (BRP = 45-50% totaal) ▪ 50% is Pools ▪ Prognose werk:

Stijging tot 2030. ▪ Cijfers 2020 komen

eind dit jaar!

Hoe wonen onze arbeidsmigranten?

Waar werken onze arbeidsmigranten?

Waarom is goede huisvesting nodig? • Omdat arbeidsmigranten ook burgers van onze samenleving zijn • Omdat we ze hard nodig hebben voor onze economie door vergrijzing en ontgroening • Omdat goede arbeidsmigranten schaars worden (onze internationale concurrentiepositie) • Geen beleid = waterbedeffect • Inhaalslag op het gebied van huisvesting nodig • Rijk en provincie maken ook beleid • Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten

Dilemma’s huisvestingslocaties ▪

Recreatieparken

- - Gaat het samen met recreatiefunctie? ▪

- Ondermijning?

Schaalgrootte

Agrarische bebouwing

Draagvlak inwoners

- Permanent of tijdelijk?

Overlast/beheer

- Belemmering bedrijfsvoering? ▪

▪

Bedrijventerreinen - Milieuzonering?

Integratie

- Belemmering bedrijfsvoering?

Verkeer

Woningen bebouwde kom - Beslag op goedkope woonruimte? - Leefbaarheid?

Afhankelijkheid

Enz.

Aantallen arbeidsmigranten in regio Rivierenland DECISIO (2017) werkzaam

DECISIO (2017) woonachtig

Opgave regio werkzaam (2020)

Opgave regio woonachtig (2020)

Buren

510

283

1.300

Culemborg

427

325

Maasdriel

1.581

657

1.900

400

Mismatch

Vervangingsopgave

Initiatieven geconc. huisvesting Huisvesting voor 1.500 arbeidsmigranten mogelijk maken

O O +

Neder-Betuwe

680

221

1.300

1.060

500

Tiel

1.943

895

400

4.400

1050

West-Betuwe

1.838

480

4.000

2.000

West Maas en Waal

128

175

450

Zaltbommel

5.744

626

1.500 – 2.400

1.400

Rivierenland

12.851

3.662

Pendel

Vervangingsvraag

556

+/-

600

O +

Locatieonderzoek wordt uitgevoerd voor 3 locaties voor centrale huisvesting voor maximaal 350 arbeidsmigranten per locatie.

Grootschalige initiatieven bij de veiling (Fruitmasters: 300 plaatsen) en dc's (AH fase 1: 256 plaatsen)

4 initiatieven voor 150 migranten

2.706

Waterbedeffect

Kwantitatieve mismatch

Geen consistente registratie

Decisio: onvolledig beeld

Verwachte groei van de vraag: 15.000 – 25.000

Waar staan we: aan welke knoppen draaien de regiogemeenten (versie maart 2021) Tiel heeft vaste tijden waarop huisvesters mensen kan laten inschrijven

Gemeente Maasdriel heft een verblijfsbelasting van 1,42 p.p.p.n.

Neder-Betuwe verwelkomt arbeidsmigranten met een welkomspakket met o.a. informatie en fietslichtjes

In Neder-Betuwe kunnen huisvesters via de website het nachtregister invullen

Neder-Betuwe, West Betuwe en Tiel hebben een boete van 325 euro wanneer men niet is ingeschreven In het concept beleidsplan biedt West Betuwe ruimte voor scholingstrajecten

Zaltbommel heeft een website voor arbeidsmigranten in meerdere talen

Alle gemeenten uit Rivierenland zijn aangesloten bij het VTH beleid Rivierenland In West Maas en Waal is de woonagenda naar voren geschoven om op te treden tegen illegale bewoning

In Buren wonen de meeste arbeidsmigranten bij de agrarische bedrijven

In Zaltbommel en Maasdriel mogen niet meer dan 5% van de woningen in een straat, en niet meer dan 2 woningen naast elkaar, gebruikt worden voor arbeidsmigranten In Neder-Betuwe verstrekt een tijdelijke omgevingsvergunning voor bestaande locaties die niet voldoen aan het bestemmingsplan.

Uitvoeringsprogramma: in coproductie met stakeholders

Aantal

Bron

Interviews o 9 bestuurders o 3 ambtenaren o 3 sectoren o 4 uitzenders/huisvesters o 1 vakbond

(concept) beleidsplannen

Overige documenten en presentaties

Deelnemers aan de focusgroep in juli 2021

Bijeenkomsten van de ambtelijke werkgroep

Bijeenkomsten van het PFO

Humaan en kwalitatief goed wonen arbeidsmigranten

Eigen broek ophouden

Geen waterbedeffect

Economie en arbeidsmarkt

Niet allemaal het wiel uitvinden

Regionale aanpak arbeidsmigranten

Doel/Speerpunten

Samenleving en sociaal domein

Gelijke normen, eisen, belangen Eerlijke verdeling lusten en lasten

ROL REGIO Faciliteren Stimuleren Verbinden Uitvoeren

Scheiding bed en baas

Bestuurskracht

Verschillende tempo’s respecteren

Regio Rivierenland

Geen onnodige bureaucratie

Samen slim en efficiënt

• • • • • • •

8 gemeenten

Innovatie

Rijk, Provincie Regio Gemeenten Werkgevers Uitzendbureaus Verblijfsbieders Arbeidsmigranten

Convenant

Regio Rivierenland is koploper in Nederland waar de huisvesting van arbeidsmigranten regionaal geregeld en evenredig verdeeld is Registratie en informatie •

Regionale aanpak

• • • • • •



Regionaal nachtregister Stimuleren en begeleiding invullen register Bestuurlijke boete Verblijfsbelasting Regionaal inschrijfpunt Convenant Onderzoek naar aantallen in beeld

• • •

Afspraken BRP/RNI

•

• • •

Kennisbank Versterken imago Uniformeren terminologie Expertisepunt Handreiking communicatie Expertiseteam



• • • • • • • • • • •

Maatwerk

•

Terminologie

•



Arbeidsmigrant centraal

Controle en handhaving

Voldoende aanbod dichtbij het werk

Kennisvermeerdering

Voldoende aanbod Intentieakkoord Afspraak wonen/werk Scheiden contracten Goed beheer Kwaliteitseisen huisv. Juridische instrumenten Certificering Register malafide partijen Kaders locatieontwikkeling Eisen bedrijfsvestig.

•

Invulling juridisch instrumentarium

•

• • • •



Handhavingsstrategie. Uitvoeringsplan Regionaal handhavingsteam Aansluiten RIEC Aansluiten LSI

Regionaal handhavings- en controleteam

• • •



Governane

WMO/Zorg voor arbeidsmigranten •

• • • •

Website Enquête Informatieverstrekking Bewonerscommissie Samenwerking Barka Convenant Voorkomen uitbuiting

• •

Welkomspakket Informatieloket

• •

• • •



Informatie in moedertaal Zorgpas Voorzieningen Afspraken over vaccineren

• • • • • • •

• •

Vitale coalitie Centraal medisch centrum Pilot Learn@Work Programma educ.



Lichte governance structuur Samenwerki ng provincie Regionale capaciteit Aanjaagteam Monitoring Convenant Handelingsperspectief

Humaan en kwalitatief goed wonen arbeidsmigranten

Eigen broek ophouden

Geen waterbedeffect

Economie en arbeidsmarkt

Scheiding bed en baas

Niet allemaal het wiel uitvinden

Regionale aanpak arbeidsmigranten

Doel/Speerpunten

Samenleving en De regiogemeenten delenBestuurskracht dezelfde ambitie sociaal domein en zijn het eens over de onderwerpen die zij Eerlijke verdeling Geen Verschillende slim en regionaal gaan oppakken.Samen Tegelijkertijd is onnodige lusten en lasten bureaucratie tempo’s efficiënt er sprake vanrespecteren maatwerk waarin individuele gemeenten keuzemogelijkheden hebben over de mate waarop zij in de uitvoering nu • Rijk, Provincie • Regio 8 al aanhaken. Regio • Gemeenten

Gelijke normen, eisen, belangen

ROL REGIO Faciliteren Stimuleren Verbinden Uitvoeren

Rivierenland

gemeenten

• • • •

Werkgevers Uitzendbureaus Verblijfsbieders Arbeidsmigranten

Innovatie

Convenant

Regio Rivierenland is koploper in Nederland waar de huisvesting van arbeidsmigranten regionaal geregeld en evenredig verdeeld is Registratie en informatie •

Regionale aanpak

• • •

• •



Regionaal nachtregister Stimuleren en begeleiding invullen register Bestuurlijke boete Regionaal inschrijfpunt Convenant Onderzoek naar aantallen in beeld

• • •

Afspraken BRP/RNI Verblijfsbelasting

•

• • •

Kennisbank Versterken imago Uniformeren terminologie Expertisepunt Handreiking communicatie Expertiseteam



• • • • • • • • • • •

Maatwerk

• •

Terminologie

•



Arbeidsmigrant centraal

Controle en handhaving

Voldoende aanbod dichtbij het werk

Kennisvermeerdering

•

Invulling juridisch instrumentarium

•

• • • •



Handhavingsstrategie. Uitvoeringsplan Regionaal handhavingsteam Aansluiten RIEC Aansluiten LSI

Regionaal handhavings- en controleteam

• • •



Governane

WMO/Zorg voor arbeidsmigranten •

• • • •

Website Enquête Informatieverstrekking Bewonerscommissie Samenwerking Barka Convenant Voorkomen uitbuiting

• •

Welkomspakket Informatieloket

• •

• • •



Informatie in moedertaal Zorgpas Voorzieningen Afspraken over vaccineren

• • • • • • •

• •

Vitale coalitie Centraal medisch centrum Pilot Learn@Work Programma educ.



Lichte governance structuur Samenwerki ng provincie Regionale capaciteit Aanjaagteam Monitoring Convenant Handelingsperspectief

Registratie en informatie Wat gaat de regio doen?

Wat vraagt dit van de gemeente?

• Uniform regionaal nachtregister

• Instellen digitaal nachtregister

• Uniformeren hoogte verblijfsbelasting/bestuurlijke boete

• Beslissen over heffen verblijfsbelasting + hoogte daarvan

• Begeleiding bij invullen nachtregister (informatieverstrekking)

• Informatie opstellen en verstrekken over digitaal nachtregister

• Regionaal inschrijfpunt in Tiel

• Middelen vrijmaken voor RNI inschrijfpunt in Tiel

• Afspraken maken met werkgevers en verblijfsbieders over inschrijving en uitschrijving arbeidsmigranten en heffing verblijfsbelasting (convenant) • Onderzoek naar aantallen en waar men werkt (enquête, interviews, digitaal nachtregister, BRP)

• Ondertekenen convenant en instellen vast inschrijfmoment BRP • Uitzetten periodieke enquête + interviews over aantallen wonende en werkende arbeidsmigranten in de gemeente

Kennisvermeerdering Wat gaat de regio doen? • Opzetten kennisbank • Versterken imago arbeidsmigrant; open dag + opzetten voorlichtingscampagne • Uniformeren terminologie • Regionaal expertisepunt participatie

• Handreiking communicatie

Wat vraagt dit van de gemeente? • Het delen van informatie met regiogemeenten via de kennisbank

• Organiseren jaarlijkse open dag bij bedrijven en uitzetten voorlichtingscampagne • Beslissen over term die binnen gemeente gebruikt wordt: arbeidsmigrant of internationale werknemer • Het vrijmaken van middelen voor het expertisepunt en het delen van informatie en best practices over participatie • Input en eventueel capaciteit leveren voor handreiking communicatie

Voldoende aanbod dichtbij huis Wat gaat de regio doen?

Wat vraagt dit van de gemeente?

• Voldoende aanbod door: tekort in beeld brengen, regionale afspraken over verdeling opgave, aanjaagteam in te stellen, spreidingcriteria op te stellen

•

Sluiten intentieakkoord over spreiding opgave

•

Akkoord met spreidingscriteria

• Afspraken met marktpartijen over goed beheer, zelfstandig huurcontract en huisvesting dichtbij werk (convenant)

•

Ondertekenen convenant

•

Inbrengen kennis over malafide partijen

• Register malafide partijen

•

Regelgeving opstellen over kwaliteit huisvesting en eisen aan beheer

• Uniforme kwaliteitseisen huisvesting en goed beheer

•

Lokale locatie-eisen huisvesting arbeidsmigranten opstellen

•

Ondertekenen handelingsperspectief

•

Invoeren regionale certificering (capaciteit voor beoordeling + verstrekking)

• Kaders locatieontwikkeling, eisen huisvesting bij nieuwe bedrijfsvestiging en afstemmen juridische instrumenten afstemmen (handelingsperspectief) • Regionale certificering © 2021 | Public Result | Pagina

Voorbeeld

Mogelijke kwaliteitseisen (vb. uit West-Betuwe)

Kwaliteitseisen mid-stay • De eisen van het Bouwbesluit. • Minimaal 15m2 gebruiksoppervlak (GBO) per persoon. • Een eigen slaapvertrek van minimaal 5,5m2 GBO per arbeidsmigrant, voor stellen een slaapvertrek samen van minimaal 10m2 GBO. • Ouder(s) met kinderen worden gehuisvest in volledig zelfstandige woonruimte of een apart woongedeelte. • De huisvesting moet beschikken over sanitair (minimaal 1 douche en wc per 8 bewoners), kookgelegenheid en een algemene verblijfsruimte voor de bewoners. • Er moeten voldoende voorzieningen aanwezig zijn, afhankelijk van schaalgrootte. In ieder geval gelegenheid voor ontspanning en sport en spel, bij grotere aantallen arbeidsmigranten een afzonderlijke sportruimte. • De accommodatie voldoet aan de overige eisen van het keurmerk van AKF (Agrarisch Keurmerk Flexwonen) of SNF (Stichting Normering Flexwoning). • Het bedrijf dient te zijn aangesloten bij en gecertificeerd door AKF resp. SNF. • Parkeernorm van 0,8 (0,5 bij meer dan 30 personen). • Buitenruimte van minimaal 4m2 per persoon. • Bij beëindiging van de arbeidsrelatie mag de werknemer maximaal 4 weken op zijn (tijdelijke) woonadres verblijven zodat de werknemer voldoende gelegenheid heeft om een vervangende woonruimte te vinden.

Kwaliteitseisen short-stay •

• • • •

• • • • •

De huisvesting is uitsluitend bestemd voor bij het bedrijf of naastgelegen bedrijf werkzame personen tijdens het pluk- of oogstseizoen met een maximumduur van 4 maanden. Hiervoor moet een omgevingsvergunning bij de gemeente worden aangevraagd, waarbij de huisvestingsbehoefte door de initiatiefnemer wordt onderbouwd. De gemeente kan hiervan gemotiveerd afwijken. Minimaal 12m2 gebruiksoppervlak (GBO) per persoon in het geval van huisvesting in een reguliere woning en 10m2 in het geval van een andersoortige accommodatie. Maximaal 2 personen per vertrek met een oppervlak van minimaal 3,5m2 per persoon. Ouder(s) met kinderen worden gehuisvest in volledig zelfstandige woonruimte of een apart woongedeelte. De huisvesting moet beschikken over sanitair (minimaal 1 douche en wc per 8 bewoners), kookgelegenheid en een algemene verblijfsruimte voor de bewoners met (beperkte) recreatieve voorzieningen (TV, kleine sport- en spelvoorzieningen). De accommodatie mag niet geschikt zijn voor permanente bewoning. Er moet een vergunning (bij meer dan 10 personen) dan wel melding zijn voor brandveilig gebruik (bij 5 tot 10 personen). Parkeernorm van 0,8 (0,5 bij meer dan 30 personen). Buitenruimte van minimaal 4m2 per persoon. Huurbescherming van 4 weken.

Controle en handhaving Wat gaat de regio doen?

Wat vraagt dit van de gemeente?

• Aansluiten aanpak adresfraude (LAA)

•

Aansluiten LAA

• Regionaal handhavingsteam

•

Beslissen over deelname regionaal handhavingsteam + vrijmaken middelen en capaciteit

•

Vrijmaken capaciteit voor handhaving en invulling handhavingsstrategie en uitvoeringsplan

•

Afstemmen en instellen regionale juridische instrumenten. Bijvoorbeeld: instellen/uitbreiden exploitatievergunning naar kamerverhuur en instellen verhuurdersvergunning (vb. Lingewaard)

•

Aansluiten RIEC/LSI

• Handhavingsstrategie • Afstemmen juridische instrumenten • Uitvoeringsplan • Aansluiten RIEC/ LSI

Arbeidsmigrant centraal Wat gaat de regio doen?

Wat vraagt dit van de gemeente?

• Voorkomen uitbuiting arbeidsmigranten

•

Opstellen lokale handreiking voorkomen uitbuiting

• Periode enquêtes opstellen over informatiebehoefte arbeidsmigranten

•

• Inhuren stichting Barka om werkloze arbeidsmigranten naar werk of huis te begeleiden

Periodieke enquête onder arbeidsmigranten binnen de gemeente uitzetten

•

Beslissen of gemeente mee doet aan regionaal informatiepunt (eventueel capaciteit vrijmaken)

• Ontwikkelen regionale website voor arbeidsmigranten

•

Informatieflyer opstellen met informatie over West Maas en Waal + verspreiden

• Regionale informatieflyer

•

Invulling geven aan Welkomspakket

• Verstrekken Welkomspakket

•

Verstrekken Welkomspakket bij inschrijving BRP

• Afspraken met marktpartijen over vrijetijdsvoorzieningen (convenant)

•

Ondertekenen convenant

• Ontwikkelen regionaal informatiepunt

WMO/Zorg voor arbeidsmigranten Wat gaat de regio doen?

Wat vraagt dit van de gemeente?

• Informatie over zorgstelsel in moedertaal

•

• Afspraken over faciliteren zorgpas, vrijetijdsvoorzieningen en vaccineren (convenant)

Verspreiden informatie over zorgstelsel onder arbeidsmigranten West Maas en Waal

•

Ondertekenen convenant

• Onderzoek centraal medisch centrum

•

Beslissen over deelname centraal medisch centrum (vrijmaken middelen en capaciteit)

•

Beslissen over deelname aan pilot Learn@Work (vrijmaken middelen en capaciteit)

•

Beslissen over deelname aan regionaal programma voor- en vroegschoolse educatie/kinderopvang kinderen arbeidsmigranten (vrijmaken middelen en capaciteit)

• Vormen vitale coalitie voor pilot Learn@Work • Onderzoek regionaal programma vooren vroegschoolse educatie/kinderopvang

Governance Wat gaat de regio doen?

Wat vraagt dit van de gemeente?

• In gesprek met provincie over mogelijke rol in samenwerking

•

Capaciteit vrijmaken voor deelname PFO en projectgroepen (governance)

• Inrichten governance

•

Interne verkenning naar capaciteit die regionaal gedeeld kan worden

•

Capaciteit vrijmaken voor werkgroep monitoring

•

Ondertekenen convenant

•

Ondertekenen handelingsperspectief

• Onderzoek naar regionale capaciteit • Aanstellen aanjaagteam

• Opzetten invulling monitor (werkgroep monitoring) • Sluiten afsprakenkader met marktpartijen (convenant) en afsprakenkader tussen regiogemeenten (handelingsperspectief)

Hoe nu verder? Uitvoering in twee fases! Uitvoering fase 1 September 2021 – Q1 2022 Convenant

Handelingsperspectief Snel uitvoerbaar

Kennisbank

Regionale website

Stichting Barka

Registratie en informatie

Aanjaagteam

Snel resultaat

Governance netwerkorganisatie

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10794825/1